...αφουγκράζοντας την αναπνοή ενός εξωγήινου!
...και νιώθουμε περιέργια,
αναμονή και συναισθήματα περίεργα...
ότι σε ένα μέρος που δεν θα επισκεφθούμε ποτέ, γύρω από ένα άστρο, η ανάσα κάποιας παράξενης βιολογίας μπορεί να αιωρείται προς τα πάνω στο διάστημα και εμείς, οι άνθρωποι, πιάσαμε ένα μόριο από αυτήν.
Ένας εξωπλανήτης, 120 έτη φωτός μακριά, έχει αποκαλύψει κάτι σημαντικό μέσω των τηλεσκοπίων μας.
Ένα μόριο...
ένα μικρούλη μόριο: dimethyl sulfide*
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb τον εξέτασε λίγο πιο προσεκτικά.
Και είδε κάτι περίεργο, είδε αυτό το μικρούλη μόριο, ένα μείγμα διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και διμεθυλοσουλφιδίου στην ατμόσφαιρα.
Και υπάρχουν στιγμές που το σύμπαν μας σταματάει στη μέση του βήματος,
στη μέση της κύλισης,
στη μέση της γουλιάς,
στη μέση της σκέψης, και μας λέει - "για ακούστε, αυτό μπορεί να αλλάξει τα πάντα"
Και αυτό γιατί εδώ στη Γη, αυτό το μόριο προέρχεται μόνο από τη ζωή.
Μόνο οι ζωντανοί οργανισμοί το παράγουν.
Προέρχεται μόνο από ζωντανούς οργανισμούς!
Όχι από μηχανές,
όχι από χημεία,
όχι από συγκρούσεις.
Από τη ζωή.
Από φύκια, για να είμαι πιο συγκεκριμένη, από την αναπνοή του ωκεανού, από μια μικροβιακή εκπνοή.
Και έχει βρεθεί να στροβιλίζεται στην ατμόσφαιρα ενός πλανήτη, στον οποίο δεν θα περπατήσουμε ποτέ, που περιστρέφεται γύρω από ένα κόκκινο νάνο αστέρι σε ένα σύστημα που ονομάζεται K2-18! (το K2-18, γνωστό και ως EPIC 201912552, είναι ένας κόκκινος νάνος αστέρας με δύο πλανητικούς συντρόφους που βρίσκονται 124 έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Λέοντα)
Δεν είναι ακόμα απόδειξη για κάτι απολύτως συγκεκριμένο, αλλά είναι αρκετά κοντά για να μας κόψει την ανάσα.
Μόνο ένα μικρό χημικό ίχνος, ένα μήνυμα σε ένα μπουκάλι, που μεταφέρεται από τον κοσμικό άνεμο.
Ίσως δεν είναι ζωή, αλλά ίσως είναι και ίσως η ζωή είναι λίγο πιο συνηθισμένη από ό,τι τολμάμε να ελπίζουμε.
Ο K2-18b είναι ένας περίεργος τύπος, τον οποίο, από όλους τους κόσμους, μπορούμε να εκτιμήσουμε
Έχει μια ατμόσφαιρα πλούσια σε υδρογόνο, έναν πιθανό ωκεανό νερού από κάτω και το είδος της θερμικής ισορροπίας που καθιστά δυνατή τη ζωή.
Σε αντίθεση με τους αέριους γίγαντες όπως ο Δίας, είναι αρκετά συμπαγής ώστε να έχει έναν βραχώδη πυρήνα και αρκετά σταθερές συνθήκες.
Ένας μικρός πλανήτης με μεγάλες δυνατότητες
Ο K2-18b είναι αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν υπο-Ποσειδώνας, ένας πλανήτης μεγαλύτερος από τη Γη, μικρότερος από τον Ποσειδώνα και διαφορετικός από οτιδήποτε άλλο στο ηλιακό μας σύστημα.
Περιφέρεται γύρω από ένα κόκκινο νάνο αστέρι, το οποίο λάμπει αμυδρά και πολύ απειλητικά σε μια γωνιά του διαστήματος που μόλις τα τελευταία χρόνια αρχίσαμε να παρατηρούμε προσεκτικά.
Ο πλανήτης βρίσκεται ακριβώς στην κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του, την περιοχή Goldilocks, όπου οι θερμοκρασίες επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού νερού.
Όχι πολύ ζεστό, όχι πολύ κρύο, ακριβώς όπως πρέπει.
Το νερό, η ατμόσφαιρα και η εύκρατη τροχιά του εξασφάλισαν ότι τον παρακολουθούσαμε ήδη.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορεί να έχει κάτι που ονομάζεται υδρόβιο περιβάλλον... έναν καυτό, πλούσιο σε υδρογόνο κόσμο με ωκεανούς νερού κάτω από την ατμόσφαιρα.
Οι υκεάνιοι/Hycean πλανήτες, όπως ο K2-18b μπορεί να είναι η πρώτη πραγματική ματιά σε έναν τέτοιο πλανήτη.
Και αν μπορεί να σχηματιστεί ζωή εκεί (κάτω από πυκνά σύννεφα και μακρινούς ήλιους!), τότε ο κατάλογός μας με τους δυνητικά κατοικήσιμους πλανήτες μόλις έγινε μεγαλύτερος.
Πολύ μεγαλύτερος.
Τι σημαίνει και τι δεν σημαίνει!
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο K2-18b φιλοξενεί μικροβιακή ζωή που επιπλέει στα σύννεφά του ή κολυμπά σε παράξενους ωκεανούς ή ακόμα και να προσκολλάται σε βράχους κάπου στην επιφάνεια.
Ή θα μπορούσε να σημαίνει ότι συμβαίνει κάτι άλλο, κάποια εξωτική χημεία που δεν καταλαβαίνουμε ακόμα.
Κάτι που μιμείται τη βιολογία, αλλά δεν είναι.
Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να του δώσουμε προσοχή, γιατί είναι κάτι νέο και συναρπαστικό.
Γιατί κάθε φορά που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε τα όρια της ζωής, το σύμπαν τραβάει μια καρέκλα και μας λέει: "εϊϊϊϊ άνθρωποι, δεν σκέφτεστε αρκετά μεγαλόπνοα"
Και αυτό είναι κάτι που μου αρέσει στο σύμπαν.
Τι είναι dimethyl sulfide
Στη Γη, το DMS*dimethyl sulfide, απελευθερώνεται κυρίως από το πλαγκτόν και το φυτοπλαγκτόν.
Πόσες και πόσες φορές δεν έχουμε σταθεί δίπλα στη θάλασσα και δεν έχουμε εισπνεύσει εκείνη την αδιαμφισβήτητη "μυρωδιά του ωκεανού"!
Και βέβαια την έχουμε εισπνεύσει!
Είναι κάτι σαν βιολογικό άρωμα, που αιωρείται μέσα από τα κύματα και τον αέρα.
Ψύχει τα σύννεφα, σπέρνει βροχή και συνδέει τη ζωή με τον καιρό σε έναν κύκλο ανατροφοδότησης που μόνο η εξέλιξη θα μπορούσε να χορογραφήσει με τέτοια τελειότητα που με κάνει να το θαυμάζω με δέος.
Και τώρα, ίσως, αιωρείται σε έναν διαφορετικό ουρανό... σε έναν διαφορετικό κόσμο.
Ένα μόριο φτιαγμένο από τη ζωή, ή τουλάχιστον κάτι που...
...και εγώ πιστεύω πάντα στη ζωή, ψάχνω πάντα τη μαγεία.
κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina
