Rolf Dobelli : Η γνώση του σοφέρ και γιατί δεν πρέπει να παίρνουμε στα σοβαρά τους παρουσιαστές των τηλεοπτικών εκπομπών

Όταν πήρε το Νόμπελ Φυσικής το 1918 ο Max Planck άρχισε περιοδεία σε όλη τη Γερμανία. Οπουδήποτε τον καλούσαν, έδινε την ίδια διάλεξη πάνω στη νέα θεωρία της κβαντικής μηχανικής. Μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, που ο σοφέρ του είχε μάθει απέξω το περιεχόμενο της ομιλίας του.
"Πρέπει να έχετε βαρεθεί, κύριε Πλανκ, να λέτε συνεχώς τα ίδια. 
Σας προτείνω στην προσεχή διάλεξη στο Μόναχο, να αλλάξουμε ρόλους. 
Θα καθίστε στην πρώτη σειρά, φορώντας το κασκέτο του σοφέρ. 
Θα είναι μια αλλαγή και για τους δυο μας. Τι λέτε;" 
Ο Πλανκ το βρήκε διασκεδαστικό και δέχτηκε την πρόταση. 
Ο σοφέρ του εκφώνησε τον συνηθισμένο του λόγο πάνω στην κβαντική μηχανική μπροστά σ’ ένα κοινό υψηλής κατάρτισης στη φυσική. Κάποια στιγμή ένας καθηγητής φυσικής σήκωσε το χέρι για να κάνει μια ερώτηση. 
Ο σοφέρ απάντησε: "Δεν φανταζόμουν ότι σε μια πόλη τόσο προηγμένη όσο το Μόναχο θα μου έκαναν μια τόσο απλή ερώτηση. 
Θα παρακαλέσω λοιπόν τον σοφέρ μου να απαντήσει"
Κατά τον Charles Thomas Munger  έναν από τους πιο περίεργους επενδυτές στον κόσμο υπάρχουν δυο είδη γνώσης. 
Η αληθινή γνώση που απαιτεί χρόνο και διανοητική εργασία, κι αυτό που αποκαλεί γνώση του σοφέρ. 
Για τον Charlie Munger, οι σοφέρ είναι άνθρωποι που παριστάνουν τους γνώστες. 
Έχουν μάθει να κάνουν το νούμερο τους. 
Διαθέτουν καταπληκτική φωνή ή ξέρουν να γίνονται πιεστικοί. 
Αλλά η ευφράδειά τους είναι άδειο κέλυφος.
Σήμερα γίνεται όλο και πιο δύσκολο να ξεχωρίσεις την αυθεντική γνώση από τη γνώση του σοφέρ. 
Εκτός από τους παρουσιαστές της τηλεόρασης. 
Οι παρουσιαστές είναι ηθοποιοί. 
Τελεία και παύλα. 
Όλοι το ξέρουν. 
Κι όμως, πάντα ξαφνιάζομαι με τον σεβασμό που δείχνουν σ’ αυτούς τους μετρ έτοιμων φράσεων. 
Πληρώνονται χρυσάφι για να διευθύνουν συζητήσεις σε θέματα που τους ξεπερνούν.
Η διάκριση είναι λιγότερο προφανής στους δημοσιογράφους. 
Κάποιοι έχουν αποκτήσει γερές γνώσεις. 
Είναι συχνά οι πιο έμπειροι, αυτοί που έχουν ειδικευτεί σε συγκεκριμένα θέματα στο πέρασμα του χρόνου. 
Προσπαθούν να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα ενός γεγονότος και να το παρουσιάσουν στο κοινό. 
Συνήθως γράφουν μακροσκελή άρθρα που εξετάζουν πλήθος περιπτώσεων και εξαιρέσεων.
Δυστυχώς, οι περισσότεροι δημοσιογράφοι ανήκουν στην κατηγορία των σοφέρ. 
Γράφουν άρθρα για οποιοδήποτε θέμα, στο άψε σβήσε, βγάζοντάς τα από τα καπέλα τους σαν ταχυδακτυλουργοί ή, ακόμη χειρότερα, από το διαδίκτυο. 
Τα κείμενά τους είναι προκατειλημμένα, σύντομα και -
συνήθως για να αντισταθμίσουν το άδειο κέλυφος
- ειρωνικά.
Όσο μεγαλύτερη είναι μια επιχείρηση, τόσο οι απαιτήσεις για έναν διευθύνοντα σύμβουλο με ικανότητες σόουμαν μεγαλώνουν -πρέπει να είναι "επικοινωνιακός", όπως λέμε σήμερα.
Δεν θέλουν έναν αφοσιωμένο, 
δουλευτή, 
λιγομίλητο, που κάνει τη δουλειά του με τη μεγαλύτερη σοβαρότητα τουλάχιστον δεν τον θέλουν στην κορφή της επιχείρησης. 
Οι μέτοχοι και οι οικονομικοί συντάκτες πιστεύουν προφανώς ότι ένας σόουμαν πασχίζει να πετύχει καλύτερα αποτελέσματα, πράγμα που φυσικά δεν ισχύει.
Ο Warren Buffett, συνέταιρος του Charlie Munger, χρησιμοποιεί μια εξαιρετική έκφραση: "circle of competence" - "κύκλος ικανότητας" /"αρμοδιότητας", "δεξιότητας" 
Ό,τι βρίσκεται μέσα στον κύκλο μας το καταλαβαίνουμε τέλεια. 
Σ’ αυτούς τους τομείς είμαστε ικανότατοι. 
Αλλά δεν καταλαβαίνουμε, ή καταλαβαίνουμε μόνο εν μέρει, ό,τι είναι απέξω. 
Εξού και το σλόγκαν του Warren Buffett: "Γνωρίστε τον κύκλο των ικανοτήτων σας και μείνετε σ’ αυτόν. 
Δεν έχει σημασία το μέγεθός του. 
Αυτό που μετράει είναι να ξέρετε που σταματάει". 
Ο Charlie Munger προσθέτει: "Πρέπει να ανακαλύψετε τα ταλέντα σας. 
Αν δοκιμάσετε την τύχη σας έξω από τον κύκλο των δεξιοτήτων σας, θα κάνετε μια αξιοθρήνητη καριέρα. 
Σας το εγγυώμαι".
               Συμπέρασμα: 
Μην έχετε εμπιστοσύνη στη γνώση του σοφέρ. 
Μην συγχέετε το φερέφωνο της επιχείρησης, 
τον σόουμαν, 
τον τηλεοπτικό παρουσιαστή, 
τον αερολόγο, 
τον καλό ομιλητή ή τον διασπορέα κλισέ μ’ εκείνον που έχει πραγματικές γνώσεις. 
Πως θα τον αναγνωρίσετε; 
Έχει ένα χαρακτηριστικό που τον διακρίνει. 
Εκείνος που ξέρει πραγματικά γνωρίζει τι ξέρει και τι δεν ξέρει. 
Αν βρεθεί έξω από τον κύκλο της αρμοδιότητάς του, είτε δεν λέει τίποτε είτε ομολογεί ότι δεν ξέρει. 
Ήρεμα, ακόμη και με κάποια υπερηφάνεια. 
Ενώ από τα στόματα των σοφέρ θα ακούσετε τα πάντα, αλλά ποτέ το "δεν ξέρω".

από την "τέχνη της καθαρής σκέψης" του Rolf Dobelli

ntina

Ένας πανάρχαιος ανίατος ιός

Ένας πανάρχαιος ανίατος ιός
Υπάρχει ένας πανάρχαιος ιός πολύ πιο επικίνδυνος από όσους εμφανίστηκαν ή θα εμφανιστούν και ταυτόχρονα είναι ανιατος. 

Είναι ο ιός της καθοδηγούμενης μολυσμένης σκέψης.
Ο ιός αυτός έχει την δυνατότητα να ελέγξει και να καθοδηγήσει τη σκέψη του ανθρώπου, ώστε εκείνος να εικονοποιει τη πληροφορία με την οποία είναι επιφορτισμένος.
Ως εκ τούτου δε χρειάζεται να ανακαλυφθεί το εμβόλιο εναντίον του επειδή είναι πολύ ωφέλιμος σε κάποιους.
Η δημιουργική φαντασία του ανθρώπου με αυτό το τρόπο χειραγωγείται κι έτσι σύντομα η ταινία Μάτριξ θα είναι γεγονός.
Μια μερίδα του κόσμου θα ζει εκτός συστήματος κυνηγημένη ενίοτε επειδή θα προσπαθεί να διαλύσει το σύστημα και μια άλλη μερίδα θα ζει ενταγμένη στο σύστημα ενός εικονικού κόσμου. 
Κάτω από τον φόβο θανατηφόρων ιών που μεταδίδονται εύκολα μέσω της επαφής είναι ευνόητο ότι σύντομα θα ηδηγηθουν οι κοινωνίες  σε μια αχρηματη οικονομία με cyber συναλλαγές αλλά και διαπροσωπικές σχέσεις, όπως για παράδειγμα αντί για ντιλιβερι μπους θα εξυπηρετούνται μέσω drones κι οι παραγγελίες τους θα αποστέλλονται μέσω έξυπνων συσκευών. 

Η παιδεία θα γίνεται διαδικτυακά όπως κι όλες οι υπηρεσίες, ενώ οι πληρωμές μέσω καρτών οι οποίες θα φορτίζονται με μονάδες που θα αντικαταστήσουν το χρήμα.
Δε χρειάζεται να μπούμε σε περισσότερες λεπτομέρειες αλλά είναι ευκόλως ενοούμενο ότι μεγάλος αριθμός ανθρώπων θα είναι άνεργος δυνάμει διαθέσιμος και θα φυτοζωει.
Το σενάριο δεν είναι απόσπασμα από ταινία επιστημονικής φαντασίας αλλά ήδη εφαρμόζεται πιλοτικά στις Ηνωμένες πολιτείες της Αμερικής.
Φυσικά υπό το καθεστώς μολυσματικών ασθενειών το πλήθος θα είναι ευπιστο να ακολουθήσει το νέο πείραμα.
Ήδη η εξάπλωση των social media κι η χρήση τους είναι ο προάγγελος αυτού του μοντέλου ζωής.
Αν ο άνθρωπος δεν επιθυμεί να βιώσει μια τέτοια κατάσταση οφείλει να περιφρουρήσει το δημιουργικό εργαλείο της σκέψης του, να στραφεί προς τη φύση, να προστατέψει τη γη και να οραματίζεται μια κοινωνία αγάπης κι αρμονίας.
Αν ο φόβος για την ζωή του τον κυριεύσει τότε θα ζήσει τη ζωή που οραματίζονται οι άλλοι για αυτόν. 

Μια τέτοια ζωή όμως, όπως αδρά περιεγράφηκε δεν έχει νόημα να τη ζει κανείς.
Ωστόσο είναι με μαθηματική ακρίβεια βέβαιο ότι η μάζα θα ζήσει όπως σκέφτεται.
Για αυτό προσέξτε καλά που "κοιτάτε" επειδή θα "πάτε" εκεί που "κοιτάτε".

αόρατος κόσμος

Η ψευδαίσθηση των προβλέψεων – Πως η κρυστάλλινη σφαίρα παραμορφώνει το βλέμμα μας

Η ψευδαίσθηση των προβλέψεων -Κρατάμε κριτική στάση απέναντι στις προβλέψεις

“Αλλαγή του καθεστώτος στη Βόρεια Κορέα στα δύο προσεχή χρόνια”. “Σύντομα τα κρασιά της Αργεντινής θα έχουν μεγαλύτερη πέραση από τα γαλλικά”. “Σε τρία χρόνια το Facebook θα είναι το κύριο μέσο διασκέδασης”. “Επικείμενη διάλυση της ζώνης του ευρώ”. “Περίπατοι στο διάστημα για όλους τους Γήινους σε δέκα χρόνια”. “Το πετρέλαιο εξαντλείται σε δεκαπέντε χρόνια”.
Καθημερινά οι ειδικοί μάς βομβαρδίζουν με τις προβλέψεις τους.
Σε ποιο βαθμό είναι αξιόπιστες;
Μέχρι πρόσφατα κανείς δεν μπήκε στον κόπο να ελέγξει αν λένε την αλήθεια.
Κι έπειτα ήρθε ο Φίλιπ Τέτλοκ.
Ο εν λόγω καθηγητής του Μπέρκλεϋ εξέτασε 82.361 προβλέψεις που έγιναν από 284 ειδήμονες σε διάστημα δέκα ετών.
Αποτέλεσμα: όσα έλεγαν δεν ήταν πιο ακριβή από τα νούμερα που θα έδινε ένα μηχάνημα που βγάζει τυχαίους αριθμούς.
Οι ειδήμονες με τη μεγαλύτερη προβολή από τα ΜΜΕ βγήκαν οι πιο γελασμένοι, κυρίως οι μάντεις κακών και, ανάμεσά τους, οι υπέρμαχοι των σεναρίων του τέλους του κόσμου…
Περιμένουμε ακόμα τον “προαναγγελθέντα θάνατο” του Καναδά, της Νιγηρίας, της Κίνας, της Ινδίας, της Ινδονησίας, της Νότιας Αφρικής, του Βελγίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Και η Λιβύη; Περίεργο που κανένας μάντης άξιος του ονόματός του δεν τη σκέφτηκε.)
“Υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων που προβλέπουν το μέλλον: αυτοί που δεν ξέρουν τίποτα και αυτοί που αγνοούν ότι δεν ξέρουν τίποτα” έγραφε ο Τζον Κέννεθ Γκάλμπρεϊθ, οικονομολόγος στο Χάρβαρντ.
Με αποτέλεσμα να κάνει εχθρούς πολλούς από τους συναδέλφους του.
Ο διαχειριστής κεφαλαίων Πίτερ Λιντς το πήγε ακόμα πιο μακριά λέγοντας: “Οι ΗΠΑ αριθμούν 60.000 οικονομολόγους. Πολλοί έχουν προσληφθεί για να προβλέπουν τις οικονομικές κρίσεις και την εξέλιξη των επιτοκίων. Αν οι προβλέψεις τους ήταν σωστές έστω και δύο συνεχόμενες φορές, θα γίνονταν εκατομμυριούχοι. Απ’ όσο ξέρω, οι περισσότεροι είναι ακόμα απλοί υπάλληλοι”.
Αυτά πριν από δέκα χρόνια.
Σήμερα πρέπει να υπάρχουν τριπλάσιοι οικονομολόγοι πέραν του Ατλαντικού κι όμως η ποιότητα των προβλέψεων παραμένει αξιοθρήνητη.
Γιατί τέτοιο πλήθος προβλέψεων;
Είναι απλό.
Οι ειδήμονες δεν χάνουν ούτε χρήματα ούτε τη φήμη τους όταν πέφτουν έξω στις προβλέψεις τους.
Αντίθετα, αν δουν σωστά, τραβούν την προσοχή, είναι περιζήτητοι ως σύμβουλοι και αποκτούν περισσότερες δυνατότητες για δημοσιεύσεις.
Αφού το κόστος αυτής της επιλογής είναι μηδενικό, παρακολουθούμε έναν πληθωρισμό προβλέψεων.
Και η αύξηση των προβλέψεων σημαίνει αυξημένη πιθανότητα να βλέπουμε όλο και περισσότερους μάντεις να επαληθεύονται από καθαρή τύχη.
