πες το με ένα ποίημα...και είναι Νίκος Καρούζος και ένα έρημο άνθος...

Βαθύτερο ἀπ᾿ τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ταραχὴ

ποὺ φέρνει μέσ᾿ στὸ στῆθος ἡ ἐπιθυμία

ζεῖ στὸ θαλάσσιο βράχο ἕν᾿ ἄνθος ὁλομόναχο.

Ποιὰ φωνὴ τὸ κυρίεψε καὶ μοιάζει σὰν νὰ δείχνει

τὴν ἄγνωστη γαλήνη μὲ μικρὰ χρώματα...

Εἶναι βγαλμένο στοὺς κινδύνους τῆς χαρᾶς

ἀμέριμνο σὰν ἰδέα.

Παπαντωνίου Ζαχαρίας: Γέρο-Ρουμελιώτης Του ...Βουνού

Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου γεννήθηκε στο Καρπενήσι το 1877. 

Γονείς του ήταν ο δημοδιδάσκαλος Λάμπρος από το χωριό Γρανίτσα, που τότε ανήκε στο δήμο Απεραντίων του νομού Ευρυτανίας κι η Ελένη, κόρη του συμβολαιογράφου Καρπενησίου, Ζαχαρία Ηλιόκαυτου, των οποίων ήταν το 2ο παιδί. 

Γεννήθηκε στο σπίτι των Γιώργου και Βασίλη Φαρμακίδη ή στο σπίτι του Βα­σί­λη Μπλα­τσή, κατά το Μιχάλη Σταφυλά κι είχε 3 αδέλφια, το Χαρίλαο, το Θανάση και τη Σοφία. 

Λόγω της καταγωγής του πατέρα του ήταν γραμμένος στα δημοτολόγια του χωριού Γρανίτσα.
     Στο Καρπενήσι τελείωσε τις 3 πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου, συνέχισε στην Άμφισσα και τελείωσε το Γυμνάσιο στην Αθήνα, καθώς το 1890 εγκαταστάθηκαν οικογενειακώς εκεί, λόγω των μεταθέσεων του πατέρα. 
Γράφηκε, όμως παρακολούθησε ελάχιστα μαθήματα στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, που την εγκατέλειψε όταν λιποθύμησε στο πρώτο μάθημα της ανατομίας. 
Σπούδαζε επίσης ζωγραφική κι άφησε πρόχειρα σκίτσα, μερικές προσωπογραφίες σχεδιασμένες με το μολύβι και γελοιογραφίες, ενώ το 1911 έλαβε μέρος σε έκθεση στο Ζάππειο με γελοιογραφίες κι άλλα σχέδια.
Στράφηκε από τα φοιτητικά του χρόνια προς τη συγγραφή και τη δημοσιογραφία και σε ηλικία δεκαέξι μόλις ετών ξεκίνησε να αρθρογραφεί στην Ακρόπολη του Βλ. Γαβριηλίδη. 
Ως το 1898, οπότε κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Πολεμικά τραγούδια, συνέχισε να συνεργάζεται με περιοδικά κι εφημερίδες όπως η Εφημερίδα των συζητήσεων, ο Χρόνος κι η Σκριπτ, όπου υπήρξε αρχισυντάκτης από το 1900 ως το 1905. 
Ως δημοσιογράφος δημοσίευσε με τα λογοτεχνικά ψευδώνυμα «Αβδηρίτης», 

«Χάρης Ημερινός», 

«Ο Άλλος» κι «Ο Φωνογράφος» και συνεργάστηκε με τις εφημερίδες «Ακρόπολις» του Βλάση Γαβριηλίδη, με το «Σκριπτ», στο οποίο εργάστηκε κι ως αρχισυντάκτης γράφοντας πολιτικά άρθρα και χρονογραφήματα, 

«Το Άστυ», ενώ στο «Ελεύθερο Βήμα» δημοσίευσε κριτικές εικαστικών τεχνών.
    Συνεργάστηκε επίσης με τα περιοδικά «Παναθήναια», 

«Νουμάς», 

«Ηγησώ», 

«Καλλιτέχνης» και «Νέα Ζωή». 

Στη διάρκεια των ετών 1908-11 ήταν ανταποκριτής στο Παρίσι της εφημερίδας «Ταχυδρόμος» του Αριστείδη Κυριακού, η οποία διέκοψε την έκδοσή της και στερήθηκε τη μισθοδοσία του, ενώ εγκλωβίστηκε στη Γαλλική πρωτεύουσα αναζητώντας την επόμενη επαγγελματική του στέγη. 

Με τη βοήθεια του Σωτήρη Σκίπη, προσλήφθηκε στην εφημερίδα «Εμπρός» του Δημητρίου Οικονόμου-Καλαποθάκη, ως τακτικός χρονογράφος και δημοσίευσε τα περίφη­μα «Παρισινά γράμματα». 

Σε άρθρο του στις 4 Ιουνίου 1917, παρουσίαζε ως καθήκον κάθε γνήσιου έλληνα πατριώτη τη «...συστηματικήν αγρίαν κι αποτελεσματικήν καταδίωξίν» του ρεμπέτικου τραγουδιού, για τη μετάδοση του οποίου θεωρούσε υπεύθυνα «τα λαϊκά θεατρίδια-μεταξύ των οποίων ο φρικαλέος Καραγκιόζης, ο έρως των ελλήνων», ενώ πρότεινε απαγόρευση κάθε εισαγωγής ήχου από τη Σμύρνη και χαρακτήριζε το ζήτημα «δημοσίας ασφάλειας».

     Το 1904 γίνεται ένα από τα πρώτα μέλη της εταιρίας Η Εθνική Γλώσσα, με στόχο την υπεράσπιση της δημοτικής, μαζί με τους Μαλακάση, 

Πορφύρα, 

Χατζόπουλο, 

Καρκαβίτσα, Κονδυλάκη κι άλλους.

Για την Εθνική γλώσσα συνέταξε τον επόμενο χρόνο τη διακήρυξη Προς το ελληνικό Έθνος, εκθέτοντας τους στόχους της. Από το 1908 και ως το 1911 βρέθηκε στο Παρίσι ως απεσταλμένος της εφημερίδας Εμπρός του Αριστείδη Κυριακού. 

Παράλληλα αρθρογραφούσε σε γαλλικές εφημερίδες και γνώρισε νέα καλλιτεχνικά ρεύματα. Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία (με μοναδική εξαίρεση τη συγγραφή χρονογραφημάτων στην εφημερίδα Εμπρός ως το 1914) και διακρίθηκε σε μια έκθεση ζωγραφικής στο Ζάππειο για σχεδιάσματα και γελοιογραφίες που είχε δημοσιεύσει κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά....

https://www.peri-grafis.net/ergo.php?id=363

Όλα σ' αυτή τη γη μασκαρευτήκαν, ονείρατα, ελπίδες και σκοποί, οι μούρες μας μουτσούνες εγινήκαν, δεν ξέρομε τί λέγεται ντροπή

Γι' αυτό το κράτος, που τιμά τα ξέστρωτα γαϊδούρια,

σιχτίρ στα χρόνια τα παλιά, σιχτίρ και στα καινούργια!

και όλο το έργο του είναι πιο επίκαιρο από ποτέ,

λες και δεν πέρασε ούτε μιά μέρα από τότε...

τι κρίμα...

Να τρέφει όλους τους αργούς,
νά' χει επτά Πρωθυπουργούς,
ταμείο δίχως χρήματα
και δόξης τόσα μνήματα;
νά' χει κλητήρες για φρουρά
και να σε κλέβουν φανερά,
κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε
τον κλέφτη να γυρεύουνε;

τι κρίμα...

λες και ήταν χθες...

Κλέφτες φτωχοί και άρχοντες με άμαξες και άτια,

κλέφτες χωρίς μια πήχυ γη και κλέφτες με παλάτια,
ο ένας κλέβει όρνιθες και σκάφες για ψωμί
...ο άλλος το έθνος σύσσωμο για πλούτη και τιμή.

~~~~~~~~~~~~~~

Χαρά στους χασομέρηδες! χαρά στους αρλεκίνους!
σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.
~~~~~~~~~~~~~~~
Οργανωταί μας έρχονται να μας διοργανώσουν
(Με άλλους λόγους δηλαδή παράδες να σουφρώσουν)
~~~~~~~~~~~~~~~~
Συλλήψεις καθημερινώς μεγάλων καταδίκων
(Εν τούτοις επισκέπτονται τους βουλευτές κατ’οίκον)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

δεν υπήρχαν τότε τηλεοράσεις και ραδιόφωνα και όμως ήταν ο πιο αναγνωρίσιμος ποιητής - καλλιτέχνης της εποχής του...

όταν περνούσε στο δρόμο όλοι τον αναγνώριζαν, 

όμως μετά το θάνατό του ξεχάστηκε...

~~~~~~~~~~~~~

ο μέγιστος σατιρικός ποιητής του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους “Ο Νέος Αριστοφάνης” όπως πολύ δίκαια επονομάστηκε γεννήθηκε 

στη Σύρο το 1853 και απεβίωσε σε ηλικία 66 ετών το 1919 στο Φάληρο...

~~~~~~~~~~~~~~~~

στις 2 Απριλίου 1883 ξεκίνησε την έκδοση του "Ρωμιού" 

μιά εφημερίδα που ήταν ολόκληρη έμμετρη, έως και οι  μικρές τις αγγελίες...

~~~~~~~~~~~

ας θυμηθούμε πώς περιγράφει τον μέσο Έλληνα, τον Ρωμηό δηλαδή...

Στὸν καφενὲ ἀπ᾿ ἔξω σὰν μπέης ξαπλωμένος,
τοῦ ἥλιου τὶς ἀκτῖνες ἀχόρταγα ρουφῶ,
καὶ στῶν ἐφημερίδων τὰ νέα βυθισμένος,
κανέναν δὲν κοιτάζω, κανέναν δὲν ψηφῶ.

~~~~~~~~~~~~~~

Σὲ μία καρέκλα τὅνα ποδάρι μου τεντώνω,
τὸ ἄλλο σὲ μίαν ἄλλη, κι ὀλίγο παρεκεῖ
ἀφήνω τὸ καπέλο, καὶ ἀρχινῶ μὲ τόνο
τοὺς ὑπουργοὺς νὰ βρίζω καὶ τὴν πολιτική.

~~~~~~~~~~~~~~

Ψυχή μου! τί λιακάδα! τί οὐρανὸς ! τί φύσις !
ἀχνίζει ἐμπροστά μου ὁ καϊμακλῆς καφές,
κι ἐγὼ κατεμπνευσμένος γιὰ ὅλα φέρνω κρίσεις,
καὶ μόνος μου τὶς βρίσκω μεγάλες καὶ σοφές.

~~~~~~~~~~~~~~~~

Βρίζω Ἐγγλέζους, Ρώσους, καὶ ὅποιους ἄλλους θέλω,
καὶ στρίβω τὸ μουστάκι μ᾿ ἀγέρωχο πολύ,
καὶ μέσα στὸ θυμό μου κατὰ διαόλου στέλλω
τὸν ἴδιον ἑαυτό μου, καὶ γίνομαι σκυλί.

~~~~~~~~~~~~~~

Φέρνω τὸν νοῦν στὸν Διάκο καὶ εἰς τὸν Καραΐσκο,
κατενθουσιασμένος τὰ γένια μου μαδῶ,
τὸν Ἕλληνα εἰς ὅλα ἀνώτερο τὸν βρίσκω,
κι ἀπάνω στὴν καρέκλα χαρούμενος πηδῶ.

~~~~~~~~~~~~~~~

Τὴν φίλη μας Εὐρώπη μὲ πέντε φασκελώνω,
ἀπάνω στὸ τραπέζι τὸν γρόθο μου κτυπῶ...
Ἐχύθη ὁ καφές μου, τὰ ροῦχα μου λερώνω,
κι ὅσες βλαστήμιες ξέρω ἀρχίζω νὰ τὶς πῶ.

~~~~~~~~~~~~~~~~

Στὸν καφετζῆ ξεσπάω... φωτιὰ κι ἐκεῖνος παίρνει.
Ἀμέσως ἄνω κάτω τοῦ κάνω τὸν μπουφέ,
τὸν βρίζω καὶ μὲ βρίζει, τὸν δέρνω καὶ μὲ δέρνει,
καὶ τέλος... δὲν πληρώνω δεκάρα τὸν καφέ.

ο "Ρωμιός ήταν μιά πρωτότυπη εφημερίδα, η οποία ήταν μοναδική στο είδος της και

μοναδική για την ιστορία της Ελληνικής λογοτεχνίας...

ήταν εβδομαδιαία και γραφόταν αποκλειστικά σε στίχους που σατίριζαν τα κοινωνικά δρώμενα...

η αποδοχή του κοινού τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό ήταν τεράστια, κάτι που συνετέλεσε στο να εκδίδεται η εφημερίδα για τριανταπέντε (35) ολόκληρα χρόνια μέχρι και

εννέα μήνες πριν το θάνατο του ποιητή...

μόνο τα στιχουργήματα της εφημερίδος χωρίς να υπολογίσουμε τα υπόλοιπα θέματα καταλαμβάνουν 35 τόμους...

Γεώργιος Σουρής λοιπόν...

ο μεγαλύτερος σατιρικός ποιητής της Ελλάδας με την ανελέητη πένα του σατίριζε   τα πάντα 

~. τον εαυτό του...

Μπόι δυὸ πῆχες,
κόψη κακή,
γένια μὲ τρίχες

ἐδῶ κι ἐκεῖ.

Κούτελο θεῖο,
λίγο πλατύ,
τρανὸ σημεῖο
τοῦ ποιητῆ.

Δυὸ μάτια μαῦρα
χωρὶς κακία
γεμάτα λαύρα
μὰ καὶ βλακεία.

Μακρὺ ρουθούνι
πολὺ σχιστό,
κι ἕνα πηγούνι
σὰν τὸ Χριστό.

Πηγάδι στόμα,
μαλλιὰ χυτὰ
γεμίζεις στρῶμα
μόνο μ᾿ αὐτά.

