κωπηλατώντας, ταξιδεύω μαζί με τη γαλέρα μου σε αχαρτογράφητα νερά, προσαράζω σε ξεχασμένα λιμάνια και συλλέγω θησαυρούς... βλέπω πολλά, διαβάζω άλλα τόσα, καταγράφω ότι μου κεντρίζει το ενδιαφέρον και έχω μότο μου πως - το μονοπάτι της ζωής σ’ ένα γκρεμό τελειώνει Κι οπού ‘χει στην ψυχή φτερά, τ’ ανοίγει και γλιτώνει!!! τα νέα της γαλέρας λοιπόν...
Ετικέτες
- MUDr Vassaras Alexandros
- Robert Lanza
- botanologia.gr
- covid-19
- ntina writes
- ntinas photo
- ntns
- Άκου Ανθρωπάκο
- Αντωνόπουλος Γιώργος -photographer-photoreporter
- Δημήτρης Κούβελας
- αυτάρκεια
- αυτοβελτίωση
- ευ ζην
- η ζωή στον πλανήτη Γη
- θόρυβος
- κλιματική αλλαγή
- μαθαίνω
- νερό
- συνταγές υγείας
- υγεία-ευεξία
- φωτιές
- φωτογραφίες και μία λέξεις
Τετάρτη 27 Μαρτίου 2024
Κώστας Βάρναλης:Πάντα οι νικημένοι έχουνε τ’ άδικο. Και τ’ άβουλο πλήθος πάει ταχτικά με τους νικητές.
Τρίτη 7 Μαρτίου 2023
Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και ηγαπημένε, πάντοτ’ ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε.

ο αριθμός των δικαίων
8. Και θέλοντας να μετρήσω με τα δάχτυλα τους δίκαιους, ασήκωσα από το φιλιατρό το χέρι μου το ζερβί, και κοιτώντας τα δάχτυλα του δεξιού είπα: «Τάχα να είναι πολλά;»
9. Και αρχίνησα και εσύγκρενα των αριθμό των δικαίων οπού εγνώριζα, με αυτά τα πέντε δάχτυλα, και βρίσκοντας πως ετούτα επερισσεύανε, ελιγόστεψα το δάχτυλο το λιανό, κρύβοντάς το ανάμεσα στο φιλιατρό και στην απαλάμη μου.
10. Και έστεκα και εθεωρούσα τα τέσσερα δάχτυλα για πολλή ώρα, και αιστάνθηκα μεγάλη λαχτάρα, γιατί είδα πως ήμουνα στενεμένος να λιγοστέψω, και κοντά στο λιανό μου δάχτυλο έβαλα το σιμοτινό του στην ίδια θέση.
11. Εμνέσκανε το λοιπόν αποκάτου από τα μάτια μου τα τρία δάχτυλα μοναχά, και τα εχτυπούσα ανήσυχα απάνου στο φιλιατρό, για να βοηθήσω το νου μου να εύρει κάνε τρεις δίκαιους.
12. Αλλά επειδή αρχινήσανε τα σωθικά μου να τρέμουνε σαν τη θάλασσα που δεν ησυχάζει ποτέ,
13. Ασήκωσα τα τρία μου έρμα δάχτυλα και έκαμα το σταυρό μου.
14. Έπειτα, θέλοντας να αριθμήσω τους άδικους, έχωσα το ένα χέρι μες στην τσέπη του ράσου μου, και το άλλο ανάμεσα στο ζωνάρι μου, γιατί εκατάλαβα, αλίμονον, πως τα δάχτυλα δεν εχρειαζόντανε ολότελα.
15. Και ο νους μου εζαλίστηκε από το μεγάλον αριθμό· όμως με παρηγορούσε το να βλέπω πως καθένας κάτι καλό είχε απάνου του.
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ
Σύμφωνα με τον Ι. Πολυλά, ο Σολωμός απάντησε με τα παραπάνω λόγια όταν ένας φίλος του, διαβάζοντας τον «Πόρφυρα», του παρατήρησε ότι «το έθνος ήθελε να δεχθεί καλύτερα ένα ποίημα εθνικό».
Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και ηγαπημένε, πάντοτ’ ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε.
Διονύσιος Σολωμός “προς τους επτανήσιους”
Η συνάντηση Δ. Σολωμού – Σ. Τρικούπη:
Όθεν όταν (περί τα τέλη του 1822) ο Τρικούπης έφθασε εις Ζάκυνθο, καλεσμένος από τον αείμνηστον Λορδ Γυίλφορδ, και επεσκέφθηκε τον Σολωμό, ο ποιητής δεν του εξεφώνησε τους απλοελληνικούς στίχους του, αλλά την ιταλική ωδή «Per Prima Messa», την οποία είχε συνθέσει ακόμη ευρισκόμενος εις την Ιταλία.
Ο Τρικούπης του επαρατήρησε ότι ο προορισμός του ήταν, όχι να λάβει μίαν λαμπρή θέση εις τον ιταλικόν Παρνασσό, αλλά να έβγει θεμελιωτής νέας φιλολογίας εις την Ελλάδα.
Ο Γ. Θεοτοκάς σχολιάζει τη συνάντηση Σολωμού – Τρικούπη:
Ο Σολωμός 24 χρονώ, ο Τρικούπης 34. Ως εκείνη τη στιγμή ο Σολωμός δεν έχει ξεκαθαρίσει στη συνείδησή του αν είναι Έλληνας ή Ιταλός.
Η γλώσσα και η παιδεία, ίσως και η πατρική καταγωγή, τον τραβούν προς την Ιταλία, αλλά η Επανάσταση τον έχει συγκινήσει.
Είναι άβουλος και ασυνείδητος, ένα χαμένο παιδί που δε βρήκε τον εαυτό του. (…)
Ο Τρικούπης σ’ αυτή τη συνάντηση είναι αναμφίβολο ότι ενεργεί μ’ ένα πολιτικό σκοπό· να προσθέσει τη συνείδηση στη μεγαλοφυία, να επιστρατεύσει τη σκοτεινή δύναμη και να τη θέσει στην υπηρεσία της Ελλάδας.
Αξιοθαύμαστη η πολιτική και πνευματική διαίσθηση του Τρικούπη, που καταλαβαίνει το δαιμόνιο του Σολωμού προτού το καταλάβει ο ίδιος ο Σολωμός, που αισθάνεται μες στον πόλεμο την ανάγκη της ποίησης, της ποίησης που θα είναι η φωνή του έθνους.
Θέλει να δώσει στο έθνος μια φωνή.
Το αποτέλεσμα της συνάντησης είναι κευραυνοβόλο, ο Σολωμός μονομιάς γίνεται Έλληνας, κατακτά την ελληνική γλώσσα (και την αναδημιουργεί), γράφει τον Ύμνο, όλα αυτά σε ελάχιστο καιρό.
Κι ο Τρικούπης φεύγει, ο ρόλος του τελείωσε.
Γιώργος Θεοτοκάς «τετράδια ημερολογίου»
εκδόσεις εστία
Ο Δ. Σολωμός το 1823 συνέθεσε, μέσα σε ένα μήνα, τον Ύμνο εις την Ελευθερία, ο οποίος δεν περιέχει ούτε μία ιταλική λέξη, από αυτές που αφθονούσαν στην επτανησιακή διάλεκτο.
από τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους Β΄»:
Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί κι η μάνα το ζηλεύει…
Όποιος πεθάνει σήμερα, χίλιες φορές πεθαίνει.
Συχνά τα στήθια εκούρασα, ποτέ την καλοσύνη.
Παράπονο: χαμός καιρού σ’ ό,τι κανείς κι α χάσει.
Πάντ’ ανοιχτά, πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου.
Η δύναμή σου πέλαγο κι η θέλησή μου βράχος.
Διονύσιος Σολωμός
από την ανθολόγια του η. ν. Αποστολίδη, εκδόσεις εστία
από τον «Διάλογο»:
Η αλήθεια είναι καλή Θεά, αλλά τα πάθη του ανθρώπου συχνότατα την νομίζουν εχθρή.
Δεν είναι εντροπή να φανερώσει άνθρωπος πως έσφαλε.
Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;
Ο Κύριος που με είχε πάρει έξω είχε στο σπίτι του το βράδυ μία συγκέντρωση και ανάμεσα στους άλλους ξένους ήταν παρόντες ο κόμις Διονύσιος Σολωμός απ’ τη Ζάκυνθο και ο Ιππότης Ανδρέας Μουστοξύδης, για τους οποίους είχα ακούσει συχνά.
Ο πρώτος είναι σχεδόν ο μόνος Έλληνας ποιητής και οι «Ύμνοι» του, κυρίως πατριωτικοί, είναι γραμμένοι στην κοινή διάλεκτο της χώρας του και λέγεται πως είναι γεμάτοι φωτιά.
Είναι ένας υπερβολικά ωραίος άνδρας με μεγάλα μαύρα μάτια, τρυφερά σχεδόν σαν γυναίκας.
Τα χαρακτηριστικά του είναι σαν να είναι έργο της καθαρότατης ελληνικής σμίλης, τόσο τέλεια, σαν να είναι άγαλμα και εντυπωμένα με τα πιο ελκυστικά σημάδια λεπτότητας και αισθήματος. Μπορώ να φαντασθώ τον Ανακρέοντα να του έμοιαζε.
Κάποια χρονιά που είχα συγκεντρωμένα στην Γ΄ Ελληνικού πολλά καλά παιδιά, τους δίδαξα ολάκερο τον “Εθνικό Ύμνο” του Σολωμού, που δεν τον είχε το πρόγραμμα.
Πού να το φανταζότανε ο Σολωμός ότι ο ύμνος του θα μπορούσε να χρησιμέψει για τεκμήριο εθνικής προδοσίας.
Και το υπουργείο με κάλεσε “εις απολογίαν!”.
Κώστας Βάρναλης “φιλολογικά απομνημονεύματα” εκδόσεις κέδρος
Ενδιαφέρουσες συνδέσεις:
Η Γυναίκα της Ζάκυθος
Ποιήματα του Δ. Σολωμού
Παραθέματα και αφορισμοί από το έργο του Δ. Σολωμού
Βιογραφικά στοιχεία του Δ. Σολωμού
Σάββατο 20 Αυγούστου 2022
Κώστας Βάρναλης - Αλίμονο στον αυτόδουλο πολίτη

Τρίτη 29 Μαρτίου 2022
Πες το με ένα ποίημα - «Όρσε, Ελλάδα Γραικύλων αντιχρίστων!»
![]() |
| Ben Goossens |
για να βλέπω το φως το αληθινό!
Με καρυδώνουν, για να μη φωνάζω:
«Όρσε, Ελλάδα Γραικύλων αντιχρίστων!»
Άχερα με μπουκώνουν κάθε μέρα.
Και ποιοί; Του σκλαβοπάζαρου η σαβούρα.
Και πως; Έχουν αφέντη τα σκυλιά
και δαγκάνουν τα πόδια σου, Ιστορία.
της σκλαβιάς μας κι από τον «υπὲρ πατρίδος»
των προδοτών; Και πότε απ᾿ τους θεούς
των αθέων και των ανθρωποφάγων;
Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2022
Πες το με ένα ποίημα - Ξαφνικά μου φασκιώνουνε τα μάτια για να βλέπω τα φως το αληθινό!
Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2022
''Σαράντα σβέρκοι βωδινοί με λαδωμένες μπούκλες σκεμπέδες σταβροθόλωτοι και βρώμιες ποδαρούκλες''
Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2021
Κώστας Βάρναλης – Αρχη σοφίας : Ησυχα και τακτικά πάω με κείνον που νικά
Το όνομα Βάρναλης το πήρε ο μεγάλος ποιητής από την πόλη Βάρνα, απ’ όπου καταγόταν ο πατέρας του.
Ο Κώστας Βάρναλης ο μεγάλος αυτός ποιητής και συγγραφέας γεννήθηκε στα 1884 στον Πύργο της Βουλγαρίας, από πατέρα τσαγκάρη.
Μετά τις σπουδές του στα Ζαρίφεια Διδακτήρια της Φιλιππούπολης, φοίτησε στο πανεπιστήμιο Αθηνών και υπηρέτησε σαν καθηγητής της μέσης εκπαίδευσης και της ανώτατης Παιδαγωγικής Ακαδημίας Αθηνών, απ’ όπου απολύθηκε στα 1925 για τις επαναστατικές του ιδέες.
Η ποίηση του χαρακτηρίζεται από έντονα παιχνιδιάρικη διάθεση,βαθύ μουσικό αίσθημα και εκφράζει το αρχαίο αισθησιακό διονυσιακό πνεύμα, τραγουδώντας τη χαρά και την απόλαυση της ζωής και χωρίς ίχνος διανοουμενισμού, μετέβαλλε σε καθαρή λαϊκή τέχνη και καθηλωτικό υλικό οποιαδήποτε ιδέα του, μιλώντας στις καρδιές και των πιο απλών ανθρώπων.
Έγραφε στη δημοτική και το έργο του χαρακτηρίζεται από θερμή λυρική φαντασία αλλά και σατιρική διάθεση και η ασυμβίβαστα κοινωνική του τέχνη μίλησε στις καρδιές του απλού κόσμου
Και διαβάζουμε στο blog:kostas-varnalis-poiimata.blogspot.com
Τυχαία έπεσε στα χέρια μας ένα χειρόγραφο του Κώστα Βάρναλη, το οποίο έκρυβε μια μικρή έκπληξη. Οσο μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς έκπληξη στην περίπτωση του Βάρναλη την ύπαρξη διαφορετικών παραλλαγών των ποιημάτων του.
Το ποίημα που αναφερόμαστε σήμερα, και δεν έχει ξαναγίνει λόγος γι’ αυτό, είναι η «Αρχή σοφίας» της συλλογής «Ελεύθερος κόσμος» (1965).
Το καλοκαίρι του 1964 ο Κώστας Βάρναλης κάνει διακοπές στη Ρόδο φιλοξενούμενος του ζεύγους Πάνου και Μαρίας Μιχαηλίδη (Ο Πάνος Μιχαηλίδης ήταν τότε γραμματέας της ΝΕ Δωδεκανήσου ΕΔΑ και μετά τη μεταπολίτευση της ΝΕ Δωδεκανήσου του ΚΚΕ).
Υπάρχει και φωτογραφία από έξοδό σε ταβέρνα.
Στην αδελφή του Πάνου Μιχαηλίδη Μαρία (συνονόματη με τη γυναίκα του) της δίνει θυμητικό χειρόγραφο του ποιήματος «Αρχή σοφίας» όπως φαίνεται και στο χειρόγραφο: «Στη φίλη Κα Μαρία Μιχαηλίδη θυμητικό Κώστας Βάρναλης», με ημερολογιακή ένδειξη: Ρόδος Ιούλης 1964.
Στη δημοσιευμένη του μορφή το ποίημα (ένα χρόνο μετά το χειρόγραφο) αποτελείται από τρεις ενότητας: Ο ΕΝΑΣ (3 στροφές), Ο ΑΛΛΟΣ (3 στροφές) Ο ΛΑΟΣ (1 στροφή).
Στη χειρόγραφη εκδοχή του το ποίημα αποτελείται από δύο μέρη: Ο ΕΝΑΣ (4 στροφές), Ο ΑΛΛΟΣ (3 στροφές), όπου το πρώτο έχει μία στροφή επιπλέον.
Η δημοσιευμένη του μορφή στη συλλογή «Ελεύθερος κόσμος»
ΑΡΧΗ ΣΟΦΙΑΣ
(«Ησυχα και τακτικά
πάω με κείνον που νικά»)
Ο ΕΝΑΣ
Λίγη δροσιά, ουρανέ μου,
και χάιδεμα τ’ ανέμου,
κελάηδημα πουλιού,
ξανάνιωμα Απριλιού!
Ανάσ’, ανάσα λίγη!
Χρόνια η θελιά μας πνίγει.
Λίγη χαρά σ’ αυτά
τα σκοτεινά γραφτά!
