Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026

Niels Ryberg Finsen, - ο γιατρός που πήρε το Nobel για την θεραπεία του κοινού ερυθηματώδους λύκου, με συγκεντρωμένη φωτεινή ακτινοβολία!

Niels Ryberg Finsen, που το πρωτοποριακό του έργο σχετικά με τις θεραπευτικές δυνάμεις του φωτός, ιδιαίτερα στην περίπτωση της ευλογιάς και του λύκου, του χάρισε το βραβείο Νόμπελ το 1903. 
Το Βραβείο Nobel Φυσιολογίας ή Ιατρικής του 1903 απονεμήθηκε στον Niels Ryberg Finsen "σε αναγνώριση της συμβολής του στη θεραπεία ασθενειών, ιδίως του κοινού λύκου, με συγκεντρωμένη ακτινοβολία φωτός, με την οποία άνοιξε έναν νέο δρόμο για την ιατρική επιστήμη"
Ο Niels Ryberg Finsen ήταν Ισλανδός γιατρός από τις Φερόες Νήσους. 
Κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1903, για τη θεραπεία του κοινού λύκου με φωτεινή ακτινοβολία.
Ο Niels Ryberg Finsen γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1860 στοThorshavn των Νήσων Φερόε. 
Ο πατέρας του, Hannes Steingrim Finsen, ανήκε σε μια ισλανδική οικογένεια με παραδόσεις που χρονολογούνται από τον 10ο αιώνα και κατείχε εξέχουσες (από το 1871 τις υψηλότερες) θέσεις στη διοίκηση των Νήσων Φερόε. 
Η μητέρα του, Johanne Formann, γεννήθηκε στο Falster της Δανίας. 
Το αγόρι έλαβε την πρώτη του εκπαίδευση σε σχολεία στο Thorshavn και στη συνέχεια στο Herlufsholm της Δανίας.  
Το 1882 ο Niels Ryberg Finsen πήγε στην Κοπεγχάγη για να σπουδάσει ιατρική, όπου έδωσε τις τελικές του εξετάσεις το 1890. 
Την ίδια χρονιά έγινε καθηγητής ανατομίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, θέση που άφησε το 1893 για να μπορέσει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στο επιστημονικό του έργο. 
Συνέχισε να διδάσκει ιδιαίτερα σε φοιτητές ιατρικής, κερδίζοντας έτσι ένα πολύ μέτριο εισόδημα για τα προς το ζην.
Ήδη από το 1883 και πιθανώς αρκετά χρόνια νωρίτερα, έπασχε από μια ασθένεια που αποδείχθηκε ότι ήταν η νόσος Niemann-Pick, κάτι που του έδωσε την ιδέα της ηλιοθεραπείας και της διερευνήσεως των επιδράσεων του φωτός στους ζωντανούς οργανισμούς.
Με τον τρόπο αυτό έγινε γνωστός για τη θεωρία του της φωτοθεραπείας, κατά την οποία συγκεκριμένα μήκη κύματος φωτός μπορούν να έχουν ιαματικές ιδιότητες.
Η νόσος του Pick και χαρακτηρίζεται από προοδευτική πάχυνση του συνδετικού ιστού ορισμένων μεμβρανών στο ήπαρ, την καρδιά και τον σπλήνα.
Και αναγκαστικά ο Niels Ryberg Finsen τα τελευταία του χρόνια έπρεπε να τα περάσει σε αναπηρικό καροτσάκi.
Το γεγονός ότι, παρά ταύτα, κατάφερε να κάνει την αξιοσημείωτη συμβολή του στην ιατρική μαρτυρά ισχυρή θέληση και μεγάλη ενέργεια.
Ο ίδιος έχει δώσει την ακόλουθη σύντομη περιγραφή του έργου του:
"Η ασθένειά μου έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο σε ολόκληρη την ανάπτυξή μου...
Η ασθένειά μου ήταν η αιτία που με ώθησε να ξεκινήσω τις έρευνές μου σχετικά με το φως: υπέφερα από αναιμία και κόπωση και, καθώς ζούσα σε ένα σπίτι με βόρειο προσανατολισμό, άρχισα να πιστεύω ότι θα με βοηθούσε να εκτίθεμαι περισσότερο στον ήλιο. 
Έτσι, περνούσα όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο κάτω από τις ακτίνες του. 
Ως ενθουσιώδης γιατρός, φυσικά με ενδιέφερε να μάθω ποια ήταν τα πραγματικά οφέλη του ήλιου. 
Το εξέτασα από φυσιολογική άποψη, αλλά δεν βρήκα απάντηση. 
Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι εγώ είχα δίκιο και η φυσιολογία άδικο... 
Από τότε (περίπου το 1888) συνέλεξα όλες τις πιθανές παρατηρήσεις σχετικά με τα ζώα που αναζητούσαν τον ήλιο, και η πεποίθησή μου ότι ο ήλιος είχε μια χρήσιμη και σημαντική επίδραση στον οργανισμό (ειδικά στο αίμα;) γινόταν όλο και πιο ισχυρή. 
Η πρόθεσή μου ήταν ακόμη και τότε (πριν από περίπου 15 χρόνια) να αξιοποιήσω τα ευεργετικά αποτελέσματα του ήλιου με τη μορφή ηλιοθεραπείας ή τεχνητών φωτεινών λουτρών, αλλά κατάλαβα ότι δεν θα ήταν σωστό να το εφαρμόσω στην πράξη, αν η θεωρία δεν βασιζόταν σε επιστημονικές έρευνες και συγκεκριμένα και σαφή στοιχεία... 
Κατά τη διάρκεια της εργασίας μου προς την επίτευξη αυτού του στόχου, αντιμετώπισα διάφορες επιδράσεις του φωτός. 
Στη συνέχεια, επινόησα τη θεραπεία της ευλογιάς με κόκκινο φως (1893) και περαιτέρω τη θεραπεία του ερυθηματώδους λύκου (1895). 
Και τα δύο αυτά πράγματα είναι κατά μία έννοια δευτερεύοντα ζητήματα, αλλά απασχόλησαν πλήρως τον χρόνο μου για αρκετά χρόνια και με έχουν εν μέρει απομακρύνει από τον κύριο στόχο μου.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχω πειστεί ότι δεν βοηθά να περιμένω μέχρι να βρω την απάντηση που ψάχνω στο εργαστήριο, αλλά ότι είναι δικαιολογημένο να εργαστώ και με κλινικά πειράματα. 
Έτσι, και οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να εφαρμοστούν ταυτόχρονα στην προσπάθεια επίτευξης του τελικού στόχου"
     Τελικά ο Finsen ανακοίνωσε τα προκαταρκτικά του αποτελέσματα σχετικά με τη χρήση των "χημικών ακτίνων του φωτός" το 1896.
Ο όρος "χημικό φως" αναφερόταν στο φως με χημικές επιδράσεις, που ονομάζεται επίσης ιονίζον φως, όπως οι υπεριώδεις ακτίνες. 
Ήταν ήδη γνωστό εκείνη την εποχή ότι το φως αυτό μπορούσε να έχει βακτηριοκτόνο δράση. 
Σε όμορφα αλλά απλά πειράματα, ο Finsen απέδειξε ότι οι πιο διαθλαστικές ακτίνες από τον ήλιο (οι χημικές ακτίνες) ή από ένα ηλεκτρικό τόξο μπορεί να έχουν διεγερτική επίδραση στους ιστούς. 
Ωστόσο, εάν η ακτινοβολία είναι πολύ ισχυρή, μπορεί να προκαλέσει βλάβη στους ιστούς, αλλά αυτό μπορεί σε κάποιο βαθμό να αποτραπεί από τη μελάγχρωση του δέρματος, όπως στους μαύρους ή σε εκείνους που εκτίθενται πολύ στον ήλιο. 
Στην ευλογιά, ο Finsen πίστευε ότι οι πολλαπλές ουλές θα μπορούσαν να αποφευχθούν εάν ο ασθενής προστατεύονταν από τις χημικές ακτίνες. 
Τα πειράματα με τέτοιους ασθενείς ήταν επιτυχημένα. 
Από την άλλη πλευρά, χημικές ακτίνες χωρίς θερμικές ακτίνες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να επιτευχθεί ένα χρήσιμο αποτέλεσμα είτε με συγκέντρωση σε συγκεκριμένη περιοχή - και αυτό οδήγησε στη θεραπεία του λύκου ή άλλων δερματικών παθήσεων - είτε ως γενικά ηλιοθεραπεία, τα οποία, κατόπιν πρότασης του Finsen, δοκιμάστηκαν σε περιπτώσεις φυματίωσης. 
Τα αποτελέσματα ήταν πολλά υποσχόμενα, αλλά κατά κανόνα το βόρειο κλίμα δεν ήταν κατάλληλο για τέτοια θεραπεία. 
Όπως είναι γνωστό, αυτό το είδος θεραπείας έχει αποδειχθεί εξαιρετικό σε μέρη όπου ο ήλιος είναι πλούσιος σε χημικές ακτίνες!
Ο ίδιος ο Niels Ryberg Finsen απέδειξε πολύ πειστικά ότι οι "χημικές ακτίνες"(
παλιά ονομασία για το υπεριώδες/UV φως) μπορούν να ασκήσουν πολύ ευεργετικά αποτελέσματα στην παραμορφωτική ασθένεια του κοινού λύκου.
Αυτό οφείλεται σε μια βακτηριοκτόνο καθώς και σε μια γενική διεγερτική επίδραση στους ιστούς. 
Η έκθεσή του του 1896 περιέχει λεπτομέρειες για 11 ασθενείς, οι οποίοι έπασχαν από κοινό λύκο και τους οποίους είχε θεραπεύσει για δύο ώρες την ημέρα για αρκετές εβδομάδες στο ίδιο σημείο. 
Αναγνώρισε ότι οι 11 περιπτώσεις δεν αποτελούσαν μεγάλο δείγμα, αλλά ήταν ένα ενδεικτικό δείγμα.
Είχε αναπτύξει την τεχνική με πολυάριθμες πρακτικές μεθόδους και το Ινστιτούτο Finsen που ιδρύθηκε στην Κοπεγχάγη ήδη από το 1896, επεκτάθηκε μερικά χρόνια αργότερα χάρη στη γενναιοδωρία δύο Δανών δωρητών, του Mr. Hageman και του Mr. Jörgensen και της δανικής κυβέρνησης. 
Το Ινστιτούτο Finsen έχει χρησιμεύσει ως πρότυπο για πολλά παρόμοια ινστιτούτα σε διάφορα μέρη του κόσμου και μαζί έχουν μειώσει σημαντικά τον αριθμό των περιπτώσεων λύκου.
Το έργο του Finsen
περιείχε μια σαφή και σημαντική πρόσφατη ανακάλυψη και ως εκ τούτου ήταν άρτια καταρτισμένο για ένα βραβείο Nobel 
Επιπλέον, o Niels Ryberg Finsen, ήταν ακόμα νέος. 
Φυσικά, ήταν γνωστό ότι η υγεία του δεν ήταν καλή, αλλά προφανώς είχε χρόνο!
Αυτό σύντομα διαπιστώθηκε. 
Τελικά ο Niels Ryberg Finsen, στις 17 Οκτωβρίου 1903, έλαβε την επιστολή με την ανακοίνωση της απόφασης!
Όταν στις 10 Δεκεμβρίου 1903 πραγματοποιήθηκαν οι συνήθεις εορταστικές εκδηλώσεις για τα βραβεία Nobel στη Στοκχόλμη, ο ίδιος καθόταν στο σπίτι του, στο αναπηρικό του καροτσάκι, και δεχόταν τα συγχαρητήρια του προσωπικού του και των πολυάριθμων φίλων του.
Τότε ανακοίνωσε ότι θα δωρίσει 50.000 κορώνες από το βραβείο στο Ινστιτούτο και άλλες 60.000 κορώνες σε ένα σανατόριο για καρδιακές και ηπατικές παθήσεις, το οποίο είχε επίσης ιδρύσει ο ίδιος.
Άμεση συνέπεια αυτού, ήταν ότι ο καθένας από τους δύο κύριους δωρητές του, έδωσε από 50.000 κορώνες στο Ινστιτούτο Finsen. 
Έτσι, παρά την επιδεινούμενη υγεία του Finsen, οι ιδέες του διαδόθηκαν ακόμη περισσότερο και η δημιουργία του - το Ινστιτούτο - υποστηρίχθηκε.
Μεταξύ των πολλών δημοσιεύσεων του Finsen, το Om Lysets Indvirkninger paa Huden (Σχετικά με τις επιδράσεις του φωτός στο δέρμα) εμφανίστηκε το 1893 και η κλασική πραγματεία Om Anvendelse i Medicinen af ​​konsentrerede kemiske Lysstraaler (Η χρήση συμπυκνωμένων χημικών ακτίνων φωτός στην ιατρική) το 1896. 
Αυτή και άλλες εργασίες δημοσιεύθηκαν στα γερμανικά το 1899, και το La Photothérapie δημοσιεύθηκε στα γαλλικά την ίδια χρονιά. 
Τα αποτελέσματα πολλών από τις έρευνές του περιέχονται στις ανακοινώσεις που δημοσίευσε το Ινστιτούτο του. 
Ο Finsen προσπάθησε να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα της ασθένειάς του με διάφορους τρόπους και κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του ακολούθησε μια διατροφή φτωχή σε αλάτι. 
Αυτό οδήγησε στην τελευταία του δημοσίευση, μια διεξοδική μελέτη του En Ophobning af Salt i Organismen (Συσσώρευση αλατιού στον οργανισμό) το 1904.
Ο Niels Ryberg Finsen, έλαβε τον τίτλο του Καθηγητή το 1898 και το 1899 έγινε Ιππότης του Τάγματος του Dannebrog, στον οποίο λίγα χρόνια αργότερα προστέθηκε ο Silver Cross. 
Ήταν μέλος ή επίτιμο μέλος πολυάριθμων εταιρειών στη Σκανδιναβία, στην Ισλανδία, τη Ρωσία, τη Γερμανία...
Έλαβε ένα Danish gold μετάλλιο για την προσφορά του και το 1904 του απονεμήθηκε το Βραβείο Cameron  από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.
Με τη βράβευσή του με το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής το 1903 έγινε ο πρώτος Δανός και γενικότερα Σκανδιναβός που το κέρδισε ποτέ και ο μοναδικός γεννημένος στις Νήσους Φερόες που έχει πάρει ποτέ Βραβείο Νόμπελ μέχρι σήμερα.
Ένα μεγάλο μνημείο προς τιμή του, σχεδιασμένο από τον  Rudolph Tegner, τοποθετήθηκε το 1909 έξω από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κοπεγχάγης (το μεγαλύτερο νοσοκομείο της χώρας). 
Παριστάνει τρεις γυμνές ανθρώπινες μορφές που δείχνουν προς τον ουρανό και έχει τίτλο Mod lyset (Προς το φως). 
Συμβολίζει την κύρια επιστημονική θεωρία του Finsen ότι το ηλιακό φως έχει ιαματικές ιδιότητες!

Το 1892, ο Niels Ryberg Finsen,παντρεύτηκε την Ingeborg Balslev, κόρη του επισκόπου  Balslev στο Ribe.
Απέκτησαν τέσσερα παιδιά.
Ο δεύτερος γιος, ο Halldor, έγινε γιατρός. 
Η μία κόρη, η  Gudrun, παντρεύτηκε τον καθηγητή S. Lomholt, ο οποίος ήταν για πολλά χρόνια επικεφαλής του Τμήματος Δερματικών Παθήσεων του Ινστιτούτου Finsen και είναι ο συγγραφέας μιας γοητευτικής βιογραφίας του πεθερού του. 
Η μικρότερη κόρη, η  Valgerda παντρεύτηκε επίσης.
                    επίλογος
...και όλα αυτά έρχονται να συναντήσουν τις σημερινές έρευνες για τα αντιμικροβιακά πεπτίδια!
Και είναι τα αντιμικροβιακά πεπτίδια φυσικά αντιβιοτικά που παράγει το σώμα μας, από μόνο του, χωρίς να χρειάζονται φαρμακείο ή συνταγή, ει μη ΜΟΝΟ την βοήθεια του ήλιου!
Έτσι ακριβώς!
Γιατί το ανοσοποιητικό μας σύστημα έχει έναν διακόπτη – και το φως του ήλιου τον ενεργοποιεί. - https://botanologia.gr/to-soma-mas-quot-schediastike-quot-gia-na-synanta-ton-ilio/
Το εντυπωσιακό εικονιστικό έργο του Rudolph Tegner, φτιαγμένο από γρανίτη και μπρούντζο, απεικονίζει τρεις φιγούρες, έναν άνδρα που πλαισιώνεται από δύο γυναίκες, να τεντώνουν τα σώματά τους προς τα πάνω, προς τον ήλιο. 
Η ακραία γλώσσα του σώματός τους λέγεται ότι εμπνεύστηκε εν μέρει από τα γραπτά του φιλοσόφου Φρίντριχ Νίτσε για το υγιές και δυνατό άτομο, σε αντιπαράθεση με τον ίδιο τον άρρωστο σωματικό Niels Ryberg Finsen.
             επιμέλεια και μετάφραση κειμένου: ntina
https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1903/finsen/biographical/

Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

Η χρόνια ηχορύπανση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης και Alzheimer

