Ηταν η ταινία που μας σύστησε τον Robby το ρομπότ, ένα από τα πιο διάσημακαι αναγνωρίσιμα ρομπότ του σινεμά.
Αποτέλεσε τεράστια έμπνευση για τη δημιουργία του μετέπειτα Star Trek.
Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι:
Αποτέλεσε τεράστια έμπνευση για τη δημιουργία του μετέπειτα Star Trek.
Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι:
Leslie Nielsen,
Walter Pidgeon
Anne Francis
Warren Stevens
Robby the Robot
Walter Pidgeon
Anne Francis
Warren Stevens
Robby the Robot
ο απαγορευμένος Πλανήτης μέσα από τα δικά μου μάτια
Ένα διαστημόπλοιο φτάνει στον πλανήτη Altair IV, πολλά έτη φωτός μακριά από τη Γη.
Η αποστολή του είναι να ανακαλύψει τι απέγινε μια προηγούμενη επιστημονική αποστολή, από την οποία δεν έχει υπάρξει καμία επικοινωνία εδώ και χρόνια.
Στην επιφάνεια του πλανήτη βρίσκουν έναν παράξενο, σχεδόν μαγικό κόσμο.
Μόνο ένας άνθρωπος έχει απομείνει ζωντανός: ο Dr. Edward Morbius, ένας ιδιοφυής επιστήμονας, μαζί με την κόρη του, Altaira και τον Robby, ένα εκπληκτικά προηγμένο ρομπότ.
Ο Morbius τους προειδοποιεί να φύγουν.
Δεν είναι απλώς ότι ο πλανήτης είναι επικίνδυνος.
Κάτι βρίσκεται εκεί κάτω.
Κάτω από την επιφάνεια του Altair IV υπάρχουν τα κατάλοιπα ενός πανάρχαιου πολιτισμού, των Krell.
Ήταν ένας πολιτισμός τόσο προηγμένος ώστε είχε καταργήσει την ανάγκη για μηχανές που χειρίζονται ύλη - οι Krell είχαν φτάσει στην ικανότητα να μετατρέπουν τη σκέψη σε πραγματικότητα.
Και τότε η ταινία αρχίζει να μετακινείται από την επιστημονική φαντασία στη φιλοσοφία.
Οι άνθρωποι που έφτασαν στον πλανήτη πιστεύουν ότι αναζητούν έναν εξωτερικό εχθρό. Σιγά-σιγά όμως αποκαλύπτεται ότι ο πραγματικός εχθρός δεν βρίσκεται έξω από τον άνθρωπο.
Βρίσκεται μέσα του.
Ο Morbius έχει αποκτήσει πρόσβαση στην τεχνολογία των Krell και έχει αυξήσει δραματικά τη νοητική του ικανότητα.
Όμως η ίδια τεχνολογία έχει μια τρομακτική ιδιότητα - μπορεί να δώσει υλική υπόσταση όχι μόνο στις συνειδητές σκέψεις, αλλά και στις κρυφές, απωθημένες επιθυμίες και στα σκοτεινά ένστικτα.
Κάτι που ο άνθρωπος δεν γνωρίζει ότι σκέφτεται μπορεί να γίνει πραγματικό.
Κάτι που δεν παραδέχεται ότι επιθυμεί μπορεί να αποκτήσει σώμα.
Κάτι που έχει θάψει βαθιά μέσα του μπορεί να βγει από το σκοτάδι και να αρχίσει να κινείται στον κόσμο.
Και έτσι εξηγείται το αίνιγμα του πολιτισμού των Krell.
Δεν καταστράφηκαν επειδή κάποιος εξωτερικός εχθρός ήταν ισχυρότερος από αυτούς.
Καταστράφηκαν από τον ίδιο τους τον εαυτό.
Η ανώτερη νοημοσύνη τους, η τεχνολογική τους παντοδυναμία και η ικανότητά τους να πραγματοποιούν τη σκέψη τους δεν μπόρεσαν να εξουδετερώσουν εκείνο το αρχαιότερο κομμάτι της ύπαρξής τους που κρυβόταν κάτω από τον πολιτισμό και τη λογική.
Η ταινία δανείζεται ουσιαστικά εδώ την ιδέα του "id" του Freud — του αρχέγονου, ασυνείδητου τμήματος του ανθρώπου που περιέχει επιθυμίες, παρορμήσεις και ένστικτα.
Και θέτει ένα ερώτημα που παραμένει εκπληκτικά σύγχρονο:
Τι θα συμβεί αν η νοημοσύνη μας γίνει τόσο ισχυρή ώστε να μπορεί να πραγματοποιεί κάθε σκέψη μας, πριν ακόμη καταλάβουμε τι πραγματικά σκεφτόμαστε;
Ο Robby, αντίθετα, αποτελεί μια θαυμάσια αντιστροφή.
Είναι μηχανή, αλλά δεν είναι το τέρας.
Είναι δημιούργημα ανθρώπινης νοημοσύνης, αλλά συμπεριφέρεται με λογική, αυτοσυγκράτηση και σχεδόν ηθική συνέπεια.
Μπορεί να υπολογίζει,
να κατασκευάζει,
να υπηρετεί και να προστατεύει — αλλά δεν έχει τις σκοτεινές ανθρώπινες παρορμήσεις που οδηγούν τον Morbius στην καταστροφή.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα φιλοσοφική αντιστροφή της ταινίας: ο άνθρωπος φοβάται τη μηχανή επειδή πιστεύει ότι η νοημοσύνη της μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Η Forbidden Planet όμως προτείνει κάτι διαφορετικό: ίσως η επικίνδυνη δύναμη δεν είναι η νοημοσύνη, αλλά αυτό που κρύβεται μέσα σε εκείνον που την κατέχει.
Οι Krell είχαν σχεδόν θεϊκή τεχνολογία.
Ο Morbius αποκτά ένα μέρος της.
Ο Robby έχει εκπληκτική τεχνητή νοημοσύνη.
Κι όμως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος παραμένει κάτι πολύ παλαιότερο από όλα αυτά:
ο ίδιος ο άνθρωπος.
Και ίσως γι' αυτό η ταινία παραμένει τόσο σημαντική στην ιστορία της επιστημονικής φαντασίας.
Δεν είναι τελικά μια ταινία για έναν απαγορευμένο πλανήτη.
Είναι μια ταινία για το απαγορευμένο μέρος του ανθρώπινου εαυτού.
Εκείνο που βρίσκεται κάτω από τη συνείδηση.
Εκεί όπου κατοικούν οι σκέψεις που δεν ομολογούμε ούτε στον εαυτό μας.
Και η ταινία αφήνει να αιωρείται μια ανατριχιαστική ιδέα:
Όσο μεγαλύτερη γίνεται η δύναμη της νοημοσύνης, τόσο σημαντικότερο γίνεται το ερώτημα όχι "τι μπορεί να κάνει;", αλλά "ποιος είναι αυτός που σκέφτεται;"
κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina
