Ψηφιακοί νομάδες: Μια ανερχόμενη δύναμη στο σύγχρονο τουριστικό οικοσύστημα

Σύμφωνα με έρευνα της ιστοσελίδας InsureMyTrip, η πατρίδα μας κατατάσσεται στην έκτη θέση παγκοσμίως, από πλευράς καταλληλότητας για τους ψηφιακούς νομάδες
Το 2020, με την εμφάνιση της πανδημίας του κορωνοϊού, ο πλανήτης έγινε μάρτυρας τεκτονικών αλλαγών στην παγκόσμια αγορά της εργασίας. 

Η τηλεργασία βρέθηκε στο επίκεντρο των επιχειρήσεων, με την υγειονομική κρίση να φέρνει στο προσκήνιο σημαντικές προκλήσεις για τις ίδιες αλλά και τους εργαζόμενους. 

Παράλληλα όμως, αναδείχτηκαν νέες ευκαιρίες και προοπτικές για τους απασχολούμενους με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτό των ψηφιακών νομάδων (digital nomads).
Η αγορά των ατόμων που εργάζονται από απόσταση με απαραίτητο εξοπλισμό έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή και προϋπόθεση μια ποιοτική και οικονομική σύνδεση στο Διαδίκτυο, όπως και ένα φιλόξενο περιβάλλον, είναι διαρκώς αυξανόμενη.
Η έρευνα της MBO Partners
Τελευταία έρευνα της MBO Partners καταγράφει ότι μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια οι ψηφιακοί νομάδες μόνον από τις ΗΠΑ μπορεί να φτάσουν τα 64 εκατομμύρια. 

Πρόκειται για άτομα διαφόρων κατηγοριών και εισοδημάτων. 

Το ένα τρίτο αυτών είναι γυναίκες, με το 54% άνω των 38 ετών, ενώ ένας στους έξι έχει ετήσιο εισόδημα άνω των 75.000 δολαρίων.
Ως ισχυρό κίνητρο καταγράφεται η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, σε περιβάλλοντα που θα διευκολύνουν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Με την πρόοδο στους εμβολιασμούς και την άρση των περιορισμών στα ταξίδια, ο πληθυσμός των ψηφιακών νομάδων εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει σημαντική, αν όχι απότομη αύξηση.
Ένα δισεκατομμύριο ψηφιακοί νομάδες έως το 2025
Όλα τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν γρήγορη ανάπτυξη του ευέλικτου ανεξάρτητου εργατικού δυναμικού στις δυτικές κοινωνίες. 

Ο Pieter Levels, ιδρυτής του nomadlist.com, υπολογίζει ότι ένας στους τρεις ελεύθερους επαγγελματίες γίνεται «Digital Nomad» και εκτιμά ότι μέχρι το 2035, ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι θα είναι Digital Nomads.
Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι ψηφιακοί νομάδες στρέφουν το ενδιαφέρον τους και στη χώρα μας. 

Τα ελληνικά νησιά επιλέγουν πλέον όχι μόνο ξένοι συνταξιούχοι, αλλά και επαγγελματίες που βρίσκονται στην πιο παραγωγική τους ηλικία, ενισχύοντας τόσο τις τοπικές οικονομίες, όσο και το brand name της Ελλάδας στο εξωτερικό.
Για τους δε Ευρωπαίους Digital Nomads, ένα τεράστιο πλεονέκτημα είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά στις έδρες των ευρωπαϊκών εταιρειών με σύντομο χρόνο ταξιδιού όταν χρειάζεται να γίνει, δεν απαιτεί ταξιδιωτικές διατυπώσεις για εντός Schengen μετακινήσεις και παράλληλα προσφέρει κάποιες από τις ομορφιές των κορυφαίων «εξωτικών» προορισμών (πολλές παραλίες σε κοντινές αποστάσεις, μεγάλο καλοκαίρι, ήπιοι χειμώνες).
Σύμφωνα μάλιστα με έρευνα της ιστοσελίδας InsureMyTrip, η πατρίδα μας κατατάσσεται στην έκτη θέση παγκοσμίως, από πλευράς καταλληλότητας για τους ψηφιακούς νομάδες.
Τα ελληνικά πλεονεκτήματα
Σε μια εποχή, λοιπόν, που η εργασία αλλάζει μορφή και τα κράτη ανταγωνίζονται για να κερδίσουν όσους παρέχουν υπηρεσίες εξ αποστάσεως, η Ελλάδα είναι μία χώρα που μπορεί να προσελκύσει ψηφιακούς νομάδες για πολλούς λόγους, όπως η καλή ποιότητα ζωής που προσφέρει, οι εξαιρετικές κλιματικές συνθήκες, το φτηνό κόστος ζωής, οι αυξημένες δυνατότητες του ανθρώπινου δυναμικού της, η διοικητική επάρκεια του κρατικού μηχανισμού, αλλά και το ανταγωνιστικό φορολογικό πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί ειδικά για αυτούς τους εργαζομένους από το 2021.
Η κυβέρνηση ψήφισε νόμο με τον οποίο δίνεται έκπτωση 50% στον φόρο εισοδήματος για τους ψηφιακούς νομάδες που θα εγκατασταθούν στην χώρα μέσα στο έτος.
Η φοροαπαλλαγή θα έχει διάρκεια επτά ετών και έχει δύο απαραίτητες προϋποθέσεις:
O εργαζόμενος να μην έχει υπάρξει στο παρελθόν φορολογικός κάτοικος της Ελλάδας και
να μην έχει αφαιρέσει αντίστοιχη θέση εργασίας από την Ελλάδα.
Συνεργασία με την Visa
Φέτος τον Μάρτιο, τρόποι συνεργασίας με την Visa στο πρόγραμμα Digital Nomads για τα στελέχη της εταιρείας, στο πλαίσιο της στρατηγικής του Υπουργείου Τουρισμού για τους ψηφιακούς νομάδες, συζητήθηκαν στο περιθώριο της υπογραφής της συμφωνίας συνεργασίας για παροχή δεδομένων συναλλαγών μεταξύ του Υπουργείου Τουρισμού και της Visa.
Η προοπτική προώθησης της Ελλάδας ως προορισμού απομακρυσμένης εργασίας για τα στελέχη της εταιρείας είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς εκτιμάται πως η Visa μπορεί να στέλνει σε κυλιόμενη βάση ένα ποσοστό έως και 3% του προσωπικού της ετησίως στη χώρα μας (21.500 άτομα) και μάλιστα σε περιόδους και εκτός καλοκαιρινής σεζόν.
Η πρωτοβουλία Digital Nomads του Υπουργείου Τουρισμού έχει ήδη ξεκινήσει πιλοτικά σε πρώτη φάση στις πόλεις Ερμούπολη, Ηράκλειο και Καλαμάτα, ενώ ανάλογες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει και η Marketing Greece. 

Είναι ενδεικτικό ότι η Αθήνα την τελευταία πενταετία έχει τον τρίτο πιο γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης παγκοσμίως, μεταξύ των πιο δημοφιλών προορισμών για ψηφιακούς νομάδες.
Μέσω της ανωτέρω συμφωνίας, το Υπουργείο Τουρισμού διασφάλισε την απόκτηση πολύτιμων δεδομένων για την τουριστική ανάπτυξη στη χώρα. 

Η Visa θα παραδώσει αυτοτελείς πίνακες, στους οποίους θα παρέχεται μια δωδεκάμηνης διάρκειας συνολική ανάλυση των δαπανών τουριστών στην Ελλάδα, που πραγματοποιήθηκαν από ξένες κάρτες Visa. 

