Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα συναισθηματική νοημοσύνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα συναισθηματική νοημοσύνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 26 Ιανουαρίου 2024

Τα πολλαπλά είδη νοημοσύνης.

από το χρονολόγιο της Άννα Δήμου https://www.facebook.com/dimouanna/posts/pfbid0jMRxVLjCawHHSXLgtFVjKNKpfsYo2G72cbmQAmn3T3eaJUBQiA8YBbALWdgUhcoQl
Τα 9 είδη νοημοσύνης
Ο Howard Gardner ισχυρίστηκε ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν πολλαπλά είδη νοημοσύνης.
Αυτά τα πολλαπλά είδη μπορούν να καλλιεργηθούν και να ενδυναμωθούν ή να παραμεληθούν και να αποδυναμωθούν.
Η ερευνητική του δουλειά ήδη από το 1991 εντόπισε 7 είδη νοημοσύνης, αλλά στο μεσοδιάστημα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν συνολικά 9 είδη νοημοσύνης:
 Λεκτική/ γλωσσική νοημοσύνη:
Η γλωσσική νοημοσύνη αφορά την παραγωγή της γλώσσας, αλλά και την ευαισθησία για λεπτές αποχρώσεις, κανόνες και ρυθμούς της γλώσσας . 
Σχετίζεται με λέξεις είτε προφορικά είτε γραπτά. 
Οι άνθρωποι με λεκτική-γλωσσική νοημοσύνη χαρακτηρίζονται από ευκολία στη χρήση των λέξεων και της γλώσσας και στην κατανόηση οδηγιών και σημασιών λέξεων. 
Είναι συνήθως καλοί στην ανάγνωση, στον γραπτό λόγο, στην αφήγηση ιστοριών και στην απομνημόνευση λέξεων και ημερομηνιών. 
Μαθαίνουν καλύτερα μέσω της ανάγνωσης, της τήρησης σημειώσεων και της συζήτησης ενώ μαθαίνουν ξένες γλώσσες πολύ εύκολα καθώς έχουν υψηλή λεκτική μνήμη και ανάκληση και μια ικανότητα να καταλαβαίνουν και να χειρίζονται σωστά τη σύνταξη και τη δομή.
 Λογικομαθηματική νοημοσύνη:
Σχετίζεται με αριθμούς, με τη λογική, την αφαιρετική ικανότητα και την ικανότητα επαγωγικής και απαγωγικής λογικής. 
Τα άτομα με λογική / μαθηματική νοημοσύνη διαθέτουν ιδιαίτερες ικανότητες συλλογισμού, αναγνώρισης περιληπτικών σχεδίων, επιστημονικής σκέψης και έρευνας καθώς και εκτέλεσης σύνθετων υπολογισμών.
 Μουσική νοημοσύνη:
Μουσική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να απολαμβάνεις, να εκτελείς και να συνθέτεις μουσικά κομμάτια. 
Σχετίζεται με ευαισθησία στην κίνηση, στο ρυθμό και στη χροιά του ήχου καθώς και με τις συναισθηματικές αποχρώσεις της μουσικής. 
Τα άτομα που διαθέτουν μουσική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσω της ανάγνωσης. Μάλιστα χρησιμοποιούν τραγούδια ή το ρυθμό για να μάθουν ή να απομνημονεύσουν πληροφορία.
 Χωροταξική νοημοσύνη:
Αυτό το είδος νοημοσύνης σχετίζεται με την ικανότητα να παρατηρείς και να χειρίζεσαι νοερά αντικείμενα, να παρατηρείς και να αναπαριστάς χωρικά σχέσεις και αντικείμενα. 
Τα άτομα με υψηλή χωροταξική νοημοσύνη διαθέτουν ισχυρή οπτική μνήμη, καλλιτεχνικές τάσεις και ζωηρή φαντασία. 
Παράλληλα, διαθέτουν πολύ καλό προσανατολισμό στο χώρο αλλά και καλό οπτικοκινητικό συντονισμό.
Κιναισθητική νοημοσύνη:
Αυτό το είδος νοημοσύνης αφορά την ικανότητα να χρησιμοποιείς συντονισμένα κινητικές δεξιότητες. 
Άτομα που διαθέτουν υψηλή κιναισθητική νοημοσύνη χρησιμοποιούν το σώμα τους ώστε να επιλύουν προβλήματα, να χρησιμοποιούν ιδέες και να εκφράζουν συναισθήματα, να μιμούνται, να εκφράζονται μέσω του σώματος. 
Μαθαίνουν λοιπόν καλύτερα μέσω της σωματικής δραστηριότητας και διαθέτουν υψηλότερη σωματική μνήμη.
Διαπροσωπική Νοημοσύνη:
Η διαπροσωπική νοημοσύνη αφορά την ικανότητα να αντιλαμβάνεσαι τους σκοπούς των άλλων ανθρώπων, τα κίνητρά τους, την οπτική τους γωνία, να αποδίδεις κίνητρα στη συμπεριφορά τους, να συνεργάζεσαι και να αλληλεπιδράς με άλλους.
Ενδοπροσωπική νοημοσύνη:
Η ενδοπροσωπική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να κατανοώ τα βαθύτερα αισθήματα μου, τις επιθυμίες μου και τις ιδέες μου. 
Αφορά την ικανότητα προσωπικής γνώσης με κατεύθυνση τον ίδιο μας τον εαυτό.
Νατουραλιστική νοημοσύνη:
Αυτό το είδος νοημοσύνης συνδέεται με την ικανότητα να αναγνωρίζω και να συνδέω πληροφορίες προερχόμενες από το φυσικό περιβάλλον. 
Προστέθηκε στην θεωρία μόλις το 1996. Άτομα με υψηλή νατουραλιστική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα όταν το υπό συζήτηση θέμα σχετίζεται άμεσα με τη φύση και το περιβάλλον.
Υπαρξιακή νοημοσύνη:
Άτομα με υψηλό δείκτη αυτού του τύπου νοημοσύνης προβληματίζονται έντονα με θέματα ύπαρξης και ανυπαρξίας, καλού και κακού, σωστού και λάθους, με μια σταθερή τάση να διευρύνουν τα πλαίσια της ανθρώπινης σκέψης.
Ενώ όλοι οι άνθρωποι κατέχουν μέρος όλων των ειδών νοημοσύνης, οι περισσότεροι θα έχουν ένα κυρίαρχο είδος το οποίο θα επηρεάσει τον τρόπο που μαθαίνουν και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους.

Σάββατο 19 Ιουνίου 2021

Τι δεν κάνει ένας ισχυρός συναισθηματικά, άνθρωπος

Πόσο εύκολα θα μπορούσε να περιγράψει κανείς ένα άνθρωπο, που είναι συναισθηματικά ισχυρός; Είναι διαφορετικός από τους άλλους στην όψη, στην περπατησιά, στην ομιλία;... Δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί τόσο εύκολα. Σίγουρα όμως δεν κυκλοφορεί με ταμπελίτσα στο μέτωπο, ούτε έχει πράσινο δέρμα...Δεν μπορούμε να σας πούμε τι ακριβώς κάνει, μπορούμε όμως να σας πούμε τι δεν κάνει!!!
1. Δεν αφήνει το δράμα, να τον κατευθύνει
Ο εγκέφαλός του λειτουργεί σαν το ραδιόφωνο. Επικεντρώνεται σ' αυτά, που του δίνουν χαρά και χαμόγελο, όπως το ραδιόφωνο συντονίζεται στο σταθμό της επιλογής μας, αφήνοντας στην άκρη κάθε τι που τους φορτίζει αρνητικά.
Ας πορευτούμε μακριά από την ανοησία των γύρω μας, προσπαθώντας να επικεντρωθούμε στα θετικά και δεν θα αργήσει η στιγμή, που θα βλέπουμε δυσκολότερα τα αρνητικά.
2. Δεν σπαταλά το χρόνο του στην αυτολύπηση
Ο ισχυρός συναισθηματικά άνθρωπος δεν κάθεται να στεναχωρηθεί για τον άσχημο τρόπο, που του φέρθηκαν οι άλλοι. Αντιθέτως αναλαμβάνει την ευθύνη της ζωής του, της δουλειάς του, προσπαθεί να διορθώσει ό,τι διορθώνεται, έχοντας πάντα στο μυαλό του πως η ζωή δεν είναι πάντα ούτε εύκολη, ούτε δίκαιη. Γιατί ευτυχία δεν είναι η απουσία προβλημάτων, αλλά η ικανότητά να τα κανείς.
Γι' αυτό, καλό είναι να κοιτάμε τι έχουμε και όχι τι χάσαμε, αφού αυτό που μετράει δεν είναι αυτό που χάνουμε, αλλά τι κάνουμε με ό,τι μας μένει.
3. Δεν χρειάζεται πολλά για να είναι ευτυχισμένος
Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος ξέρει πολύ καλά πως η ευτυχία είναι στάση ζωής. Με άλλα λόγια η ευτυχία του δεν εξαρτάται από την επίλυση του ενός ή του άλλου θέματος. Δεν συνδέεται με την απόκτηση πραγμάτων, ανθρώπων, κοινωνικού status. Ευτυχία είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα και πώς μπορεί κανείς να το εκτιμήσει.
4. Δεν συγκρίνει την πορεία του με των άλλων.
Η κοινωνική σύγκριση είναι ο κλέφτης της ευτυχίας. Κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε χωρίς να μπαίνουμε σε σύγκριση με τους άλλους, τη στιγμή που ο καθένας χρειάζεται το δικό του χρόνο εξέλιξης και έχει να διανύσει τη δική του πορεία εξέλιξης. Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος, το γνωρίζει καλά αυτό.
5. Δεν ζηλεύει την ευτυχία και την επιτυχία των άλλων.
Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος μπορεί πραγματικά να εκτιμήσει και να χαρεί για την επιτυχία των άλλων, ούτε ζηλεύει αν κάποιος πετύχει αυτό που προσπαθεί να πετύχει εκείνος, αφού γνωρίζει πως η επιτυχία εξαρτάται από σκληρή δουλειά και μεθοδευμένη προσπάθεια. Δεν φοβάται να δουλέψει σκληρά και έχει εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.  Αυτή η εμπιστοσύνη άλλωστε είναι που δεν του αφήνει κανένα χώρο για φθόνο. Όταν υπάρχει αυτοεκτίμηση δεν υπάρχει κανένας λόγος για ζήλια.
6. Δεν περιμένει τα πάντα να είναι εύκολα
Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος δεν βλέπει τις αποτυχίες ή τις καθυστερήσεις σαν λόγους για να παραιτηθεί από την προσπάθειά του. Αντιθέτως τις χρησιμοποιεί σαν μέσο για να γίνει καλύτερος. Είτε προσπαθεί για τη βελτίωση της υγείας του, είτε της δουλειάς του, έχει κατανοήσει καλά πως κάθε βήμα απαιτεί χρόνο και το ίδιο και οι αλλαγές.
7. Δεν λέει "δεν μπορώ".
Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος, γνωρίζει πολύ καλά, πως όποιος θέλει να κάνει κάτι, θα βρει και τον τρόπο να το κάνει. Αν πάλι δεν θέλει, θα βρει κι ένα μακρύ κατάλογο δικαιολογιών για να το αποφύγει. 
Καλό είναι να σταματήσουμε να λέμε "θα ήθελα..." ή "ας μπορούσα" και να το αντικαταστήσουμε με το "θέλω" ή το "μπορώ". Ας βάλουμε σε κουτί τα "δεν μπορώ" και τα όνειρά μας σε σχέδια.
8. Δεν αφήνει τους πειρασμούς να τον αποσπάσουν.
Επικεντρώνεται στα όνειρά του και δεν τα θυσιάζει για κάτι εφήμερο.
9. Δεν είναι ανυπόμονος
Τα καλά πράγματα δεν έρχονται σ' αυτούς που περιμένουν. Τα καλά έρχονται σε κείνους που προσπαθούν και εργάζονται για να πετύχουν με υπομονή και σύνεση. Αν ξέρουμε τι θέλουμε ας προχωρήσουμε με ένα βήμα τη μέρα, προς την κατεύθυνση αυτή.
10. Δεν κάνει τα ίδια λάθη ξανά και ξανά.
Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος δεν επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη. Τα παραδέχεται και μαθαίνει από αυτά, αποκτώντας πείρα και ικανότητα να παίρνει σωστότερες αποφάσεις.
11. Δεν αντιστέκεται στην αλλαγή
Ούτε και την αποφεύγει, γνωρίζοντας πως πολλές φορές, αυτό είναι αδύνατο. Έτσι, είναι πρόθυμος να δοκιμάσει αλλαγές πιστεύοντας στην ικανότητά του να προσαρμόζεται και να απαντά στις προκλήσεις.
12. Δεν σπαταλά χρόνο και ενέργεια για πράγματα, που δεν μπορεί να ελέγξει
Ξέρει πολύ καλά, πως μερικές φορές το μόνο που μπορεί να ελέγξει κανείς είναι η στάση του. Άλλωστε η εσωτερική γαλήνη ξεκινά από τη στιγμή, που θα επιλέξουμε να μην επιτρέψουμε σε ένα τυχαίο γεγονός ή και πρόσωπο, να ελέγξει τα συναισθήματά μας.
13. Δεν κολλά σε κάθε λέξη που λένε οι άλλοι γι' αυτόν.
Ακούει τη δική του καρδιά και τη δική του διαίσθηση. 
Καλό είναι να προσπαθούμε να μην παίρνουμε τα πράγματα, που λένε οι άλλοι για μας, προσωπικά. Στην πραγματικότητα τα λόγια τους αντανακλούν τη δική τους εικόνα, όχι τη δική μας. Έτσι κι αλλιώς δεν μπορούμε να ελέγξουμε τη συμπεριφορά των άλλων απέναντί μας. Μπορούμε όμως να ελέγξουμε τον τρόπο που αντιδρούμε και ποιους έχουμε γύρω μας.
14. Δεν πιστεύει πως όλοι είναι εν δυνάμει εχθροί του.
Ο συναισθηματικά ισχυρός άνθρωπος επιλέγει να βλέπει την καλοσύνη στους άλλους. 
Ας κοιτάξουμε λίγο γύρω μας και ας πλησιάσουμε τους ανθρώπους, αφού όταν επιλέγουμε την καλοσύνη των ανθρώπων, καταλήγουμε να τροφοδοτούμε με καλοσύνη τον ίδιο μας τον εαυτό.
15. Δεν είναι κύριο μέλημά του να τα έχει καλά με όλους.
Δεν φοβάται να πει "όχι" ή να μιλήσει όταν αυτό, είναι απαραίτητο. Προσπαθεί να είναι δίκαιος και υπομονετικός, αλλά αποδέχεται την απογοήτευση των άλλων όταν δεν πληρεί τις προσδοκίες τους. Στο κάτω κάτω της γραφής, δεν μπορούμε να τους ευχαριστούμε όλους. Όπως λέει και το τραγούδι: "σ' όποιον αρέσουμε, για τους άλλους δεν θα μπορέσουμε"...
16. Δεν πιστεύει πως είναι ποτέ αργά, για να ξεκινήσει κανείς απ' την αρχή. 
Επειδή κάποια πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα περιμένουμε ή όσο γρήγορα θέλουμε, αυτό δεν είναι λόγος για να χάσουμε τον εαυτό μας. Εξάλλου ο χρόνος κυλάει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και είναι προτιμότερο να ζήσουμε έτσι, ώστε κοιτάζοντας πίσω, να μπορούμε να πούμε πως δώσαμε στη ζωή μας τον καλύτερό μας εαυτό.
   Αν νομίζετε πως κάποιο από τα παραπάνω ή και όλα, αξίζει την προσοχή σας ή την υιοθέτησή σας, κάντε το!
πηγή πληροφοριών:toperiodikomas.blogspot.com

Κυριακή 7 Ιανουαρίου 2018

Η σημασία της νοητικής εστίασης για τη συναισθηματική νοημοσύνη μας

Είναι σημαντικό την εποχή μας ένας ηγέτης να κατευθύνει τον εστίαση και την ενέργεια του οργανισμού του προς ένα κοινό όραμα.
Αυτό σημαίνει επικέντρωση σε συγκεκριμένες στρατηγικές και στόχους, φιλτράροντας και απωθώντας κάθε είδους περισπασμούς.
Σύμφωνα με τον Daniel Goleman, υπάρχουν τρεις κατηγορίες νοητικής εστίασης (focus)
η επικέντρωση στον εαυτό μας,
η επικέντρωση στους άλλους, και
η επικέντρωση στον ευρύτερο κόσμο
Οι δύο πρώτες μορφές βοηθούν στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης, ενώ η τρίτη ενισχύει την ικανότητα των ηγετών στην κατάρτιση στρατηγικών, στην καινοτομία και στη διαχείριση των οργανισμών.
Ανατομικά, η προσοχή συνδέεται με την ενσυνείδητη λειτουργία του μπροστινού μέρους του εγκεφάλου μας, το μετωπιαίο λοβό, το μέρος που συνδέεται με τη λογική ανάλυση των δεδομένων.
Έχουμε όμως και τη διαισθητική μας ικανότητα, μια ασυνείδητη λειτουργία αντίληψης περιβαλλοντικών ερεθισμάτων, που προέρχεται από περιοχές του λιμβικού συστήματος όπως η αμυγδαλή και επίσης κατευθύνει την προσοχή μας.
Η εστίασή μας λοιπόν είναι αποτέλεσμα συνειδητής ανάλυσης ή ασυνείδητης διαίσθησης;
Σύμφωνα με μια έρευνα ανάμεσα σε 118 επαγγελματίες χρηματιστές στο Λονδίνο, εκείνοι με το μεγαλύτερο εισόδημα ήταν όσοι βάσιζαν τις αποφάσεις τους τόσο στην ανάλυση όσο και στη διαίσθησή τους.
Αυτό σημαίνει ότι η διαίσθηση μπορεί να αντιληφθεί το περιβάλλον και να κατευθύνει την προσοχή μας, αλλά είναι απαραίτητη και η συνειδητή ανάλυση των δεδομένων.
Η τελευταία είναι που προέρχεται από την αυτοεπίγνωση και την ικανότητά μας για αυτοέλεγχο.
Ο αυτοέλεγχος συνδέεται με τον επιστημονικό όρο «γνωστικός έλεγχος», την ικανότητα ενός ανθρώπου να εστιάζει σε αυτό που συνειδητά επιλέγει.
Όσοι το καταφέρνουν μπορούν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους σε επείγουσες καταστάσεις και να ανακάμψουν γρήγορα από κάποια συναισθηματική απώλεια.
Ένα σημαντικό εύρημα των πειραμάτων για τον αυτοέλεγχο είναι ότι όσα παιδιά είχαν δείξει υψηλότερη ικανότητα σε αυτόν τον τομέα, στα 30 τους ήταν περισσότερο επιτυχημένοι οικονομικά.
Μάλιστα, ο αυτοέλεγχος αποδείχτηκε ικανότερος δείκτης οικονομικής ευημερίας απ' ό,τι το IQ, η κοινωνική τάξη και η οικογενειακή κατάσταση.
Αυτό όσον αφορά στη συναισθηματική νοημοσύνη που επικεντρώνει στον εαυτό μας και οδηγεί στην αυτοεπίγνωση.
Η επικέντρωση στους άλλους αφορά στην κατανόηση των συναισθημάτων και των αναγκών των ανθρώπων γύρω μας, γεγονός που ενισχύει τις κοινωνικές μας σχέσεις.
Η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε την προοπτική των άλλων μας διευκολύνει να γινόμαστε καλύτεροι ηγέτες και να οδηγούμε τους ανθρώπους μας σε υψηλότερα επίπεδα απόδοσης.
Οι υποφλοιικές περιοχές του εγκεφάλου μας, όπως η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος που βρίσκονται εκεί από τα πρώτα στάδια της εξέλιξής μας, είναι που μάς παρέχουν την άμεση αντίληψη των συναισθημάτων, βοηθώντας μας να αισθανόμαστε κυριολεκτικά αυτό που νιώθουν οι άλλοι.
Και σε αυτήν την ικανότητα όμως η επικέντρωσή μας πρέπει να είναι ελεγχόμενη διότι η υπερβολική ταύτιση με τα συναισθήματα των άλλων μπορεί να μας καταβάλει και η ακραία απώθησή τους μπορεί να μας καταστήσει αντικοινωνικούς και μη συνεργάσιμους.
Σχετικά με την τρίτη μορφή νοητικής εστίασης, σύμφωνα με τον Goleman, η επικέντρωση στον ευρύτερο κόσμο συνεπάγεται ηγέτες με όραμα που έχουν επίγνωση των επιπτώσεων που φέρουν οι αποφάσεις τους.
Για να το πετύχουν αυτό δεν είναι μόνο καλοί ακροατές αλλά ξέρουν να κάνουν και τις σωστές ερωτήσεις.
Έχουν την ικανότητα να συνδυάζουν τα δεδομένα, ακόμα κι αν μοιάζουν ασύνδετα, και να παίρνουν τις καλύτερες δυνατές αποφάσεις για το μέλλον.
Η διατήρηση μιας συνειδητής και ανοιχτής επίγνωσης του περιβάλλοντος, επιτρέπει την αντίληψη και ανάλυση των μηνυμάτων και δεδομένων που προσφέρει και δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησής τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για έναν ηγέτη και τον οργανισμό του.
(Περισσότερα σχετικά με θέματα νοητικής εστίασης θα έχετε την ευκαιρία να μάθετε στο πλαίσιο του 5ου Leadership Seminar που διοργανώνει η εταιρεία ανάπτυξης ηγετικών στελεχών SARGIA Partners με τη συμμετοχή της Linda Rey, διεθνούς κύρους coach, συγγραφέα και Director του Neuresource Group στις 12 Απριλίου στην Αθήνα.
Στο σεμινάριο με τίτλο "Transform Leaders & Businesses to build INTELLIGENT ENTERPRISES," η Linda Rey θα παρουσιάσει στρατηγικές μεθόδους που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας εν ώρα εργασίας, αλλά και συγκεκριμένες τακτικές για τη διαχείριση του μεγάλου όγκου πληροφοριών που δεχόμαστε καθημερινά, τη διατήρηση της ψυχραιμίας μας σε συνθήκες πίεσης, αλλά και την προσαρμογή σε ένα περιβάλλον που συνεχώς αλλάζει.
Το σεμινάριο απευθύνεται σε επιχειρηματίες και υψηλόβαθμα στελέχη εταιρειών, οι οποίοι καλούνται καθημερινά μαζί με τους συνεργάτες τους να διαχειριστούν ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών και να προσαρμοστούν σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.)
~~~~~~~~~~~~~~~~~
πηγή:huffingtonpost.gr

Σάββατο 11 Νοεμβρίου 2017

Η πολύπλοκη έννοια της νοημοσύνης

Αρθρογράφος: ΤΖΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΥ*
Ψυχολόγος
Ένας βασικός τομέας μελέτης και εφαρμογών στη ψυχολογία, είναι αυτός της νοημοσύνης και των τεστ νοημοσύνης.
Πώς ορίζεται η νοημοσύνη;
Ένα από τα πρώτα πράγματα που ανακαλύπτουμε για τη νοημοσύνη είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν να καταλαβαίνουν τι σημαίνει - λένε πράγματα όπως “οι άνθρωποι με υψηλή νοημοσύνη είναι έξυπνοι”, ή “τα πηγαίνουν καλά στο σχολείο”  ή “μαθαίνουν εύκολα” κ.λπ.

Εάν έπειτα ρωτήσουμε έναν ψυχολόγο πώς ορίζει τη νοημοσύνη, είναι λιγότερο πιθανό να μας δώσει μια σαφή απάντηση: θα μας δώσει αρκετούς διαφορετικούς ορισμούς, θα μας μιλήσει για τα προβλήματα που υπάρχουν στη μέτρηση της νοημοσύνης, θα μας δείξει πώς η έννοια της νοημοσύνης έχει αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες (π.χ. με έρευνες σχετικά με τη σημασία των κοινωνικών επιδεξιοτήτων και της διαχείρισης των συναισθημάτων).  Ίσως τέλος αναγκαστεί να καταφύγει στο διάσημο ορισμό του Βoring (1923) ότι “η νοημοσύνη είναι αυτό που μετρούν τα τεστ νοημοσύνης”.

Αυτά που θα μας πει ο ψυχολόγος αντανακλούν την πολυπλοκότητα της νοημοσύνης, όπως προέκυψε από την έρευνα και τη θεωρία.  Πάντως σήμερα συνεχίζουμε να αναρωτιόμαστε τι είναι τελικά νοημοσύνη.

Η σημασία της νοημοσύνης
Μια δημοφιλής έννοια της νοημοσύνης για τους απλούς ανθρώπους είναι ότι οι μαθητές με υψηλή νοημοσύνη τα πηγαίνουν καλά στο σχολείο, προοδεύουν ευκολότερα και γρηγορότερα μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα, έχουν περισσότερες δυνατότητες κι επιλογές.
Αργότερα ως εργαζόμενοι αναμένεται να έχουν πιο υπεύθυνες θέσεις και πιο καλοπληρωμένες δουλειές.
Είναι επομένως κάτι που στην κοινωνία μας προσδίδει κύρος.

Προκαταλήψεις σχετικά με την υψηλή νοημοσύνη
- Ότι οι έξυπνοι άνθρωποι πρέπει  να αξιοποιούν το δυναμικό τους επιλέγοντας πανεπιστημιακές σχολές υψηλών απαιτήσεων και να διεκδικούν σημαντικές θέσεις στο χώρο εργασίας.
Στην πραγματικότητα, οι ευφυείς άνθρωποι δεν έχουν πάντα υψηλές επιδόσεις. Επιπλέον όπως όλοι, έχουν επιθυμίες και προτιμήσεις, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν από τις προσδοκίες του περίγυρου.
 - Ότι η υψηλή νοημοσύνη είναι ένα γενικό χαρακτηριστικό, επομένως δεν δικαιολογείται ο έξυπνος άνθρωπος να κάνει «χαζά πράγματα» ή λάθη, ή να έχει προβλήματα όπως συναισθηματικά μπερδέματα, ψυχικές διαταραχές, εξαρτήσεις, διλήμματα.
Ή έστω ότι αν τα έχει, έχουν καλύτερη πρόγνωση.
Στην πραγματικότητα, οι ευφυείς άνθρωποι μπορεί να δυσκολεύονται περισσότερο να χαλαρώσουν και να πάρουν απλές αποφάσεις, ή να είναι πιο δυστυχείς και αγχωμένοι λόγω της αυξημένης επίγνωσης.
Μπορεί επίσης να μην ζητούν εύκολα βοήθεια, με αποτέλεσμα υπερεκτίμηση δυνάμεων, υπερκόπωση ή και λανθασμένες αποφάσεις.

IQ– δείκτης νοημοσύνης και τεστ νοημοσύνης
Σήμερα χρησιμοποιούνται συχνά διάφορα τεστ νοημοσύνης, τα οποία συνήθως μας δίνουν μια συνολική βαθμολογία που ονομάζουμε I.Q. ή αλλιώς Δείκτη Νοημοσύνης.
Το IQ είναι μια έννοια που χρησιμοποιείται καθημερινά καθώς πολλοί άνθρωποι κάνουν κάποιο τεστ νοημοσύνης είτε στο σχολείο, είτε ως μέρος του επαγγελματικού προσανατολισμού, είτε ως μέρος της επιλογής προσωπικού για κάποια εργασιακή θέση.
Πολλοί πιστεύουν ότι ένα τεστ νοημοσύνης μας δείχνει με ακρίβεια τη νοημοσύνη με τον ίδιο τρόπο που το θερμόμετρο μετρά τη θερμοκρασία, αλλά αυτό δεν ισχύει.