Το ιδεώδες θα ήταν να υποχρεώσουμε αυτούς τους μάντεις να συνεισφέρουν σ’ ένα “Ταμείο Προβλέψεων” – ας πούμε, να καταβάλλουν 1.000 ευρώ για κάθε πρόβλεψη.
Αν η πρόβλεψη βγει σωστή, ο ειδικός παίρνει πίσω τα χρήματα που κατέβαλε.
Αλλιώς, τα χρήματα δίδονται για φιλανθρωπικά έργα.
Τι είναι προβλέψιμο και τι όχι;
Δεν κινδυνεύω να πέσω τόσο έξω προβλέποντας ποιο θα είναι το βάρος μου σ’ έναν χρόνο.
Όσο πιο πολύπλοκο είναι το σύστημα και ο ορίζοντας μακρινός, τόσο πιο αβέβαιη είναι η θέα του μέλλοντος.
Η υπερθέρμανση του κλίματος, η τιμή του πετρελαίου ή μη τιμή του συναλλάγματος είναι σχεδόν αδύνατον να προβλεφθούν.
Φυσικά, είναι ακόμα πιο αδύνατον να προβλέψεις τις εφευρέσεις.
Αν γνωρίζαμε τις τεχνολογίες που θα μας έκαναν μια μέρα ευτυχισμένους, θα είχαν ήδη εφευρεθεί τη στιγμή που γράφω αυτές τις λέξεις.
Συμπέρασμα: Κρατήστε κριτική στάση απέναντι στις προβλέψεις.
Προσωπικά η στάση που ακολουθώ είναι να χαμογελάω μπροστά σε κάθε πρόβλεψη, όσο σκοτεινή κι αν είναι.
Πράγμα που μου επιτρέπει να την ελαχιστοποιήσω.
Στη συνέχεια θέτω στον εαυτό μου δύο ερωτήσεις.
Πρώτον, μέσα από ποιο περιβάλλον προβαίνει σε αυτές τις προβλέψεις ο εξπέρ;
Αν είναι υπάλληλος, θα μπορούσε να χάσει τη δουλειά του αν έπεφτε μονίμως έξω;
Ή πρόκειται για κάποιον νέο γκουρού της μόδας που κερδίζει από τα βιβλία που πουλάει και τις διαλέξεις που δίνει;
Σ’ αυτή την περίπτωση εξαρτάται από την προσοχή των ΜΜΕ.
Και οι προβλέψεις του πρέπει να σοκάρουν.
Δεύτερον, ποιο είναι το ποσοστό επιτυχίας του εξπέρ ή του γκουρού της μόδας;
Πόσες προβλέψεις πραγματοποίησε στη διάρκεια των πέντε τελευταίων ετών;
Πόσες απ’ αυτές αποδείχτηκαν σωστές;
Πόσες ήταν λανθασμένες;
Αγαπητά ΜΜΕ, σας παρακαλώ, μη δημοσιεύετε προβλέψεις χωρίς να επισυνάπτετε έναν λεπτομερή απολογισμό των προφητειών του συγγραφέα τους!

           Τάδε έφη, μεταξύ άλλων, ο νέος γκουρού της εποχής μας Rolf Dobelli – Ρολφ Ντομπέλλι στο βιβλίο του “Η τέχνη της καθαρής σκέψης”*

Ο Rolf Dobelli – Ρολφ Ντομπέλλι  γεννήθηκε στη Λουκέρνη-Luzern της Ελβετίας το 1966.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έλαβε Master of Business Administration-MBA το 1991 από το Πανεπιστήμιο του St Gallen και PhD στην οικονομική φιλοσοφία το 1995.
Έχει γράψει έξι μυθιστορήματα.
Τα ζητήματα που τον απασχολούν είναι το νόημα της επιτυχίας και ο ρόλος του τυχαίου στον κόσμο των επιχειρήσεων και στη ζωή.
Η «Τέχνη της καθαρής σκέψης» κυκλοφόρησε στα γερμανικά το 2011 µε εξαιρετική επιτυχία και μεταφράζεται σε 35 γλώσσες.
Ακολούθησε, το 2012, η «Τέχνη του πράττειν», που αναδείχτηκε το πρώτο βιβλίο της χρονιάς σε πωλήσεις.

*εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

ntina