Σου πήρανε, λαέ μου,
το δίκιο του πολέμου
πατριδοκαταλύτες,
ξένοι και ντόπιοι αλήτες!
Ο ΑΛΛΟΣ
Αν θέλει να χαρείς
τη λεφτεριά νωρίς
γίνε προδότης, γίνε!
Τιμή, ντροπή δεν είναι
Θα ναι μαζί σου οι νόμοι
κ’ η πληρωμένη γνώμη!
πέτα την ανθρωπιά σου
κι απ’ τον αφέντη πιάσου!
Κι άμα σε φτύνει αυτός,
να κάθεσαι σκυφτός
και θα χεις τα πρωτεία
στη σάπια πολιτεία.
Ο ΛΑΟΣ
Εξω του αφέντη αρμάδα
φυλάει, με μπούκα ορθή,
το λείψανό σου, Ελλάδα,
μην ξάφνου αναστηθεί!
Η χειρόγραφη μορφή του ποιήματος
ΑΡΧΗ ΣΟΦΙΑΣ
(«Ησυχα και τακτικά
πάω με κείνον που νικά»)
Ο ΕΝΑΣ
λίγη δροσιά, ουρανέ μου,
και χάιδεμα τ’ ανέμου,
κελάηδημα πουλιού,
ξανάνιωμα Απριλιού!
Ανάσ’, ανάσα λίγη!
Χρόνια η θελιά μας πνίγει.
Λίγη χαρά σ’ αυτά
τα σκοτεινά γραφτά!
Σου πήρανε, λαέ μου,
το δίκιο του πολέμου
πατριδοκαταλύτες,
ξένοι και ντόπιοι αλήτες!
Εν’ άξαφνο πουρνό
σου πήραν τη φτωχή σου
τη γης, τον ουρανό,
αλλ’ όχι την ψυχή σου!
Ο ΑΛΛΟΣ
Αν θέλει να χαρείς
τη λεφτεριά νωρίς
γίνε προδότης, γίνε!
Τιμή, ντροπή δεν είναι
Θα ναι μαζί σου οι νόμοι
κ’ η πληρωμένη γνώμη!
πέτα την ανθρωπιά σου
κι απ’ τον αφέντη πιάσου!
Κι άμα σε φτύνει αυτός,
να κάθεσαι σκυφτός
και θα χεις τα πρωτεία
στη σάπια πολιτεία.
Αλίμονο στους αυτόδουλους πολίτες
Εμείς θα σας δίνουμε δουλειά, φτάνει να βρίσκεται, και σεις θα μας δίνετε τα κόπια σας…
Κι επειδή μοναχοί σας δε θα μπορούσατε να σκεφτείτε το συμφέρον σας και να φυλάξετε τον εαυτό σας, θα σας αναγκάζουμε με το ζόρι.
Και τραγουδούσε χαρούμενα στις ταβέρνες σαν τον κότσυφα στο κλουβί.
"Αλίμονο στον αυτόδουλο πολίτη, που φτασμένος στα έσχατα της απελπισιάς παραδίνεται, για να σωθεί, στο έλεος του Θεού και στους νόμους των Κλεφτών"
Σάββατο 29 Μαΐου 2021
Κλεισμένοι εμείς σε σιδερό καφάσι κι όξω και μέσα κόσμος αδειανός!
Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2019
Κώστας Βάρναλης - Δε φταίνε οι λαοί όταν μισούνται
![]() |
| «Οι μοιραίοι», χειρόγραφο του ποιητή |
Ο Κώστας Βάρναλης περιγράφει τις διώξεις των Ελλήνων της Ανατολικής Ρωμυλίας από τους Βουλγάρους:
Τέλη Ιουνίου οι ταραχές ξέσπασαν στην Φιλιππούπολη.
Οι εκκλησίες, τα σκολειά -τα ωραιότατα Ζαρίφεια χτισμένα πριν λίγα χρόνια από το Ζαρίφη- αλλάξανε σε μια μέρα αφέντη. Στις 15 Ιουλίου ήρθε η σειρά του Πύργου.
Θυμούμαι πως ανακατεύτηκα μέσα στο πλήθος και είδα με φριχτό σπαραγμό να μπαίνει το μανιασμένο πλήθος μέσα στο σκολειό και να πετάει έξω στο δρόμο από τα παράθυρα θρανία, χάρτες, και βιβλία.
Είδα να μπαίνουνε στην εκκλησία και να βάφουνε με κόκκινη μπογιά όλες τις ελληνικές επιγραφές.
Είδα τα ελληνικά μαγαζιά μέσα σε μια ώρα να γίνονται θρύψαλα.
Κι οι αρχές… φυλάγανε την τάξη.
Στις 30 Ιουλίου σήμανε η ώρα της Αγχιάλου.
Αλλ’ εκεί τα πράγματα ήτανε λιγάκι σκούρα.
Η Αγχίαλος χτισμένη σ’ ένα ακρωτήριο ανάμεσα σε δυο θάλασσες κι έχοντας προς το μέρος της στεριάς τη λίμνη των αλυκών ήτανε από φυσικό της δύσκολο να κυριευθεί «από έξω».
Έπειτα ο πληθυσμός ήτανε ολάκερος σχεδόν ελληνικός κι ο δεσπότης είχε ετοιμάσει την άμυνα.
Όσοι είχανε υπηρετήσει στο στρατό, οπλιστήκανε και φυλάγανε βάρδια κάθε νύχτα στο στενό έμπασμα της πόλης.
Και τηλεγραφούσε ο δεσπότης στην κυβέρνηση πως θα αναγκαστεί να «υπερασπίσει την τάξη…».
Γι’ αυτό οι Βουλγαρομακεδόνες επιχειρήσανε να μπούνε νύχτα και ξαφνικά στην πόλη.
Μα οι φρουροί αγρυπνούσανε και άρχισε το τουφεκίδι.
Τότες επιχειρήσανε να στείλουν ένα απόσπασμα από το βορεινό στενό της Μεσέβριας και να βάλουνε τους Έλληνες «μεταξύ δύο πυρών’.
Κατά το μεσημέρι η μάχη φούντωσε μέσα στην πόλη.
Τότες έφτασε από τον Πύργο έφιππη χωροφυλακή να «θέσει τέρμα εις την συμπλοκήν», ήγουν να εκτοπίσει τους Ρωμιούς και να παραδώσει την πόλη στους κομιτατζήδες.
Κι η πόλη ολόκληρη, από παλιά ξύλινα σπίτια με στενούς δρόμους, παραδόθηκε στις φλόγες και κάηκε σε λίγην ώρα. (…)
Κι άκουσα δίπλα μου τη Μπάμπο Ζωίτσα -και ποιος δεν την ήξερε!…
Γριά Βουργάρα εξελληνισμένη υπηρετούσε αμέτρητα χρόνια εκκλησάρισσα στην ελληνική εκκλησία. (…) Άκουσα λοιπόν τη Μπάμπο Ζωίτσα να μονολογεί ρωμέικα με τρόπο, που να πάρει τ’ αυτί μου την κουβέντα της:
-Καλά της κάνανε! Έτσι κι «αυτοί» καίνε στη Μακεδονία τα βουργάρικα χωριά. Αμ πώς!…
Είχε ξυπνήσει μέσα της η κοιμισμένη από χρόνια ράτσα της.
Τώρα φυσικά δε με ξαφνιάζουν τέτοια πράγματα.
Γιατί ξέρω, πως δεν φταίνε οι λαοί όταν μισούνται και σκοτώνονται αναμεταξύ τους.
Φταίνε εκείνοι, που καλλιεργούν μέσα τους το μίσος και το έγκλημα και τους «διορίζουνε» κάθε τόσο και τον «προαιώνιο» εχθρό για να ξεθυμάνουνε.
Για συμφέρο τάχα των λαών;
Όχι βέβαια. Για το συμφέρο των ληστών.
Κώστας Βάρναλης "Φιλολογικά απομνημονεύματα"Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ
πηγές:
logomnimon.wordpress.com
astrolabio1.blogspot.com