Η συμφωνία προβλέπει μάλιστα ότι οι πίνακες θα επικαιροποιούνται από την Visa για τρία ακόμη έτη, ενώ η εταιρεία θα προωθήσει την Ελλάδα ως προορισμό σε διεθνείς κατόχους καρτών της και, σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού, θα αναπτύξει μια ιστοσελίδα-πλατφόρμα ταξιδιών ειδικά αφιερωμένη για το σκοπό αυτό.
Όφελος της τάξης των 1,6 δισ. ευρώ
Τούτων λεχθέντων, αξίζει να επισημανθεί ότι η χώρα μας θα είχε όφελος της τάξεως του 1,6 δισ. ευρώ, εάν προσείλκυε για μόλις έξι μήνες 100.000 ψηφιακούς νομάδες που έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν από οποιοδήποτε σημείο στον κόσμο.
Το ποσό αυτό ή έστω μέρος του, όπως προκύπτει από μελέτη του φορέα MIT Enterprise Forum και ισοδυναμεί με εισπράξεις 2,5 εκατομμυρίων τουριστικών αφίξεων για μία εβδομάδα διαμονής, επιδιώκουμε να διεκδικήσουμε δυναμικά καθώς οι ψηφιακοί νομάδες πέραν του ότι τονώνουν την αγορά, καθώς εργάζονται και συγχρωτίζονται αλληλοεπιδρώντας με τον τοπικό πληθυσμό, αφήνουν παράλληλα τεχνολογικό και δημιουργικό αποτύπωμα. 

Επιπροσθέτως, συμβάλλουν στην αύξηση της ζήτησης ακινήτων, στην τοπική αγορά, στην προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών και άρα στην ανάγκη ίδρυσης σχετικών επιχειρήσεων.
Επιπλέον δημιουργούν και σαφή άυλα οφέλη όπως:
Τη διαθεσιμότητα καταρτισμένων στελεχών στην κοινότητα με την συνεπαγόμενη συνεισφορά στο δυναμικό μια πόλης ή χώρας και την διάχυση γνώσης ή επιρροής σε επαγγελματικά πεδία συναφούς δραστηριότητας.
Την αύξηση ζήτησης σε ποιοτικές υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών με συνεπακόλουθο την αναβάθμιση των τοπικών υποδομών και τη βελτίωση των ταχυτήτων internet.
Την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών εστίασης και ψυχαγωγίας.
Διαφήμιση της χώρας
Σε τελική ανάλυση, οι ψηφιακοί νομάδες αποτελούν εστίες θετικής προβολής και διαφήμισης της χώρας μας και της περιοχής που φιλοξενούνται, αφού στη μεταξύ τους αλληλεπίδραση, λειτουργούν ως επί το πλείστον ως θετικοί influencers από την εμπειρία τους στην πατρίδα μας.
Η Ελλάδα έχει τα μέσα για να προσελκύσει αυτήν την αναδυόμενη κατηγορία επισκεπτών που συνδυάζει την απομακρυσμένη εργασία με μια διαφορετική ποιότητα ζωής. 

Είναι ένα κομμάτι της πίτας που θέλουμε στη χώρα, καθώς ενισχύει κατά κύριο λόγο τον off-season τουρισμό, την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και εντέλει τη βιωσιμότητα του τουριστικού μας οικοσυστήματος. 

Χρησιμοποιούμε τις νέες τεχνολογίες και δίνουμε τη δυνατότητα να ανοίξει  έτσι η βεντάλια του τουριστικού προϊόντος και με έναν άλλο, διαφορετικό τρόπο καθιστώντας τη πατρίδα μας προορισμό όχι μόνο για τουρισμό, αλλά και για απασχόληση, για επιχειρηματικότητα και για καινοτομία.
* Η Ολυμπία Κ. Αναστασοπούλου είναι Γενική Γραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης, Δικηγόρος & Οικογενειακή Διαμεσολαβήτρια

Ψηφιακοί νομάδες: Ποιοι είναι και γιατί μας ενδιαφέρουν

Από τον Ιανουάριο του 2021, η Ελλάδα μπήκε δυναμικά στην μάχη διεκδίκησης των ψηφιακών νομάδων-digital nomad

