Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα βοτανολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα βοτανολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 9 Αυγούστου 2025

Μια συνέντευξη του σπουδαίου ογκολόγου - παθολόγος Γεράσιμου Ρηγάτου

                       
Μια συνέντευξη του σπουδαίου ογκολόγου - παθολόγος Γεράσιμου Ρηγάτου στον στον Ανδρέα Αναγνώστου.
Ο Γεράσιμος Ρηγάτος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1945. 
Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, του οποίου είναι διδάκτωρ και υφηγητής -άμισθος επίκουρος καθηγητής. 
Άσκησε την ιατρική επί 40 χρόνια, 26 από τα οποία ως διευθυντής παθολόγος ογκολόγος. Κατά την ίδια περίοδο ήταν δραστηριοποιημένος στο χώρο των επιστημονικών εταιρειών και διετέλεσε μέλος διοικητικών συμβουλίων, γενικός γραμματέας και πρόεδρος. 
Είναι ιδρυτής (1989) και επί σειρά ετών πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Ογκολογίας. 
Έχει επίσης ασχοληθεί με τον βιοϊατρικό τύπο, υπηρετώντας ως μέλος, διευθυντής ή επίτιμος διευθυντής σύνταξης διαφόρων περιοδικών. 
Για τη συνολική του προσφορά του έχουν απονεμηθεί τιμητικοί τίτλοι και πάνω από τριάντα τιμητικές πλακέτες. 
Παράλληλα με την ιατρική ασχολείται και με την ιστορία, τη λαογραφία και τον πολιτισμό της ιατρικής, καθώς και με την πεζογραφία. 
Ήδη από έγκυρους εκδοτικούς οίκους κυκλοφορούν 65 βιβλία του, ελληνικά και ξενόγλωσσα, 40 από τα οποία κινούνται στο χώρο του πολιτισμού της ιατρικής. 
Η εκδοτική και η γενικότερη πολιτιστική δραστηριότητά του έχουν ευρύτατα αναγνωρισθεί και σχολιασθεί με περισσότερα από 800 κριτικά σημειώματα και άρθρα από διακεκριμένους Πανεπιστημιακούς του χώρου των Ανθρωπιστικών Σπουδών, από κριτικούς, από λογοτέχνες και δημοσιογράφους. 
Έχει συνεργασθεί κατά καιρούς με διάφορες εφημερίδες και περιοδικά της Αθήνας και με τις σειρές "Ιστορικά" και "Πρωτοπόροι" της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία". 
Για τα βιβλία του ο Γεράσιμος Ρηγάτος έχει βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών, 
από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών,
από τον Ο.Φ. Ολυμπιακού Πνεύματος,
από την Α.Σ.Π.Ε. ]και από διάφορα λογοτεχνικά και άλλα σωματεία......

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2024

Cistus Incanus - Οι θεραπευτικές ιδιότητες ενός Μυθικού Φυτού.

Cistus Creticus Incanus ή 
λαδανία ή 
αλάδανος ή 
κουνούκλα…
Θαμνώδες φυτό, ενδηµικό στην Ελλάδα  το οποίο φύεται κυρίως στην Κρήτη αλλά και στη Μεσόγειο. 
Το φυτό Cistus/Κίστος, ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae/Κιστιδών με 7 γένη και περισσότερα από 150 είδη. 
Ο αυτοφυής θάμνος έχει ένα χαρακτηριστικό να ενεργοποιούνται οι σπόροι του μετά από πυρκαγιά.  
Τα φύλλα του είναι  χνουδωτά και τα άνθη του έχουν λευκό ή ροζ χρώμα, πολύ λεπτά σαν τσαλακωμένα.
Ο Cistus Incanus είναι αρωματικό και  φαρμακευτικό φυτό. 
Σε μορφή ροφήματος γνωστό από χιλιάδες χρόνια, ηρεμεί από πόνους και αναζωογονεί -  θεραπεύει πολλές παθήσεις του πεπτικού.  
Μια γενική επισκόπηση των συστατικών των φυτών του γένους Cistus,
παρουσιάζεται από τους Wehmer και Hegnauer, ενώ σχετικά με την ανάλυση της  ρητίνης Λάδανο υπάρχουν αναφορές από τους Tschirch και Stock, ενώ ο Καθηγητής Ε. Εμμανουήλ το 1912 παρουσίασε μια αρχική ανάλυση. 
Η βιβλιογραφία για την ανάλυση της ρητίνης λάδανο και του φυτού παραγωγής της Cistus είναι από το 1964. 
H φαρμακολογική δράση της ρητίνης, έχει χρησιμοποιηθεί κατά της πανώλης τον 18ο αιώνα και σαν αλοιφή σε διάφορες δερματικές παθήσεις. 
Σύμφωνα με την παραδοσιακή Ιατρική το λάδανο μπορεί να αναστείλει το 'βγαρτό' καλοήθους μορφής. 
Σαν 'βγαρτό' αναφέρονται τα αποστήματα/αχελώνια, μαλάθρακες.

Χημικά συστατικά - Φαρμακολογική δράση

  • Επίσης αναφέρεται η χρησιμοποίηση του για σκληρούς όγκους μήτρας, και για όγκους του πρωκτού αναμιγνυόμενο με λίπος, σε ρηνικούς πολύποδες και καρκινογόνα έλκη.  Νεώτερα πειράματα επιβεβαιώνουν την χρήση αυτή του Λαδάνου.  Έτσι υπάρχουν ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε ίn vitro πειράματα σε κυτταρικές σειρές όπως ΚΒ, Ρ388, NSCLC-N6, RAJI, ΜΟLΤ3, Η9 οι οποίες αφορούν διάφορους τύπους καρκίνων.  Επίσης και άλλα ενδιαφέροντα αποτελέσματα έχουν δημοσιευθεί και αφορούν την αντιμικροβιακή δράση του φυτού και της ρητίνης του. Τέλος αναφέρεται η χρησιμοποίηση της ρητίνης Λάδανο στην παρασκευή του Αγίου Μύρου.
Σημερινή προσέγγιση και χρήση της λαδανιάς.
  • Είναι σήμερα παραδεκτό ότι το τσάι του Κίστου είναι τρεις φορές πιο υγιεινό από όσο το πράσινο τσάι. Προστατεύει την καρδιά τέσσερις φορές καλύτερα από το κόκκινο κρασί και είναι αντιοξειδωτικό είκοσι φορές ισχυρότερο από τον φρέσκο χυμό λεμονιών. Ισχυρότερος από τη βιταμίνη Ε και C σύμφωνα με δοκιμές που έγιναν στο ίδρυμα Lefo Ahrensburg της Γερμανίας.
  • Ο Κίστος περιέχει έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό συνδυασμό αντιοξειδωτικών: ήδη ένα ποτηράκι του συγκεντρωμένου τσαγιού έχει την ίδια επίδραση με μια καθημερινή δόση της βιταμίνης C (ως ασκορβικό οξύ).
  • Αποτοξινώνει το σώμα και αποβάλλει τα τοξικά βαριά μέταλλα που προέρχονται από τον καπνό των τσιγάρων, των οδοντικών σφραγισμάτων και της περιβαλλοντικής ρύπανσης κατά τον καθηγητή Claus Peter Siegers. Με 50mg τσάι Cistus 1-2 φορές την ημέρα μειώνεται το επίπεδο του καδμίου στο αίμα.
  • Ο Κίστος βοηθά σε πολλές μυκητιασικές μολύνσεις όπως mycosis, candida albicans κλπ. κατά τον καθηγητή Frank Petereit.  Καταπολεμά πολλούς επιβλαβείς μικροοργανισμούς όπως τα κολοβακτηριδίο και ελικοβακτηρίδιο και άλλες φλεγμονές.
  • Περισσότερο εντυπωσιακό είναι ότι το τσάι του Κίστου έχει μια πολύ ισχυρή αντιική επίδραση στους ιούς της γρίπης στους ιούς πτηνών (H7N7 ) & (Η1Ν1). 

Αυτό ανακαλύφθηκε από τους βιολόγους του «Institut fur Molekulare Virologie (Ίδρυμα μοριακής ιολογίας»). 
Ο καθηγητής Stefan Ludwig στο Munster επισημαίνει ότι το καλύτερο πράγμα είναι, «ότι το τσάι δεν βλάπτει τα σωματικά κύτταρα που επηρεάζονται από τον ιό. 
Είναι φυσικό  αντιικό, ο ιός δεν αναπτύσσει οποιοδήποτε σημάδι αντίστασης».

  • Για την νευροδερματίτιδα, οι δοκιμές από τον καθηγητή G. Weibling`s και του καθηγητού G. Wiese  απέδειξαν ότι χάρη στον Κίστο η εμφάνιση του δέρματος βελτιώθηκε σε 61 από 95 ασθενείς που έπασχαν από νευροδερματίτιδα, πράγμα που αντιμετωπίστηκε χωρίς επιτυχία με άλλες αγωγές.
  • Φαγούρα, ερεθισμένο δέρμα, νευροδερματίτιδα  & ακμή ο Κίστος τα ηρεμεί πολύ γρήγορα με πλύσεις: Αρκεί να καθαρίσετε με το αραιωμένο τσάι (10g του τσαγιού σε 200ml του νερού αφού πρώτα το ζεστάνετε για περίπου 5 λεπτά) το δέρμα με ένα σφουγγάρι δύο φορές την ημέρα και αφήστε να στεγνώσει χωρίς ξέπλυμα. Επιπλέον να πιείτε τουλάχιστον ένα με δύο ποτήρι του τσαγιού Cistus ημερησίως, καλύτερα πριν από το πρόγευμα το πρωί. Η θεραπεία του δέρματος πρέπει να διαρκέσει τουλάχιστον 4 έως 6 εβδομάδες. Οι πλύσεις με Κίστο συμπληρώνονται με την κατανάλωση του τσαγιού Κίστου (έως και ένα λίτρο καθημερινά όπως για την αποτοξίνωση).
  • Το μυστικό αυτών των καταπληκτικών αποτελεσμάτων του Cistus είναι ιδιαίτερα το υψηλού επιπέδου της βιταμίνης P, αποκαλούμενες Πολυφαινόλες. Ο Cistus ανήκει στην ομάδα φυτών με το πιο υψηλό επίπεδο πολυφαινολών στην Ευρώπη.
  • Η "Deutsche Gesellschaft fur Ernahrung/γερμανική ένωση για τη διατροφή" υπογραμμίζει:
    "Τα τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες αποτρέπουν τα κύτταρα από την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή - άρα πρόληψη καρκίνου, σταθεροποιούν την καρδιά και την κυκλοφορία και υποστηρίζουν τη βιολογική δραστηριότητα της βιταμίνης C.
  1. Ο Cistus έχει αποδεδειγμένη δράσης ενάντια στους ιούς, 
  2. βακτηρίδια και μύκητες. 
  3. Αντιφλεγμονώδη δράση και προστασία του εντέρου. 
  4. Είναι μακράν το καλύτερο αντιοξειδωτικό κατά των ελευθέρων ριζών μέσω της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος. 
  5. Αποτοξινωτικό από τα βαρέα μέταλλα. 
  6. Χωρίς παρενέργειες ή αλληλεπιδράσεις με φάρμακα.   
  • Με  βάσει όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία, το δεύτερο από τα μυθικά βότανα μετά την Aloe Vera, ο  Cistus Incanus, παραμένει στην πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού με τις υψηλότατες αντιοξειδωτικές, αντιικές, επουλωτικές αντινεοπλασματικές και άλλες ιδιότητες του. Η αίσθηση μου είναι πως τα χρόνια που έρχονται ο  Cistus θα μας αποκαλύψει και άλλες καταπληκτικές ιδιότητες έτσι ώστε  δικαιωματικά θα εκτοπίσει κάθε άλλο ρόφημα από τις διατροφικές μας συνήθειες.

Ιστορικές αναφορές για την κουνούκλα
-. έχουμε αναφορές από την Αρχαία Μεσοποταμία. 
την Αρχαία Αίγυπτο 
την Βίβλο  
-. έχουμε αναφορά για το λάβδανο έχουμε από σχεδόν όλους τους γιατρούς της αρχαιότητας, από
τον Ιπποκράτης 
τον  Θεόφραστος 
τον Γάιος Πλίνιος Σεκούνδος 
τον Διοσκουρίδης 
τον Κλαύδιος Γαληνός 6. Κέλσιος 
τον Ορειβάσιος από την Πέργαμο 
τον Αέτιος ο Αμιδηνός 
τον Αβικέννας, ο συστηματικότερος εκπρόσωπος της ισλαμικής φιλοσοφίας .

  1. ΗΡΟΔΟΤΟΣ - ΘΑΛΕΙΑ 112.     
    Τὸ δὲ δὴ λήδανον, τὸ καλέουσι Ἀράβιοι λάδανον, ἔτι τούτου θωμασιώτερον γίνεται· ἐν γὰρ δυσοδμοτάτῳ γινόμενον εὐωδέστατον ἐστί· τῶν γὰρ αἰγῶν τῶν τράγων ἐν τοῖσι πώγωσι εὑρίσκεται ἐγγινόμενον οἷον γλοιὸς ἀπὸ τῆς ὕλης. χρήσιμον δ᾽ ἐς πολλὰ τῶν μύρων ἐστί, θυμιῶσί τε μάλιστα τοῦτο Ἀράβιοι.   Η αναφορά του Ηροδότου για την συλλογή από τις τρίχες των κατσικιών που ενώ βοσκούσαν κολλούσε η ρητίνη του Κίστου.
                                  
  2. Ο Διοσκουρίδης. Στο περί Ύλης Ιατρικής. Α,97 αναφέρει.
    "Ένιοι δε και σχοινία επισύρουσι τοις θάμνοις και το προπλασθέν αυτοίς λίπος αποξύσαντες αναπλάσσουσιν".
    Από αυτή τη μικρή καταγραφή του Διοσκουρίδη φαίνεται ότι ο αλάδανος μαζεύεται αιώνες τώρα, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Δηλαδή επισύρουσι (σέρνουν) σχοινιά πάνω στους θάμνους και το υλικό που μαζεύεται πάνω στα σχοινιά, αποξύεται και αναπλάθεται.

Η αναφορά του Επίκουρου καθηγητού της φαρμακογνωσίας του Πανεπιστημίου των Αθηνών ΚΩΝ/ΝΟΥ ΔΕΜΕΤΖΟΥ Ph.D  είναι κλασική πλέον.
Ιστορικά στοιχεία: Ιστορικά, αναφορές υπάρχουν από τον Διοσκουρίδη, 
τον Πλίνιο και τον Ηρόδοτο, οι οποίοι αναφέρονται στον κίσθο από τον οποίο και παράγεται το Λάδανο. 
Όσον αφορά την συλλογή του Λαδάνου περιγραφές υπάρχουν από τον Διοσκουρίδη τον Τournefort, Bellonius και τον Μαρίτη. 
Σύμφωνα με τον Μαρίτη υπήρχε μεγάλη παραγωγή στην Κύπρο - 1763 - αλλά και στην Κρήτη και οι εξαγωγές εγίνοντο προς την Αλεξάνδρεια και στην συνέχεια στο Σουδάν. 
Η συλλογή γινόταν με όργανο ονομαζόμενο ληονίστρα 
Στον Μεσαίωνα η συλλογή από την Κρητική Λαδανιά γινόταν με ένα είδος τσουγκράνας εφοδιασμένο με λωρίδες στις οποίες κολλούσε το Λάδανο και στην συνέχεια συλλέγεται για να κατεργασθεί. 
Η εργασία αυτή γίνεται τις μεσημβρινές ώρες γιατί τότε μόνο το ρετσίνι γινόταν ρευστό και η συλλογή του ήταν δυνατή. 
Σήμερα το Λάδανο συλλέγεται στην Ισπανία- Cistus ladanifer L.,
στην Κρήτη και Κύπρο κυρίως από τον Cistus creticus L.
Ετυμολογία - Λαϊκά ονόματα Η ετυμολογία του κίστου, κίσθου και του παραγώγου αυτού κίσθαρος αποδίδεται  στην Ελληνική λέξη κίστη που σημαίνει πανέρι, κουτί. 
Τα λαϊκά ονόματα τα οποία και απαντώνται στα φυτά του γένους Cistus είναι: 
κίστοι, 
κίσθοι, 
κίσσαροι, 
κιστάρια, 
κίστα, 
ατίσαρα, 
αλίσαροι, 
αλιταριές - Πάρος, 
ξισταριά, 
κουνουκλιές και κουνούκλα. 
Ειδικά για το Cistus creticus L., αναφέρεται ότι ελληνικά ονομαζόταν κύστος, 
λήδον, 
κουνούκλα- νεοελληνικά, 
κύστους, 
λήδον - Λατινικά, 
Ciste de crete, Γαλλικά, 
Λάντανο, Ιταλικά, 
λαδέμ αγαστί, Τούρκικα και jara de Ladano, Ισπανικά.

Ασπραδάκης Σταύρος, Παιδοχειρουργός.  https://archive.ph/urOdu#selection-625.7-625.21
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Pedani Dioscurides, De Materia Medica Vol. 1 p.87 Max. Wellman, Βerlίη 1958
2. Γεννάδιος Π.Γ. Λεξικό Φυτολογικό σελ. 512, Αθήνα 1914.
3. Carnoy I.Dictionnaire etymologique des nomes grecs de plantes,p.84,Lourain 1959
4. Διονύσιος Πύρρος ο Θετταλός Τόμος II, Αθήνα 1833.
5. Δεμέτζος Κων.νος, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 1990.
6. Demetzos C., Mitaku S., et al. Αnn. Farm. Francaises 1989
7. Demetzos C., Mitaku S., et al. Planta Med. 60, 590,1994.
8. Demetzos C., Harνala C., et al. J. Nat. Prod. 53, 1365, 1990
9. Demetzos C., Mitaku S., et al. J. Ess. Oίl Res. 6, 37, 1994
10. Chinou I., Demetzos C. et al. Planta Med. 60, 34, 1994
11. Demetzos C., Mitaku S., Couladis Μ., et al. Phytochemistry35, 979, 1994.
12. Φραγκάκη Ε., Η δηµώδης Ιατρική της Κρήτης, Αθήνα 1978
13. Καββάδα ∆., Βοτανικόν και Φυτολογικόν Λεξικόν σελ. 1934, Αθήνα 1956.
14. Γεννάδιος Π.Γ. Λεξικό Φυτολογικό, σελ. 512, Αθήνα 1914
15. Gunther R.T., “The Greek herbal of Dioscurides” Oxford, Oxford UniversityPress p.701 1934
16. Tecoz Η., Reutter L., Vade Mecum. De Matiere Medicale p.205 1943
17. Polunin Ο., Flowers of Greece and the Balkans p.340 Oxford Press. 1980. 18. Ιστότοπος http://www.ladanum.gr,  Πηγές Από Διαδίκτυο, μυστικά για την υγεία.

Παρασκευή 5 Ιουλίου 2024

Vitis vinifera/αμπέλι ή κλήμα - Θεραπευτικές ιδιότητες

Αναρριχόμενο φυτό, φυλλοβόλον, ανήκει στην οικογένεια των αμπελοειδών. 
Ζει πολλά χρόνια, το δε μήκος του φθάνει αρκετά μέτρα.
Ο κορμός του είναι γεμάτος ρόζους, τα δε φύλλα του είναι πλατιά και λεία σε σχήμα παλάμης. Τα άνθη μικρά, πρασινωπά συγκεντρωμένα σε ομάδες, ο δε καρπός έχει διαφορετικά σχήματα, μεγάλος - μικρός - στρογγυλός ή μακρόστενος, σε διάφορα χρώματα, κίτρινο, πράσινο - βιολετί, ή ακόμα και μπλε. Το 1984 υπολογίζαμε 8.000 ποικιλίες σταφυλιών του Vitis Vinifera.
Όσον αφορά τα χημικά συστατικά, μεγάλη προσοχή δόθηκε στην προανθοκυανιδίνη. 
Η προανθοκυανιδίνη είναι ένα από τα ονόματα που χρησιμοποιήθηκαν για να περιγράψουν ένα σύμπλεγμα βιοφλαβονοειδών γνωστό ως ολιγομερή προκυανοδολικά (P.C.O.). 
Ο πρώτος που ανακάλυψε αυτό το σύμπλεγμα ήταν ο δόκτωρας Ζακ Μασκελιέ. 
Ήταν ο πρώτος δε που παντεντάρισε  και μια διαδικασία εκχύλιση από την φλούδα του θαλάσσιου πεύκου (Pinus Maritima). 
Αυτά τα εκχυλίσματα έχουν μελετηθεί και έχουν χρησιμοποιηθεί ιατρικά από το 1970.
Πηγές των βιοφλαβονοειδών.
Μερικές από τις καλύτερες πηγές των βιοφλαβονοειδών είναι τα φρούτα εποχής όπως σταφύλια, φράουλες και βατόμουρα.
Οι ουσίες βρίσκονται κυρίως στην φλούδα ή στους σπόρους. 
Το σύμπλεγμα των βιοφλοβονοειδών μπορεί να ανευρεθεί στη φλούδα της λεμονιάς και του πεύκου lantis. 
Η υψηλότερη γνωστή συγκέντρωση 95% του συμπλέγματος των βιοφλαβονοειδών ανευρίσκεται στους σπόρους του σταφυλιού και η δεύτερη μεγαλύτερη 85 στη φλούδα του πεύκου.
Σύγκριση ανάμεσα στους σπόρους του σταφυλιού και στη φλούδα του πεύκου.
Ο Δρ. Μασκελιέ ανακάλυψε ότι τα εκχυλίσματα από σπόρους σταφυλιού έχουν ισχυρότερα αντιοξειδωτικά αποτελέσματα (περιέχουν γαλλικούς εστέρες) κάτι που δεν ευρίσκεται στη φλούδα του πεύκου.
Να υπενθυμίσουμε ότι τα αντιοξειδωτικά είναι σημαντικοί παράγοντες που προστατεύουν την υγεία επειδή παρέχουν ηλεκτρόνια, τα οποία εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες.
Τα αντιοξειδωτικά που είναι γνωστά σήμερα είναι οι βιταμίνες C και Ε, το β-καροτένιο, τα βιοφλαβονοειδή και οι βιοφλαβονόλες.
Το σύμπλεγμα των βιοφλαβονοειδών αυτών ανακαλύφθη ότι είναι 20 φορές ισχυρότερο από την βιταμίνη C και 50 φορές ισχυρότερο από την βιταμίνη E σαν αντιοξειδωτικό. 
Αυτό το σύμπλεγμα κατανέμεται ουσιαστικά σε κάθε όργανο και ιστό και παραμένει στο σώμα για περίπου 72h εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες αλλά διατηρεί και αναγεννά τις βιταμίνες C και Ε.
Να υπενθυμίσουμε ακόμα ότι ελεύθερες ρίζες είναι μόρια με ασύζευκτα ηλεκτρόνια τα οποία έχουν τη δύναμη να προκαλούν εκφυλιστικές ασθένειες που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή. 
Οι ελεύθερες ρίζες αποτελούν δείκτη κακής λειτουργίας των ιστών.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
Τις θεραπευτικές ιδιότητες τόσο του σταφυλιού που είναι φρούτο σχεδόν "τέλειο" όσο και το κρασί που γίνεται απ' αυτό τις εκμεταλλεύτηκαν οι άνθρωπου ανά τους αιώνες.
Το κρασί Φάρμακο των Αρχαίων
Ο Ιπποκράτης συνιστούσε σε όσους υπέφεραν από πυρετούς "υδαρείς" και "υδαρέστερους" οίνους δηλ. αραιωμένους με λιγότερο ή περισσότερο νερό. 