Μούρη ἀγρία
καὶ ζαρωμένη,
χλωμὴ καὶ κρύα
σὰν πεθαμένη.

Κανένα χρῶμα
δὲν τῆς ταιριάζει
καὶ τώρ᾿ ἀκόμα
βαφὲς ἀλλάζει.

Δόντια φαφούτη
ὅλο σχισμάδες,
ὕφος τσιφούτη
γιὰ μαστραπᾶδες.

~. τους Έλληνες...

Σουλούπι, μπόϊ, μικρομεσαίο,
ύφος του γόη, ψευτομοιραίο.
Λίγο κατσούφης, λίγο γκρινιάρης,
λίγο μαγκούφης, λίγο μουρντάρης.
Σπαθί αντίληψη, μυαλό ξεφτέρι,
κάτι μισόμαθε κι όλα τα ξέρει.

Κι από προσπάππου κι από παππού
συγχρόνως μπούφος και αλεπού.
Και ψωμοτύρι και για καφέ
το «δε βαρυέσαι» κι «ωχ αδερφέ».
Ωσάν πολίτης, σκυφτός ραγιάς
σαν πιάσει πόστο: δερβέναγας.
Θέλει ακόμα -κι αυτό είναι ωραίο-
να παριστάνει τον ευρωπαίο.
Στα δυό φορώντας τα πόδια που'χει
Στο'να λουστρίνι, στ'άλλο τσαρούχι.

~. την Ελλάδα....

Δυστυχία σου, Ελλάς,
με τα τέκνα που γεννάς!
Ώ Ελλάς, ηρώων χώρα,
τί γαϊδάρους βγάζεις τώρα;

~. τους ταγούς και τους πρωθυπουργούς της...

Και των σοφών οι λόγοι θαρρώ πως είναι ψώρα,
πιστός εις ό,τι λέγει κανένας δεν εφάνη ...
αυτός ο πλάνος κόσμος και πάντοτε και τώρα,
δεν κάνει ό,τι λέγει, δεν λέγει ό,τι κάνει.

Ποιός είδε κράτος λιγοστό
σ' όλη τη γη μοναδικό,
εκατό να εξοδεύει
και πενήντα να μαζεύει;
Να τρέφει όλους τους αργούς,
νά' χει επτά Πρωθυπουργούς,
ταμείο δίχως χρήματα
και δόξης τόσα μνήματα;
νά' χει κλητήρες για φρουρά
και να σε κλέβουν φανερά,
κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε
τον κλέφτη να γυρεύουνε;

Γι' αυτό το κράτος, που τιμά τα ξέστρωτα γαϊδούρια,
σιχτίρ στα χρόνια τα παλιά, σιχτίρ και στα καινούργια!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

και ένα του ποίημα που μου αρέσει πολύ-πολύ

Η παπαδιά

Η κυρά ενός παπά
ένα διάκο αγαπά
και πολύ μ' αυτόν τα έχει...
και ο άντρας της κοιτά
τα πολλά της χωρατά
και για τούτον πέρα βρέχει.

Επερνούσαν μια χαρά
έως ότου μια φορά
έγινε παπάς βαρβάτος
και ο διάκος, ο αφράτος.

Κι ο παπάς της ο φτωχός
διόλου δεν εφθόνησε,
και ο ίδιος μοναχός
τον εχειροτόνησε.

Τίγκι, τούγκ!... μεγάλη σχόλη.
"Άξιος!" φωνάζουν όλοι
νέοι, γέροι και παιδιά.
Μα με όλο της το νάζι
"Υπεράξιος!" φωνάζει
Τρεις φορές κι η παπαδιά.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

άντλησα στοιχεία και από:.sarantakos.com                                                                                    

ntina

μήπως όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας είναι η ευκαιρία να ξαναθυμηθούμε ότι δεν χρειαζόμαστε λεφτά για να αγοράσουμε τον ήλιο;

καταναλωτές;

άβουλα καθοδηγούμενα όντα;

αριθμοί; 

νούμερα;.....ΟΧΙ ΠΙΑ....

τ' άστρα το βλέπουνε, ότι:

δυο δισεκατομμύρια μικροί γαλαξίες και πλέον

κατοικούμε τη γη!!!!

μήπως όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας είναι η ευκαιρία μας να σταματήσουμε και να ακούσουμε τους ποιητές;

μήπως όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας είναι η ευκαιρία μας να δείξουμε και να αποδείξουμε ότι είμαστε άνθρωποι και όχι καταναλωτές,

αριθμοί;

μήπως όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας είναι η ευκαιρία μας να καταλάβουμε ότι η κατανάλωση δεν είναι "therapy" και ότι είμαστε άνθρωποι ελεύθεροι και όχι καθοδηγούμενα άβουλα όντα;

μήπως ήρθε ο καιρός να πούμε όχι;

μήπως όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας είναι η ευκαιρία να ξαναθυμηθούμε ότι δεν χρειαζόμαστε λεφτά για να αγοράσουμε τον ήλιο;

ούτε τα λουλούδια των αγρών;

ούτε το ηλιοβασίλεμα;

ούτε μιά γλυκιά ματιά;

ούτε μιά πανέμορφη θέα ψηλά εκεί από το βουνό;

ούτε το χάζεμα των αστεριών την νύχτα;

ούτε το μπάνιο στα αναζωογονητικά νερά της θάλασσας μέσα στην μέση του χειμώνα;

ότι όλα αυτά ποτέ δεν παλιώνουν και ποτέ δεν χρειάζονται αντικατάσταση;

ΜΗΠΩΣ;;;;;;;;;;;;;;;;;

ntina

Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες

Πάνε κι έρχονται οι άνθρωποι πάνω στη γη.

Σταματάνε για λίγο, στέκονται ο ένας

αντίκρυ στον άλλο, μιλούν μεταξύ τους.

Έπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν

σαν πέτρες που βλέπονται.

Όμως, εσύ,

δε λόξεψες, βάδισες ίσα, προχώρησες

μες από μένα, κάτω απ' τα τόξα μου,

όπως κι εγώ: προχώρησα ίσα, μες από σένα,

κάτω απ' τα τόξα σου. Σταθήκαμε ο ένας μας

μέσα στον άλλο, σα νάχαμε φτάσει.

Βλέποντας πάνω μας δυο κόσμους σε πλήρη

λάμψη και κίνηση, σαστίσαμε ακίνητοι

κάτω απ' τη θέα τους -

Ήσουν νερό,

κατάκλυσες μέσα μου όλες τις στέρνες.

Ήσουνα φως, διαμοιράστηκες. Όλες

οι φλέβες μου έγιναν άξαφνα ένα

δίχτυ που λάμπει: στα πόδια, στα χέρια,

στο στήθος, στο μέτωπο.

Τ' άστρα το βλέπουνε, ότι:

δυο δισεκατομμύρια μικροί γαλαξίες και πλέον

κατοικούμε τη γη.

μουρμουριστά των χρωμάτων η στάθμη ανεβαίνει...

Άωρα και παράωρα...

Ονειρεύονται ακόμα οι κήποι

ερχομό αγνώστων ανθέων.

Αργά ξεδιπλώνεται ο περιβόητος ορίζοντας

σα φθηνή κορδέλα του μέτρου.

Με λήθη μοιάζει η θάλασσα: μας ξέχασαν.

Με λήθη μοιάζει το άπειρο: Άπειρος λήθη.

Ένα καΐκι ξεκουρδίζεται στο βάθος,

το παιρν` η απόσταση και παίζει.

Μουρμουριστά των χρωμάτων η στάθμη ανεβαίνει.

Με βήμα περιπάτου πλησιάζουνε τα σχήματα. 

                         Μουρμουριστά των χρωμάτων η στάθμη ανεβαίνει.

                                                                                  Κική Δημουλά

Ο συγκλονιστικός Νίκος Καρούζος: Μη με διαβάζετε όταν δεν έχετε μαντέψει τη δύναμη που κάνει την αγάπη εφάμιλλη του θανάτου.

Νίκος Καρούζος - οι υπαρξιακοί του στοχασμοί  είναι παρόντες σε όλα του τα ποιήματα. 

-. ρομαντικός επίλογος
Μη με διαβάζετε όταν δεν έχετε
παρακολουθήσει κηδείες αγνώστων
ή έστω μνημόσυνα.
Όταν δεν έχετε
μαντέψει τη δύναμη
που κάνει την αγάπη
εφάμιλλη του θανάτου.
Όταν δεν αμολήσατε αϊτό την Καθαρή Δευτέρα
χωρίς να τον βασανίζετε
τραβώντας ολοένα το σπάγγο.
Όταν δεν ξέρετε πότε μύριζε τα λουλούδια
Ο Νοστράδαμος.
Όταν δεν πήγατε τουλάχιστο μια φορά
Στην Αποκαθήλωση.
Όταν δεν ξέρετε κανέναν υπερσυντέλικο.
Αν δεν αγαπάτε τα ζώα
και μάλιστα τις νυφίτσες.
Αν δεν ακούτε τους κεραυνούς ευχάριστα
οπουδήποτε.
Όταν δεν ξέρετε πως ο ωραίος Modigliani
τρεις η ώρα τη νύχτα μεθυσμένος
χτυπούσε βίαια την πόρτα ενός φίλου του
γυρεύοντας τα ποιήματα του Βιγιόν
κι άρχισε να διαβάζει ώρες δυνατά
ενοχλώντας το σύμπαν.
Όταν λέτε τη φύση μητέρα μας και όχι θεία μας.
Όταν δεν πίνετε χαρούμενα το αθώο νεράκι.
Αν δεν καταλάβατε πως η Ανθούσα
είναι μάλλον η εποχή μας.
ΠΡΟΣΟΧΗ
ΧΡΩΜΑΤΑ.
Μη με διαβάζετε
όταν
έχετε
δίκιο.
Μη με διαβάζετε όταν
δεν ήρθατε σε ρήξη με το σώμα…
Ώρα να πηγαίνω
δεν έχω άλλο στήθος.

-. το αιώνιο  Πάσχα
Κύριε, λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής.
Άστρα και χώμα σε βαστάζουν.
Μεριάζουν άφωνα τα σκότη και διαβαίνεις,
ανέγγιχτη τον κόσμον αγγίζει μουσική
και της καρδιάς τα πέταλα ροδίζουν,
άνθος όμορφο ζεσταίνεται στον ήλιο.
Λευκάνθηκαν οι άνθρωποι στο αίμα του αρνίου.
Θεέ μου ανέρχεσαι λυπημένος,
αν και για όραση εξακολουθείς να έχεις τη συγχώρηση.
Ω θλίψη των ματιών του Κυρίου μου,
της αιωνιότητας ο κάματος,
έχω πολύ συνεργήσει για να υπάρχεις,
είναι πολύ σ' εμένα το μερίδιο της ανομίας.
Ανοίγει ένα τριαντάφυλλο, πάω και το ρωτώ:
Πού έκρυψαν τον ήλιο;
Πλησιάζω τη θάλασσα και της λέω:
Είσαι βαθειά και με τα μυστικά μεγάλη σου η σχέση.
Λυτρώνεται ο άνθρωπος;
Απαντά το λουλούδι: «Θα χαθούμε»
κι η θάλασσα με αχ αναταράζεται.

Πες το με άνα ποίημα - ''Ωδή στον ήλιο''

...λίγο ακόμα...

άς ακούσουμε λίγο ακόμα τον λυρικό και ευγενή αυτόν ποιητή...
....τον ακαδημαϊκό που τελικά δεν προτάθηκε ποτέ για το Νόμπελ Ποίησης...
Νικηφόρος Βρεττάκος...
και ...
''Ωδή στον ήλιο''
Περνάς απάνω από μια μάχη, ή πάνω από ένα γκέτο
και νομίζει κανείς ότι στέκεσαι λίγο.
Περνάς από τις φυλακές και ρίχνεις από τα κάγκελα
μέσα τους ένα σιωπηλό βλέμμα και οι ποιητές,
ξέροντας πως δεν έχεις χέρι ούτε φωνή,
οι γραμματείς σου είναι. Αλληλούια!
ntina

Έλα, της θάλασσας θεριό και του πελάγου μπόρα, το φοβερό σκουπιδαριό, να διώξεις απ' τη Χώρα!

Έλα, της θάλασσας θεριό και του πελάγου μπόρα, το φοβερό σκουπιδαριό, να διώξεις απ' τη Χώρα!

Ο Νίκος Γκάτσος γεννήθηκε στην Ασέα Αρκαδίας από τους αγρότες Γεώργιο Γκάτσο και Βασιλική Βασιλοπούλου. 

Σε ηλικία πέντε ετών έμεινε ορφανός από πατέρα, ο οποίος, από τους πρώτους μετανάστες στην Αμερική, πέθανε στο πλοίο και τον πέταξαν στα νερά του Ατλαντικού Ωκεανού.

Τέλειωσε το Δημοτικό στην Ασέα και το Γυμνάσιο στην κοντινή Τρίπολη, όπου γνώρισε τα λογοτεχνικά βιβλία, τις μεθόδους αυτοδιδασκαλίας ξένων γλωσσών, το θέατρο και τον κινηματογράφο. 

Έτσι, όταν το 1930 μετέβη στην Αθήνα για να εγγραφεί στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διέκοψε μετά το δεύτερο έτος, ήξερε αρκετά καλά Αγγλικά και Γαλλικά, είχε μελετήσει τον Παλαμά, τον Σολωμό και το δημοτικό τραγούδι και παρακολουθούσε τις νεωτεριστικές τάσεις στην ποίηση της Ευρώπης.

Στην Αθήνα εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του και την αδερφή του και άρχισε να έρχεται σε επαφή με τους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής. 

Πρωτοδημοσίευσε ποιήματά του, μικρά σε έκταση και με κλασικό ύφος, στα περιοδικά «Νέα Εστία» (1931-32) και «Ρυθμός» (1933). 

Την ίδια περίοδο δημοσίευσε κριτικά σημειώματα στα περιοδικά «Μακεδονικές Ημέρες», «Ρυθμός» και «Τα Νέα Γράμματα» (για τον Κωστή Μπαστιά, την Μυρτιώτισσα και τον Θράσο Καστανάκη αντίστοιχα), ενώ αργότερα συνεργάστηκε με τα «Καλλιτεχνικά Νέα» και τα «Φιλολογικά Χρονικά». 