Η κυβέρνηση ψήφισε νόμο με τον οποίο δίνεται έκπτωση 50% στον φόρο εισοδήματος για τους ψηφιακούς νομάδες που θα εγκατατασταθούν στην χώρα μέσα στο έτος.
Η φοροαπαλλαγή θα έχει διάρκεια επτά ετών και έχει δύο απαραίτητες προϋποθέσεις:
- ο εργαζόμενος να μην έχει υπάρξει στο παρελθόν φορολογικός κάτοικος της Ελλάδας
- να μην έχει αφαιρέσει αντίστοιχη θέση εργασίας από την Ελλάδα
Τι είναι οι ψηφιακοί νομάδες;
Ψηφιακοί νομάδες ονομάζονται όσοι μπορούν να εργάζονται απομακρυσμένα, από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου.
Μπορεί να είναι υπάλληλοι κάποιας εταιρείας ή αυτοαπασχολούμενοι.
Σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών και συμβουλευτικής σε εργασιακά θέματα MBO partners, 4,8 εκατομμύρια ανεξάρτητοι εργαζόμενοι σήμερα περιγράφονται ως «ψηφιακοί νομάδες». Οι περισσότεροι απασχολούνται σε «δημιουργικά» επαγγέλματα (μόδα, τέχνες, σχεδιασμός ιστοσελίδων, συγγραφείς κλπ), αλλά χώροι όπως η πληροφορική και το μάρκετινγκ μετέχουν όλο και περισσότερο.
Ένας στους έξι κερδίζει περισσότερα από 75.000 $ ετησίως.
O Πιετέ Λέβελς, διαχειριστής της ιστοσελίδας Nomad List, εκτιμά ότι οι ψηφιακοί νομάδες θα φτάσουν το ένα δισεκατομμύριο έως το 2035.
Οι πρώτοι ψηφιακοί νομάδες στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, οι πρώτοι ψηφιακοί νομάδες εμφανίστηκαν πριν από περίπου τρία χρόνια, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε αρκετά νησιά.
Ενεργές κοινότητες, αλλά με μικρό αριθμό μελών, υπάρχουν για παράδειγμα στη Ρόδο και στη Λέσβο.
Ο ακριβής αριθμός των ψηφιακών νομάδων στην Ελλάδα δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί καθώς μετακινούνται συνεχώς. 
Ωστόσο, η κοινότητά τους μεγαλώνει και σε αυτό συνέβαλε καθοριστικά η πανδημία του κορονοϊού.
Μπ. Τσακμάκ¨: Από το Λονδίνο στη Νέα Υόρκη και στη συνέχεια στην Αθήνα
Χαρακτηριστική είναι η ιστορία του Μπουράκ Τσακμάκ, επαγγελματία στον χώρο της μόδας. 
Τα τελευταία πέντε χρόνια εργαζόταν στη Νέα Υόρκη, ενώ πριν από αυτό, είχε περάσει οκτώ χρόνια στο Λονδίνο. Αυτή την περίοδο μετέχει σε δύο start up και ετοιμάζει μία τρίτη νεοφυή επιχείρηση που θα προωθεί προϊόντα ευεξίας, ξεκινώντας από αρώματα.
«Δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι θα γίνω “ψηφιακός νομάς”, για να είμαι ειλικρινής» είπε στην κάμερα του euronews. «Υπέθετα ότι θα μοιράζω πάντα τη ζωή μου μεταξύ Νέας Υόρκης και Λονδίνου. Και ξαφνικά, όταν ήρθαν όλα τα πάνω κάτω, συνειδητοποίησα ότι μπορώ να επιλέξω πού θέλω να βρίσκομαι. 
Η Αθήνα ήταν στις πρώτες επιλογές μου όταν έκανα τη σύγκριση με άλλες χώρες της Μεσογείου. 
Συνέκρινα ανθρώπους, τρόπο ζωής, φιλοξενία, φαγητό, κόστος ζωής. 
Το κόστος ζωής στην Αθήνα δεν απέχει πολύ από το αντίστοιχο άλλων μεσογειακών πόλεων, αλλά οι άνθρωποι, η φιλοξενία και το φαγητό της Αθήνας είναι πολύ καλύτερα. 
Στην Αθήνα επίσης έχεις την αίσθηση ότι ανήκεις σε μία τοπική κοινότητα, έχει πολλά ανεξερεύνητα μέρη, δεν είναι μόνο ένας τουριστικός προορισμός.»
Ο Μπ. Τσακμάκ πιστεύει ότι η Αθήνα έχει μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης κοινοτήτων ψηφιακών νομάδων.
_«Προσπαθώ να επηρεάσω και άλλους να έρθουν στην Αθήνα. 
Ξέρω ότι έτσι και αλλιώς υπάρχει αυτή η τάση. 
Εγώ, μέσα από το δημιουργικό μου δίκτυο, προωθώ την ιδέα ότι αυτό είναι το τέλειο μέρος για να έχει κάποιος τη βάση του. 
Όλοι θα δουλεύουμε ψηφιακά και όλοι θα ταξιδεύουμε, αλλά γιατί να μην έχουμε την Αθήνα ως κέντρο;» _
Μέγκαν Μπομπαγκά-Μπελ¨: Ακολουθώντας τον καιρό!
Η Μέγκαν Μπομπαγκά - Μπελ, σύμβουλος ψηφιακού μάρκετινγκ, εργαζόταν στο Μονπελιέ, όταν επιβλήθηκε το πρώτο λοκντάουν στη Γαλλία. 
Όλη της η δραστηριότητα γινόταν με τηλεργασία, οπότε σκέφτηκε για πρώτη φορά να γίνει ψηφιακή νομάς.