Αν τώρα δεν είστε σίγουροι για την καθαρότητα του νερού της υπαίθρου που θα πιείτε, μην διστάσετε να προσθέσετε κόκκινο κρασί. 
Δρα ως απολυμαντικό κυρίως λόγω των φαινολικών οξέων που περιέχει. 
Αυτό γινόταν και στα παλαιότερα χρόνια, μας το επιβεβαιώνει ο Θεοφράστος. 
Μάλιστα, δεν πρόσθεταν στο κρασί νερό για να μην μεθάνε αλλά στο νερό κρασί για να το καταστήσουν πόσιμο.
Οι Ασιάτες, που δεν είναι τόσο λάτρεις του κρασιού, για να καταστήσουν το νερό πόσιμο το έβραζαν με φύλλα τσαγιού.
Το κρασί χαλαρώνει, διώχνει το άγχος σε μικρή ποσότητα. 
Οι Έλληνες είχαν δώσει στον Διόνυσο, το θεό του κρασιού γι' αυτή του την ιδιότητα το όνομα Λύσιος (επειδή έλυνε τη γλώσσα). 
Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποιούσε ως αντισηπτικό είτε χύνοντας το πάνω στα τραύματα είτε βρέχοντας μ' αυτό τους επιδέσμους. (Άνθρωπος και το τραύμα στον Αρχ. Κόσμο του ιατρού Γκουίντο Μάγνο).
Από τον Ιπποκράτη μέχρι τις εποχές χωρίς φάρμακα, μας αναφέρει η Κα. Βουτσινά, ταΐζαν τα παιδιά με κρασί και ψωμί όταν ήταν νηστικά, για να προστατέψουν το πεπτικό τους από μολύνσεις. 
Η σύνθεση του κρασιού είναι τόσο καλή που μπορεί να συγκριθεί μ' αυτή του μητρικού γάλακτος.
ΣΤΑΦΥΛΟΘΕΡΑΠΕΙΑ (τρώει κανείς μονάχα σταφύλια).
Η  θεραπεία του σταφυλιού είναι αποτοξινωτική. 
Αντικαθιστούμε τα γεύματα με σταφύλια μέχρι 2 - 3 kgr μέγιστη κατανάλωση ημερησίως. 
Στη συνέχεια σιγά σιγά προσθέτουμε στη διατροφή μας φρέσκα λαχανικά και δημητριακά και στο τέλος τις πρωτεϊνούχες τροφές και τα λιπαρά.
Τα πλεονεκτήματα αυτής της θεραπείας είναι οι αντιοξειδωτικές και αποτοξινωτικές ιδιότητες, η τόνωση του μυϊκού και νευρικού συστήματος, η καλή λειτουργία του ήπατος.
ΜΕΡΙΚΕΣ από τις ΔΡΑΣΕΙΣ των βιοφλαβονοειδών που ανευρίσκονται στους σπόρους του σταφυλιού.
α) Αντιφλεγμονώδη δράση.
Τα ολιγομερή προκυανοδολικά P.C.O. παρατηρήθηκε από το 1950 ότι έχουν αντιφλεγμονώδη δράση. 
Αναστέλλουν την απελευθέρωση και την σύνθεση της ισταμίνης και της προσταγλανδίνης οι οποίες είναι υπεύθυνες για την φλεγμονή. 
Τα βιοφλαβονοειδή συνδέονται εκλεκτικά με τον συνδετικό ιστό των αρθρώσεων - αποτρέπουν τη διόγκωση (οίδημα) και μειώνουν κατά πολύ τον πόνο.
β) Αντιαλλεργική δράση.
Πολλά άτομα που πάσχουν από αλλεργία έχουν αναφέρει σημαντική ανακούφιση με την χρησιμοποίηση του εκχυλίσματος σταφυλιού.
γ) Αντιελκωτική δράση.
Τα έλκη προκαλούνται ή επιδεινώνονται με το στρες. 
Σ' αυτή τη φάση έχουμε υπερβολική έκκριση ισταμίνης στα τοιχώματα του στομάχου.
Τα βιοφλαβονοειδή βοηθούν την επούλωση των ελκών μειώνοντας την έκκριση ισταμίνης.
Καρδιαγγειακές νόσοι.
Η οξείδωση της χοληστερόλης L.D.L. αποτελεί τον κύριο παράγοντα που οδηγεί στην σκλήρυνση των αρτηριών και σε καρδιακές νόσους. 
Η βιταμίνη E αναστέλλει αυτήν την οξείδωση. 
Τα βιοφλαβονοειδή όπως είπαμε είναι 50 φορές ισχυρότερα της βιταμίνης E σ' αυτόν τον τομέα. 
Ακόμα αποτρέπουν την συσσώρευση αιμοπεταλίων, πράγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει τον σχηματισμό θρόμβων εντός του αίματος και την δημιουργία εγκεφαλικών επεισοδίων. 
Ασθενείς που λαμβάνουν εκχύλισμα σπόρων σταφυλιών αναφέρουν μειωμένη αρτηριακή πίεση και μειωμένα τα επίπεδα της χοληστερόλης. 
Ένα με δύο ποτηράκια κόκκινο κρασί κατά την διάρκεια των γευμάτων έχει προστατευτικό αποτέλεσμα κατά της καρδιακής νόσου.
Απόδειξη
Η Γαλλία είναι χώρα του καλού κρασιού αλλά και της χαμηλής συχνότητας καρδιοπαθειών. Το γαλλικό παράδοξο τονίζει ο καθηγητής Γκαμπρόλ Κριστιάν είναι ότι οι Γάλλοι υποφέρουν λιγότερο από στεφανιαία νόσο απ' όλους τους άλλους δυτικούς λαούς, αν και τρώνε πολλά λίπη.
Το 1995 μια μελέτη στο περιοδικό "Circulation", το επίσημο περιοδικό της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας έδειξε ότι 6 ποτήρια σταφυλοχυμού ήταν το ίδιο αποτελεσματικά όσο 2 ποτήρια κρασιού στην πρόληψη καρδιακής νόσου (Η μελέτη προσφέρει στοιχεία και πειστικές ενδείξεις ότι τα βιοφλαβονοειδή από τα σταφύλια είναι εκείνα που προστατεύουν το κυκλοφορικό μας σύστημα παρά η αλκοόλη).
Πρόληψη Καρκίνου.
Πειραματικές ενδείξεις δείχνουν ότι τα αντιοξειδωτικά μειώνουν σε μεγάλο βαθμό την συχνότητα του καρκίνου όλων των τύπων. 
Μια μελέτη έδειξε ότι ο κίνδυνος ανάπτυξης του καρκίνου είναι 11,5 φορές μεγαλύτερος για τα άτομα που έχουν χαμηλά επίπεδα αντιοξειδωτικών ουσιών, βιταμίνης και σεληνίου.
Τα βιοφλαβονοειδή όπως έχουμε πει ανήκουν στα ισχυρότερα αντιοξειδωτικά και προστατεύουν το κυτταρικό DNA από την οξειδωτική καταστροφή και τις μεταλλάξεις των κυττάρων, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο.
Θεραπεία δέρματος
Άτομα τα οποία λαμβάνουν εκχύλισμα σταφυλής παρατήρησαν ότι αυτό βοήθησε στην τόνωση του δέρματος και στη μείωση της κυτταρίτιδας των ρυτίδων και των παλαιών ουλών.
Η Μαρία Αντουανέτα έπλενε το πρόσωπό της με κόκκινο κρασί για να το προστατεύσει από τις ρυτίδες. 
Υπάρχει υποψία ότι η κυτταρίτις μπορεί να οφείλεται σε ανεπάρκεια των βιοφλαβονοειδών.
Νευρικό Σύστημα
Τα βιοφλαβονοειδή έχουν την ικανότητα να διέρχονται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και μπορούν να προστατεύσουν τον εγκεφαλικό ιστό από οξείδωση. 
Άτομα που λαμβάνουν βιοφλαβονοειδή συχνά αναφέρουν βελτιωμένη πνευματική διαύγεια.
"Από Shouan Chen, PhD, McMan.
Research institute of Hop"
Πρόληψη του καρκίνου του μαστού με φυτοοιστρογόνα του χυμού σταφυλιού.
Βρέθηκε ότι ο χυμός σταφυλιού αναστέλλει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων του μαστού αποτρέποντας την σύνθεση των οιστρογόνων=γυναικείων ορμονών. 
Περίπου το 60% των προεμμηνοπαυσιακών και το 75% των μετεμμηνοπαυσιακών ασθενών έχουν όγκους που εξαρτώνται από τα οιστρογόνα.
Ασθενείς που έχουν καρκίνο του μαστού παρουσιάζουν ανωμάλως υψηλό επίπεδο της αρωματάσης (η οποία είναι πρωτεϊνη) και η οποία είναι υπεύθυνη για την γέννηση μεγάλης ποσότητας οιστρογόνων.
Πρόσφατα πειράματα σε ποντικούς και αρουραίους απέδειξαν ότι οι όγκοι που ανεπτύχθησαν στους ποντικούς που ετρέφοντο με μικρές ποσότητες σταφυλοχυμού καθημερινώς και για 5 εβδομάδες, παρουσιάσαν όγκους σε μέγεθος πολύ μικρότερο από εκείνους που εισήχθησαν κατά τον ίδιο τρόπο σε ποντικούς στους οποίους δεν χορηγήθηκε χυμός σταφυλής.
Συμπέρασμα. 
Ο χυμός σταφυλιού αναστέλλει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων, αποτρέποντας την σύνθεση των οιστρογόνων, των γυναικείων ορμονών.
Χημειοπροστατευτικά αποτελέσματα του εκχυλίσματος προανθοκυανιδίνης από σπόρους σταφυλής επί ηπατικών κυττάρων τύπου Chang.
Shantaram S. Joshi και άλλα.

Η χημειοθεραπεία συνοδεύεται από μια τοξικότητα επί των φυσιολογικών κυττάρων. 
Οι χημειοθεραπευτικοί παράγοντες είναι γνωστό ότι προκαλούν απόπτωση επί των κυττάρων στόχων.
Στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκαν έναν γνωστό αντιοξειδωτικό - το εκχύλισμα προανθοκυανιδίνης από σπόρους σταφυλιού (G.S.P.E.) και ηπατικά κύτταρα τύπου Chang (μη κακοήθη ανθρώπινα κύτταρα). 
Τα κύτταρα αυτά επωάσθηκαν in vitro στους 37 0C με ή χωρίς χημειοθεραπευτικά φάρμακα (Ida) indarubissini και 4-υδροξυπεροξυκυκλοφωσφαμίδη και με διάφορες συγκεντρώσεις G.S.P.E. εκχύλισμα προανθοκυανιδίνης από σπόρους σταφυλιού. 
Παρατηρήθηκε λοιπόν ότι το G.S.P.E. μείωσε τον πληθυσμό των αποπτωτικών κυττάρων που προκλήθηκε από κάθε μια από τις δύο χημειοθεραπείες!
Κύτταρα Chang.
Με Indarubissini (ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΦΑΡΜΑΚΟ)
Αποτέλεσμα
Α = Αριθμός νεκρών κυττάρων
Κύτταρα Chang
Με
Idrarubissini
+
G.S.P.E.
Αποτέλεσμα
< Α = αριθμός νεκρών κυττάρων
Στις 21/4/2001 στο Bordeaux, στο Πανεπ. Victor Segalen έγινε ένα ενδιαφέρον συμπόσιο για τα ιατρικά αποτελέσματα του κόκκινου κρασιού. 
Μεταξύ των άλλων ειπώθηκε ότι ο ερυθρός οίνος θα μπορούσε να προσφέρει την έμπνευση για νέους τρόπους θεραπείας του AIDS, της νόσου του ύπνου, του καρκίνου.
Το κόκκινο κρασί περιέχει πολυφαινόλες, οι οποίες δρουν σαν αντιοξειδωτικά, κατατρώγουν τις ελεύθερες ρίζες όπως κάνουν οι βιταμίνες C και Ε.
Το κόκκινο κρασί περιέχει 200 φαινoλικές χημικές ουσίες σ' ένα επίπεδο 10 φορές υψηλότερο από το λευκό κρασί. 
Μια ομάδα πολυφαινολών, οι Ρεσβερατρόλες, (χημικό στοιχείο που βρίσκεται στις φλούδες των σταφυλιών) θα μπορούσε να μειώσει την φλεγμονή σε ανθρώπινα κύτταρα με μια δραστικότητα πολύ μεγαλύτερη της ασπιρίνης (τα αποτελέσματα μελέτης σε δοκιμαστικό σωλήνα).
Τα αποτέλεσμα αυτής της μελέτης (σε δοκιμαστικό σωλήνα), θα μπορούσαμε να τα εκμεταλλευτούμε για την θεραπεία της τρυπανοσωμίασης, η οποία προκαλεί την νόσο του ύπνου και σκοτώνει τουλάχιστον 500.000 άτομα το χρόνο.
Trypanosomiasi = λοίμωξη από τρυπανοσώματα.
Είναι μια νόσος ενδημική σε περιοχές της τροπικής Αφρικής, όπου κατοικεί η Μύγα Τσετσέ. Μεταδίδεται μέσω δήγματος και στο προχωρημένο στάδιο προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας μηνιγκοεγκεφαλίτιδα που οδηγεί σε λήθαργο, τρόμο, σπασμού και τελικά ακόμα και θάνατο.
Στο συμπόσιο λοιπόν, ο καθηγητής Vensetron είπε ότι η ρεσβερατρόλη όχι μόνο εξαφάνισε την επιβλαβή φλεγμονώδη αντίδραση, αλλά επίσης σκότωσε και το παράσιτο.
Κλινική εκτίμηση και αγγειοσκόπηση της αγωγής της χρόνια φλεβικής ανεπάρκειας με ολιγομερή προκυανιδολικά που εξάγονται από σπόρους του φυτού VITIS VINIFERA.
A.  Constantini De Bernardi A Gotti. Πανεπιστήμιον του Μιλάνου.
Μελέτησαν 24 ασθενείς γένους θηλυκού μεταξύ 30 και 65 (Μέσος όρος ηλικίας 39,3) που έπασχαν από χρόνια φλεβική ανεπάρκεια αλλά χωρίς κιρσούς και ελκώδη τραύματα. 
Οι ασθενείς υποβλήθηκαν για 4 βδομάδες σε θεραπεία με 1 caps ημερησίως των 100 mg από ολιγομερή προκυανιδολικά (O.P.C.)  - ξηρό εκχύλισμα από τους σπόρους του φυτού Vitis Vinifera.
Κλινικές Παράμετροι.
Εκτιμήθηκαν κατά τη διάρκεια της θεραπείας οι εξής παράμετροι:
–      Άλγος
–      Βάρος.
–      Αίσθηση εξοίδησης.
–      Κνησμός.
Έτσι έχουμε μια σημαντική βελτίωση όλων αυτών των συμπτωμάτων από την 1η κιόλας βδομάδα της θεραπείας. 
Ο πόνος κατά τη διάρκεια της θεραπείας εξαφανίστηκε στο 80% των ασθενών, ενώ ο κνησμός εξαφανίσθηκε στο 53% των ασθενών. 
Στο τέλος της 4ης βδομάδας έχουμε και μια εργαστηριακή εκτίμηση. 
Αυτή επιτυγχάνεται με βιντεοσκόπηση του τριχοειδούς μέσω οπτικού καθετήρα που είναι συνδεδεμένος με υπολογιστή. (για τη λήψη και αποθήκευση εικόνων).
Σημείο παρατήρησης το τρίτο κατώτερο της κνήμης και το 1ο δάκτυλο του ποδιού.
α) Εργαστηριακές παράμετροι (για να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της θεραπείας).
Το οίδημα στο πεδίο της αγγειοσκόπησης έχουμε μείωση του οιδήματος.
β) Αριθμός αγγείων (Αύξηση αυτών).
γ) Βαθμός διαστολής των τριχοειδών (Μικρότερη διαστολή).
Μηχανισμός δράσης των O.P.C. ολιγομερή προκυανιδολικά σε αγγειακό επίπεδο.
Προλαβαίνουν την υποβάθμιση α)Της ελαστίνης, ένα μέρος της ελαστάσης, δηλ. του ενζύμου που ενεργοποιείται από τις φλεγμονές που εμφανίζονται με την χρόνια φλεβική ανεπάρκεια.
β) Εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες οι οποίες προκαλούν βλάβη στα τοιχώματα των αγγείων.
Υ.Γ.
Αυτά τα φάρμακα δεν θα πρέπει να θεωρηθούν αντικαταστάτες των τυπικών θεραπειών όπως είναι η ελαστική συγκράτηση! ή χειρουργική επέμβαση.
Δοσολογία
Ένα συμπόσιο που έγινε πρόσφατα στην Ευρώπη έδωσε τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές για την λήψη 1 mg βιοφλαβονοειδών ανά kg βάρος σώματος για την πρώτη εβδομάδα και στην συνέχεια μπορεί να μειωθεί στο ήμισυ της αρχικής. 
Αυτή η δοσολογία θα είναι δοσολογία για μια γενική προστασία.
Για εξειδικευμένα προβλήματα υγείας χρειάζονται υψηλότερες δόσεις.
ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Τα βιοφλαβονοειδή από τους σπόρους σταφυλής βρέθηκε ότι δεν είναι τοξικά ακόμα και σε υψηλές δόσεις.
Σε μια μελέτη που είχε διάρκεια 1 χρόνο χορηγήθηκε σε πειραματόζωα (σκύλους) μια ημερήσια δόση ισοδύναμη μ' αυτό που ελάμβανε άνδρας 90 κιλών δηλ. 19.800 mg  ημερησίως και δεν είχαμε καμία παρενέργεια. 
Από το 1970 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χρησιμοποιήσει το εκχύλισμα σπόρου σταφυλής χωρίς να έχουν αναφερθεί παρενέργειες. 
Τελειώνοντας, εργαστηριακές μελέτες βρήκαν ότι τα P.C.O. δεν είναι καρκινογόνα ούτε τερατογόνα.
Vitis vinifera - Θεραπευτικές ιδιότητες
https://www.iama.gr/ethno/naousa/vitisvinifera.htm
Φαρμακοποιός Νίκος Βλασσόπουλος

Κυριακή 26 Μαΐου 2024

Βότανα για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού

Δράσεις και παραδείγματα βοτάνων
-. Αντισηπτικά
γλυκόριζα, 
σκόρδο, 
τζίντζερ, 
κουρκουμάς, 
ρίγανη, 
μαύρο πιπέρι, 
καυτερή πιπεριά, 
θυμάρι, 
ρίγανη, 
καλέντουλα, 
λεμόνι, 
φασκόμηλο, 
εχινάκεια, 
σκόρδο
-. Αντιιικά
σαμπούκος, 
μελισσόχορτο, 
βαλσαμόχορτο, 
σκόρδο, 
κρεμμύδι, 
θυμάρι, 
ρίγανη, 
λεμόνι
-. Αποχρεμπτικά
σαμπούκος, 
θυμάρι, 
βερμπάσκο, 
γλυκόριζα, 
ινούλα, 
μέντα, 
δυόσμος, 
σκόρδο, 
μαύρο πιπέρι
-. Αποτοξινωτικά ήπατος
ραδίκι, 
πεντάνευρο, 
κουρκουμάς, 
τσουκνίδα, 
ινούλα, 
άρκτιο, 
λάπαθο/Rumex, 
γλυκόριζα, 
γαϊδουράγκαθο, 
αγκινάρα
-. Τονωτικά κυκλοφορίας
σαμπούκος, 
τίλιο, μέντα, 
φασκόμηλο, 
κανέλα, 
τζίντζερ, 
δεντρολίβανο, 
σκόρδο, 
καυτερή πιπεριά
-. Προσαρμογόνα
γλυκόριζα, 
αστράγαλος, 
ελευθερόκοκκος, 
σισάνδρα
-.Χαλατωτικά
βαλσαμόχορτο, 
λεβάντα, 
βασιλικός, 
βαλεριάνα, 
σκουτελάρια, 
μελισσόχορτο, 
τίλιο
-. Λεμφαγωγά
ινούλα, 
κουρκουμάς, 
τσουκνίδα, 
τριγωνέλλα, 
γάλιο/κολλιτσίδα, 
άρκτιο
-. Αντιφέγμονώδη
καλέντουλα, 
γλυκόριζα, 
κουρκουμάς, 
πεντάνευρο, 
άρκτιο
-. Τονωτικά της πέψης
μαραθόσπορος, 
γλυκάνισος, 
κουρκουμάς, 
κανέλα, 
τζίντζερ, 
γαρύφαλλο, 
εσπεριδοειδή
- Αυτά είναι μόνο κάποια παραδείγματα από τα πολλά βότανα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με την κάθε αναφερόμενη δράση. 
Αναγράφονται με τη λαϊκή και όχι με την επίσημη, επιστημονική τους ονομασία.
- Όλα τα βότανα ενδέχεται να έχουν αντενδείξεις, 
παρενέργειες, 
αλληλεπιδράσεις ή να χρειάζονται ειδικές προφυλάξεις.
- Μπορείτε να πειραματιστείτε με τα βότανα που είναι ασφαλή για εσάς, σκέτα ή σε συνδυασμούς που σας ταιριάζουν θεραπευτικά αλλά και γευστικά.
Συνταγή
Σκορδόμελο με πιπέρι
Η συνταγή συνδυάζει δύο αρχαίες συνταγές. 
Οι αρχαίοι Έλληνες συνδύαζαν μέλι με σκόρδο για τα προβλήματα του αναπνευστικού και οι Ρωμαίοι πιπέρι με μέλι.
Υλικά: 
1 κεφάλι σκόρδο, πολτοποιημένο, 
1 κουτ. σούπας πιπέρι, 
5 κουτ. σούπας μέλι.
Αναμειγνύετε το πιπέρι με το σκόρδο και τα καλύπτετε με το μέλι. 
Κρατάτε το μείγμα σε ένα κλειστό βάζο για τουλάχιστον μισή μέρα, αναμιγνύετε όλα τα υλικά μαζί και χρησιμοποιείτε μερικές κουταλιές του γλυκού την ημέρα σκέτο, σε ψωμί ή σε ζεστό νερό.
*Ο τεχνικός ορισμός της λέξης τοξίνη στη βιολογία είναι διαφορετικός από αυτόν που της αποδίδει η ολιστική ιατρική. 
Στην ολιστική ιατρική τοξίνη θεωρείται οποιαδήποτε περιττή για τον οργανισμό ουσία, που μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα υγείας.
**Οι παραπάνω προτάσεις και το παρόν άρθρο, σκοπό έχουν την ενημέρωση και δεν αντικαθιστούν την θεραπεία. 
Εφόσον θέλετε να χρησιμοποιήσετε βότανα θεραπευτικά, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή ειδικό επαγγελματία Βοτανοθεραπευτή.

Παρασκευή 22 Ιουλίου 2022

Tα βότανα στη ζωή μας και στην καθημερινότητά μας

Βότανα – Aν ανατρέξουμε στο Αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης στο λήμμα “Βότανα” διαβάζουμε:
“βότανα είναι όλα τα χρήσιμα φυτά των οποίων, τα άνθη
τα φύλλα,
ο κορμός,
οι μίσχοι και
οι ρίζες χρησιμεύουν ως θεραπεία ή τροφή χάρη στο άρωμά τους ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο”
Έτσι λοιπόν πολλές φορές ανακαλύπτουμε πως πίσω από κάποια θαυματουργή θεραπεία κρύβεται ένα πολύτιμο βότανο.
Ένα βότανο που κάποιοι λίγοι γνώριζαν και κάποιος το χρησιμοποίησε.
Εξ άλλου στην αρχαιότητα δεν υπήρχε ο διαχωρισμός που υπάρχει σήμερα σε φρούτα,
λαχανικά,
χόρτα,
ζιζάνια.
Απλώς το κάθε βότανο είχε τις δικές του...
read more:https://botanologia.gr/ta-votana-sti-zoi-mas-kai-stin-kathimerinotita-mas/