Καθοριστική υπήρξε η γνωριμία του με τον Οδυσσέα Ελύτη το 1936. Συνδέθηκε με το ρεύμα του ελληνικού υπερρεαλισμού...wikipedia

οδυσσέας ελύτης: Είναι η βαρβαρότητα. Τη βλέπω να ‘ρχεται μεταμφιεσμένη, κάτω από άνομες συμμαχίες και προσυμφωνημένες υποδουλώσεις.

«Ήδη, σας το είπα.

Είναι η βαρβαρότητα.

Τη βλέπω να ‘ρχεται μεταμφιεσμένη, κάτω από άνομες συμμαχίες και προσυμφωνημένες υποδουλώσεις.

Δεν θα πρόκειται για τους φούρνους του Χίτλερ ίσως, αλλά για μεθοδευμένη και οιονεί επιστημονική καθυπόταξη του ανθρώπου.

Για τον πλήρη εξευτελισμό του.

Για την ατίμωσή του.

Οπότε αναρωτιέται κανείς: Για τι παλεύουμε νύχτα μέρα κλεισμένοι στα εργαστήριά μας;

Παλεύουμε για ένα τίποτα, που ωστόσο είναι το παν.

Είναι οι δημοκρατικοί θεσμοί, που όλα δείχνουν ότι δεν θ’ αντέξουν για πολύ.

Είναι η ποιότητα, που γι’ αυτή δεν δίνει κανείς πεντάρα.

Είναι η οντότητα του ατόμου, που βαίνει προς την ολική της έκλειψη.

Είναι η ανεξαρτησία των μικρών λαών, που έχει καταντήσει ήδη ένα γράμμα νεκρό.

Είναι η αμάθεια και το σκότος.

Ότι οι λεγόμενοι «πρακτικοί άνθρωποι» -κατά πλειονότητα, οι σημερινοί αστοί- μας κοροϊδεύουν, είναι χαρακτηριστικό.

Εκείνοι βλέπουν το τίποτα. Εμείς το πάν. Που βρίσκεται η αλήθεια, θα φανεί μια μέρα, όταν δεν θα μαστε πια εδώ. Θα είναι, όμως, εάν αξίζει, το έργο κάποιου απ’ όλους εμάς. Και αυτό θα σώσει την τιμή όλων μας -και της εποχής μας.»

Λόγια του μεγάλου Έλληνα ποιητή του Οδυσσέα Ελύτη από τη συνέντευξη Τύπου στο ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρετανία", στις 19/10/1979, την επόμενη μέρα της σχετικής ανακοίνωσης από τη Σουηδική Ακαδημία για την απονομή σε αυτόν του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας

ntina

Νίκος Καρούζος - Το αιώνιο Πάσχα του Νίκου Καρούζου

Για τον κορυφαίο Έλληνα ποιητή, το Πάσχα δεν ήταν απλώς η μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, αλλά μία σταθερή πηγή υπαρξιακών στοχασμών...
με τι βιασύνη προχωρεί ο Ιησούς
εφέτος
Προς την Ανάσταση...
Παραμερίζει πανέρια τεράστια
γιομάτα βιολέτες
σπρώχνει τους αέναους
παπάδες
τινάζει νευρικά προς τα πίσω
τη μαλλούρα του
το γεγονός είν' ολοφάνερο:
βαρέθηκε - Μονολεκτισμοί και Ολιγόλεκτα
Πάσχα 1955.  Και ο "σημειοναύτης", όπως όρισε τον σύγχρονο καλλιτέχνη ο Nicolas Bourriaud, ή, καλύτερα ίσως, ένας "κοσμοναύτης του εσωτερικού, του μύχιου διαστήματος", όπως διατεινόταν ο Alexander Trocchi. 
Ήδη το 1955, ύστερα από εντατική μελέτη των πατερικών κειμένων και της "Φιλοκαλίας", ο Καρούζος συνθέτει και εντάσσει στη συλλογή "Σημείο" το ποίημα "Πάσχα των πιστών":
Κύριε, λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής.
Άστρα και χώμα σε βαστάζουν.
Μεριάζουν άφωνα τα σκότη και διαβαίνεις,
ανέγγιχτη τον κόσμον αγγίζει μουσική
και της καρδιάς τα πέταλα ροδίζουν,
άνθος όμορφο ζεσταίνεται στον ήλιο.
Λευκάνθηκαν οι άνθρωποι στο αίμα του αρνίου.
Θεέ μου ανέρχεσαι λυπημένος,
αν και για όραση εξακολουθείς να έχεις τη συγχώρηση.
Ω θλίψη των ματιών του Κυρίου μου,
της αιωνιότητας ο κάματος,
έχω πολύ συνεργήσει για να υπάρχεις,
είναι πολύ σ' εμένα το μερίδιο της ανομίας.
Ανοίγει ένα τριαντάφυλλο, πάω και το ρωτώ:
Πού έκρυψαν τον ήλιο;
Πλησιάζω τη θάλασσα και της λέω:
Είσαι βαθειά και με τα μυστικά μεγάλη σου η σχέση.
Λυτρώνεται ο άνθρωπος;
Απαντά το λουλούδι: «Θα χαθούμε»
κι η θάλασσα με αχ αναταράζεται.
Πάσχα 1981 - ο Καρούζος συνθέτει και πάλι ένα ποίημα με τη λέξη "Πάσχα" στον τίτλο, δεν το εντάσσει σε ποιητική συλλογή, αλλά το δωρίζει γενναιόψυχα, με χειρόγραφη αφιέρωση, στην τότε τριών ετών Μαρία Γιαγιάννου, νυν ποιήτρια και συγγραφέα:
Ν' ακούς αμέριμνη τον αγέρα
να ταιριάζεις καημούς
αδράχνοντας την αντικειμενικότητα.
Όταν θα απολαμβάνεις από ελικόπτερο
τον Επιτάφιο
να βλέπεις λιγάκι και για μένα.
Σε μια κοινωνία βλαστημένου σοσιαλισμού
με όλη πια την ομορφιά σαν
Θεοτόκο
σου εύχομαι εκατομμύρια χρώματα.
Πάσχα 1987.Σε ένα φύλλο χαρτί Α4, με μολύβι, ο Καρούζος συνθέτει για μια ακόμα φορά ένα ποίημα με το "Πάσχα" στον τίτλο.
Λαμπρύνομαι ως άτομο μα όχι
στην ολότητα· η λάμψη όμως
εκπηγάζει από κείνη των ψυχών
τη σύναξη
που διαφεντεύει γαλαζοπράσινο.
Αποφεύγω τα μηνύματα
κι αποφεύγω τ' αυτοκίνητα.
Είμαι διαβάτης· επιβάλλομαι
στην κίνηση.