«Συνειδητοποίησα ότι θα μπορούσα να βρίσκομαι οπουδήποτε ήθελα» μας είπε. «Ίσως το λοκντάουν μας έκανε να νοιώθουμε ότι είναι ώρα να μετακινηθούμε λίγο και να ταξιδέψουμε όσο μπορούμε. Ήξερα την Ελλάδα και την αγαπούσα, πάντα ήθελα να περάσω μερικούς μήνες εδώ, οπότε έκανα το βήμα και ήρθα.»
Η επόμενη στάση της;
_«Θα ακολουθώ τον καιρό!» μας λέει και γελάει. «Λατρεύω την Ελλάδα το καλοκαίρι, το Λονδίνο τον χειμώνα, ίσως επισκεφτώ και τη βόρεια Ευρώπη για να ζήσω το πραγματικό κρύο. Θέλω να ανακαλύψω όλη την Ευρώπη.»
Προκλήσεις και λύσεις
Η ζωή του ψηφιακού νομά ακούγεται συναρπαστική, αλλά αντιμετωπίζει διάφορες προκλήσεις. Για παράδειγμα οι άδειες διαμονής (για όσους δεν κατάγονται από την Ε.Ε.), η υγειονομική περίθαλψη, οι φορολογικές δηλώσεις.
Επίσης, η Ελλάδα μπορεί να διακηρύσσει ότι έχει ανοίξει την αγκαλιά της για να υποδεχθεί τους ψηφιακούς νομάδες, αλλά η γραφειοκρατία για να αποκτήσει ένας ξένος ΑΦΜ και κυρίως ΑΜΚΑ είναι δαιδαλώδης και πολλές φορές αποκαρδιωτική.
Ο Τάιλερ Μπόρσεν έχει προσωπική εμπειρία. 
Με καταγωγή από τις ΗΠΑ, ήρθε στην Αθήνα για να αναλάβει εκπρόσωπος τύπου του “This is Athens”, γραφείο του δήμου Αθηνών για την προώθηση της ελληνικής πρωτεύουσας. 
Παρότι απέκτησε άμεσα ΑΦΜ, χρειάστηκαν τέσσερις μήνες για να μπορέσει να ασκήσει την επαγγελματική του ιδιότητα και να αποκτήσει ΑΜΚΑ.
Τώρα, συνεργάζεται με τις κοινότητες των ψηφιακών νομάδων για να δίνει πρακτικές λύσεις στα προβλήματά τους.
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ψηφιακοί νομάδες αυτή την περιόδο είναι να έχουν επίσημη πληροφόρηση σχετικά με την πορεία της πανδημίας και τα περιοριστικά μέτρα. 
Κάνουμε ότι μπορούμε για να τους ενημερώνουμε εγκαίρως για τις αλλαγές στα μέτρα, για το άνοιγμα και τις ώρες λειτουργίας των καταστημάτων, αλλά και για να έχουν πρόσβαση σε απαραίτητες υπηρεσίες υγείας, όπως τα τεστ για τον COVID-19» σημειώνει ο Τ. Μπόρσεν.
Επίσης, όσοι έχουν σκοπό να μετακινηθούν σε άλλη χώρα για εργασία πρέπει να έχουν μεριμνήσει για ιατροφαρμακευτική κάλυψη και τακτοποίηση λογιστικών διαδικασιών:
«Οι ψηφιακοί νομάδες πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να έχουν δική τους ασφάλεια για να μπορέσουν να κάνουν χρήση του συστήματος υγείας στην Ελλάδα. Πρέπει να έχουν ένα λογιστή, μάλλον στην πατρίδα τους, γιατί δε μεταφέρουν όλη την καριέρα τους στην Αθήα, αλλά έρχονται για μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο» συμβουλεύει ο Τ. Μπόρσεν
Πόλος έλξης τα ελληνικά νησιά
Μία από τις πρώτες οργανωμένες κοινότητες ψηφιακών νομάδων στην Ελλάδα εμφανίστηκε στη Λέσβο, ενώ σημαντική παρουσία ψηφιακών νομάδων υπάρχει και στην Κρήτη.
Δυναμική παρουσία αποκτά, πλέον, και η Ρόδος, όπου δημιουργήθηκε το Παρατηρητήριο Ψηφιακών Νομάδων, μία ιδιωτική πρωτοβουλία για την δημιουργία υποδομών που θα βοηθάνε τους ψηφιακούς νομάδες να επιλέγουν και να εγκαθίστανται σε μία πόλη.
Ο δήμος Ρόδου συνεργάζεται με το Παρατηρητήριο, καθώς επενδύει στη δημιουργία μίας τέτοιας κοινότητας.
«Για εμάς αποτελεί μία σημαντική δράση» μας είπε ο αντιδήμαρχος Τουρισμού, Κωνσταντίνος Ταρασλιάς. 
_«Η Ρόδος είναι ένας τουριστικός προορισμός με πάρα πολλές κατοικίες διαθέσιμες για ενοκίαση. Είναι, όμως, και αστική περιοχή, με πληθώρα καταλανωτικών αγαθών, πολλές δραστηριότητες, φύση, αθλητικούς χώρους» _
Κρίσιμο για την επιλογή του ψηφιακού νομά είναι και η δυνατότητα εύκολων μετακινήσεων.
_«Έχουμε γύρω στους 20 ψηφιακούς νομάδες σήμερα στη Ρόδο. Όμως, εκτιμούμε ότι θα γίνουν πολλοί περισσότεροι. Θα δημιουργήσουμε γραφεία υποδοχής για την στήριξή τους, ενώ πολύ σημαντικό ρόλο παίζει το γεγονός ότι η Ρόδος διαθέτει αεροδρόμιο και νοσοκομείο.» 

