Ο Χρόνος είναι ο ποταμός, ο Καιρός είναι η στιγμή που βουτάς μέσα του!

Το περισσότερο που μπορείς να περιμένεις από την τελειότητα είναι να διαρκέσει μόνο μια στιγμή. 

Και το περισσότερο που μπορείς να περιμένεις από μια στιγμή είναι να είναι τέλεια.

Στην αρχαία ελληνική σκέψη, η έννοια του χρόνου δεν ήταν ενιαία, αλλά χωριζόταν σε δύο βασικές κατηγορίες, οι οποίες συχνά συμπληρώνουν η μία την άλλη: τον Χρόνο και τον Καιρό.
Αυτή η διάκριση δεν αφορά μόνο τις λέξεις, αλλά δύο διαφορετικούς τρόπους αντίληψης της ζωής:
1. Ο Χρόνος
-. η σημασία του: Αναφέρεται στον ποσοτικό, γραμμικό και διαδοχικό χρόνο.
Είναι ο χρόνος που μετράμε, ο χρόνος του ρολογιού, των ημερολογίων, των δευτερολέπτων, των λεπτών, των ωρών και των ετών.
-. οι ιδιότητές του: Είναι μετρήσιμος, ποσοτικός και αμείλικτος, καθώς κυλάει συνεχώς προς μία κατεύθυνση.
-. στην μυθολογία σχετίζεται με τον Τιτάνα Κρόνο, ο οποίος "καταβροχθίζει" τα παιδιά του (τις στιγμές που περνούν).
2. Ο Καιρός
-. η σημασία του: Αναφέρεται στον ποιοτικό χρόνο. 

Είναι η "κατάλληλη στιγμή", η ευκαιρία, η στιγμή που έχει σημασία, το "σωστό timing".
-. οι ιδιότητές του: Δεν είναι μετρήσιμος με ρολόι. 

Είναι ακανόνιστος, στιγμιαίος και ποιοτικός. 

Ο Καιρός είναι η στιγμή που η δράση φέρει βάρος και νόημα.
-. στην μυθολογία ο "Καιρός" προσωποποιούνταν ως θεότητα (συχνά ως ο νεότερος γιος του Δία), απεικονιζόμενος με φτερά στα πόδια (γιατί φεύγει γρήγορα) και με μια μακριά τούφα μαλλιών πίσω, την οποία έπρεπε να αρπάξει κανείς την κατάλληλη στιγμή.
Συνοπτική διαφορά:
"Ο Χρόνος είναι ο ποταμός, ο Καιρός είναι η στιγμή που βουτάς μέσα του"
...και ποια η σημασία του στη σημερινή γλώσσα
Ενώ στα αρχαία ελληνικά οι λέξεις είχαν αυτή την αυστηρή διάκριση, στα νέα ελληνικά η λέξη "καιρός" έχει επικρατήσει να σημαίνει κυρίως τις μετεωρολογικές συνθήκες, αλλά διατηρεί την αρχαία σημασία σε φράσεις όπως -  "δεν είναι καιρός για αστεία" ή "ο καιρός γαρ εγγύς".
Επιπλέον, υπάρχει και η έννοια του Αιώνος, που αντιπροσωπεύει τον αιώνιο, ατελεύτητο χρόνο.
Ο διάσημος αρχαίος Έλληνας γλύπτης Λύσιππος (4ος αι. π.Χ.) είχε φιλοτεχνήσει ένα πολύ γνωστό χάλκινο άγαλμα που αναπαριστούσε τον θεό Καιρό.

Το άγαλμα παρίστανε τον Καιρό ως γυμνό έφηβο με φτερά στα πόδια, υποδηλώνοντας την ταχύτητα και, σύμφωνα με την περιγραφή, είχε μακριά μαλλιά μόνο στο μέτωπο, ενώ το πίσω μέρος του κεφαλιού ήταν φαλακρό.
Αυτή η λεπτομέρεια συμβόλιζε ότι είναι εύκολο να "πιάσεις" την ευκαιρία/Καιρό όταν έρχεται, αλλά αδύνατο να την ξαναπιάσεις μόλις περάσει.
Το έργο βρισκόταν στη Σικυώνα και έγινε ευρύτερα γνωστό μέσα από το ρωμαϊκό αντίγραφο που φυλάσσεται σήμερα στο αρχαιολογικό μουσείο του Τορίνο.
Το θέμα του Καιρού ως θεότητας που προσωποποιεί την κατάλληλη στιγμή ήταν δημοφιλές στην αρχαιότητα και ο Λύσιππος του έδωσε μια χαρακτηριστική, δυναμική μορφή.
Το πραγματικό χάλκινο, αλληγορικό άγαλμα του Λυσίππου ήταν τοποθετημένο έξω από το σπίτι του στην Αγορά της Ελληνιστικής Σικυώνας.
Ήταν στημένος ο "καιρός" μπροστά από οικοδόμημα, σύμφωνα με τον επιγραμματοποιό Ποσείδιππο, ώστε να αποτελεί διδαχή για τους περαστικούς.
Το Επίγραμμα του Ποσείδιππου, που σώζεται είναι η παρακάτω:
-Ποιος και από που είναι ο δημιουργός σου;
-Από την Σικυώνα είναι.
-Ποίο είναι το όνομα του;
-Λύσιππος.
-Ποιος είσαι εσύ;
-Είμαι ο Καιρός, που δαμάζει τα πάντα.
-Γιατί με τα άκρα των δακτύλων σου πατάς;
-Πάντα τρέχω.
-Γιατί έχεις φτερά στα πόδια σου;
-Σαν τον άνεμο πετάω.
-Γιατί κρατάς ξυράφι στο δεξί σου χέρι;
-Δείγμα προς τους ανθρώπους, πώς είμαι πιο κοφτερός από την αιχμή του.
-Γιατί έχεις την κόμη στην όψη;
-Για να με αρπάξει εκείνος που θα με συναντήσει.
-Γιατί είσαι πίσω φαλακρός;
-Γιατί αν δεν με πιάσεις από εμπρός, είναι αδύνατον να με πιάσεις από πίσω
-Για πιο σκοπό σε έκανε ο τεχνίτης;
-Για σένα ξένε, για να μάθεις και να γίνεις σοφότερος.

                   επιμέλεια κειμένου:ntina

Παλαμήδης - Ο μέγας αδικημένος του Τρωικού πολέμου

Παλαμήδης

Ο μέγας αδικημένος του Τρωικού πολέμου

Κλαίει η ψυχή μας ανατρέχοντας στον ιστορία αυτού του πολύ σπουδαίου και σεμνού ήρωα.

Ποιος ήταν ο Παλαμήδης και γιατί θεωρείται ως ο δεύτερος Προμηθέας;  

Ποιες σπουδαίες ανακαλύψεις έκανε και ποια η δράση του κατά τον Τρωικό πόλεμο;

Γιατί ο θεϊκός Όμηρος τον καταδίκασε στην αφάνεια και δεν αναφέρει καν το όνομά του ούτε στην Ιλιάδα ούτε στην Οδύσσεια;

Τι ήξερε ο Σωκράτης και μας τον θυμίζει στην απολογία του στο δικαστήριο;

Ποιοι άλλοι σπουδαίοι, κατά την αρχαιότητα, τον τιμούν και τον μνημονεύουν;

Πώς και γιατί κορυφώνεται η αντιπάθεια του Οδυσσέα εναντίον του Παλαμήδη;

Με ποιο τρόπο κατασυκοφαντείται από τον ευνοούμενο της Αθηνάς, πολυμήχανο Οδυσσέα και καταδικάζεται από το στράτευμα ‘’εις θάνατον’’, δια λιθοβολισμού;

Ποιος ο ρόλος του Αγαμέμνονα;

Ποια η στάση του Αίαντα και πώς αντέδρασε ο Αχιλλέας;

Ήταν ο Παλαμήδης όντως και ιατρός, αποτελεσματικός  επιδημιολόγος, που δίνει μαθήματα στους σημερινούς, εν πολλοίς προχειρολογούντες επιδημιολόγους;

Ο ΠAΛΑΜΗΔΗΣ, κατ’ εντολή του Αγαμέμνονα,  είχε την ευθύνη της επιμελητείας ενός στρατεύματος, των Αχαιών, που αριθμούσε περί τους εκατό χιλιάδες άνδρες - 1186 πλοία από 29 βασίλεια) και το οποίο βρισκόταν σε εκστρατεία για δέκα ολόκληρα χρόνια. 

Αυτό σημαίνει ότι δεν θα έπρεπε να τους λείψει ούτε μέρα το νερό και το καλό φαγητό.  

Οι άριστες υγειονομικές συνθήκες  διαβίωσης των στρατιωτών ήταν δική του αρμοδιότητα, όπως και η ευεξία και πολεμική τους ετοιμότητα καθώς και η πρόληψη μεταδοτικών νόσων. 

Φρόντιζε ακόμη να περνούν ευχάριστα τις ελεύθερες τους ώρες και να απασχολούνται με ωφέλιμα ομαδικά και ατομικά παιχνίδια, ακόμη και επιτραπέζια, μερικά από τα οποία, όπως το σκάκι και το τάβλι,  έφθασαν μέχρι και τις μέρες μας και δικαίως αποδίδονται στην ευρηματικότητά του.

 ‘’ΓIA ΤΑ ΠΑΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΗΔΗ ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ ΑΚΟΥΣΕΙ;      
 Γιατί γι’  αυτόν όλοι συνέθεσαν ύμνους, ότι χάθηκε, γιατί φθονήθηκε από τον Οδυσσέα για την σοφία του’’
                            (Ξενοφώντος Απομνημονεύματα)
«σκοτώσατε, σκοτώσατε, τον πάνσοφο, 
ω Δαναοί, τον αθώο, το αηδόνι των Μουσών» 
                                       (Ευριπίδη, Παλαμήδης)
Ο θεϊκός Όμηρος αγνοεί τον Παλαμήδη.   
Ο μέγιστος ποιητής όλων των εποχών, δεν αναφέρει καν το όνομά του ούτε στην Ιλιάδα ούτε στην Οδύσσεια.  
Τον καταδικάζει στην λήθη…
Θα έπρεπε να τον γνωρίζει;  
Ποιος ήταν ο Παλαμήδης;
Οι πολλές αρχαίες πηγές μας πληροφορούν  ότι ο Παλαμήδης υπήρξε ο επιτελάρχης των 100.000 Αχαιών, από 29 πόλεις – κράτη που εξεστράτευσαν εναντίον της Τροίας, με 1186 πλοία, με τους βασιλείς τους και τους ημίθεους πολεμιστές τους.  
 Από την Αυλίδα, καθώς ανέμεναν να φυσήξει ούριος άνεμος, ο Παλαμήδης με εντολή του αρχιστράτηγου Αγαμέμνονα, είχε τη μέγιστη ευθύνη της γενικής επιμελητείας ολόκληρου του στρατεύματος, προκειμένου να έχουν τις καλύτερες δυνατές συνθήκες διαβίωσης, καλή τροφή και καθαρό νερό,  ώστε να υπομένουν καρτερικά μέχρι τη στιγμή του απόπλου για την Τροία. 
Πανέξυπνος, αποτελεσματικός και ιδιαίτερα ευρηματικός, θεωρείται από τους αρχαίους συγγραφείς τόσο σημαντικός όσο και οι Αχιλλέας, Αγαμέμνων, Αίας και Οδυσσέας.  
Όσον αφορά δε την  εφευρετικότητά του, μπορεί να συγκριθεί με τους Προμηθέα και Δαίδαλο.
Θεωρείται ο εφευρέτης των μέτρων και σταθμών, των νομισμάτων, των φάρων, της διαίρεσης του έτους σε ώρες, ημέρες και μήνες.  
Είναι   εφευρέτης επιτραπέζιων παιχνιδιών, όπως το τάβλι και το σκάκι.  
Εφηύρε ακόμη το τιμόνι του πλοίου και το ονόμασε οίακα, δίνοντάς του το όνομα του αδελφού του, Οίακα,  ονομασία που παραμένει μέχρι σήμερα.
Και το πλέον σημαντικό.  
Του αποδίδεται επωνύμως η φθογγολογική καταγραφή του Ελληνικού αλφαβήτου…  
Οι προηγούμενες γραφές ήταν συλλαβικές (Γραμμική Α' και Β'). 
Με τον Παλαμήδη έχουμε τα πρώτα 15 γράμματα του φθογγολογικού αλφαβήτου μας, που στη συνέχεια εξελίχθηκε σε αλφάβητο 27 γραμμάτων, για να καταλήξει το 403 π.Χ. επί άρχοντος  Αθηνών Ευκλείδη,  στα 24 γράμματα που διατηρούμε μέχρι σήμερα και που μέσω του Ελληνικού – Λατινικού αλφαβήτου έγιναν παγκόσμια.
Μαθητής του Κενταύρου Χείρωνα, φοίτησε στο ‘’πανεπιστήμιό’’ του, μαζί με την αφρόκρεμα των ηρώων της εποχής του, τον Αχιλλέα, 
τον Νέστορα, 
τον Διομήδη, 
τον Αντίλοχο τον Αινεία, 
τον Πάτροκλο, 
τον Πρωτεσίλαο, 
τους Αίαντες, 
τον Μαχάονα και τον Ποδαλείριο, παιδιά του Ασκληπιού, 
αστρονομία, 
ιατρική, 
φιλοσοφία, 
την πολεμική τέχνη και έδωσε μαζί τους όρκο αδελφοποίησης.
Γιατί όμως τον εχθρευόταν  και τον παρουσίασε ως προδότη ο θεϊκός Οδυσσέας;  
Την απάντηση μπορούμε να την βρούμε σε δυο περιστατικά που εμπλέκονται οι δυο ήρωες. 
Ενώ οι Αχαιοί είχαν ήδη συνταχθεί στην Αυλίδα, ο Οδυσσέας απουσίαζε, προσποιούμενος τον τρελό. 
Δεν ήθελε να πάει στη Τροία, γιατί ήταν νιόπαντρος και ερωτευμένος και γιατί είχε στα χέρια του χρησμό που έλεγε ότι αν πάει θα επιστρέψει μόνος, χωρίς συντρόφους,  ύστερα από είκοσι χρόνια.
 Έζεψε στο αλέτρι του δυο διαφορετικά καματερά, ένα βόδι κι ένα άλογο, όργωνε στην άμμο και έσπερνε αλάτι.   
Ο Παλαμήδης τον επισκέφτηκε και αποκάλυψε την απάτη του.  
Έτσι ο Οδυσσέας υποχρεώνεται να  κρατήσει τους όρκους του, ως μνηστήρας της Ελένης και να συμμετάσχει στην εκστρατεία.
Στον κάμπο της Τροίας ένα άλλο περιστατικό κάνει τον Οδυσσέα να θολώσει από τον φθόνο του για τον Παλαμήδη και να οργανώσει, μαζί με τον Αγαμέμνονα τη δολοφονία του.
Με εντολή του Παλαμήδη ο Οδυσσέας μετέβη στη Θράκη για να μεταφέρει σιτάρι, απαραίτητο για τις ανάγκες σίτισης του στρατεύματος.  
Ο Οδυσσέας όμως γύρισε άπραγος, χωρίς σιτάρι, προβάλλοντας τη δικαιολογία ότι ο Παλαμήδης του έδωσε λανθασμένες πληροφορίες.
Μετά από αυτό ο Παλαμήδης μετέβη ο ίδιος στη Θράκη, απ’ όπου προσκόμισε σιτηρά πολύ περισσότερα των προσδοκιών.
Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ
Ο Παλαμήδης συνελήφθη και δικάστηκε με την κατηγορία της προδοσίας.  
Σε δούλο που μετέβαινε στην Τροία βρέθηκε επιστολή που είχε γραφεί δήθεν από τον Παλαμήδη και απευθυνόταν στον βασιλιά Πρίαμο.   
Η επιστολή ήταν πλαστή και αποσκοπούσε να κατασυκοφαντηθεί ως προδότης ο μέγιστος ήρωας.  
Ταυτόχρονα τοποθέτησαν ποσότητα χρυσού στη σκηνή του, εύρημα που θεωρήθηκε ως τεκμήριο για τον χρηματισμό του.
Στην απουσία, λοιπόν του Αχιλλέα και παρά τις έντονες  αντιδράσεις του Αίαντα, ο Παλαμήδης δικάστηκε από το στράτευμα του Αγαμέμνονα και του Οδυσσέα και λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου, ως κοινός προδότης. 
Ενδεικτικά αναφέρουμε  πηγές της αρχαιότητας που τον μνημονεύουν:
Κύπρια έπη,  
Σωκράτης στο δικαστήριο, 
Πλάτωνας,  
Αριστοτέλης,  
Ευριπίδης,  
Ξενοφώντας,  
Διόδωρος Σικελιώτης,  
Απολλώνιος ο Τυανέας,  
Φιλόστρατος,  
Λεξικό Σουίδα, ακόμη και το εγκυκλοπαιδικό λεξικό του Ηλίου.  
Όλοι αυτοί θεωρούν τον Παλαμήδη αδικημένο από τον  Όμηρο.
ΓΙΑΤΙ ΤΟΝ ΑΓΝΟΕΙ Ο ΟΜΗΡΟΣ;
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Άννα Τζιροπούλου, η οποία συνέγραψε μελέτη με τίτλο  ‘’Όμηρος Τηλεμάχου Οδυσσείδης’’, ο μέγας ποιητής είναι εγγονός του Οδυσσέα, γιος του Τηλεμάχου και της Πολυκάστης,  κόρης του Νέστορα, βασιλιά της Πύλου.  
Για την καταγωγή του Ομήρου αποφάνθηκε το μαντείο των Δελφών,  σε ερώτημα που υπέβαλε ο φιλέλληνας αυτοκράτορας Αδριανός.  
Προφανώς λοιπόν ο Όμηρος, στα έπη του, είχε πρόθεση να προβάλει τον παππού του Οδυσσέα και απέφυγε να καταγράψει ό,τι θα μπορούσε να μειώσει το γόητρό του και τη φήμη του.