Λίγος σεβασμός στον Πλανήτη που με τόση υπομονή ακόμα μας ανέχεται

Ό,τι μπόρεσα να διασώσω

(στον κόσμο που πήγα)
το διέσωσα, θάλασσα.
Η ψυχή μου ένα σμήνος
μυριάδων πουλιών
που τ’ αλώνιζε η θύελλα.
Όσα διασώθηκαν
βρήκαν το δέντρο τους.
Φτερούγισαν κι έμειναν
μέσα στις λέξεις…Nικηφόρος Βρεττάκος

ntina

Πες το με ένα ποίημα - Καθώς έψαχνα σχήματα στα βότσαλα, γυρεύοντας ρυθμούς, μου μίλησε ο Θαλασσινὸς Γέρος: «Εγω είμαι ο τόπος σου ίσως να μην είμαι κανείς αλλά μπορώ να γίνω αυτό που θέλεις».

Επί σκηνής

Η θάλασσα- πως έγινε έτσι η θάλασσα;

Άργησα χρόνια στα βουνά-
με τύφλωσαν οι πυγολαμπίδες.

Τώρα σε τούτο τ᾿ ακρογιάλι περιμένω

ν᾿ αράξει ένας άνθρωπος

ένα υπόλειμμα, μιὰ σχεδία.

Μὰ μπορεί να κακοφορμίσει η θάλασσα;

Ένα δελφίνι την έσκισε μία φορὰ

κι ακόμη μιά φορὰ

η άκρη του φτερού ενὸς γλάρου.

Κι όμως ήταν γλυκὸ το κύμα

οπου έπεφτα παιδὶ και κολυμπούσα

κι ακόμη σὰν ήμουν παλικάρι

καθώς έψαχνα σχήματα στα βότσαλα,

γυρεύοντας ρυθμούς,

μου μίλησε ο Θαλασσινὸς Γέρος:

«Εγω είμαι ο τόπος σου

ίσως να μην είμαι κανείς

αλλά μπορώ να γίνω αυτό που θέλεις».

                       Και είναι βέβαια Σεφέρης...

ntina

Μια μικρή φωτογραφική τριλογία: Πες το με ένα ποίημα - Ειρήνη, είναι ό,τι συνέλαβα μές απ᾿ την έκφραση και μές απ᾿ την κίνηση της ζωής.

             ''ο Ποιητής της ελεύθερης φαντασίας, που αφήνεται σε λυρικές ονειροπολήσεις''

έχει γράψει ο Μιχαὴλ Περάνθης, για τον Νικηφόρο Βρεττάκο.

Ειρήνη, λοιπόν, είναι ό,τι συνέλαβα μές απ᾿ την έκφραση

και μές απ᾿ την κίνηση της ζωής. Καὶ Ειρήνη

είναι κάτι βαθύτερο απ᾿ αυτὸ που εννοούμε

όταν δεν γίνεται κάποτε πόλεμος.

Ειρήνη είναι όταν τ᾿ ανθρώπου η ψυχὴ

γίνεται έξω στο σύμπαν ήλιος. Κι ο ήλιος

ψυχή μές στον άνθρωπο.

(απόσπασμα ἀπὸ τὸ έργο: Δυο άνθρωποι μιλούν για την ειρήνη του κόσμου)

ntina

Σεφέρης - Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.

Ο Οδυσσέας Ελύτης είχε πει για το Γ. Σεφέρη: «Κανείς άλλος δεν στάθηκε τόσο ικανός ν’ ανιχνεύσει, να βρει και να κινήσει τα νήματα της ζωντανής ελληνικής παράδοσης όσο αυτός… Καλλιέργησε το αίσθημα της ευθύνης και κράτησε ψηλά τη σημαία της ελεύθερης συνείδησης, που τόσο την έχουν ανάγκη, σήμερα προπάντων, οι νέοι»

Κράτησε ψηλά τη σημαία της ελεύθερης συνείδησης – Που ακόμα περισσότερο σήμερα, έν έτη 2022, το έχουμε τόσο ανάγκη, ΟΛΟΙ

Σεφέρης -Πριν από ακριβώς 55 χρόνια, στις 24 Οκτωβρίου του 1963, ο μεγάλος Έλληνας ποιητής Γιώργος Σεφέρης γινόταν ο πρώτος Έλληνας που κέρδιζε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ένα γεγονός πολύ σημαντικό για την πνευματική Ελλάδα, το οποίο ωστόσο δεν βρήκε την εποχή εκείνη την απήχηση που του άρμοζε.
Η Σουηδική Ακαδημία είχε ανακοινώσει  χαρακτηριστικά ότι ο Σεφέρης τιμάται με το βραβείο «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες».
Στις 10 Δεκεμβρίου το 1963 έγινε η τελετή απονομής των βραβείων. 
Ο Γιώργος Σεφέρης εκφώνησε την παρακάτω ομιλία στο δείπνο που παρατέθηκε στους νομπελίστες στο Δημαρχείο της Στοκχόλμης. 
Μία ομιλία ωδή στην Ελλάδα και τον πολιτισμό της, που αναφέρεται στην αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας αλλά και στην αναγκαιότητα και την λειτουργία της ποίησης στο σύγχρονο κόσμο.

«Τούτη την ώρα αισθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μια αντίφαση. 
Αλήθεια, η Σουηδική Ακαδημία έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μια γλώσσα περιλάλητη επί αιώνες, αλλά στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτή την υψηλή διάκριση. 
Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου, και να – εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα*. 
Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγγνώμη που ζητώ πρώτα- πρώτα από τον εαυτό μου.
Ανήκω σε μια χώρα μικρή. 
Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. 
Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. 
Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. 
Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. 
Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. 
Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. 
O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: “Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος· «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν” **
Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του Ίωνα φιλοσόφου. 
Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. 
Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: «…θα χαθούμε, γιατί αδικήσαμε…»***. Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος· είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. 
Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. 
Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ’ ένα λαό περιορισμένο. 
Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. 
Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε; 
Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης – κι ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο, γύρω από τούτο το τραπέζι, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία· παρατήρησαν πως ανάμεσα σ’ ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό η διαφορά είναι λίγη. 
Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν’ ακούει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. 
Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. 
Κυνηγημένη, ξέρει πού να ‘βρει καταφύγιο· απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. 
Γι’ αυτή δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. 
Έχει τη χάρη ν’ αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. 
Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία, που ένιωσε αυτά τα πράγματα· που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες, όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς· που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανός: να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής, για να θυμηθώ το Σέλλεϋ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.
Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. 
Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα».

Ο Οδυσσέας Ελύτης είχε πει για το Γ. Σεφέρη: «Κανείς άλλος δεν στάθηκε τόσο ικανός ν’ ανιχνεύσει, να βρει και να κινήσει τα νήματα της ζωντανής ελληνικής παράδοσης όσο αυτός… Καλλιέργησε το αίσθημα της ευθύνης και κράτησε ψηλά τη σημαία της ελεύθερης συνείδησης, που τόσο την έχουν ανάγκη, σήμερα προπάντων, οι νέοι»

Κράτησε ψηλά τη σημαία της ελεύθερης συνείδησης – Που ακόμα περισσότερο σήμερα, έν έτη 2022, το έχουμε τόσο ανάγκη, ΟΛΟΙ

* Η ομιλία αυτή του Σεφέρη γράφτηκε και δόθηκε στα γαλλικά.
** Δεν πρέπει ο Ήλιος να ξεπερνάει το μέτρο· διαφορετικά, οι ίδιες οι Ερινύες θα προσφερθούν ως βοηθοί της Δικαιοσύνης.
*** Εδώ ο Σεφέρης αναφέρεται στο Μακρυγιάννη.

* Με πληροφορίες από το Wikipedia, την καθημερινή, το users.uoa.gr,το greek-language.gr,το Σπουδαστήριο Nέου Eλληνισμού, το nobelprize.org και το ebooks.edu.gr

Ντυμένος Άμλετ στη βροχή κοιτάζω μιαν αφίσα- Μάνος Ελευθερίου

Μάνος Ελευθερίου -Όλοι μας περιμένουμε στο Καθαρτήριο ότι κάτι θα συμβεί και ότι θα φτάσουμε κάποια στιγμή στον Παράδεισο.

-Δηλαδή, πώς θα χαρακτηρίζατε την εποχή μας;
Επί χρόνια οι άνθρωποι λένε «τα σκοτεινά χρόνια» και «τα σκοτεινά χρόνια» τα συναντάμε στον Σαίξπηρ, τα συναντάμε στον Μπρεχτ, τα επικαλέστηκε ο Εγγονόπουλος «αυτά τα σακάτικα», πάντοτε έτσι γινόταν και έτσι θα γίνεται: αυτός ο μύλος γυρίζει, ο μύλος ποτέ δεν παθαίνει τίποτα, εμείς είμαστε οι αναλώσιμοι και γινόμαστε λιώμα και ησυχάζουμε.
Υπάρχει, βεβαίως, και η διέξοδος του Καθαρτηρίου.
Και η ελπίδα μας κάποια στιγμή να βρεθούμε στον Παράδεισο.
-Γιατί δεν αντιδρούμε πια σε τίποτα;
Αδιαφορούμε;
Δεν ελπίζουμε;
Αυτό γράφω στο καινούργιο μου μυθιστόρημα.
Γι’ αυτή την απάθεια που μας οδηγεί και σε μια συντηρητικότητα απελπιστική.
-Πώς βλέπετε την επόμενη μέρα μας;
Η πιο απαισιόδοξη και η πιο αισιόδοξη εκδοχή;
Δικά σας εξάλλου «Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα», δικό σας κι αυτό το εξαίσιο «Ποιος τη ζωή μου ποιος την κυνηγά», δικό σας και «Το μέλλον θα ‘ρθει», κύριε Ελευθερίου…
«Το μέλλον θα ‘ρθει σαν την γάγγραινα στη φτέρνα», έτσι λέει παρακάτω.
Θα ανασάνουν πραγματικά μετά από 30 χρόνια οι γενιές.
Οι σημερινοί τριαντάρηδες θα ζήσουν καλά γεράματα.
Εμείς, ας αρκεστούμε στην ευλογία της τέχνης εμείς.
και είναι ο επίλογος συνέντευξης του Μάνου Ελευθερίου στο fractalart και στην Ελένη Γκίκα εδώ όλη η συνέντευξη: fractalart.gr

Παλιές αγάπες αγιασμένες και μικρές
κι άλλες που μείνανε στον κόσμο κολασμένες
σαν καραμέλες μες στο στόμα μας πικρές
μας ταξιδεύουν κάθε βράδυ στοιχειωμένες…

Ο Άμλετ της βροχής
Με πέτσινη ρεπούμπλικα και μαύρη καπαρντίνα
τι παριστάνει ένα παιδί σ’ αυτή την εποχή
Τα είδωλα του σινεμά δεν είναι στην Αθήνα
Παρά μονάχα μες στη γη και πέρα απ’ τη βροχή
Ντυμένος Άμλετ στη βροχή κοιτάζω μιαν αφίσα
Κι ένα χρυσό περίστροφο μια γάμπα που τρυπά
Και λέω πως οι άνθρωποι που όλα τα κερδίσαν
Σαν κούκλες είναι που γελούν μες στις βιτρίνες πια
Κρυστάλλινα τα πόδια σου και κρύσταλλα καπνίζεις
Με χιόνι τα παπούτσια σου και χιόνι το παλτό
Τη στάχτη του τσιγάρου σου, στα χέρια μου αγγίζεις
Μα εγώ μετρώ τι μου ζητάς και πόσα σου χρωστώ
Ντυμένος Άμλετ στη βροχή γυρνώ στην επαρχία
Ζητώ να βρω ποιος μου `δωσε τσιγάρο μια στιγμή
Ποιος άγνωστος με πίστεψε πως θα `ναι επιτυχία
Χωρίς εμένα αν παιχτεί το έργο στη σκηνή
ntina

Πες το με ένα ποίημα - Αν μιλούσε η σιωπή, αν φυσούσε, αν ξέσπαγε – θα ξερίζωνεν όλα τα δέντρα του κόσμου.

 Υπάρχουνε λύπες που κανείς δεν τις ξέρει.

Υπάρχουνε βάθη που δεν τ’ ανιχνεύει

ο ήλιος. Όρη σιωπής περιβάλλουν τα χείλη.

Και σιωπούν όλοι οι μάρτυρες. Τα μάτια δε λένε.

Δεν υπάρχουνε σκάλες τόσο μεγάλες

να κατέβει κανείς ως εκεί που ταράζεται

του ανθρώπου ο πυρήνας. Αν μιλούσε η σιωπή,

αν φυσούσε, αν ξέσπαγε – θα ξερίζωνεν όλα τα δέντρα του κόσμου.

''Σαράντα σβέρκοι βωδινοί με λαδωμένες μπούκλες σκεμπέδες σταβροθόλωτοι και βρώμιες ποδαρούκλες''

Σαράντα σβέρκοι βοδινοί με λαδωμένες μπούκλες, 

σκεμπέδες σταβροθόλωτοι και βρώμιες ποδαρούκλες,

ξετσίπωτοι ακαμάτηδες, τσιμπούρια και κορέοι, 

ντυμένοι στα μαλάματα κι επίσημοι κι ωραίοι.

Εξήντα λύκοι με προβιά (γι’ αυτούς βαράν καμπάνες), 

φάγανε γουρουνόπουλα, στραγγίσαν νταμιτζάνες!

Κι απέ ρεβάμενοι βαθιά ξαπλώσανε στα τζάκια, 

κι αβάσταγες ενιώσανε φαγούρες στα μπατζάκια.

Την προσευκή τους κάνανε τα πράματα ν’ αλλάξουν

να ξεπροβάλουν οι κυράδες του Δεκαημέρου

χωρίς καπίστρι και λουρί, πολλές μαζί… (φυλάξου

τα πισινά του μουλαριού τα μπρος του καλογέρου!)

Κι ο Σατανάς τούς άκουσε που πιο καλά τους ξέρει

κι έστειλε τον καθηγητή της ηθικής ξεφτέρι…

Όξω οι φτωχοί φωνάζανε: «Πεινάμε τέτοιες μέρες”, 

γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες.

Κι οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυρέοι, 

ανοίξαν το παράθυρο κι είπανε: «Είστε αθέοι».

Γερβάσιος ο… θεοεμβαίκτης

(διά το γνήσιον κ. Βαρναλης)

https://sarantakos.wordpress.com/2011/01/02/mponamas/

https://blogs.sch.gr/jpmarinis/

https://theoharrispapadopoulos1.blogspot.com/

Κώστας Βάρναλης – Αρχη σοφίας : Ησυχα και τακτικά πάω με κείνον που νικά

Κώστας Βάρναλης
Το όνομα Βάρναλης το πήρε ο μεγάλος ποιητής από την πόλη Βάρνα, απ’ όπου καταγόταν ο πατέρας του.
Ο Κώστας Βάρναλης ο μεγάλος αυτός ποιητής και συγγραφέας γεννήθηκε στα 1884 στον Πύργο της Βουλγαρίας, από πατέρα τσαγκάρη.
Μετά τις σπουδές του στα Ζαρίφεια Διδακτήρια της Φιλιππούπολης, φοίτησε στο πανεπιστήμιο Αθηνών και υπηρέτησε σαν καθηγητής της μέσης εκπαίδευσης και της ανώτατης Παιδαγωγικής Ακαδημίας Αθηνών, απ’ όπου απολύθηκε στα 1925 για τις επαναστατικές του ιδέες.
Η ποίηση του χαρακτηρίζεται από έντονα παιχνιδιάρικη διάθεση,βαθύ μουσικό αίσθημα και εκφράζει το αρχαίο αισθησιακό διονυσιακό πνεύμα, τραγουδώντας τη χαρά και την απόλαυση της ζωής και χωρίς ίχνος διανοουμενισμού, μετέβαλλε σε καθαρή λαϊκή τέχνη και καθηλωτικό υλικό οποιαδήποτε ιδέα του, μιλώντας στις καρδιές και των πιο απλών ανθρώπων.
Έγραφε στη δημοτική και το έργο του χαρακτηρίζεται από θερμή λυρική φαντασία αλλά και σατιρική διάθεση και η ασυμβίβαστα κοινωνική του τέχνη μίλησε στις καρδιές του απλού κόσμου
Και διαβάζουμε στο blog:kostas-varnalis-poiimata.blogspot.com
Τυχαία έπεσε στα χέρια μας ένα χειρόγραφο του Κώστα Βάρναλη, το οποίο έκρυβε μια μικρή έκπληξη. Οσο μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς έκπληξη στην περίπτωση του Βάρναλη την ύπαρξη διαφορετικών παραλλαγών των ποιημάτων του.
Το ποίημα που αναφερόμαστε σήμερα, και δεν έχει ξαναγίνει λόγος γι’ αυτό, είναι η «Αρχή σοφίας» της συλλογής «Ελεύθερος κόσμος» (1965).
Το καλοκαίρι του 1964 ο Κώστας Βάρναλης κάνει διακοπές στη Ρόδο φιλοξενούμενος του ζεύγους Πάνου και Μαρίας Μιχαηλίδη (Ο Πάνος Μιχαηλίδης ήταν τότε γραμματέας της ΝΕ Δωδεκανήσου ΕΔΑ και μετά τη μεταπολίτευση της ΝΕ Δωδεκανήσου του ΚΚΕ).
Υπάρχει και φωτογραφία από έξοδό σε ταβέρνα.
Στην αδελφή του Πάνου Μιχαηλίδη Μαρία (συνονόματη με τη γυναίκα του) της δίνει θυμητικό χειρόγραφο του ποιήματος «Αρχή σοφίας» όπως φαίνεται και στο χειρόγραφο: «Στη φίλη Κα Μαρία Μιχαηλίδη θυμητικό Κώστας Βάρναλης», με ημερολογιακή ένδειξη: Ρόδος Ιούλης 1964.
Στη δημοσιευμένη του μορφή το ποίημα (ένα χρόνο μετά το χειρόγραφο) αποτελείται από τρεις ενότητας: Ο ΕΝΑΣ (3 στροφές), Ο ΑΛΛΟΣ (3 στροφές) Ο ΛΑΟΣ (1 στροφή).
Στη χειρόγραφη εκδοχή του το ποίημα αποτελείται από δύο μέρη: Ο ΕΝΑΣ (4 στροφές), Ο ΑΛΛΟΣ (3 στροφές), όπου το πρώτο έχει μία στροφή επιπλέον.
Η δημοσιευμένη του μορφή στη συλλογή «Ελεύθερος κόσμος»

ΑΡΧΗ ΣΟΦΙΑΣ
(«Ησυχα και τακτικά
πάω με κείνον που νικά»)

Ο ΕΝΑΣ
Λίγη δροσιά, ουρανέ μου,
και χάιδεμα τ’ ανέμου,
κελάηδημα πουλιού,
ξανάνιωμα Απριλιού!

Ανάσ’, ανάσα λίγη!
Χρόνια η θελιά μας πνίγει.
Λίγη χαρά σ’ αυτά
τα σκοτεινά γραφτά!

Σου πήρανε, λαέ μου,
το δίκιο του πολέμου
πατριδοκαταλύτες,
ξένοι και ντόπιοι αλήτες!

Ο ΑΛΛΟΣ
Αν θέλει να χαρείς
τη λεφτεριά νωρίς
γίνε προδότης, γίνε!
Τιμή, ντροπή δεν είναι

Θα ναι μαζί σου οι νόμοι
κ’ η πληρωμένη γνώμη!
πέτα την ανθρωπιά σου
κι απ’ τον αφέντη πιάσου!

Κι άμα σε φτύνει αυτός,
να κάθεσαι σκυφτός
και θα χεις τα πρωτεία
στη σάπια πολιτεία.

Ο ΛΑΟΣ
Εξω του αφέντη αρμάδα
φυλάει, με μπούκα ορθή,
το λείψανό σου, Ελλάδα,
μην ξάφνου αναστηθεί!

Η χειρόγραφη μορφή του ποιήματος

ΑΡΧΗ ΣΟΦΙΑΣ
(«Ησυχα και τακτικά
πάω με κείνον που νικά»)

Ο ΕΝΑΣ
λίγη δροσιά, ουρανέ μου,
και χάιδεμα τ’ ανέμου,
κελάηδημα πουλιού,
ξανάνιωμα Απριλιού!

Ανάσ’, ανάσα λίγη!
Χρόνια η θελιά μας πνίγει.
Λίγη χαρά σ’ αυτά
τα σκοτεινά γραφτά!

Σου πήρανε, λαέ μου,
το δίκιο του πολέμου
πατριδοκαταλύτες,
ξένοι και ντόπιοι αλήτες!

Εν’ άξαφνο πουρνό
σου πήραν τη φτωχή σου
τη γης, τον ουρανό,
αλλ’ όχι την ψυχή σου!

Ο ΑΛΛΟΣ
Αν θέλει να χαρείς
τη λεφτεριά νωρίς
γίνε προδότης, γίνε!
Τιμή, ντροπή δεν είναι

Θα ναι μαζί σου οι νόμοι
κ’ η πληρωμένη γνώμη!
πέτα την ανθρωπιά σου
κι απ’ τον αφέντη πιάσου!

Κι άμα σε φτύνει αυτός,
να κάθεσαι σκυφτός
και θα χεις τα πρωτεία
στη σάπια πολιτεία.

πηγή:kostas-varnalis-poiimata.blogspot.com