Από τον Ντίλαν ο Σαββόπουλος έκλεβε ότι πετούσε κι ό,τι κολυμπούσε.

Τώρα που πέρασαν λίγες μέρες, διαβάστε μερικές πληροφορίες που και εγώ αγνοούσα.
Ο Σαββόπουλος είναι ένας άρρωστος κλέφτης. 
Άρρωστος. 
Όλα αυτά που λέτε ότι παλιά έγραφε ωραία τραγούδια και τέτοια, είναι όλα κλεμμένα. 
Μετά από μελέτη, τείνω να πιστεύω ότι δεν υπάρχει ούτε μια λέξη στο έργο του που να είναι δική του..
To 1966 ο Σαββόπουλος εμφανίστηκε στο προσκήνιο με τον δίσκο "Το Φορτηγό"
Όπως έγραφε ο δίσκος, στίχοι – μουσική στα τραγούδια ήταν δικοί του. 
Για μουσική δεν το πολυσυζητάμε, ο Σαββόπουλος ομολογεί ότι δεν έχει ιδέα. 
Αλλά οι στίχοι είναι στιχάρες:
Ο εργάτης βλαστημάει και τραβάει για τον σταθμό/ να ο ήλιος ανεβαίνει σαν σημαία στον ουρανό/ μπρος στης φάμπρικας την πύλη ο εργάτης σταματά/ όμορφη η μέρα γνέφει κι απ’ το ρούχο τον τραβά
Ε ε σύντροφέ μου αχ τι κακό/ μέρα μ᾿ ήλιο σαν κι αυτό/ να την τρώει τ’ αφεντικό, γράφει στο Ήλιε ήλιε αρχηγέ, τσαλαβουτώντας στα νερά του βιωματικού ταξικού στίχου.
Πρωτάκουσα για αυτή του την τάση από τον ποιητή Νίκο Καρούζο, ο οποίος διαμαρτυρόταν ότι ο Σαββόπουλος του είχε κλέψει ένα ποίημα σχετικό με την εξέγερση στα Αμπελάκια. 
Ήμουν μικρός, δεν έδωσα σημασία, δεν κατάλαβα κιόλας. Αργότερα, άρχισα να καταλαβαίνω ότι ο άνθρωπος έχει θέμα.
 Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, βρέθηκα στον Λυκαβηττό να παρακολουθήσω μια συναυλία κάποιου Λούτσιο Ντάλλα. 
Δεν τον γνώριζα. 
Ξαφνικά είδα στην σκηνή τον Σαββόπουλο να τραγουδάει ιταλικά. 
Δε μιλάμε για επιρροή. 
Όλη την παρουσία του ο Σαββόπουλος την έχει στήσει πάνω στον Ντάλλα. 
Το μούσι, 
τις τιράντες, 
τα σκουφιά, 
τα ταμπούρλα που βαράει στις συναυλίες, όλα μα όλα είναι από εκεί. 
Ως εδώ πρόκειται για μια απλή μίμηση. 
Όταν όμως ο Λούτσιο Ντάλλα απόφάσισε για λόγους προβοκάτσιας να κουρευτεί και να ξυριστεί, ο Σαββόπουλος έκανε το ίδιο ακριβώς: κουρεύτηκε και ξυρίστηκε. 
Κι όταν ο Ντάλλα επέστρεψε στο παλιό του στυλ, ο Σαββόπουλος έκανε το ίδιο
Το 2000 στη Γαλλία πια, προσπαθούσα να μάθω τους Γάλλους ποιητές και να εξοικειωθώ με τη γλώσσα. 
Μια μέρα έπεσα πάνω στο ακόλουθο ποίημα του Ζακ Πρεβέρ (μετάφραση δική μου):
Ο ΧΑΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Μπροστά στην πόρτα του εργοστασίου
ο εργάτης σταματά ξαφνικά
κι όπως γυρνά
κοιτάζει τον ήλιο
τόσο κόκκινο, τόσο στρογγυλό
τόσο χαμογελαστό στον μολυβδένιο ουρανό του
κλείνει το μάτι χαρούμενα
Πες λοιπόν σύντροφε ήλιε
δε βρίσκεις ότι είναι μαλακία
μια μέρα σαν αυτή
να τη δίνουμε στο αφεντικό;»
Στη Γαλλία, μπόρεσα να διαπιστώσω διάφορες ακόμα λογοκλοπές "του ταλαντούχου τροβαδούρου μας από τη Μακεδονία", που έλεγε και ο Τζίμης Πανούσης πριν πεθάνει, τόσες πολλές που έπαψε να μου κάνει εντύπωση και μερικές δεν τις θυμάμαι πια. 
Πχ ο στίχος για το "βρώμικο ψωμί" που "τρώνε όσοι αγαπάνε" είναι του Λεό Φερρέ, όπως και το "Μια θάλασσα μικρή"
Από όλους όσους έκλεψε ωστόσο ο Σαββόπουλος, την κορυφαία θέση κατέχει ο Μπομπ Ντίλαν. 
Το 1968 ο Σαββόπουλος έκλεψε το "The Wicked Messenger" (στίχους και μουσική) και το παρουσίασε για δικό του ως "Άγγελος Εξάγγελος" - λίγα χρόνια μετά, το παρουσίαζε κι αυτό ως διασκευή. 
Αυτό όμως είναι το έλασσον. 