από το χρονολόγιο του Savvas Hasikos -

https://www.facebook.com/savvas.hasikos.5/posts/pfbid0Y2QyPpxAgJcM3tQf5jKoVMMvQAtTgfmH8gJHEoziSESEQQzYXnrYYe1xPd7BvFo5l

και

https://www.facebook.com/savvas.hasikos.5/posts/pfbid0uRv17kn8PFdnRstqu47tenSpYcgCekFnxb5wAobSbsxohX67QC7AE7Xmc34KEX5Kl

Παλαμήδης, γλυπτό του Antonio Canova/1757-1822 που φυλάσσεται στη Villa Carlotta, Tremezzina/Κόμο
Fotografia di Carloalberto2014 condivisa con licenza CC BY-SA 3.0. via

Καβείρια Μυστήρια

Είναι γνωστό ότι στους αρχαίους πολιτισμούς οι μυστηριακές τελετές, ήταν πολύ σημαντικές τόσο για την τόνωση του θρησκευτικού συναισθήματος, όσο και για την διεύρυνση των πνευματικού ορίζοντα των υποψηφίων προς μύηση σε αυτά, όπως η μαρτυρία του Πίνδαρου μας αποκαλύπτει:
“Ευτυχής εκείνος ο οποίος αφού είδε αυτό το θέαμα, κατέρχεται στα βάθη της Γης. 

Γνωρίζει το τέλος της ζωής, γνωρίζει την Θεία πηγή”.
Τα αρχαιότερα μυστήρια στην αρχαία Ελλάδα, ίσως ήταν τα Κρητομινωικά, τα οποία επηρέασαν τα μετέπειτα Καβείρια, τα Διονυσιακά-Ορφικά, και τα Ελευσίνια. 

Η “εσωτερική” διδασκαλία των Καβείριων μυστηρίων ήταν “η γέννηση του ανθρώπου”, ενώ των Ελευσίνιων (εκ του “ελεύω”-ελευθερώνομαι) η συμβολική παράσταση της ψυχής, της καθόδου της στην ύλη, μετά την ανάληψη της και την επιστροφή της στην αιώνια ζωή. 

Η δομή των μυστηρίων βασιζόταν σε τρία στοιχεία: τον μύθο, την τελετή, και την μύηση, ενώ επτά ήταν κυρίως τα στάδια ή οι βαθμίδες που οδηγούσαν στην ολοκλήρωση της μύησης στα μυητικά συστήματα: Καθαρμός, Χρίσμα, Περιβολή, Ιερός λόγος, Ενθρονισμός, Ιερογαμία, Εποπτεία.
(Στην Χριστιανική εκκλησία αντιστοιχούν στο Βάπτισμα, Χρίσμα, Εξομολόγηση, Θεία ευχαριστία, Ιεροσύνη, Γάμος, Ευχέλαιο).
Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να ρίξουμε φως στα Καβείρεια μυστήρια, για τα οποία σώζονται πολύ λίγες μόνο πληροφορίες, ήδη από τα παλαιά ακόμη χρόνια.
Ο Στράβων, γράφει σχετικά με τις λίγες πληροφορίες που γνώριζαν την εποχή του :
“Διά τους εν Σαμοθράκη τιμωμένους Θεούς πολλοί έχουν είπει ότι είναι οι Κάβειροι οι ίδιοι, αλλ’ ούτε αυτοί οι ειπόντες τούτο, ημπορούν να μας είπουν οποίοι τινές είναι οι Κάβειροι”.
Η αρχή τέλεσης των Καβειρίων μυστηρίων χάνεται στα βάθη της Ελληνικής προϊστορίας. 

Οι γνώμες των αρχαίων πηγών διίστανται. 

Άλλοι όπως ο Ηρόδοτος, υποστηρίζουν ότι η λατρεία των Καβείρων ήταν αυτόχθων μυστηριακή λατρεία των Πελασγών, ενώ άλλοι όπως ο Στησίμβροτος που καταγόταν από την Θάσο, υποστηρίζουν η λατρεία τους εισήχθη στον Ελλαδικό χώρο από την Ανατολή.
Στα μυστήρια γίνονταν δεκτοί όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως φυλής, φύλου και κοινωνικής τάξεως, ακόμη και οι δούλοι, αρκεί να μην επιβαρύνονταν με ανόσιες πράξεις.
Στη Λήμνο πίστευαν ότι ο πρώτος άνθρωπος της γης υπήρξε ο Κάβειρος, τον οποίο γέννησε η Λήμνος με απόρρητες ιερές τελετές. 

Γενικά αποφεύγονταν η χρήση των ονομάτων των Καβείρων, ονομάζονταν γενικά Μεγάλοι Θεοί. 

Στις επιγραφές που έχουν βρεθεί στις ανασκαφές πάντοτε ονομάζονται Μεγάλοι Θεοί ή Άνακτες και ποτέ με το όνομα τους. 

Στη Λήμνο τους ονόμαζαν επίσης και Καρκίνους.
“εσύ ή οι Θεοί θέλουν να το μάθουν”;και ο ιερέας του απάντησε οι Θεοί, και τότε ο Λακεδαιμόνιος του απάντησε: “εσύ φύγε από εδώ, και εάν με ρωτήσουν οι Θεοί θα τους το πω..”
Συγκεκριμένα ο Ηρόδοτος γράφει για την προέλευση των μυστηρίων:
“Αυτά και πολλά άλλα τα οποία εγώ θα υπομνήσω παρέλαβαν οι Έλληνες παρά των Αιγυπτίων, ότι Δε τα αγάλματα του Ερμού έχουν τα αιδοία ορθά, τούτο δεν το έμαθον παρά των Αιγυπτίων, αλλά παρά των Πελασγών μεν το έμαθον πρώτοι εξ όλων των Ελλήνων οι Αθηναίοι, παρά τούτων Δε οι άλλοι Έλληνες. 

Κατά την εποχήν Δε, καθ’ ην ήδη οι Αθηναίοι ελογίζοντο μεταξύ των Ελλήνων, μετώκησαν εις την Αττικήν ως σύνοικοι οι Πελασγοί, και έκτοτε ήρχισαν να θεωρούνται ως Έλληνες. 

Εκείνος Δε, ο οποίος έχει μυηθή εις τα μυστήρια των Καβείρων, τα οποία επιτελούν οι Σαμοθράκες παραλαβόντες παρά των Πελασγών, αυτός θα καταλάβει τι θέλω να είπω με τα λόγια μου. 

Διότι την Σαμοθράκην κατώκουν προηγουμένως αυτοί οι Πελασγοί, οι οποίοι έγιναν σύνοικοι με τους Αθηναίους, παρ’ αυτών Δε παρέλαβον τα μυστήρια οι Σαμοθράκες. 

Των οποίων τα αγάλματα του Ερμού, του να έχουν ορθά τα αιδοία έμαθον εκ των Ελλήνων παρά των Πελασγών πρώτοι οι Αθηναίοι. Περί τούτου παραδίδεται κάποιος Ιερός Λόγος, ο οποίος αποκαλύπτεται εις τα εν Σαμοθράκη μυστήρια.”
Μια σημαντική πληροφορία μας έχει διασώσει ο Χριστιανός συγγραφέας Ιππόλυτος (2ος μ.χ αιώνα).:
“Διότι οι Σαμοθράκες σαφώς ονομάζουν τον τιμώμενο παρ’ αυτών εις τα μυστήρια, τα οποία επιτελούν, τον Αδάμα τον αρχικόν άνθρωπον. 

Υπάρχουν Δε εις το ιερόν της Σαμοθράκης δυο αγάλματα γυμνών ανθρώπων, εχόντων και τας χείρας τεταμένας άνω προς τον ουρανόν και τους φαλλούς εστραμένους προς τα άνω, όπως έχει και το εν Κυλλήνη άγαλμα του Ερμού, τα προειρημένα αγάλματα είναι εικόνες του αρχανθρώπου και του αναγενωμένου πνευματικού ανθρώπου, ο οποίος είναι κατά πάντα ομοούσιος προς εκείνον τον άνθρωπον..”
Το σίγουρο είναι ότι όταν οι πρώτοι Αχαιοί το 2200 π.Χ. κατέγραψαν στον κατάλογο των θεοτήτων τα ονόματα του Δία, της Εκάτης, του Απόλλωνα και των Καβείρων. 

Στην λατρεία των Καβείριων μυστηρίων πρωτεύοντα ρόλο έπαιζε το Πυρ, από όπου φαίνεται ότι πήραν και το όνομα τους από την ρίζα της λέξης κάειν-καίω ΚάFειροι. 

Η λατρεία των Καβείρων σχετίζονταν με τον Ήφαιστο τον Θεό της φωτιάς, αλλά και των τεχνών από τον οποίο ο Προμηθέας έκλεψε το πυρ για να το παραδώσει στους ανθρώπους. 

Τα Καβείρεια τελούνταν κυρίως στην Σαμοθράκη την Λήμνο την Ίμβρο, αλλά και στην Θράκη, στην Μακεδονία, καθώς και στην Βοιωτία.
Ο Όμηρος, ονομάζει την Σαμοθράκη “ιερά χώρα”.
“Ζαθέη Σαμοθράκη ένθα και όργια φρικτά Θεών άρρητα βροτοΐσιν”. (Σεπτή και αγιωτάτη Σαμοθράκη όπου τελετές που προκαλούν ρίγος φόβου γίνονται για χάρη των θεών, οι όποιες είναι απόρρητες στους κοινούς θνητούς).
Η λατρεία τους στη Λήμνο σχετίζεται με την προστασία των τεχνιτών και της τεχνολογίας γενικότερα, ενώ στη Θήβα έχει ένα γεωργικό και μυητικό χαρακτήρα για τους εφήβους.
Οι επιφανέστεροι των Ελλήνων λέγεται ότι είχαν μυηθεί στα Καβείρεια μυστήρια . 

Κάποιοι εξ αυτών ήταν ο Αγαμέμνων, ο Οδυσσέας αλλά και άλλοι Έλληνες που έλαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο, επίσης σύμφωνα με την μυθολογία ο Ορφέας, ο Ηρακλής ο Ιάσων, οι Διόσκουροι Κάστορας και Πολυδεύκης και οι αρχηγοί της Αργοναυτικής εκστρατείας είχαν μυηθεί στα μυστήρια των Καβείρων στην Σαμοθράκη.
Ο Βασιλιάς Φίλιππος ήταν μυημένος στα μυστήρια της Σαμοθράκης, όπου και γνώρισε την Ολυμπιάδα την μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που ήταν και ιέρεια των Καβείρων. 

Φυσικά και ο Μέγας Αλέξανδρος μυήθηκε στα Καβείρια Μυστήρια, όπως και ο Ηρόδοτος αλλά και ο Πυθαγόρας.
Σκοπός των μυστηρίων ήταν να απομακρύνει το φόβο του θανάτου και να αποκαλύψει αιώνιες αλήθειες που σχετίζονται με την τύχη της ψυχής μετά το θάνατο. 

Η αποκάλυψη των τεκταινομένων κατά τη διάρκεια τέλεσης των μυστηρίων επέφερε την ποινή του θανάτου. 

Μπροστά στο άβατο του Ιερού υπήρχε επιγραφή, που αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη και που απαγόρευε με λιτό αλλά απόλυτο τρόπο, την είσοδο “Αμύητον μη εισιέναι”.
Ο Πλούταρχος γράφει για τις απόρρητες πληροφορίες που γνώριζε αλλά δεν μπορούσε να αποκαλύψει:
“Οποίοι τινές είναι οι Κάβειροι και όποια τινά μυστήρια τελούν εις την Μητέρα Ρέαν θα ζητήσω συγγνώμη από τους φιλομαθείς διά την σιωπήν μου αυτήν. 

Οποία δε η παρακαταθήκη και τα εις αυτήν τελούμενα δεν μοι επιτρέπεται να γράψω”.
Σε αντίθεση με τα Ελευσίνια μυστήρια, στα Καβείρια μυστήρια, επιτρεπόταν η συμμετοχή ατόμων αδιαφόρως εθνότητας, ηλικίας, κοινωνικού αξιώματος και φύλου. 

Με τη μύησή τους αναλάμβαναν ηθικές και κοινωνικές υποχρεώσεις κι’ ο Διόδωρος ο Σικελιώτης λέει ότι: “οι μυούμενοι εγίνοντο ευσεβέστεροι, δικαιότεροι και κατά πάντα καλλίτεροι”.
Ποιοι και πόσοι ήταν όμως οι Κάβειροι, τι συμβόλιζαν και τι λάμβανε μέρος στις μυστηριακές αυτές τελετές; 

Όσον αναφορά τον συμβολισμό τους, ο Διόδωρος ο Σικελιώτης 1ος αι. μ. Χ. αναφέρει ότι οι Κάβειροι θεωρούνταν η προσωποποίηση της αθανασίας της ψυχής. 

Φαίνεται επίσης ότι συμφωνούν οι αρχαίες πηγές στο ότι γεννήθηκαν στην Λήμνο. 

Ο Πίνδαρος αναφέρει σχετικά: “… τον εκ Αγίας Λήμνου γεννηθέντα Κάβειρον “, ενώ και ο Ησύχιος στο λεξικό του αναφέρει: ” Κάβειροι, καρκίνοι Πάνυ Δε τιμώνται ούτοι εν Λήμνω ως Θεοί. 

Λέγονται Δε είναι Ηφαίστου παίδες”.
Όσον αναφορά τον αριθμό τους και το ποιοι ήταν δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση. 

Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν ότι οι Κάβειροι ήσαν ένας ή τρεις ή τέσσερις ή επτά ή και περισσότεροι. 

Το πιο πιθανό είναι ως Πελασγικής προέλευσης ο πρώτος τους χαρακτήρας κατά την απώτατη αυτή εποχή να ήταν χθόνιος και συνδέονται με τη λατρεία της μεγάλης Μητέρας Φύσης και τη γονιμότητα της γης, όπως και στα Κρητικά μυστήρια. 

Η Μεγάλη Μητέρα, η μητέρα γη, λεγόταν Αξίερος. 

Αργότερα ταυτίστηκε με την Δήμητρα .

Η μορφή της, εικονίζονταν στα νομίσματα της Σαμοθράκης ανάμεσα σε δυο λιοντάρια. 

Μαζί με την Μεγάλη Μητέρα λατρεύονταν και ο σύζυγός της, ο θεός Καδμίλος, που πολλές φορές ταυτίζονταν με τον Ερμή. 

Είχαν και οι δύο τα ίδια “ιερά” σύμβολα , όπως τον κριό ως “ιερό ζώο” που συμβόλιζε την γονιμοποιό δύναμη και τον αρχηγό ποιμένα, καθώς και το φιδοκέφαλο κηρύκειο του, και τα οποία βρέθηκαν χαραγμένα σε νομίσματα και σε επιγραφές.
Ο Φερεκύδης καθώς και ο Ηρόδοτος τους αναφέρουν τους Καβείρους, ως γιους του Ηφαίστου. Σύμφωνα με τον Φερεκύδη μητέρα των Καβείρων ήταν η θυγατέρα του Πρωτέως και της Αγχινόης Καβείρη ή Καβειρώ και απόκτησε από τον Ήφαιστο τρία αγόρια και τρία κορίτσια, τους Καβείρους και τις Καβειρίδες. 

Ο Αθηνίωνας (συγγραφέας του 1ου αι. μ. Χ.) αναφέρει ότι οι Κάβειροι ήταν δυο, ο Ιασίων και ο Δάρδανος γιοι του Δια και της θυγατέρας του Άτλαντα Ηλέκτρας. 

Ο Διονυσόδωρος, (συγγραφέας του 3ου αι. π. Χ.) αναφέρει ότι υπήρχαν δυο ζεύγη Καβείρων ο Αξιόκερσος, η Αξίερος, ο Καδμίλος ή Κασμίλος και η Αξιόκερσα, οι οποίοι αργότερα ταυτίστηκαν με τον Πλούτωνα, την Δήμητρα, τον Ερμή και την Περσεφόνη. Σύμφωνα με τους αρχαίους μύθους ήσαν παιδιά ή εγγόνια του Ηφαίστου. 

Ο Ήφαιστος με την Καβειρώ, κόρη του Πρωτέα, έκανε τρεις γιους, τους Καβείρους και τρεις κόρες, τις νύμφες Καβειρίδες ή σύμφωνα με άλλους μύθους ο Ήφαιστος με την Καβειρώ γέννησαν τον Καδμίλο, από τον οποίο προήλθαν οι τρεις αρσενικοί και οι τρεις θηλυκοί Κάβειροι Κατά μια άλλη εκδοχή της μυθολογίας ο Ήφαιστος από την Καβείρη απόκτησε μόνο τον Καδμίλο και ότι οι Κάβειροι και οι Καβειρίδες είναι παιδιά του.
Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο κάθε χρόνο και σε ορισμένο χρόνο στην Λήμνο κατά την διάρκεια των εορτών των τελετών, έσβηναν όλα τα Φώτα στο νησί επί εννέα ημέρες, μέχρι να έρθει με πλοίο από την Δήλο το νέο πυρ. 

Γι αυτό τον λόγο και η λαμπάδα ήταν το σύμβολο των Καβείρων. 

Συνήθως η γιορτή γινόταν από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο. 

Η τελετή μύησης γινόταν νύχτα υπό το φως των δαυλών. 

Το αξίωμα των ιερέων ήταν κληρονομικό, και ονομάζονταν Καδμίλοι . 

Πριν την μύηση γινόταν εξομολόγηση του υποψήφιου μύστη από τον ειδικό ιερέα που ονομάζονταν “Κόης”. 

Μας σώζεται μία ενδιαφέρουσα ιστορία μάλιστα από την διαδικασία της εξομολόγησης. 

Ο Λύσανδρος είχε πάει στην Σαμοθράκη για να πάρει μέρος στα Καβείρεια μυστήρια. 

Ο ιερέας που εξομολογούσε τους πιστούς, του ζήτησε να μαρτυρήσει το μεγαλύτερο αμάρτημα του. 

Ο Λύσανδρος τότε τον ρώτησε:

“εσύ ή οι Θεοί θέλουν να το μάθουν”;και ο ιερέας του απάντησε οι Θεοί, και τότε ο Λακεδαιμόνιος του απάντησε: “εσύ φύγε από εδώ, και εάν με ρωτήσουν οι Θεοί θα τους το πω..”
Οι υποψήφιοι μύστες προχωρούσαν κρατώντας δαυλούς που συμβόλιζαν το εσωτερικό φως που διώχνει το σκοτάδι της άγνοιας και της ύλης. 

Σε ανασκαφές βρέθηκαν πολλές θέσεις για τοποθέτηση των δαδιών στους τοίχους του Ιερού, αλλά και το γράμμα “Θ” δηλωτικό των Μεγάλων Θεών 

Ο μυούμενος οδηγούνταν να καθίσει σε έναν θρόνο, όπου πραγματοποιούνταν σε αυτόν η δοκιμασία και η διδασκαλία. 

Η τελετή αυτή ονομαζόταν “θρονισμός”. 

Ο Πλούταρχος αναφέρει σχετικά για αυτή την φάση της τελετής,: “Καθάπερ ειώθασιν εν τω καλουμένω θρονισμώ καθίσαντες τους μυουμένους οι τελούντες κύκλω περιχορεύειν”.
Του φορούσαν στο κεφάλι στεφάνι από κλαδί ελιάς και μια κόκκινη ταινία στην μέση του, την οποία θα έφερε μαζί του στην υπόλοιπη ζωή του, ενδεικτική της μυήσεώς του. 

Μπροστά στον θρόνο έκαιγε πυρά γύρω από την οποία οι ιερείς έψελναν με ακατανόητες λέξεις για τον μυούμενο τους Ιερούς ύμνους, μετά χόρευαν χορούς υπό τους ήχους μουσικής και μυστηριακών τραγουδιών. 

Ύστερα από τον θρονισμό, ο ιερέας οδηγούσε τον μύστη στο άβατο του Ιερού κι’ εκεί, το νέο μέλος, έφθανε στον βαθμό της “εποπτείας”.
 https://www.newspepper.gr/fos-sta-kaviria-mystiria/

Εχετλαίος - Ο μυστηριώδης πολεμιστής της μάχης του Μαραθώνα

Παυσανίας: Λέγουν επίσης πως έτυχε να είναι παρών στη μάχη ένας άνδρας με παλαιική εμφάνιση κι ενδύματα. 

Σκοτώνοντας πολλούς από τους ξένους με την εχέτλη, εξαφανίστηκε μετά τη μάχη

Εχετλαίος ή Έχετλος ήταν το όνομα ενός αγνώστου ως τότε ήρωα που εμφανίστηκε στη μάχη του Μαραθώνα και βοήθησε να αναχαιτιστεί η Περσική εισβολή στην Ελλάδα. 
Το όνομά του συνδέεται πιθανώς με την εχέτλη (= λαβή αρότρου) που λέγεται ότι κρατούσε για να πολεμά με τους Πέρσες. 
Για αυτό άλλωστε αναφέρεται ενίοτε ως αγρότης.
Προσδιορίζεται από τον Pfister ως επιφάνεια της μεταβατικής περιόδου από την ομηρική ηρωολατρεία στους νέους θεούς της κλασικής περιόδου.
Στην εικόνα του Πάναινου, αδελφού του Φειδία που βρισκόταν στην Ποικίλη Στοά απεικονιζόταν και ο Έχετλος ανάμεσα στους ήρωες της μάχης του Μαραθώνα, δείγμα της υψηλής πίστης των Ελλήνων της περιόδου στους ήρωες, την επιφάνεια των οποίων έβλεπαν συχνά στη μάχη  ή τους επικαλούνταν πριν τη μάχη στη ναυμαχία της Σαλαμίνας.
Οι ήρωες θεωρούνταν ικανοί να επανέρχονται στη ζωή όχι μόνον εσχατολογικά, στις άχρονες παραδείσιες κατοικίες τους, αλλά και στον παρόντα χρόνο. 
Τέτοιες σποραδικές εμφανίσεις θεωρούνταν επιφάνειες.
Η περιγραφή του Παυσανία έχει ως εξής:
[...]«Λέγουν επίσης πως έτυχε να είναι παρών στη μάχη ένας άνδρας με παλαιική εμφάνιση κι ενδύματα. 
Σκοτώνοντας πολλούς από τους ξένους με την εχέτλη, εξαφανίστηκε μετά τη μάχη. 
Οι Αθηναίοι ρώτησαν το Μαντείο των Δελφών να μάθουν ποιος ήταν ο άγνωστος ήρωας που πολέμησε μαζί τους και το Μαντείο τους έδωσε την απάντηση πως έπρεπε να τιμούν τον ήρωα Εχετλαίο.
"Συνέβη δε ως λέγουσιν, άνδρα εν τη μάχη παρείναι το είδος και την σκευήν άγροικον. 
Ούτος των βαρβάρων πολλούς καταφονεύσας αρότρω, μετά το έργον ην αφανής. Ερομενοις δε Αθηναίοις άλλο μεν ο θεός ες αυτόν έχρησεν ουδέν, τιμάν δε Εχετλαίον εκέλευσεν ήρωα." (Παυσανίας βιβλ. 1, κεφ. 32)
Ανήγειραν και μνημείο μάλιστα με λευκό μάρμαρο. 
Αν και οι Αθηναίοι βεβαιώνουν πως έθαψαν τους Πέρσες, γιατί σε κάθε περίσταση ο θείος νόμος εντέλει πως το νεκρό σώμα θα πρέπει να θάβεται κάτω από τη γη, ωστόσο τάφο δεν βρήκα. 
Μήτε υπήρχε τύμβος ή άλλο χνάρι φανερό, καθώς οι νεκροί όπως να 'ναι πετάχτηκαν σε κάποιο χαντάκι»...
Η περιγραφή του Ηρόδοτου.
Ο Ηρόδοτος δίνει μια άλλη διάσταση στον άγνωστο αυτόν πολεμιστή και το όπλο του, περιγράφει λοιπόν ότι στην μάχη του Μαραθώνα σκοτώθηκαν 6.400 Πέρσες και 192 Αθηναίοι. 
Κατά την διάρκεια της συγκρούσεως συνέβη κάτι πολύ παράξενο, ένας Αθηναίος στρατιώτης, ο Επίζηλος, γιος του Κουφαγόρα, ενώ πολεμούσε γενναία στήθος με στήθος ξαφνικά έχασε την όραση του και στα δύο του μάτια, παρόλο που δεν τον είχε ακουμπήσει τίποτα, ούτε δόρυ ούτε ξίφος ούτε βέλος τόξου. 
Συνεχίζοντας ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Επίζηλος διηγείται ότι είδε έναν μεγαλόσωμο οπλίτη που η γενειάδα του κάλυπτε ολόκληρη την ασπίδα του, και ότι αυτό το φάντασμα κρατούσε στα χέρια του ένα πολύ φωτεινό όπλο! 
Πέρασε ακριβώς δίπλα του, σκοτώνοντας Πέρσες αντιπάλους και αυτή η σκηνή ήταν η τελευταία που είδε ο Επίζηλος γιατί από κάποια υπερβολική λάμψη, τυφλώθηκε! 

                                  Ποιος ήταν τελικά ο Εχετλαίος;

wikipedia.org

hellinikogenos