Ο θόρυβος της οδικής κυκλοφορίας αποτελεί μια περιβαλλοντική έκθεση με αυξανόμενες ενδείξεις δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία μας!
Εκτός από τον αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών,
νευρολογικών και μεταβολικών παθήσεων, πρόσφατες μελέτες υποδηλώνουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στον περιβαλλοντικό θόρυβο επιταχύνει τη γνωστική εξασθένηση.
Μελέτες σχετικά με την έκθεση στον θόρυβο της οδικής κυκλοφορίας και τον κίνδυνο άνοιας ή γνωστικής εξασθένησης αναζητήθηκαν σε διάφορες μεθόδους, από την έναρξη τους (των μελετών) έως τον Ιούλιο του 2025, χωρίς περιορισμούς ως προς το περιβάλλον ή τη γεωγραφική θέση.
Οι μελέτες προσδιορίστηκαν χρησιμοποιώντας αυστηρά κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού.
Τα ευρήματα των μελετών έδειξαν ότι οι ενήλικες που εκτίθενται σε υψηλά επίπεδα έκθεσης σε θόρυβο οδικής κυκλοφορίας, ιδιαίτερα >50 dB, σε σύγκριση με εκείνους που εκτίθενται σε χαμηλότερα επίπεδα θορύβου οδικής κυκλοφορίας, διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ή γνωστικής εξασθένησης.
Ως εκ τούτου η χρόνια ηχορύπανση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο γνωστικής μείωσης και όσοι ζουν σε ένα θορυβώδες αστικό περιβάλλον δεν διαταράσσεται απλώς ο ύπνος τους, αλλά κινδυνεύουν από διάφορες σοβαρές ανισορροπίες του οργανισμού τους και μεγάλη επιβάρυνση της υγείας τους!
Οι μελέτες, εκτός των άλλων, έδειξαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα θορύβου σε κατοικημένες περιοχές/γειτονιές σχετίζονται με αυξημένους κινδύνους ήπιας γνωστικής εξασθένησης (περίπου 36%) και Alzheimer (περίπου 29%) ανά αύξηση 10 dBA!
Παρόμοιες τάσεις έχουν παρατηρηθεί σε πολλές πόλεις, όπου τα επίπεδα θορύβου τη νύχτα πάνω από 53,8 ντεσιμπέλ συνδέθηκαν με υψηλότερη συχνότητα άνοιας.
Καθώς τα επίπεδα θορύβου σε πολλές γειτονιές πόλεων ξεπερνούν το όριο ασφαλείας των 50-55 dB(A), οι ερευνητές ανησυχούν όλο και περισσότερο για τις μακροπρόθεσμες νευρολογικές επιπτώσεις των πολύβουων σύγχρονων τόπων μας.
Η σύνδεση μεταξύ θορύβου και υγείας εγκεφάλου πηγάζει από την εσωτερική αντίδραση του οργανισμού στο στρες.
Όταν είμαστε εκτεθειμένοι σε συνεχή δυνατό ήχο, ο εγκέφαλος εισέρχεται σε κατάσταση υψηλής διέγερσης, πυροδοτώντας την απελευθέρωση ορμονών του στρες, όπως η κορτιζόλη, τα υψηλά επίπεδα της οποίας προκαλούν αύξηση βάρους (ειδικά στην κοιλιά), 
άγχος, 
κατάθλιψη, 
διαταραχές ύπνου, 
υψηλή πίεση, 
μυϊκή αδυναμία, 
υψηλό σάκχαρο (διαβήτης), 
εύκολη εμφάνιση μωλώπων/ραγάδων και εξασθένιση του ανοσοποιητικού, οδηγώντας σε σύνδρομο Cushing ή άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας αν δεν αντιμετωπιστούν!
Επιπλέον, αυτή η χρόνια ενεργοποίηση οδηγεί σε αγγειακές αλλαγές, υπέρταση και οξειδωτικό στρες - καταστάσεις που οδηγούν στην άνοια και στον κίνδυνο καρδιαγγειακής και γνωστικής βλάβης!
Οι λόγοι αυτοί, οι οποίοι είναι άκρως επιβαρυντικοί για τους κατοίκους, οι οποίοι τις περισσότερες φορές δεν έχουν εναλλακτική λύση, κατατάσσει την ηχορύπανση σε έναν από τους σοβαρότερους περιβαλλοντικούς κινδύνους, γεγονός που προκαλεί εκκλήσεις για καλύτερο αστικό σχεδιασμό με στόχο την προστασία της υγείας του εγκεφάλου ως μέρος της συνολικής δημόσιας υγείας!
             επίλογος
     Ο περιβαλλοντικός θόρυβος υπονομεύει σοβαρά τη σωματική και ψυχική μας υγεία, προκαλώντας αύξηση της κορτιζόλης,
προκαλώντας άγχος, 
διαταραχές ύπνου και μακροχρόνιες βλάβες στην ποιότητα ζωής μας!
     Ο περιβαλλοντικός θόρυβος χαράζει αόρατες ρωγμές στην ψυχή μας, πνίγοντας τη γαλήνη μας και φθείροντας αργά την υγεία και την εσωτερική μας ισορροπία!
     Και σαν υπεύθυνοι πολίτες, έχουμε χρέος να αντιδράσουμε.
     Όχι μόνο επειδή ο περιβαλλοντικός θόρυβος βλάπτει το σώμα και το πνεύμα μας, αλλά επειδή η γαλήνη,
η ηρεμία και η ησυχία είναι δικαίωμα και προϋπόθεση αξιοπρέπειας. 
     Όταν συνηθίζουμε τον θόρυβο, συνηθίζουμε και τη φθορά· κι έτσι η αντίδραση δεν είναι απλώς πράξη διαμαρτυρίας, αλλά πράξη αυτοσεβασμού και φροντίδας για τους άλλους και τις επόμενες γενιές! - ntina
           επιμέλεια και μετάφραση κειμένου:ntina
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33084241/
https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2025.09.11.25335584v1.full

Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι αυτόχθονες πληθυσμοί κατοικούν στις περιοχές τους για πάνω από 18.000 χρόνια.

Επιστημονικά στοιχεία DNA επιβεβαιώνουν ότι η φυλή των Blackfeet κατοικεί στις προγονικές της περιοχές για πάνω από 18.000 χρόνια, πριν από τη δημιουργία των σύγχρονων συνόρων και συνθηκών.
Οι Blackfeet, ή South Piikani, υποστηρίζουν από καιρό ότι η καταγωγή τους εδώ στη γη χρονολογείται από αμνημονεύτων χρόνων, ένας ισχυρισμός που επιβεβαιώνεται από στοιχεία DNA του 2023 τα οποία επιβεβαιώνουν την παρουσία τους στην περιοχή για 18.000 χρόνια. Ως μία από τις τέσσερις φυλές της Συνομοσπονδίας Blackfoot, κάποτε διαχειρίζονταν ένα τεράστιο οικοσύστημα λιβαδιών που εκτεινόταν από τον Καναδά μέχρι το Yellowstone. 
Η τεχνογνωσία των προγόνων τους περιελάμβανε εξελιγμένη οικολογική διαχείριση, όπως η χρήση ελεγχόμενων πυρκαγιών για την τόνωση νέας ανάπτυξης χόρτων για τα κοπάδια βίσωνα. 
Αυτή η βαθιά ριζωμένη σύνδεση με το περιβάλλον όχι μόνο διατήρησε τον πληθυσμό τους αλλά πιστεύεται ότι τους έδωσε το όνομά τους, καθώς τα μοκασίνια τους έγιναν μαύρα από το περπάτημα στο καμένο έδαφος των λιβαδιών που φρόντιζαν προσεκτικά.
Παρά την εκτενή ιστορία τους, ο 19ος αιώνας έφερε σημαντικές αναταραχές καθώς οι συνθήκες και οι εδαφικές μετατοπίσεις μείωσαν συστηματικά τη γη τους. 
Η Συνθήκη Sweet Grass Hills του 1888 και η επακόλουθη αναγκαστική παραχώρηση των των ορεινών εδαφών τους το 1896 - σήμερα γνωστό ως Εθνικό Πάρκο Glacier - άλλαξαν δραστικά το γεωγραφικό τους αποτύπωμα. 
Ωστόσο, οι άνθρωποι των Blackfeet έχουν παραμείνει ανθεκτικοί, με πάνω από 10.000 μέλη να ζουν επί του παρόντος σε καταυλισμό 1,5 εκατομμυρίων στρεμμάτων που συνορεύει με το πάρκο!
Σήμερα, η φυλή συνεχίζει να λειτουργεί ως διαχειριστές του Rocky Mountain Front, διατηρώντας ενεργά τη μητρική τους γλώσσα και τις πολιτιστικές παραδόσεις που έχουν διαμορφωθεί από δεκαοκτώ χιλιετίες συνεχούς διαμονής στο ίδιο έδαφος.
Το University της Montana (UM) έχει ισχυρούς δεσμούς με τη φυλή των Blackfeet, υποστηρίζοντας τον πολιτισμό, 
τη γλώσσα (Niitsíʼpowahsin/Blackfoot) και την ιστορία τους μέσω συνεργασιών, 
ερευνών και πρωτοβουλιών όπως το Siksikaitsitapi XR Project για την αναβίωση της γλώσσας, αντανακλώντας τη βαθιά δέσμευση με αυτόν τον σημαντικό αυτόχθονο λαό των βόρειων πεδιάδων που έχει τον καταυλισμό του στη Μοντάνα. 
Το UM αναγνωρίζει τη σημαντική πολιτιστική κληρονομιά των Blackfeet, διερευνώντας θέματα ταυτότητας, 
παραδοσιακής γνώσης και συνεργατικής υποστήριξης για τους αυτόχθονες φοιτητές και τις κοινότητες. 
 University of Montana. Blackfeet/Μαυροπόδαροι
κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina

Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026

Η σχέση κλασικής μουσικής και νευροεπιστήμης δεν είναι απλά ένας ρομαντικός μύθος τύπου "βάλε Μότσαρτ να γίνεις ιδιοφυΐα"

Είναι ένα πεδίο σκληρής έρευνας, γεμάτο λεπτές αποχρώσεις, όπου ο εγκέφαλος αντιμετωπίζεται όχι σαν παθητικός δέκτης ήχων, αλλά σαν όργανο που αναδιαμορφώνεται από την εμπειρία.
Στα παιδιά, ο εγκέφαλος βρίσκεται σε φάση υψηλής νευροπλαστικότητας, δηλαδή έχει αυξημένη ικανότητα να αλλάζει τη δομή και τη λειτουργία του.
Η έκθεση στην κλασική μουσική, ιδίως η ενεργή ενασχόληση, όπως η εκμάθηση οργάνου, ενεργοποιεί ταυτόχρονα περιοχές που σχετίζονται με την ακοή, 
την κίνηση, 
τη μνήμη και τη συναισθηματική επεξεργασία.
Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος "δουλεύει ολόκληρος"
Μελέτες δείχνουν ενίσχυση της εκτελεστικής λειτουργίας, δηλαδή της ικανότητας για συγκέντρωση, σχεδιασμό και αυτοέλεγχο.
Όχι επειδή η μουσική είναι μαγική, αλλά επειδή είναι σύνθετη, απαιτητική και χρονικά δομημένη.
Στους ενήλικες, η εικόνα αλλάζει αλλά δεν εξαφανίζεται.
Η νευροπλαστικότητα μειώνεται, όμως δεν μηδενίζεται.
Η ακρόαση κλασικής μουσικής ενεργοποιεί δίκτυα που σχετίζονται με την πρόβλεψη και την προσδοκία.
Ο εγκέφαλος προσπαθεί συνεχώς να μαντέψει "τι έρχεται μετά"
Όταν ο συνθέτης επιβεβαιώνει ή διαψεύδει αυτές τις προσδοκίες, ενεργοποιούνται μηχανισμοί ανταμοιβής, όπως η απελευθέρωση ντοπαμίνης.
Εδώ γεννιέται η απόλαυση, όχι από την απλότητα, αλλά από την ισορροπία μεταξύ τάξης και έκπληξης.
Ένα κρίσιμο σημείο είναι η συναισθηματική ρύθμιση.
Η κλασική μουσική, λόγω της μεγάλης χρονικής της κλίμακας, εκπαιδεύει τον εγκέφαλο στην υπομονή και στη συναισθηματική διαδρομή.
Δεν προσφέρει άμεση κορύφωση· απαιτεί παραμονή.
Αυτό έχει μετρήσιμα αποτελέσματα στη μείωση του στρες, 
στην καλύτερη διαχείριση άγχους και στη βαθύτερη ενσυναίσθηση, τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες.
Παράλληλα, η νευροεπιστήμη βάζει φρένο στις υπερβολές.
Δεν υπάρχει "καθολική" επίδραση της κλασικής μουσικής.
Το πλαίσιο, η πολιτισμική οικειότητα και η προσωπική εμπειρία παίζουν τεράστιο ρόλο.
Η μουσική δεν λειτουργεί σαν φάρμακο ίδιας δοσολογίας για όλους.
Λειτουργεί σαν διάλογος, όσο πιο ενεργά συμμετέχει ο ακροατής, τόσο βαθύτερη η νευρωνική εμπλοκή.

Συμπερασματικά, η κλασική μουσική δεν "κάνει τον εγκέφαλο εξυπνότερο" με απλοϊκό τρόπο. Τον κάνει πιο συνδεδεμένο, πιο ανθεκτικό και πιο ικανό να αντέχει την πολυπλοκότητα.
Και αυτό, σε έναν κόσμο γρήγορων ερεθισμάτων και επιφανειακής προσοχής, ίσως είναι το πιο νευροεπιστημονικά ριζοσπαστικό της επίτευγμα!
     Σημείωση ntinas: το άρθρο διάβασα στο χρονολόγιο του Fotios Katsiroubas
και θα το βρείτε στον σύνδεσμο:https://www.facebook.com/groups/tritoprogramma/permalink/10166523716812646
όπου στα σχόλια υπάρχουν και πολλές άλλες αξιόλογες πληροφορίες για το θέμα.

Οστεοπόρωση – βότανα για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και την υγεία των οστών μας

Οστεοπόρωση και βότανα
Η παραδοσιακή και η βοτανική ιατρική, όπως και κάποιοι κλινικοί γιατροί, οι οποίοι είναι της άποψης ότι η οστεοπόρωση, αν και συμβάλλει στους κινδύνους καταγμάτων των οστών, μπορεί να μην είναι ο κύριος ένοχος, στοχεύουν στην μακροχρόνια διατήρηση της ποιότητας των οστών.
Οι βοτανικές θεραπείες που προτείνονται ως μια φυσική εναλλακτική λύση στα φάρμακα, εκτός εάν η οστική απώλεια έχει φτάσει σε επικίνδυνα χαμηλό επίπεδο, είναι τα βότανα που περιέχουν ενώσεις, οι οποίες ενισχύουν τα οστά και μπορούν να βελτιώσουν την ανάπτυξή τους, γνωρίζοντας πως προσφέρουν πρόληψη και συντήρηση και όχι υπερδραστήρια, αλλά υποστηρικτική και πιο αργή αλλά σταθερή θεραπεία.
Βότανα για καλύτερη οστική συνοχή και προστασία από την οστεοπόρωση...

Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

"Περί του εμφαινομένου προσώπου τω κύκλω της Σελήνης"

Το έργο "Περί του εμφαινομένου προσώπου τω κύκλω της Σελήνης" είναι ένα από τα φιλοσοφικά κείμενα του Πλουτάρχου, που εξετάζει τα φαινόμενα της Σελήνης και τις συνδέσεις της με την Γη, την Ατλαντίδα, 
την ανθρώπινη φύση και τα Ελευσίνια Μυστήρια, αναδεικνύοντας την αρχαία ελληνική κοσμοθεωρία και τις μυστικές γνώσεις. 
Το κείμενο αναλύει θεωρίες για την ύπαρξη ατμόσφαιρας, 
νερού και μετάλλων στη Σελήνη, την επίδρασή της στον άνθρωπο και ερμηνεύει τα μυστήρια και τις εκλείψεις υπό ένα μυστικιστικό πρίσμα, συνδέοντάς τα με την "εσωτερική όραση" και την ενεργοποίηση δυνάμεων, με σύγχρονες εκδόσεις να το παρουσιάζουν ως αποκρυπτικό
     -. ο επίλογος από το έξοχο (για όσους κατανοούν) άρθρο https://www.facebook.com/dimitrios.pontikas.10/posts/pfbid0qnZsK7GzdLSdSLxfBj4sGVmQYNhySELoVKY2rDZrQeUrEYh2YnLcteBYP3X6YoTml
του Δημήτρη Ποντίκα
Επίλογος
Μονόλογος του Δημήτρη όσο κατηφορίζει από την παλιά πόλη προς τη λίμνη.

Δεν ήρθα απόψε για να πείσω κανέναν. 
Όποιος θέλει να πειστεί, θα βρει πάντα μια αυθεντία να τον καθησυχάσει. 
Ήρθα γιατί κάποια πράγματα, αν δεν ειπωθούν, σαπίζουν μέσα σου. 
Μας έμαθαν να φοβόμαστε τον μύθο. 
Μας είπαν πως είναι το παιδικό στάδιο της σκέψης και εμείς το δεχτήκαμε, γιατί μας χάιδευε τον εγωισμό να πιστεύουμε ότι είμαστε στο χωροχρονικό μας πέρασμα το τέλος της διαδρομής. 
Δεν μας είπαν όμως το κόστος. 
Δεν μας είπαν ότι, πετώντας τον μύθο, δεν πετάς το ψέμα αλλά πετάς το δοχείο της μνήμης. 
Ο μύθος δεν γεννήθηκε για να εξαπατήσει αλλά γιατί ο άνθρωπος κατάλαβε νωρίς ότι η αλήθεια δεν αντέχει πάντα να ειπωθεί γυμνή, δεν είναι αδύναμη αλλά είναι επικίνδυνη όταν πέσει σε χέρια που δεν αντέχουν την ευθύνη της. 
Γι’ αυτό οι παλιοί δεν έγραφαν "έτσι έγινε" αλλά "λέγεται ότι". 
Δεν έδιναν χάρτες μα σημάδια. 
Σήμερα απαιτούμε απόδειξη για τα πάντα, αλλά δεν αντέχουμε καμία συνέπεια. 
Θέλουμε δεδομένα χωρίς ήθος,
τεχνολογία χωρίς μνήμη και γνώση χωρίς βάθος και μετά απορούμε γιατί κάθε γενιά ξεκινά από το μηδέν. 
Όταν λέω ότι ο μύθος κρύβει εμπειρία,
δεν το λέω για να κάνω τον αρχαίο σοφότερο από τον σύγχρονο αλλά για να θυμίσω κάτι απλό και ενοχλητικό, είναι δύσκολο να επιμένεις σε λεπτομέρειες της φύσης αν δεν έχεις κάποτε συναντήσει το βάρος τους. 
Και αν κάποιοι, πριν από εμάς, διάλεξαν να ντύσουν τη γνώση με μύθο, ίσως δεν ήταν επειδή δεν ήξεραν πώς να γράψουν ιστορία αλλά επειδή ήξεραν
πόσο εύκολα η ιστορία γίνεται εργαλείο. 

Αν κάτι χάσαμε αντικαθιστώντας τον μύθο με το εγχειρίδιο, δεν ήταν η αλήθεια αλλά η ικανότητα
να τη σηκώνουμε.
Υστερόγραφο
Το κείμενο που προηγήθηκε δεν γράφτηκε για να αποδείξει ότι ο Πλούταρχος ήξερε όσα γνωρίζει η σύγχρονη επιστήμη, ούτε για να μετατρέψει το Περί του εμφαινομένου προσώπου τω κύκλω της Σελήνης σε προφητικό εγχειρίδιο. 
Μια τέτοια ανάγνωση θα ήταν απλώς η αντιστροφή του ίδιου σφάλματος, αντί να υποτιμήσουμε τον μύθο, θα τον εργαλειοποιούσαμε. 
Το ερώτημα που τίθεται εδώ είναι διαφορετικό και πιο περιορισμένο άρα και πιο επικίνδυνο, πώς είναι δυνατόν ένα διαλογικό κείμενο του 1ου-2ου αιώνα μ.Χ. να περιέχει περιγραφές φυσικών φαινομένων, κοσμολογικών υποθέσεων
και γεωγραφικών υπαινιγμών που στέκουν όταν διαβαστούν υπό το φως σύγχρονων επιστημονικών μοντέλων;

Οι σύγχρονες επιστημονικές μελέτες που προσεγγίζουν το αρχαίο αυτό κείμενο δεν ισχυρίζονται ότι αποδεικνύουν τον Πλούταρχο. 
Αντίθετα, κινούνται μεθοδικά και επιφυλακτικά, δείχνουν συμβατότητες και συνέπειες. 
Αυτό ακριβώς είναι το κρίσιμο σημείο. 
Η συμβατότητα δεν γεννά θαυμασμό αλλά υποψία και η υποψία, όταν δεν απορρίπτεται αυτόματα, μας υποχρεώνει να επανεξετάσουμε δύο βαθιά ριζωμένες παραδοχές, πρώτον, ότι ο μύθος είναι κατ’ ανάγκην έλλειψη γνώσης, και δεύτερον, ότι η γραμμική ιστορία είναι ο μόνος θεμιτός φορέας της αλήθειας.
Ο Πλούταρχος δεν έγραψε ως φυσικός ούτε ως ιστορικός αλλά ως άνθρωπος που γνώριζε πως η γνώση, όταν ειπωθεί χωρίς προστατευτικό φίλτρο, δεν χάνεται, μα κακοποιείται. 
Γι’ αυτό και ο διάλογος, και όχι το εκάστοτε εγχειρίδιο, ήταν το μέσο του για να καθυστερήσει την κακοποίηση και να προστατεύσει την παρεχόμενη γνώση.
Ο διάλογος που διαδραματίστηκε στην Γενεύη δεν ζητά από τον αναγνώστη να πιστέψει τον Πλούταρχο αλλά κάτι πιο δύσκολο, να ανεχθεί την ιδέα ότι η γνώση μπορεί να επιβιώνει χάρη στην ασάφεια με την οποία ντύνεται αναγκαστικά. 
Αν αυτό ενοχλεί, τότε ο διάλογος πέτυχε τον σκοπό του διότι το ζητούμενο δεν είναι η κατάληξη, αλλά το αν ο αναγνώστης φεύγει από έναν διάλογο λιγότερο βέβαιος και περισσότερο υπεύθυνος απέναντι σε όσα νομίζει ότι γνωρίζει.
Δημήτρης Ποντίκας (απλά ένας άνθρωπος)

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026

Νέα αρχή: προς τα πού;

Μεταβαίνουμε από το παγκόσμιο έτος 9 (2025) σε παγκόσμιο έτος 1 (2026). 
Ξεκινάμε νέο 9ετή κύκλο (2026 - 2034).
Έκλεισε για την ανθρωπότητα ένας 9ετης κύκλος (2017 - 2025).
Τί ζήσαμε όλα αυτά τα χρόνια;
Τί συνειδητοποιήσαμε και σε τί εξελιχθήκαμε;
Δεν ήταν εύκολος κύκλος αυτός.
Ήρθαμε αντιμέτωποι με πολλά απρόβλεπτα ή "απρόβλεπτα" γεγονότα που μας πίεσαν, μας εγκλώβισαν, μας αποπροσανατόλισαν, τάραξαν οποιαδήποτε αίσθηση σταθερότητας ή "μακαριότητας" και μας άφησαν ... ενεούς.
Ανεξάρτητα από την φαινομενικότητα, ποιό ήταν το μάθημα για τις ανθρώπινες ψυχές; Τί βγήκε μέσα από όλο αυτό;
Το πνευματικό "τεστ" ήταν το "τεστ της σύνθλιψης".
Η σύνθλιψη χρησιμοποιείται στην κυριολεκτική της σημασία ως μέθοδος για να πάρουμε ωφέλιμα προϊόντα από καρπούς (πχ ελιές, σταφύλια κλπ)
Στην μεταφορική της σημασία σημαίνει έντονη πίεση που οδηγεί σε εξουθένωση, φυσική ή ψυχολογική διάλυση.
Όμως από τους καρπούς παίρνουμε πολύτιμα προϊόντα.
Από την δική μας σύνθλιψη τί πήραμε;
-. φάνηκε ο αληθινός μας εαυτός
Σίγουρα στους άλλους και στους περισσότερους και σε εμάς τους ίδιους, αν είχαμε την εντιμότητα να το παραδεχτούμε
-. φάνηκε αν αφήνουμε τον φόβο και την ανασφάλεια να μας κυριεύσει ή αν διατηρήσαμε την ψυχραιμία μας και την πίστη στον εαυτό μας για εύρεση λύσεων
-. φάνηκε αν αφήσαμε την σκέψη μας να καθοδηγηθεί ή αν διατηρήσαμε την κριτική μας ικανότητα και ακολουθήσαμε τις δικές μας σκέψεις για λήψη αποφάσεων
-. φάνηκε ποιός είναι ο αληθινός πυρήνας της ύπαρξής μας, αυτός που φαίνεται μόνον μέσα από μεγάλη ταλαιπωρία και πιέσεις
Η λίστα για το τί φάνηκε είναι πολύ μεγαλύτερη.
Ας την συμπληρώσει ο καθένας σύμφωνα με τις δικές του εμπειρίες.
Το τί θα προκύψει στον νέο 9ετή κύκλο που ξεκινάμε το 2026, θα χτιστεί πάνω σε αυτό που βγήκε ως απόσταγμα στον καθένα μας ξεχωριστά και ως ανθρωπότητα γενικά από το 2017 έως το 2025.
Με βάση το "πόρισμα" αυτών των ετών θα βάλουμε θεμέλια για τον νέο κύκλο το 2026.
Το έτος 1 σημαίνει: νέα ξεκινήματα, νέα αρχή με αυτοπεποίθηση που δίνει ώθηση για επίτευξη στόχων, με κλειδί όμως την δράση και την κίνηση.
Το 2026 μας ανοίγει τον δρόμο για να δράσουμε και να υλοποιήσουμε, χρησιμοποιώντας την σοφία που αποκτήσαμε στον κύκλο που έκλεισε.
Δεν εννοούμε να είμαστε απερίσκεπτοι (αρνητικό 1), αλλά να μην το "λιβανίζουμε" πια μόνο με σκέψεις.
Το 1 θέλει δράση, και έργα ως αποτέλεσμα της δράσης μας.
Όσοι χρησιμοποιήσουν την σοφία που απέκτησαν μέσα από την διαχείριση δύσκολων καταστάσεων, είναι πιά έτοιμοι για τα μελλούμενα.
Όσοι έμειναν καθηλωμένοι μέσα στον φόβο και την σύγχυση, θα δυσκολευτούν να ακολουθήσουν την νέα ενέργεια.
Πάντα υπάρχει η δυνατότητα της αφύπνισης και αλλαγής τρόπου σκέψης για συντονισμό με το πνεύμα των καιρών, αλλά γίνεται με πιό ... ταραχώδη τρόπο, για τους αμαθείς από τις εμπειρίες.
Ο χρόνος είναι ο μεγαλύτερος καινοτόμος, όπως αναφέρει ο Βάκων(ό,τι δεν αλλάζει η ανθρωπότητα με την βούλησή της, το αλλάζει ο χρόνος αναγκαστικά).
Οι ευχές για το νέο έτος είναι πάντα ευπρόσδεκτες σε όλους, αλλά δεν αρκούν για ορατό αποτέλεσμα.
Θα χτίσουμε με θεμέλιο λίθο το τί μάθαμε και τί κάναμε την 9ετία που κλείνει.
Το μέλλον στηρίζεται στην ωριμότητα που μας άφησε το παρελθόν.
Χάσαμε την αίσθηση του να ζεις πιό χαλαρά, πιό ξέγνοιαστα, πιό ανέμελα και ... παιγνιδιάρικα των τελευταίων δεκαετιών.
Χρειαζόταν να γίνει αυτό;
Ναι, διότι η ανεμελιά μας ήταν πιό ... παιδαριώδης, επιφανειακή και επίπλαστη. Φαινόταν όμορφο, αλλά δεν είχε και κάποια εσωτερική σοφία, γι αυτό χάθηκε.
Ήταν ωφέλιμη στον καιρό της, αλλά τώρα καλούμαστε να την ξαναβρούμε αναγεννημένοι μέσα από ταλαιπωρίες με πιό υπεύθυνο, πιό έντιμο, γνήσιο και σοφό τρόπο.
Τελικά
Το τέλος της χρονιάς δεν είναι ούτε ένα τέλος, ούτε μία αρχή, αλλά μία συνέχεια, με όλη την σοφία που η εμπειρία μπορεί να ενσταλάξει μέσα μας.
Hal Borland
...και επειδή οι εγκάρδιες ευχές έχουν την αξία τους, καλή χρονιά με δύναμη για δράση για το καλό όλων μας!
το άρθρο είναι από την ιστοσελίδα: https://www.xn----ylbabaidmyghdc0ao4bibeyf1f.gr

Σάββατο 27 Δεκεμβρίου 2025

Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια

Οι πραγματικοί αυτουργοί της δολοφονίας του Καποδίστρια παραμένουν αντικείμενο ιστορικής συζήτησης, 
αλλά οι άμεσοι δολοφόνοι ήταν οι αδελφοί Κωνσταντίνος και Γεώργιος Μαυρομιχάλης, 
δράστες που εκτελέσαν την εντολή στο Ναύπλιο την 27η Σεπτεμβρίου 1831, 
ενώ οι ηθικοί αυτουργοί συνδέονται με τις αντιδράσεις της Υδραίικης Ολιγαρχίας (Κουντουριώτηδες) και των Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία), 
που θεωρούσαν τις πολιτικές του επικίνδυνες για τα συμφέροντά τους, με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να αναφέρει αργότερα τους «Αγγλογάλλους» ως αιτία, σύμφωνα με τον ιστορικό ερευνητή Δ. Κοκκινάκη. 
     Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας Ιωάννης Καποδίστριας από δύο μέλη της οικογένειας Μαυρομιχάλη, τα οποία πυροβόλησαν και μαχαίρωσαν θανάσιμα τον κυβερνήτη έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος, καθώς πήγαινε να παρακολουθήσει την κυριακάτικη θεία λειτουργία.

Ο τραγικός θάνατος του Καποδίστρια βύθισε σε θλίψη τον γεωργικό πληθυσμό ενώ αντίθετα στην Ύδρα δέχτηκαν την είδηση με πανηγυρισμούς.
Η δολοφονία του Καποδίστρια οργανώθηκε σύμφωνα με αρκετούς ιστορικούς από τη Μεγάλη Βρετανία και την Γαλλία. 
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο φάκελος για την δολοφονία του Καποδίστρια στα βρετανικά αρχεία παραμένει απόρρητος.
Ας έχουμε επίσης υπ’ όψη μας ότι, ως κυβερνήτης, ο Καποδίστριας αρνήθηκε να δεχθεί μισθό, όπως επίσης αρνήθηκε χρηματική αποζημίωση από τον Τσάρο για να μην κατηγορηθεί από τους αντιπάλους του για μεροληψία απέναντι στη Ρωσία, ενώ διέθεσε όλη του την περιουσία για τους σκοπούς της επανίδρυσης του κράτους.
Οι δολοφόνοι του Ιωάννη Καποδίστρια.
Το δημοσίευμα που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο που έγραψε ο κ. Γ. Σκλαβούνος και επιμελήθηκε ο κ. Ανδρέας Καλογεράς με τίτλο «Μαρτυρίες και Γνώμες για τον Ιωάννη Καποδίστρια» και υπότιτλο: «Δελφούς της Οικουμένης ήθελε την Ελλάδα ο Ιωάννης Καποδίστριας».
Μερικές σημαντικές μαρτυρίες για τη δολοφονία του Ι. Κ.
Όταν οι Βασιλείς, ο Μέτερνιχ και οι μυστικές υπηρεσίες της Ιεράς Συμμαχίας τον θεωρούν τη πηγή των επαναστατικών κινημάτων στην Ευρώπη, κάποιοι “ημέτεροι” επιμένουν να συντηρούν το κατεστημένο ιστορικό ψεύδος περί του Καποδίστρια ως εκφραστή της ‘πεφωτισμένης δεσποτείας’ και του Τσαρικού απολυταρχισμού.
.
Μαρτυρία του Αυγουστίνου Καποδίστρια (αδελφού του Κυβερνήτη που κατετέθη στον Φρειδερίκο Τιρς, Ιστορικό και μετέπειτα συμβούλου του Όθωνα και καθηγητού της Αρχαίας Ιστορίας Φιλολογίας στο Παν/μιο του Μονάχου.
Η Ελλάδα του Καποδίστρια, Τόμος Α’ σελ.105
Και ο κόμης Αυγουστίνος, που τον είδα μερικές φορές μετά το μοιραίο γεγονός, φώναξε: “Ναι κύριε, η Γαλλία και η Αγγλία είναι που δολοφόνησαν τον αδελφό μου”. 
Καθώς του δήλωνα ότι δε καταλάβαινα τίποτα από αυτά τα εκπληκτικά λόγια και ότι ίσως ήθελε να πει ότι ο αδελφός του είχε χαθεί εξ αιτίας της αντιδράσεως που υπετίθετο ότι την είχαν υποθάλψει αυτές οι δύο δυνάμεις, διαμαρτυρήθηκε εναντίον αυτής της ερμηνείας, διατύπωσε ακόμα μια φορά τη κατηγορία με τα ίδια λόγια και έφθασε μάλιστα να μου προτείνει να το γράψω στην αυλή της Βαβαρίας.
.
Επιβεβαίωση της συνεργασίας των Αγγλο-γάλλων με τους μέλλοντες δολοφόνους του Ι.Κ. καταθέτει ο Π. Χιώτης, ως ακολούθως:
“…Τας συμπράξεις και ραδιουργίας των συμπρακτόρων Άγγλων και Γάλλων μετ’ανταρτών του Καποδίστριου, ιδίοις οφθαλμοίς βλέποντες οι Επτανήσιοι, κατεβόων. 
Εν Κερκύρα δε τοσούτον εξήφθησαν κατά των κολάκων του Αρμοστού Άδαμ, όστις εκ του φανερού συνεκοινώνει με τους αντικαποδιστριακούς, ώστε τινάς αυτών ελιθοβόλησαν, και το φαρμακείον όπου συνηθροίζοντο, ήθέλησαν να καύσωσι.Τον δε Ζαίμην, Μπενιζέλον Ρούφον, και Μαυρομιχάλην εκ Πελοποννήσου έλθοντας εις Ζάκυνθον, ο κοινός λαός ελιθοβόλησεν, και ηνάγκασεν αυτούς ν’αναχωρήσωσι ταχύτερον, και σωθώσιν εις Ύδραν. 
Την πανταχού της Ελλάδος εξέγερσιν καθ εαυτών ιδόντες οι αντικαποδιστριακοί και την υπερίσχυσιν του Κυβερνήτου κατά την συγκαλουμένην αυνέλευσιν γνωρίσαντες , εσχεδίασαν να τον δολοφονήσωσι…”
Π. Χιώτης, Ιστορία του Ιονίου Κράτους, σελ.788
.
Ασφαλώς η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια δεν υπήρξε αποτέλεσμα βρασμού ψυχής ή απλά αντεκδίκησης. 
Ο γνωστός μεγάλος ιστορικός της Επτανήσου (αλλά και κατά παραδοχήν του αγγλόφιλος) Παναγιώτης Χιώτης, αναγνωρίζει και καταγράφει τη προετοιμασία της δολοφονίας και τουλάχιστον μερικά από τα γενεσιουργά αίτια, τονίζοντας ότι οι αντιπολιτευόμενοι….
“…Φθονούντες δόξαν και σεβασμόν, απέφερεν ο κοινός λαός της Ελλάδος , ο διακηρύττων παντού αυτόν πατέρα και ευεργέτην, διέβαλλον και εσυκοφάντουν και προς λαόν, και προς ηγεμόνας πάσαν πράξιν του και διοίκησιν. Κατηγόρουν αυτόν ως φιλοδεσποτικόν και αφιλόμουσον, ότι παρεβίαζε το Ελληνικόν σύνταγμα, ότι διέφθειρε τας εκλογάς εις την συγκρότησιν της συνελεύσεως, ότι αυτοδεσπότως και δια των αδελφών αυτού και άλλων Επτανησίων εβούλετο να στηρίξει δυναστείαν και τυραννίαν επί του ελεύθερου λαού της Ελλάδος, ότι έκδοτος εις τα Ρωσσικά συμφέροντα, παραγγώνιζε τους επισήμους φίλους και σχετικούς αγωνιστές των άλλων Δυνάμεων, ότι απεστρέφετο τας εισηγήσεις των Πρέσβεων και των συμβουλίων, ότι ο Βιάρος και ο Γιαννατάς διοργάνωσαν δικαστήρια, ίανα αφαρπασωσι την περιουσίαν και πτωχύνουσι τους ευπορούντας και εξευτελίσαντες αυτούς να έχωσιν υποχειρίους εις τον δεσποτισμόν του Ρώσσου Καποδιστρίου. 
Εν τοσαύταις δε αναιδείαις και ύβρεσιν έφθασαν, ώστε εκάλουν δια της εφημερίδος αυτόν με Ηλιογάβαλον, τύραννον, διαφθορέα χρηστοηθείας και υποκριτήν. 
Άρπαγας δε και ταταχρηστάς τους αδελφούς αυτού και οικείους εκ των Επτανησίων….
Η ευθύτης όμως του ανδρός, και η επιδοκιμασία πάσης διοικητικής πράξεως παρά της συνελεύσεως και ο σεβασμός και η υπόληψις εν γένει παρ’ όλου του λαού της Ελλάδος και των εν αλλοδαπή ομογενών, κατέβαλον ως ιστόν αράχνης πάσαν κατηγορίας των αντιπολιτευομένων και αντίδρασιν. 
Διό εξεμάνησαν ούτοι οίτινες ενώ επερίμενον να ίδωσι τον Κυβερνήτην αποδιωγμένον εκ της εξουσίας υπό της συνελεύσεως, και επωνειδιζόμενον δια πολιτικήν πορείαν παρά ταις συμμάχοις Αυλαίς, είδον αυτόν ευφημούμενον ως σωτήρα και υποστηριζόμενον ως κηδεμόνα νέου ηγεμόνος. 
Ενώ δε εστοχάζετο ο Κυβερνήτης να μεταβή αυτοπροσώπως εις Λονδίνο και συνομιλήσει προς το εκεί συμβούλιον, ίνα εκπεραιωθώσι ταχύτερο ναι αγαθαί βουλαί των Δυνάμεων υπερ των Ελληνικών συμφερόντων, οι κορυφαίοι των αντιπολιτευομένων Μαυρομιχάλης, Μαυροκορδάτος, Ζαΐμης, προσκαλούμενοι να λάβωσι Γερουσιαστού θέσιν, παρητούντο και επορεύοντο εις Ύδραν, ίνα συνεργώσι μετά των λοιπών συναθροισθέντων αντιπάλων του Κυβερνήτου…”.
.
Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης επιβεβαιώνει τον Αυγουστίνο Καποδίστρια:
Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης στα 1840 μολόγησε την Αλήθεια, λέγοντας στο Γιατροφιλόσοφο Πύρρο που κατηγόραγε τον Ιωάννη Καποδίστρια τούτα τα λόγια:
‘Δεν μετράς καλά φιλόσοφε… Ανάθεμα στους Αγγλογάλλους που ήσαν η αιτία κι εγώ έχασα τους δικούς μου, και το Έθνος έναν άνθρωπο που δε θα τονε μεταβρει και το αίμα του με παιδεύει ως τώρα…’
Βλαχογιάννης, “Ιστορική Ανθολογία”, σελ59
Επίσης βλέπε Διον. Κόκκινος, “Κανάρης”, σελ.415
Από τους δολοφόνους (γιούς του Πετρόμπεη) ο Κωνσταντήν Μπέης όταν τον συνέλαβαν και λίγο πριν πεθάνει από τα τραύματά του, ζητώντας έλεος δηλώνει:
«Δεν φταίω εγώ στρατιώται, άλλοι μ’ έβαλαν»
Κασομούλης, Τόμος 3, σελ.440
Ο άλλος εκ των δολοφόνων, ο Γ. Μαυρομιχάλης, αμέσως μετά την δολοφονία καταφεύγει στο σπίτι του αντι-πρεσβευτή της Γαλλίας Βαρώνου Ρουάν και δηλώνει:
«Σκοτώσαμε τον τύραννο. Μπιστευόμαστε στην τιμή της Γαλλίας. Να τα άρματά μας. Ο Ρουάν υπεσχέθη προστασίαν».
Κασομούλης, ως ανωτέρω.
.
Πληρωμένοι οι εκτελεστές –δολοφόνοι του Ιωάννη Καποδίστρια
(Ένα καλά φυλαγμένο μυστικό)
Σε αντίθεση με το κυρίαρχο κατά συνθήκη ψεύδος ότι οι Μαυρομιχαλαίοι από εκδίκηση και πιστοί στα έθιμα της Μάνης, δολοφόνησαν τον Ι.Κ., η ιστορία μαρτυρεί το αντίθετο. Η χρηματική αμοιβή των δολοφόνων είχε πριν από τη δολοφονία διασφαλιστεί, όπως είχε διασφαλιστεί και από τους ξένους προστάτες, η προστασία τους.
Τα ίδια λέει, με τούτον εδώ το σύντομο τρόπο , κι ο Κολοκοτρώνης:
Τους εγύρισαν τα μυαλά, τάζοντές τους χιλιάδες τάλαρα και άλλα, και αν δεν επαρακινούντο αυτοί από μεγάλες υποσχέσεις, και να είναι βέβαιοι ότι θα γλιτώσουν, δεν το αποφάσιζαν ποτέ”.
.
Περί των εσωτερικών συνεργών και πρωτεργατών της δολοφονίας
(πέραν των ξένων ηθικών αυτουργών).
Την ενεργό και ηγετική ανάμειξη του Μαυροκορδάτου, ηγετικού στελέχους της αντι-Καποδιστριακής φατρίας στην προετοιμασία της δολοφονίας του πρώτου Κυβερνήτη της Νεώτερης Ελλάδος κατήγγειλε στην Ελληνική Βουλή, 26 Ιανουαρίου 1845 παρουσία του Μαυροκορδάτου, ο γνωστός οπλαρχηγός Γρίβας με τα ακόλουθα λόγια:

“Όποτες είτανε στην Ελλάδα αυτός ο Μαυροκορδάτος, την έφαγε. Όταν τον είδα πρωθυπουργό, ευτύς είπα πάει η πατρίδα. Κι έχει ακόμα πρόσωπο να’ρχεται μπροστά μας και να μας λέει τα παραμύθια της Χαλιμάς. Ποιός σκότωσε το Καποδίστρια παρ’ αυτός: Και θέλει να μιλάει ακόμα!”
Δημ.Φωτιάδης “Όθωνας” εκδ. Μέλισσα, σελ.24
.
* Ως ημερομηνία θανάτου του Ιωάννη Καποδίστρια αναφέρεται και η 8η Οκτωβρίου 1831. Κατά τον Κωνσταντίνο Τσάτσο η 27η Σεπτεμβρίου 1831. Οι διαφορετικές ημερομηνίες προκύπτουν λόγω παλαιού και νέου ημερολογίου.

Παρασκευή 26 Δεκεμβρίου 2025

Ο Nuno Loureiro, καθηγητής και διευθυντής του Κέντρου Επιστήμης Πλάσματος και Σύντηξης του MIT, δολοφονήθηκε σε ηλικία 47 ετών.

Το MIT θρηνεί τον θάνατο του διάσημου διευθυντή του κέντρου επιστήμης πλάσματος Nuno Loureiro.
Η δολοφονία του Nuno F. G. Loureiro, διευθυντή του Κέντρου Επιστήμης και Σύντηξης Πλάσματος του MIT, έχει συγκλονίσει τον επιστημονικό κόσμο. 
Ο Nuno FG Loureiro, 47 ετών, πυροβολήθηκε πολλές φορές στο σπίτι του και δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες σχετικά με ύποπτο ή κίνητρο.
Ένας σεβαστός φυσικός. 
Ένας ηγέτης στην έρευνα της σύντηξης. 
Ένας άνθρωπος του οποίου το έργο βρισκόταν στην αιχμή μιας βαθιάς παγκόσμιας αλλαγής.
Ένας καταξιωμένος θεωρητικός φυσικός και επιστήμονας σύντηξης, ο Loureiro εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό του MIT το 2016. 
Η έρευνά του ασχολήθηκε με πολύπλοκα προβλήματα που κρύβονται στο κέντρο των θαλάμων κενού σύντηξης και στα άκρα του σύμπαντος.
Η έρευνα του επικεντρώθηκε στη συμπεριφορά του πλάσματος, την αναταραχή και τον μαγνητικό περιορισμό, τα βασικά εμπόδια που στέκονται ανάμεσα στην ανθρωπότητα και την λειτουργική πυρηνική σύντηξη.
Η σύντηξη αντιπροσωπεύει κάτι πολύ μεγαλύτερο από την καθαρή ενέργεια.
Αντιπροσωπεύει την ανεξαρτησία από τα ορυκτά καύσιμα.
Την απεξάρτηση από τις αγορές άνθρακα.
Την κατάρρευση της ενεργειακής εξουσίας ως μοχλού πίεσης.
Το τέλος της κυριαρχίας που βασίζεται στην εξόρυξη.
Μια αναδιάταξη της γεωπολιτικής δύναμης που βασίζεται στο ποιος ελέγχει τα καύσιμα.
Ένα λειτουργικό σύστημα σύντηξης δεν ενσωματώνεται απλά στον υπάρχοντα κόσμο. 
Τον ξαναγράφει.
Για δεκαετίες, η σύντηξη βρισκόταν σε μια περίεργη κατάσταση αβεβαιότητας. 
Δημόσια υμνούμενη. 
Με μεγάλη χρηματοδότηση. 
Μόνιμα καθυστερημένη. 
Πάντα παρουσιάζονταν ως κοντινή, αλλά ποτέ δεν επιτρεπόταν να πλησιαστεί!
Η επιστήμη προχωράει.
Τα χρονοδιαγράμματα παρατείνονται. 
Οι στόχοι μετακινούνται.
Αυτό το μοτίβο δεν είναι μοναδικό για τη σύντηξη. 
Η ιστορία δείχνει ότι οι μετασχηματιστικές ενεργειακές καινοτομίες συναντούν αντίσταση πολύ πριν υιοθετηθούν. 
Τα ενεργειακά συστήματα που διαμορφώνονται από την έλλειψη δεν διαλύονται ομαλά όταν η αφθονία γίνεται δυνατή.
Προς το παρόν, οι ερευνητές δεν έχουν ανακοινώσει το κίνητρο. 
Δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία που να συνδέουν άμεσα τη δολοφονία του Loureiro με την έρευνά του.
Ανεξάρτητα από αυτό, οι ενεργειακές επαναστάσεις δεν είναι ουδέτερα γεγονότα. 
Αποσταθεροποιούν τις αγορές, τις ιεραρχίες και τις μακροχρόνιες δομές ελέγχου. 
Η πίεση εμφανίζεται πολύ πριν από την αναστάτωση. 
Μερικές φορές παίρνει τη μορφή περιορισμών στη χρηματοδότηση. 
Μερικές φορές είναι θεσμικές τριβές. 
Μερικές φορές είναι στρατηγικές καθυστερήσεις.
Και μερικές φορές η σιωπή είναι βαρύτερη.
Το έργο του Loureiro είναι σημαντικό επειδή δείχνει ένα μέλλον όπου η ενέργεια δεν καθορίζει πλέον ποιος κατέχει την εξουσία. 
Αυτό το μέλλον αμφισβητεί παραδοχές που είναι βαθιά ριζωμένες στον σύγχρονο κόσμο.
Η απώλεια ενός επιστήμονα αυτού του επιπέδου δεν είναι ποτέ μόνο προσωπική. 
Είναι δομική. 
Προκαλεί ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Ποιος ωφελείται από την καθυστέρηση.
Ποιος χάνει όταν έρχεται η αφθονία.
Και πόσες καινοτομίες παραμένουν παγιδευμένες πίσω από αόρατα τείχη.
Αναπαύσου εν ειρήνη, καθηγητά Loureiro.
Η επιστήμη συνεχίζεται. 
Οι επιπτώσεις παραμένουν. 
Και το μέλλον που βοηθούσε να διαμορφώσει εξακολουθεί να περιμένει.
                Επίλογος-
     -. Ο Nuno δεν ήταν μόνο ένας λαμπρός επιστήμονας, ήταν και ένας λαμπρός άνθρωπος.
Έλαμπε ως μέντορας, 
φίλος, 
δάσκαλος, 
συνάδελφος και ηγέτης, και έχαιρε παγκόσμιου θαυμασμού για τον εύγλωττο και συμπονετικό του τρόπο. 
Η απώλειά του είναι ανυπολόγιστη για την κοινότητά μας αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο της έρευνας για τη σύντηξη και το πλάσμα" λέει ο Dennis Whyte καθηγητής Μηχανικής στο Hitachi America, ο οποίος προηγουμένως διετέλεσε επικεφαλής του Τμήματος Πυρηνικής Επιστήμης και Μηχανικής και διευθυντής του Κέντρου Επιστήμης και Σύντηξης Πλάσματος. 
     -. Ο Nuno δεν ήταν μόνο ένας εξαιρετικός επιστήμονας και εκπαιδευτικός, αλλά και ένας εξαιρετικός συνάδελφος, 
μέντορας και φίλος που νοιαζόταν βαθιά για τους μαθητές του και την κοινότητά του. 
Η απουσία του θα γίνει βαθιά αισθητή σε όλο το NSE και πολύ πέρα ​​από αυτό», έγραψε σήμερα σε email προς το τμήμα ο Benoit Forget, καθηγητής του KEPCO και επικεφαλής του Τμήματος Πυρηνικής Επιστήμης και Μηχανικής.
     -. Ήμουν ένας από τους διδακτορικούς φοιτητές του Nuno στο PSFC. 
Ο Nuno μου έχει χαρίσει μερικά από τα πιο ανταποδοτικά χρόνια της ζωής μου. 
Ήταν ένας απίστευτος μέντορας, 
ένας δάσκαλος που φρόντιζε για σένα και ένας καλός φίλος. 
Είμαι ευγνώμων που πέρασα μαζί του μερικά πραγματικά μεταμορφωτικά χρόνια! είπε ο Dion Li, μεταπτυχιακός φοιτητής φυσικής
     -. Συνεργάστηκα στενά με τον Nuno  από τότε που εντάχθηκα στο PSFC το 2018. 
Στα 15 χρόνια που εργάζομαι στο MIT, ο Nuno υπήρξε ένας από τους καλύτερους αρχιτεχνίτες με τους οποίους είχα το προνόμιο να συνεργαστώ. 
Τον είδα να ξεκινά ως αναπληρωτής καθηγητής και να ανέρχεται σε επικεφαλής του εργαστηρίου μας. 
Με τα χρόνια, εργαστήκαμε, 
γελάσαμε και εξελιχθήκαμε μαζί. 
Είδα από πρώτο χέρι πόσο σκληρά εργαζόταν, πόσες προτάσεις έγραψε και πόσο βαθιά νοιαζόταν για την οικογένειά του, 
τους μαθητές, 
τους συναδέλφους και τους φίλους του. 
Ήταν επιδραστικός, ευγενικός και προσγειωμένος, και μέσα από το χιούμορ και την ειλικρίνεια, μας υπενθύμισε ότι οι επιστήμονες δεν ασχολούνται μόνο με την επιστήμη - τρέφουν επίσης βαθιά συναισθήματα για τους ανθρώπους γύρω τους! λέει ο Kwokin Ou, διευθυντής έρευνας στο Κέντρο Επιστήμης και Σύντηξης Πλάσματος του MIT
https://www.theguardian.com/education/2025/dec/17/mit-shooting-death-nuno-loureiro
https://www.bbc.com/news/articles/cly08y25688o
https://news.mit.edu/2025/nuno-loureiro-professor-director-plasma-science-and-fusion-center-dies-1216
 μετάφραση και επιμέλεια κειμένου:ntina

Μαθαίνω - αναλυτική κλίση ρήματος "αντεπεξέρχομαι"

Ενεστώτας
Οριστική

αντεπεξέρχομαι, 
αντεπεξέρχεσαι, 
αντεπεξέρχεται, 
αντεπεξερχόμαστε, 
αντεπεξέρχεστε, 
αντεπεξέρχονται
Υποτακτική
να αντεπεξέρχομαι, 
να αντεπεξέρχεσαι, 
να αντεπεξέρχεται, 
να αντεπεξερχόμαστε, 
να αντεπεξέρχεστε, 
να αντεπεξέρχονται
Προστακτική
β΄ πληθυντικό: 
αντεπεξέρχεστε
Μετοχή
αντεπεξερχόμενος, 
αντεπεξερχόμενη, 
αντεπεξερχόμενο
Παρατατικός
Οριστική
αντεπεξερχόμουν, 
αντεπεξερχόσουν, 
αντεπεξερχόταν, 
αντεπεξερχόμαστε, 
αντεπεξερχόσαστε, 
αντεπεξέρχονταν
(& αντεπεξερχόμουνα, 
αντεπεξερχόσουνα, 
αντεπεξερχότανε, 
αντεπεξερχόμασταν, 
αντεπεξερχόσασταν, 
αντεπεξερχόντουσαν)
Αόριστος
Οριστική

αντεπεξήλθα, 
αντεπεξήλθες, 
αντεπεξήλθε, 
αντεπεξήλθαμε, 
αντεπεξήλθατε, 
αντεπεξήλθαν (ή αντεπεξήλθανε)
Υποτακτική
να αντεπεξέλθω, 
να αντεπεξέλθεις, 
να αντεπεξέλθει, 
να αντεπεξέλθουμε, 
να αντεπεξέλθετε, 
να αντεπεξέλθουν (ή να αντεπεξέλθουνε)
Προστακτική
---

Εξακολουθητικός Μέλλοντας
Οριστική
θα αντεπεξέρχομαι, 
θα αντεπεξέρχεσαι, 
θα αντεπεξέρχεται, 
θα αντεπεξερχόμαστε, 
θα αντεπεξέρχεστε, 
θα αντεπεξέρχονται
Συνοπτικός Μέλλοντας
Οριστική

θα αντεπεξέλθω, 
θα αντεπεξέλθεις, 
θα αντεπεξέλθει, 
θα αντεπεξέλθουμε, 
θα αντεπεξέλθετε, 
θα αντεπεξέλθουν (ή θα αντεπεξέλθουνε)
Συντελεσμένος Μέλλοντας
Οριστική

θα έχω αντεπεξέλθει, 
θα έχεις αντεπεξέλθει, 
θα έχει αντεπεξέλθει, 
θα έχουμε αντεπεξέλθει, 
θα έχετε αντεπεξέλθει, 
θα έχουν(ε) αντεπεξέλθει
Παρακείμενος
Οριστική

έχω αντεπεξέλθει, 
έχεις αντεπεξέλθει, 
έχει αντεπεξέλθει, 
έχουμε αντεπεξέλθει, 
έχετε αντεπεξέλθει, 
έχουν(ε) αντεπεξέλθει
Υποτακτική
να έχω αντεπεξέλθει, 
να έχεις αντεπεξέλθει, 
να έχει αντεπεξέλθει, 
να έχουμε αντεπεξέλθει, 
να έχετε αντεπεξέλθει, 
να έχουν(ε) αντεπεξέλθει
Μετοχή
---
Υπερσυντέλικος
Οριστική

είχα αντεπεξέλθει, 
είχες αντεπεξέλθει, 
είχε αντεπεξέλθει, 
είχαμε αντεπεξέλθει, 
είχατε αντεπεξέλθει, 
είχαν(ε) αντεπεξέλθει
     Σημείωση: Πρόκειται για ήδη αρχαίο ρήμα, σύνθετο με 
τις προθέσεις αντί, επί και εξ, πράγμα που σημαίνει ότι προφέρεται και γράφεται σωστά με -ε- αντεπεξέρχομαι. 
Ο συχνός εσφαλμένος τύπος ανταπεξέρχομαι οφείλεται σε αναλογία προς τα σύνθετα που ξεκινούν με τον συνδυασμό ανταπο- (με δεύτερη την πρόθεση από), π.χ. ανταποκρίνομαι, ανταποδίδω κ.ά.
    -. τις πολύτιμες πληροφορίες για το συγκεκριμένο ρήμα βρήκα στο ιστολόγιο:https://latistor.blogspot.com/2025/08/blog-post_80.html