Από τον Ντίλαν ο Σαββόπουλος έκλεβε και συνεχίζει να κλέβει ότι πετούσε κι ό,τι κολυμπούσε. 
Εβγαζε ο Ντίλαν το ”The lonesome death of Hattie Carol”; 
Απαντούσε ο Σαββόπουλος με την "Θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη" 
Έβγαζε ο Ντίλαν το ”The Hurricaine”, 9 λεπτά τραγούδι για τον ισοβίτη Ρούμπιν Κάρτερ; Τσακ, απαντούσε ο Σαββόπουλος με το "Μακρύ ζεϊμπέκικο" για τον Νίκο Κοεμτζή. 
Έγραφε ο Ντίλαν το ”My back pages”; 
Απαντούσε ο Σαββόπουλος με το "Οι πίσω μου σελίδες" (που δε σημαίνει κάτι στα ελληνικά). 
Σε αυτό το τραγούδι υπήρχε και ο ακατανόητος στίχος "ευαίσθητη αθλήτρια/ δεν ξέρει τι χρωστάει/ στον πάνσοφό της εραστή/ που απόψε παρατάει", που μας κάνει να πιστέψουμε ότι ο Σαββόπουλος τα ‘χε και αυτός με τη Σιουζ Ροτόλο, όπως ο Ντίλαν, ή με κάποια άλλη γυμνάστρια, τον παράτησε κι αυτόν και της τα χώνει. 
Ή ότι βρήκε ωραίο τον στίχο, που είναι από άλλο τραγούδι, και τον κότσαρε. 
Αργότερα, όταν ο Ντίλαν χώρισε με τη γυναίκα του και έγραψε το ”Sara”, ο Σαββόπουλος δεν κάθησε να σκάσει και έγραψε το "Άσπα"
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70, ο Ντίλαν έφαγε μια φλασιά κι έγινε χριστιανός. 
Ήταν η χειρότερη φλασιά που μπορούσε να φάει, αλλά ο Σαββόπουλος είναι έντιμος, όταν κλέβει κάποιον τον κλέβει και στα καλά και στα άσχημα: έγινε κι αυτός χριστιανός. 
Γκαντ γκρέις τραγούδαγε ο Ντίλαν, του θεού η χάρη έκανε ηχώ ο Σαββόπουλος. 
Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, συνεχίζοντας τον κατήφορο, ο Ντίλαν άρχισε να κάνει περιοδεία στις βάσεις του αμερικάνικου στρατού. 
Αμέσως ο Σαββόπουλος άρχισε περιοδεία στα ελληνικά στρατόπεδα, όπου μαζεύανε τους φαντάρους να τον ακούσουν με το ζόρι. 
Ο Ντίλαν δήλωσε ότι το έκανε αυτό όταν "κατάλαβε ότι ο στρατός απορροφά τα πιο λαϊκά κομμάτια της Αμερικής, στα οποία ήθελε να απευθυνθεί"
Ο Σαββόπουλος επανέλαβε την ίδια δήλωση λέξη προς λέξη, αδιαφορώντας ότι στην Ελλάδα ο στρατός είναι υποχρεωτικός και η δήλωση αυτή δεν έχει καμία έννοια. 
Όταν το ’90 ο Ντίλαν το γύρισε στην οικολογία, ο Σαββόπουλος έκανε και τις πρώτες του οικολογικές δηλώσεις. 
Και όταν ο Ντίλαν έδωσε τραγούδι του για διαφήμιση, προκαλώντας σκάνδαλο, ο Σαββόπουλος έκανε ακριβώς το ίδιο. 
Αργότερα, φόρεσε και το ίδιο κηπουρικό καπέλο. 
Πρόκειται περί ψύχωσης.
Δεν έχει νόημα να συνεχίσω να παρουσιάζω περιπτώσεις λογοκλοπής του Σαββόπουλου.
 Άλλωστε ο άνθρωπος δεν είναι ένας κοινός λογοκλόπος, έχει προσαρμόσει τη ζωή του όλη πάνω σε άλλους ανθρώπους, μια ιδέα που μου φαίνεται τρομακτική.
Μαθημένος να παπαγαλίζει αυτά που ήταν κοινοτοπίες ενός εναλλακτικού λόγου κάποτε, δεν μου κάνει καμία εντύπωση ότι γερνώντας άρχισε να παπαγαλίζει τις κοινοτοπίες της αντίδρασης. 
Οι νέοι δεν τον άκουγαν πια, αυτός είναι ο πρώτος λόγος για τον οποίον γκρινιάζουν οι γέροι, οπότε ο Σαββοπουλος έστρεψε την ημιμάθειά του προς την δεκτική αγκαλιά της παράδοσης. Άρχισε να αντιδρά στους νεωτερισμούς, 
την απελευθέρωση των ενστίκτων και όλα αυτά τα οποία τον ξεπερνούσαν και δε μπορούσε να τα ακολουθήσει.
 Τα τελευταία 30 χρόνια, αναγκαζόμενος ολοένα και περισσότερο να μιλάει με δικά του λόγια, εκφέρει έναν λόγο που κινείται από τη βαθιά συντήρηση μέχρι το ρατσισμό. 
Τόσο μπορούσε....

από τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη

Τραγουδήσατε πρώτη φορά στη ζωή σας από χαρά ή από λύπη; Μαρίζα Κωχ: -. Ένα παιδί από χαρά μόνο τραγουδά.

"Τραγουδήσατε πρώτη φορά στη ζωή σας από χαρά ή από λύπη;

-. Ενα παιδί από χαρά μόνο τραγουδά. 

Ήταν στο Ίδρυμα. 

Στεγαζόταν στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής. 

Είχαμε μπει εκεί με την αδελφή μου, τεσσάρων ετών εγώ τότε, ως τραχωματικά παιδιά (σ.σ.: μολυσματική νόσος των ματιών που προκαλούσε τύφλωση) και μείναμε για πέντε χρόνια. 

Κάθε Σάββατο, έξω από το Ίδρυμα, οι Μικρασιάτες έστηναν γιορτή».

Και εσείς συμμετείχατε;
Με ανέβαζαν στο κάρο και τραγουδούσα. 
Ήμουν λίγο πιο ψηλή από το χωνί του γραμμοφώνου. 
Το έσκαγα μαζί με τα αγόρια από το Ίδρυμα. 
Σκάβαμε ένα λαγούμι και πηγαίναμε κοντά τους. 

Εγώ ήμουν η σοπράνο.

Με συγκίνησε ιδιαίτερα η ιστορία αγάπης της μητέρας σας με τον πατέρα σας, έναν όμορφο γερμανό στρατιώτη που μιλούσε αρχαία ελληνικά.
Την μητέρα μου την ερωτεύτηκε ένας όμορφος Γερμανός στρατιώτης που μιλούσε αρχαία ελληνικά, όταν αντίκρισε τις φωτογραφίες της σε ένα φωτογραφείο της πλατείας Καρύτση.
Της έστησε καρτέρι όταν πήγε να τις πάρει. 
Έζησαν μαζί τέσσερα χρόνια. 
Απέκτησαν την αδελφή μου και εμένα. 
Ηταν γενναία γυναίκα η μητέρα μου. 
Με την οπισθοχώρηση, τα ίχνη του πατέρα μας χάθηκαν. 
Η μάνα μου μαυροφορέθηκε. 
Νιώθαμε όμως πάντα παιδιά αγάπης. 
Εκείνη πίστευε ότι αν ζούσε, μα με ένα πόδι, μα με ένα χέρι, θα ερχόταν πίσω κοντά μας.
Ήταν σίγουρη ότι είχε σκοτωθεί. Δεν μας άφησε στοιχεία να τον αναζητήσουμε. 
Ήταν βέβαιη για την αγάπη τους.

Και εσείς όµως ερωτεύτηκατε στα 13.
Το 1956 έγινε ο μεγάλος σεισμός της Σαντορίνης. 
Στο νησί ήρθαν παλικάρια να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση. 
Ήρθε και ο Στυλιανός από το Ηράκλειο της Κρήτης…

Και άξιζε τον κόπο;
Φαίνεται ότι άξιζε. 

Ήταν ένα παλικάρι με μια σοβαρότητα τέτοια που μου συγχωρούσε όλα τα παλαβά που συνέχιζα να κάνω. 
Να εξαφανίζομαι στο βουνό και να νυχτώνομαι εκεί. 
Οι άλλοι, η μάνα μου, με μάλωναν και εκείνος με μια γλυκύτητα μου έλεγε: "Αφησέ τους"
Τον παντρεύτηκα 14 ετών και έφερα στη ζωή τον γιο μας. 
Ο γάμος μας, βέβαια, διαλύθηκε όταν εγκατασταθήκαμε πλέον στην Αθήνα και άρχισα να πηγαίνω στο ωδείο. 
Εκείνος είχε αντιρρήσεις. 
Και δεν θα έπρεπε, νομίζω. 
Γιατί του είχα ξεκαθαρίσει ότι ήθελα να γίνω τραγουδίστρια. 
Δεν το άντεξε. 
Συνεχίσαμε τη ζωή μας χωριστά. 
Εκείνος ξαναπαντρεύτηκε και έχει αφήσει δύο αδέλφια στον γιο μου.
Έφυγε δυστυχώς νωρίς από τη ζωή.

Πώς είναι να γίνεσαι μητέρα σε τόσο τρυφερή ηλικία;
Δεν έχω ακούσει τη λέξη "μαμά" από τα χείλη του γιου μου. 
"Μαρίζα" με ανεβάζει, "Μαρίζα" με κατεβάζει. 
Μεγαλώσαμε σαν αδέλφια και ήταν ωραίο. 
Ευτυχώς τώρα έχω ένα εγγόνι και χαίρομαι που το ακούω να με λέει "γιαγιά"

Πρώτη φορά ποτέ τραγουδήσατε μπροστά σε κοινό;
Πρώτη φορά τραγούδησα το 1966 σε μια μπουάτ. 
Εκεί με ανακάλυψε ο Μίκης. 
Έγραψε μάλιστα έναν κύκλο τραγουδιών για τη φωνή μου, την "Ηλικία της γειτονιάς μου" 
Δεν προλάβαμε να τα ηχογραφήσουμε σε στούντιο. 
Ηρθε η χούντα. 
Πρόσφατα ανακάλυψα στο ΥouΤube ένα τραγούδι από live εκείνων των ημερών. 
"Σαν παλιό αμαξάκι" λέγεται. 

Ποιος, πώς το διέσωσε, ποιος να το ξέρει!.
To βράδυ του πραξικοπήματος μας βρήκε με τον Μίκη. 
Βγαίνοντας από την μπουάτ ακούστηκε ένας θόρυβος.
"Eίναι από ερπύστριες. Κρυφτείτε γρήγορα" μας είπε.
Τα επόμενα χρόνια μπαινοβγαίναμε στο εξωτερικό. 

Συγκατοικούσα στο Λονδίνο με τον Μάνο Λοΐζο και τη Μάρω, τη γυναίκα του. 
Τα λεφτά δεν έφταναν ποτέ θυμάμαι. 
Είχαμε ρημάξει τα βουτυράκια και τα μελάκια από τα καφενεία. 
Κάναμε κολεγιά με τους σερβιτόρους που ήταν Κύπριοι και έκαναν τα στραβά μάτια.

Στην Αγγλία ανακαλύψατε το ροκ;
Στη Αγγλία ανακάλυψα το ροκ. 
Ετσι έβαλα τον ηλεκτρικό ήχο στα τραγούδια μου. 
Γύρισα στην Ελλάδα μέσα στη δικτατορία και συνεργάστηκα με τον Διονύση Σαββόπουλο στο "Rodeo". 
Ηταν τόσος ο κόσμος που ερχόταν να μας δει, που έριχναν νερό από τα μπαλκόνια των πολυκατοικιών για να διαλυθεί το πλήθος. 
Είχαμε ένα βαν με τους δικούς μου μουσικούς, χωρίς πόρτες, θυμάμαι. 
Πηγαίναμε στον Αλιμο. 
Υπήρχε ένα κουτούκι. Βάζαμε τον ενισχυτή στην πρίζα και τι άκουγαν τα ψάρια… 
Έτσι ηχογραφήσαμε τον δίσκο "Aραμπάς"

Hταν ο πρώτος δίσκος της Μinos που έγινε χρυσός.
Ήταν μια πρόταση διαμαρτυρίας στην καπηλεία που γινόταν στα παραδοσιακά τραγούδια από τη χούντα. 
Έπαιζε το ραδιόφωνο "Tα παιδιά της Σαμαρίνας" και λέγαμε "έρχεται διάγγελμα πάλι" 
Και εμείς κάναμε την παράδοση τραγούδι διαμαρτυρίας.

Φτιάχνετε ακόµη το δικό σας κρασί;
Ξέρω να φτιάχνω κρασί από τα παιδικά μου χρόνια στη Σαντορίνη. 
Είμαι λίγο αλχημίστρια. Μαγειρεύω με έναν τρόπο λίγο πρωτότυπο, θα έλεγα. 
Και κάνω και καταπληκτικό πετιμέζι. 
Τις κρύες ημέρες του χειμώνα στο βιωματικό εργαστήρι μουσικής για παιδιά που έχω δημιουργήσει τους φτιάχνω τηγανίτες και τις περιχύνω με πετιμέζι.
Έχω και το τραγούδι, κάνω και τις τρέλες μου, μια χαρά. Υγεία να 'χουμε πάνω απ' όλα".
tovima.gr

Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 5 Ιουλίου 2018.

Πες το με ένα τραγούδι - ''Αν σ' αρνηθώ αγάπη μου''

Τζένη Βάνου

Αν σ' αρνηθώ αγάπη μου Κακό μεγάλο να 'βρω Να μη με θέλει ο ουρανόσ Ήλιο να βλέπω μαύρο Αν σ' αρνηθώ αγάπη μου Να μ' αρνηθούν οι φίλοι Χάδι ποτέ μου να μη δώ Να μη φιλήσω χείλη Αν σ' αρνηθώ φιλώ σταυρό Κι όρκο βαρύ σου κάνω Αν σ' αρνηθώ αγάπη μου Να πέσω να πεθάνω - https://www.youtube.com/watch?v=cg2iIceHnHg

Όταν με άκουσε να τραγουδάω στο σπίτι της μαμάς μου ο δημοσιογράφος Γιώργος Κολοκοτρώνης, με σύστησε στον Μίμη Πλέσσα.
Ο Μίμης μου είπε: ''Αναμφισβήτητα έχεις αξία.''
Μπήκα στην ορχήστρα του.
Την πρώτη φορά που διαγωνιζόταν τραγούδι μου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ο Δημήτρης Χορν, που ήταν μέλος της επιτροπής, ψήφισε ''Τζένη Βάνου''.
Όταν η διευθύντρια του μουσικού προγράμματος τού είπε:
''Τάκη, τραγούδια ψηφίζουμε'', εκείνος απάντησε:
''μα δεν έχετε καταλάβει ακόμα, ότι τα επόμενα πενήντα χρόνια θα μας ''βασανίζει'' με τη φωνή της;''
Το πρώτο μου σουξέ ήταν το ''Αν σ' αρνηθώ αγάπη μου'', το 1963.
Το 1964 ο Γιώργος Μουζάκης μου έγραψε τη ''Σκλάβα'' και το ''Θέλω κοντά σου να μείνω''.
Δεν έκανα κάτι τρανταχτό μέχρι το 1969, που με κάλεσε ο Φίνος.
Ο Νίκος Μαμαγκάκης αργούσε να του παραδώσει τη μουσική για την ταινία ''Η Λεωφόρος του Μίσους'', γιατί η τραγουδίστριά του δε μπορούσε να το ''βγάλει''.
Πάω εγώ, το μαθαίνω, το ηχογραφώ, παίρνω 350 δραχμές και φεύγω.
Ένα μου προσόν ήταν ότι είχα μουσικότητα ενώ δεν ήξερα από μουσική.
Βγαίνει η ταινία και γίνεται χαμός.
Ήμουν τότε στην εταιρεία ''Βεντέτα'' της Πόλυς Πάνου και μου τηλεφωνεί ο άντρας της, ο Στέλιος Πελαγίδης kαι μου λέει:
''Έχουν σπάσει τα τηλέφωνα. Ποιο είναι αυτό το... ''Ο ήλιος βγαίνει μες στα μάτια σου'';
Και του απαντώ:
''Μπας και είναι από την ταινία;''
Είχα ξεχάσει και τα λόγια!
Μου τηλεφωνεί ο Τάκης Λαμπρόπουλος, διευθυντής της Columbia.
''Κορίτσι μου, σε θέλει ο Χατζιδάκις.''
Μόλις το άκουσα, διαλύθηκα.
Ο Μάνος Χατζιδάκις με συγκλόνιζε αλλά ήταν σε μόνιμη αντιπαράθεση με τον Μίμη Πλέσσα.
Του λέω:
''Τάκη, ο Μίμης με έβγαλε. Πώς θα του το κάνω αυτό;''
Πολλά χρόνια αργότερα συνάντησα τον Χατζιδάκι.
Μου είπε:
''Λυπάμαι. Είσαι ανόητη.
Έχασες την ευκαιρία της ζωής σου.
Δε θα σου δώσω ποτέ τραγούδια μου.''
Έμεινα με τη μεγάλη πίκρα ότι δεν τραγούδησα Χατζιδάκι.
Αλλά μπορεί να τα είχα πει, να χαλούσε ο κόσμος, κι εγώ να μην κοιμόμουν το βράδυ.
Παντρεύομαι, κάνω το γιο μου και φεύγουμε οικογενειακώς για την Αμερική.
Κάνω πενταετές συμβόλαιο με ελληνοαμερικανική δισκογραφική εταιρεία,
κι εμφανίζομαι στου ''Μολφέτα'', το καλύτερο ελληνικό μαγαζί της Νέας Υόρκης.
Αλλά, τη ζωή στην Αμερική δεν την άντεχα.
Έμεινα έγκυος στην κόρη μου και είπα: ''Δε γίνεται να μείνω.''
Με το που επέστρεψα, χώρισα με τον άντρα μου κι έμεινα με δυο παιδιά, χωρίς καμιά βοήθεια.
Ήμουν άνεργη και χωρίς εταιρεία.
Με έσωσε ο Τόλης Βοσκόπουλος.
Με βρήκε στην Πανεπιστημίου να κλαίω.
Τραγικές εποχές.
Μου έγραψε το: ''Αγόρι μου, αγόρι μου'' και με επέβαλε στη Minos.
Εκεί χτύπησα φλέβα χρυσού στην κυριολεξία.
Τότε είναι που με τον Πλέσσα κάνω το:
''Σε βλέπω στο ποτήρι μου'', και με τον Τάκη Μουσαφίρη παίρνω χρυσό δίσκο με το ''Τρένο της Ζωής''.
Στη Minos έμεινα μέχρι το 1988, οπότε σταμάτησα να έχω τη δημοτικότητα που είχα.
Άρχισα να εμφανίζομαι σε δεύτερα μαγαζιά, γιατί έπρεπε να βγάλω το μεροκάματο.
Στην αγωνία μου να εξασφαλίσω δουλειά, υπέγραφα με όποιον ερχόταν πρώτος.
Και πάντα με λίγα χρήματα.
Όταν έχεις ανάγκη δεν διαλέγεις.
Αυτό με πίκραινε, τις νύχτες δεν κοιμόμουν αλλά στο τέλος το κατάπια.
Έλεγα μέσα μου: ''Δεν πειράζει. Ξέρεις ποια είσαι.''
Κάθε τραγούδι που είπα, το ένιωθα σαν ένα τρίλεπτο μυθιστόρημα με πρωταγωνίστρια εμένα.
Είπα δύσκολα τραγούδια.
Τραγούδια που ''έκαιγαν'' τις φωνές.
Επειδή η φωνή μου είχε εύρος, πολλοί συνθέτες ήθελαν να παίξουν μαζί της.
Χαίρομαι βέβαια, γιατί άφησα και ορισμένα διαμάντια.
Ο κόσμος με ταύτισε μαζί τους, αν και δεν ήμουν εγώ η δημιουργός τους.
Ήμουν ένα εκτελεστικό όργανο.
Απλώς είχα ψυχή.
Όλη μου η ζωή ήταν ένα δυνατό μελό.
Έχω κάνει πολλά λάθη.
Για λούσα δεν ξόδευα, πάθη με αλκοόλ και χαρτιά δεν είχα, όμως χρήματα δε μάζεψα.
Σεβάστηκα και αγάπησα τον εαυτό μου πάντα ένα σκαλοπάτι πιο κάτω.
Δεν εκτίμησα τη χρυσόσκονη που με έλουσε ο Θεός.
Τζένη Βάνου

Γιώτα Χαλκιά - Μπήκαν τα γίδια στο μαντρί!

                 

Μπήκαν τα γίδια στο μαντρί

Μπήκαν – μωρέ – μπήκαν

τα γίδια στο μαντρί

Τα πρόβατα στη στρούγκα

Χρυσούλα κι αδερφούλα

Κι η Χρύ – μωρέ –

κι Χρύσω δεν εφάνηκε

να ροβολάει στη στάνη

μαζί με το Γιουρντάνι.

Ρωτά – μωρέ –

ρωτάτε τους τσομπάνηδες

και τους τσομπαναραίους

βλάχους κι βλαχαραίους

Μην ει – μωρέ –

μην εί -δατε τη Χρυσαυγή ;

Τη Χρύσω τη Χρυσούλα

και τη σταυραδερφούλα;

Η Γιώτα Χαλκιά είχε την τύχη όχι μόνο να κατάγεται από μουσική οικογένεια και να έχει γεννηθεί σε ένα νησί με μεγάλη καλλιτεχνική παράδοση, αλλά κυρίως να διαθέτει ένα σπάνιο μουσικό ταλέντο στο οποίο, από τα παιδικά της χρόνια, είχε αποφασίσει να αφοσιωθεί.
Οι γείτονές της, ακόμα θυμούνται να καμαρώνουν το κοριτσάκι που τραγουδούσε από το πρωί μέχρι το βράδυ. Αλλά και στο σχολείο της, ως άριστη χορωδός, εκτελούσε τα σολιστικά μέρη.
Σε ηλικία 12 ετών μετακομίζει με την οικογένειά της στην Πάτρα.
Από εκεί ξεκίνησε την καριέρα της, αφού σε ηλικία 17 ετών πρωτοεμφανίζεται επαγγελματικά στο τραγούδι με τις παραδοσιακές ορχήστρες της περιοχής, όπου και φάνηκε αμέσως η επιτυχία που θα ακολουθούσε.
Έτσι η πορεία της Γιώτας Χαλκιά είναι συνεχώς ανοδική και οι συνεργασίες πολλές με μεγάλα ονόματα του δημοτικού τραγουδιού.
Αξιόλογες συνεργασίες έχει πραγματοποιήσει με σχεδόν τους περισσότερους τραγουδιστές και τραγουδίστριες του τόπου μας.
Στο παρελθόν είχε συνεργαστεί κατ' επανάληψη με το μεγάλο δάσκαλο του παραδοσιακού τραγουδιού Αριστείδη Μόσχο σε εκπομπές παραδοσιακής μουσικής της ΕΤ1.
Τα video clips της έχουν παιχτεί από διάφορα ιδιωτικά κανάλια και έχει δώσει συνεντεύξεις σε πολλά τηλεοπτικά τηλεοπτικά κανάλια και ραδιοσταθμούς της Ελλάδος αλλά και του εξωτερικού όπως το δορυφορικό κανάλι "CHCR" στο Μόντρεαλ του Καναδά/συνέντευξη στον Jean Daperis, καθώς και στο κανάλι της Αστόρια των Η.Π.Α. "Federation of associates of the Hellenic media abroad"/συνέντευξη στον Demetris Kastanas
Έχει εκπροσωπήσει επάξια το δημοτικό τραγούδι σε όλη την Ελλάδα με συναυλίες και εκδηλώσεις φορέων όπως οι δήμοι, σύλλογοι.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι έχει τιμήσει το όνομά της τη πατρίδα μας και έχει συμβάλει ενεργά στη διάδοση και διατήρηση της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής στον απόδημο ελληνισμό με συναυλίες στην Αυστραλία,
Καναδά,
Αμερική,
Γερμανία,
Ελβετία, Σουηδία.

Μερσέδες Σόσα – Η τραγουδίστρια από την Αργεντινή με τη μαγική φωνή που ενσάρκωσε του λαϊκούς αγώνες και απέκτησε διεθνή φήμη

 

Η τραγουδίστρια από την Αργεντινή με τη μαγική φωνή που ενσάρκωσε του λαϊκούς αγώνες και απέκτησε διεθνή φήμη 

 Μερσέδες Σόσα – 

Η Αϊδέε Μερσέδες Σόσα Haydée Mercedes Sosa, γεννήθηκε στις 9 Ιουλίου 1935 στο Σαν Μιγκέλ ντε Τουκουμάν, μία πόλη της βορειοδυτικής Αργεντινής, κοντά στα σύνορα με τη Βολιβία.
Η σπουδαία αυτή τραγουδίστρια της Αργεντινής, η επονομαζόμενη και η Νέγρα -La Negra, λόγω των πυκνών μαύρων μαλλιών της, κατάφερε να κάνει γνωστούς σε όλη τη Γη τους μοναδικούς ήχους της παραδοσιακής μουσικής της Αργεντινής, αλλά και όλης της Νοτίου Αμερικής και να γίνει ένα από τα σύμβολα της σύγχρονης λατινοαμερικάνικης μουσικής.
Η καριέρα της διήρκεσε 4 δεκαετίες και έμεινε γνωστή διεθνώς  ως “η φωνή των ανθρώπων χωρίς φωνή”.
Σε ηλικία μόλις 15 ετών, το 1950, κερδίζει σε ραδιοφωνικό διαγωνισμό τραγουδιού και υπογράφει το πρώτο της συμβόλαιο για ζωντανές παραστάσεις.
Εννιά χρόνια αργότερα,το 1959, ηχογραφεί τον πρώτο της δίσκο, “La Voz de la Zafra”
Τα πρώτα της τραγούδια είναι επηρεασμένα κι εμπνευσμένα από το είδος της μουσικής που συντρόφευε τις εκδηλώσεις των συμπατριωτών της.
Από τα μέσα του ’60 η Μερσέδες Σόσα, ακολουθεί μια διαφορετική πορεία.
Μαζί με άλλους πρωτοπόρους καλλιτέχνες δημιουργεί το Κίνημα “Nueva Cancion” ,”Νέο Τραγούδι”, που κατέκλυσε εκείνα τα χρόνια τη Λατινική Αμερική.
Μουσικό, λογοτεχνικό και πολιτικό συνάμα κίνημα, το ρεύμα του “Nueva Cancion” προάγει ένα τραγούδι διαμαρτυρίας με σαφείς πολιτικές αναφορές και σύγχρονες μουσικές φόρμες.
Η Mercedes Sosa συνεργάζεται με πρωτοπόρους του κινήματος από την Αργεντινή όπως ο Αρμάντο Τεχάδα Γκόμεζ, o Τίτο Φράνσια και ο Όσκαρ Μάτους – ο οποίος γίνεται ο πρώτος της σύζυγος και πατέρας του Φαμπιάν, του μοναδικού παιδιού της.
Οι ερμηνείες της στα τραγούδια του συμπατριώτη της Atahualpa Yupanqui και της Χιλιανής Violeta Parra ήταν μοναδικές*
Το 1967 κάνει περιοδείες στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, με τεράστια επιτυχία.

Το 1972 κυκλοφόρησε το “Ηasta la Victoria”, το πιο πολιτικοποιημένο ίσως άλμπουμ της.
Το πολιτικό τραγούδι, εξάλλου, το υπηρέτησε με σθένος και συνέπεια σε όλη τη ζωή της, ακόμα και στα πιο μαύρα χρόνια της στρατιωτικής χούντας του Χόρχε Βιντέλα.
Το 1979 συνελήφθη από την στρατιωτική χούντα του Βιντέλα κατά τη διάρκεια συναυλίας της μαζί με φοιτητές και σύρεται στα κρατητήρια.
Απελευθερώθηκε μόνο έπειτα από διεθνή παρέμβαση.
Αναγκάζεται να καταφύγει αυτοεξόριστη στο Παρίσι και τη Μαδρίτη, καθώς η μουσική της απαγορεύτηκε στην ίδια της την πατρίδα,όπου μένει μέχρι το 1982, οπότε επιστρέφει στην πατρίδα της.
Η ακόμα κραταιά χούντα – που θα πέσει λίγους μήνες αργότερα μετά τον πόλεμο των Φώκλαντς** – δεν τολμά να την αγγίξει, φοβούμενη τη διεθνή κατακραυγή.
Με την επιστροφή της στην Αργεντινή, εμφανίζεται στο Θέατρο «Όπερα» του Μπουένος Άιρες προσκαλώντας την αφρόκρεμα της Αργεντίνικης μουσικής.
Διοργανώνει συναυλίες οι οποίες μετατρέπονται σε διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας, ηχογραφούνται ζωντανά και μετά την πτώση της χούντας κυκλοφορούν σε δίσκο με τίτλο: “Mercedes Sosa en Argentina”.
Κατά τη διάρκεια δεκαετία του ’80 συνεργάζεται με κορυφαίους Λατινοαμερικάνους μουσικούς και διοργανώνει μεγάλες περιοδείες στην Ευρώπη και ηχογραφεί πολλούς δίσκους, διευρύνοντας το ρεπερτόριό της.
Η Mercedes Sosa , η συγκλονιστικής φωνής της Αργεντινής , συνέδεσε τη ζωή της και το έργο της με τον αγώνα του λαού της και των άλλων λαών της περιοχής ενάντια σε δικτατορικά καθεστώτα.
Το σπουδαίο έργο της, συνεχίζει να ακούγεται και είναι παρηγοριά και βάλσαμο για τους αδικημένους.
Στη χώρα μας συμμετείχε στο 12ο Φεστιβάλ της ΚΝΕ στην Καισαριανή,το 1986 και είχε συμμετοχή και στην εγχώρια δισκογραφία.
Συνεργάζεται με Έλληνες ερμηνευτές όπως η Μαρία Φαραντούρη,και έχει ερμηνεύσει στα ελληνικά το «Νανούρισμα» του Μάνου Χατζιδάκι σε ποίηση Φ. Γκ. Λόρκα, αλλά και το  ταγκό «Βράχια γυμνά» στο δίσκο “Στις γειτονιές του νότου” των Apurimac*

*mousikaproastia.blogspot.com
**Ο Πόλεμος των Φώκλαντ ξεκίνησε στις 2 Απριλίου 1982 και ολοκληρώθηκε στις 14 Ιουνίου του ίδιου χρόνου.
Αντίπαλοι, η Μεγάλη Βρετανία, που κατείχε τα νησιά Φώκλαντ, Νότια Γεωργία και Νότια Σάντουιτς και η Αργεντινή, που τα διεκδικούσε τουλάχιστον από το 1833.
Τα Φώκλαντ – Μαλβίνας για τους Αργεντινούς- βρίσκονται στ’ ανοιχτά της Αργεντινής και αποτελούν ένα σύμπλεγμα νησιών, με 3.000 κατοίκους.
Με το τέλος του πολέμου ήρθε και η αρχή του τέλους για την επτάχρονη δικτατορία της Αργεντινής.
Σε πολιτικό επίπεδο η ήττα στον πόλεμο αύξησε τη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Η δικτατορία σύντομα κατέρρευσε και ένα χρόνο μετά η δημοκρατία ήταν γεγονός για την Αργεντινή.