Μεταγνώση/metacognition -η ικανότητα να σκέφτεσαι τη δική σου σκέψη.

"Εμένα όμως δεν μου μένει καθόλου καιρός γι' αυτά. 
Και η αιτία φίλε μου γι' αυτό είναι η εξής: δεν μπορώ ακόμη, καθώς λέει το Δελφικό ρητό, να γνωρίσω τον εαυτό μου· μου φαίνεται λοιπόν πως είναι γελοίο, αφού δεν το ξέρω ακόμη αυτό, να ενδιαφέρομαι για άσχετα πράγματα. 
Γι' αυτό λοιπόν τ αφήνω αυτά όπως είναι, και δέχομαι ό,τι όλος ο κόσμος πιστεύει γι' αυτά, και κάνω ό,τι μόλις τώρα έλεγα, δηλαδή εξετάζω όχι αυτά, αλλά τον εαυτό μου, για να μάθω εάν είμαι κάποιο θηρίο πιο πολύπλοκο και πιο επηρμένο κι από τον Τυφώνα ή κάποιο πιο ήμερο και πιο απλό ζώο, το οποίο από τη φύση του έχει μερίδιο σ έναν θεϊκό και σεμνό κλήρο" (229e-230a) Φαίδρος του Πλάτωνα

Οι Stephen M. Fleming και Raymond J. Dolan* (2012) στο περιοδικό Philosophical Transactions of the Royal Society B εξετάζουν τις νευρολογικές βάσεις της μεταγνώσης/metacognition, επισημαίνοντας ότι η ικανότητα παρακολούθησης της δικής μας απόδοσης (μεταγνωστική ακρίβεια) διαφέρει από την αντικειμενική απόδοση σε μια εργασία. 
Προσδιορίζουν τον πρόσθιο προμετωπιαίο φλοιό, τον ραχιαίο προμετωπιαίο φλοιό και την πρόσθια νησίδα ως βασικές περιοχές που υποστηρίζουν την υποκειμενική αυτοπεποίθηση και την παρακολούθηση των λαθών.
Η μεταγνώση/metacognition αναφέρεται στην ικανότητα να προβληματίζεσαι και να κατανοείς τις δικές σου σκέψεις. 
Την ικανότητα να σκέφτεσαι τη δική σου σκέψη.
Η μεταγνώση/metacognition αναφέρεται στην ικανότητα να παρατηρείς, να αξιολογείς και να προσαρμόζεις τις δικές σου διαδικασίες σκέψης.
Αντί να εστιάζεις μόνο στο τι σκέφτεσαι, περιλαμβάνει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σκέφτεσαι - και τη χρήση αυτής της συνειδητοποίησης για να καθοδηγήσεις τις αποφάσεις, τη μάθηση και τη συμπεριφορά σου.
Στην ψυχολογία, θεωρείται μια γνωστική δεξιότητα ανώτερου επιπέδου που βοηθά τους ανθρώπους να παρακολουθούν, 
να αξιολογούν και να προσαρμόζουν τον τρόπο που σκέφτονται, να μαθαίνουν και να παίρνουν αποφάσεις.
Είναι η νοητική διαδικασία που σου επιτρέπει να κάνεις πίσω και να ρωτήσεις:
-. είναι αυτή η σκέψη ακριβής;
-. είναι χρήσιμη αυτή η αντίδραση;
-. ποια προκατάληψη μπορεί να διαμορφώνει αυτή την απόφαση;

Είναι η νοητική ικανότητα που σου επιτρέπει να σταματήσεις για μια στιγμή και να αναρωτηθείς:

-. είναι σωστή αυτή η πεποίθηση;

-. γιατί αντέδρασα έτσι;

-. μήπως μου διαφεύγει κάτι;

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όσο καλύτερα παρατηρείς τον τρόπο σκέψης σου, τόσο καλύτερα μπορείς να τον προσαρμόσεις.

Αντί να αντιδράς αυτόματα, η μεταγνώση/metacognition δημιουργεί μια παύση ανάμεσα σε μια σκέψη και μια απάντηση. 
Αυτό επιτρέπει στον εγκέφαλο να εκτιμήσει εάν μια αντίδραση είναι χρήσιμη, ακριβής ή επηρεάζεται από προκατάληψη ή συναίσθημα. 
Παίζει βασικό ρόλο στην αυτογνωσία, την επίλυση προβλημάτων και τη συναισθηματική ρύθμιση.
Η έρευνα στη γνωστική νευροεπιστήμη συνδέει τη μεταγνωστική ακρίβεια με τη δραστηριότητα και τις δομικές διαφορές στον πρόσθιο προμετωπιαίο φλοιό - μια περιοχή που σχετίζεται με αυτορρύθμιση, σχεδιασμό και αντανακλαστική επίγνωση
Αυτά τα συστήματα βοηθούν τα άτομα να αναγνωρίσουν μοτίβα στη σκέψη τους, να εντοπίσουν λάθη και να προσαρμόσουν ανάλογα τη συμπεριφορά.
Αυτή η ικανότητα συνδέεται επίσης στενά με τη συναισθηματική νοημοσύνη. 
Η επίγνωση των εσωτερικών καταστάσεων, όπως το άγχος, 

η απογοήτευση ή ο ενθουσιασμός- μπορεί να υποστηρίξει πιο ισορροπημένες και σκόπιμες αντιδράσεις παρά παρορμητικές.
Ενώ η ευφυΐα συχνά σχετίζεται με την ταχύτητα ή τη μνήμη, η μεταγνώση/metacognition αναδεικνύει μια διαφορετική διάσταση: - την ικανότητα να κατανοείς και να καθοδηγείς τις δικές σου νοητικές διαδικασίες.
Με πρακτικούς όρους, η μεταγνώση/metacognition μας επιτρέπει να παρακολουθούμε λάθη, να προσαρμόζουμε στρατηγικές και να ρυθμίζουμε συναισθηματικές παρορμήσεις.
Δεν πρόκειται μόνο για την ταχύτερη επεξεργασία πληροφοριών.
Έχει να κάνει με την αξιολόγηση του πώς τις επεξεργαζόμαστε!
Η υψηλότερη μεταγνωστική επίγνωση έχει συσχετιστεί με βελτιωμένη μαθησιακή αποτελεσματικότητα, ισχυρότερη συναισθηματική ρύθμιση και καλύτερη μακροπρόθεσμη λήψη αποφάσεων.
Η ευφυΐα δεν είναι μόνο αυτά που ξέρεις.
Έχει να κάνει με το πόσο σωστά καταλαβαίνεις τις δικές σου νοητικές διαδικασίες.
Η ικανότητα να παρατηρείς τις σκέψεις σου χωρίς να σε κυβερνούν, μπορεί να είναι μία από τις πιο προσαρμοστικές γνωστικές δεξιότητες που μπορεί να αναπτύξει ο εγκέφαλος.
           *Οι Stephen M. Fleming and Raymond J. Dolan είναι εξέχοντες νευροεπιστήμονες, γνωστοί για τη συνεργατική τους έρευνα στη νευρωνική βάση της μεταγνώσης, της ικανότητας παρακολούθησης και αναστοχασμού των δικών μας γνωστικών διεργασιών. 
                κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3318765/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3318771/
http://repository.edulll.gr/edulll/retrieve/7025/1830_metaphysicalselfknowledgephaidros.pdf