Η βαθμολογία ενός ατόμου σε ένα τεστ νοημοσύνης ποικίλλει ανάλογα με το τεστ που χρησιμοποιείται, επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες όπως η υγεία, η νευρικότητα, η προηγούμενη εκπαίδευση, η κοινωνική θέση και ακόμα και αν δώσουμε ξανά στο ίδιο άτομο το ίδιο τεστ υπό τις ίδιες συνθήκες, μπορεί να έχουμε διαφορετικό αποτέλεσμα.

Επίσης εάν θέλουμε να μεταφράσουμε το αποτέλεσμα του τεστ σε τρόπο δράσης, π.χ. σε απόφαση να προσλάβουμε ή να μην προσλάβουμε κάποιον, τότε η σχέση ανάμεσα στη βαθμολογία του ατόμου στο τεστ και στην κατοπινή επίδοση του ατόμου στη δουλειά μπορεί να είναι χαμηλή.
Τέλος, πολύ συχνά τα άτομο που χορηγούν το τεστ και ερμηνεύουν τα αποτελέσματα μπορεί να μην είναι ψυχολόγοι, κάτι που βέβαια μειώνει την εγκυρότητα της όλης διαδικασίας.
Συμπερασματικά, το μόνο βέβαιο είναι πως:
 Η “νοημοσύνη” υπάρχει ως θεωρητική έννοια που αλλάζει καθώς περνούν τα χρόνια.
Υπάρχει επίσης και ως ταμπέλα που βάζουμε σε ορισμένες συμπεριφορές (παρόλο που δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε ποιες είναι αυτές οι συμπεριφορές).
Είναι τέλος ένα ευρύ και δημοφιλές πεδίο έρευνας (από το αν κληρονομείται από τους γονείς και ποιοι περιβαλλοντικοί παράγοντες την ενισχύουν, μέχρι τα είδη της νοημοσύνης, την αξιολόγηση και μέτρηση της, την αξιοποίηση των ευρημάτων στην εκπαίδευση, τεχνητή νοημοσύνη κ.λπ.

*Τζίνα Χονδρού - Ψυχολόγος
Ψυχολόγος - Msc στην Ψυχολογία Υγείας.
Άτομο, Ζευγάρι, Οικογένεια, Ομάδα. Συμβουλευτική - Ψυχοθεραπεία, Ψυχοεκπαίδευση.
Γνωσιακή & Συνθετική Θεραπεία.
e-psychology.gr
botanologia.blogspot.gr

Πέμπτη 17 Μαρτίου 2016

Η σημασία της νοητικής εστίασης για τη συναισθηματική νοημοσύνη μας

Είναι σημαντικό την εποχή μας ένας ηγέτης να κατευθύνει τον εστίαση και την ενέργεια του οργανισμού του προς ένα κοινό όραμα.
Αυτό σημαίνει επικέντρωση σε συγκεκριμένες στρατηγικές και στόχους, φιλτράροντας και απωθώντας κάθε είδους περισπασμούς.
Σύμφωνα με τον Daniel Goleman, υπάρχουν τρεις κατηγορίες νοητικής εστίασης (focus)
η επικέντρωση στον εαυτό μας,
η επικέντρωση στους άλλους, και
η επικέντρωση στον ευρύτερο κόσμο
Οι δύο πρώτες μορφές βοηθούν στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης, ενώ η τρίτη ενισχύει την ικανότητα των ηγετών στην κατάρτιση στρατηγικών, στην καινοτομία και στη διαχείριση των οργανισμών.
Ανατομικά, η προσοχή συνδέεται με την ενσυνείδητη λειτουργία του μπροστινού μέρους του εγκεφάλου μας, το μετωπιαίο λοβό, το μέρος που συνδέεται με τη λογική ανάλυση των δεδομένων. Έχουμε όμως και τη διαισθητική μας ικανότητα, μια ασυνείδητη λειτουργία αντίληψης περιβαλλοντικών ερεθισμάτων, που προέρχεται από περιοχές του λιμβικού συστήματος όπως η αμυγδαλή και επίσης κατευθύνει την προσοχή μας.
Η εστίασή μας λοιπόν είναι αποτέλεσμα συνειδητής ανάλυσης ή ασυνείδητης διαίσθησης;
Σύμφωνα με μια έρευνα ανάμεσα σε 118 επαγγελματίες χρηματιστές στο Λονδίνο, εκείνοι με το μεγαλύτερο εισόδημα ήταν όσοι βάσιζαν τις αποφάσεις τους τόσο στην ανάλυση όσο και στη διαίσθησή τους.
Αυτό σημαίνει ότι η διαίσθηση μπορεί να αντιληφθεί το περιβάλλον και να κατευθύνει την προσοχή μας, αλλά είναι απαραίτητη και η συνειδητή ανάλυση των δεδομένων.
Η τελευταία είναι που προέρχεται από την αυτοεπίγνωση και την ικανότητά μας για αυτοέλεγχο.
Ο αυτοέλεγχος συνδέεται με τον επιστημονικό όρο «γνωστικός έλεγχος», την ικανότητα ενός ανθρώπου να εστιάζει σε αυτό που συνειδητά επιλέγει.
Όσοι το καταφέρνουν μπορούν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους σε επείγουσες καταστάσεις και να ανακάμψουν γρήγορα από κάποια συναισθηματική απώλεια.
Ένα σημαντικό εύρημα των πειραμάτων για τον αυτοέλεγχο είναι ότι όσα παιδιά είχαν δείξει υψηλότερη ικανότητα σε αυτόν τον τομέα, στα 30 τους ήταν περισσότερο επιτυχημένοι οικονομικά.
Μάλιστα, ο αυτοέλεγχος αποδείχτηκε ικανότερος δείκτης οικονομικής ευημερίας απ' ό,τι το IQ, η κοινωνική τάξη και η οικογενειακή κατάσταση.
Αυτό όσον αφορά στη συναισθηματική νοημοσύνη που επικεντρώνει στον εαυτό μας και οδηγεί στην αυτοεπίγνωση.
Η επικέντρωση στους άλλους αφορά στην κατανόηση των συναισθημάτων και των αναγκών των ανθρώπων γύρω μας, γεγονός που ενισχύει τις κοινωνικές μας σχέσεις.
Η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε την προοπτική των άλλων μας διευκολύνει να γινόμαστε καλύτεροι ηγέτες και να οδηγούμε τους ανθρώπους μας σε υψηλότερα επίπεδα απόδοσης.
Οι υποφλοιικές περιοχές του εγκεφάλου μας, όπως η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος που βρίσκονται εκεί από τα πρώτα στάδια της εξέλιξής μας, είναι που μάς παρέχουν την άμεση αντίληψη των συναισθημάτων, βοηθώντας μας να αισθανόμαστε κυριολεκτικά αυτό που νιώθουν οι άλλοι.
Και σε αυτήν την ικανότητα όμως η επικέντρωσή μας πρέπει να είναι ελεγχόμενη διότι η υπερβολική ταύτιση με τα συναισθήματα των άλλων μπορεί να μας καταβάλει και η ακραία απώθησή τους μπορεί να μας καταστήσει αντικοινωνικούς και μη συνεργάσιμους.
Σχετικά με την τρίτη μορφή νοητικής εστίασης, σύμφωνα με τον Goleman, η επικέντρωση στον ευρύτερο κόσμο συνεπάγεται ηγέτες με όραμα που έχουν επίγνωση των επιπτώσεων που φέρουν οι αποφάσεις τους.
Για να το πετύχουν αυτό δεν είναι μόνο καλοί ακροατές αλλά ξέρουν να κάνουν και τις σωστές ερωτήσεις.
Έχουν την ικανότητα να συνδυάζουν τα δεδομένα, ακόμα κι αν μοιάζουν ασύνδετα, και να παίρνουν τις καλύτερες δυνατές αποφάσεις για το μέλλον.
Η διατήρηση μιας συνειδητής και ανοιχτής επίγνωσης του περιβάλλοντος, επιτρέπει την αντίληψη και ανάλυση των μηνυμάτων και δεδομένων που προσφέρει και δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησής τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για έναν ηγέτη και τον οργανισμό του.
Περισσότερα σχετικά με θέματα νοητικής εστίασης θα έχετε την ευκαιρία να μάθετε στο πλαίσιο του 5ου Leadership Seminar που διοργανώνει η εταιρεία ανάπτυξης ηγετικών στελεχών SARGIA Partners με τη συμμετοχή της Linda Rey, διεθνούς κύρους coach, συγγραφέα και Director του Neuresource Group στις 12 Απριλίου στην Αθήνα.
Στο σεμινάριο με τίτλο "Transform Leaders & Businesses to build INTELLIGENT ENTERPRISES," η Linda Rey θα παρουσιάσει στρατηγικές μεθόδους που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας εν ώρα εργασίας, αλλά και συγκεκριμένες τακτικές για τη διαχείριση του μεγάλου όγκου πληροφοριών που δεχόμαστε καθημερινά, τη διατήρηση της ψυχραιμίας μας σε συνθήκες πίεσης, αλλά και την προσαρμογή σε ένα περιβάλλον που συνεχώς αλλάζει.
Το σεμινάριο απευθύνεται σε επιχειρηματίες και υψηλόβαθμα στελέχη εταιρειών, οι οποίοι καλούνται καθημερινά μαζί με τους συνεργάτες τους να διαχειριστούν ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών και να προσαρμοστούν σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
~~~~~~~~~~~~~~~~~