Οι ψηφιακοί νομάδες που ανοίγουν το δρόμο στην Σερβία
Αγάπη, ελευθερία, περιπέτεια, πολιτισμός. 
Οι ψηφιακοί νομάδες έχουν τους δικούς τους λόγους που διαλέγουν μια απομακρυσμένη βάση για να εργαστούν, αλλά καταλαβαίνεις πόσο γρήγορα εξοικειώνονται με τον τρόπο ζωής της περιοχής.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη της Πρωτοβουλίας Ψηφιακή Σερβία και το Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), τα βασικά πλεονεκτήματα της χώρας είναι το χαμηλό κόστος ζωής, οι καλές ταχύτητες του ίντερνετ, το ενδιαφέρον σκηνικό με τις start up και οι εργασιακοί χώροι, όπου συνυπάρχουν πολλές εταιρίες. 
Στα συν η εξαιρετική νυχτερινή ζωή, το φαγητό και η κουλτούρατου καφέ που δημιουργούν έναν ελκυστικό εργασιακό προορισμό, για μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα. 
Το γεγονός ότι η Σερβία δεν είναι στη ζώνη Σένγκεν είναι ένα ακόμη θετικό στοιχείο για όσους έχουν θέματα με τις βίζες.
Το Euronews συνάντησε τρεις ψηφιακούς νομάδες, οι οποίοι μας εξομολογήθηκαν τι τους αρέσει περισσότερο στη ζωή και στην δουλειά στην Σερβία.
O Γιοχάνες Χίντλερ από την Αυστρία
Για τον Αυστριακό Γιοχάνες Χίντλερ, ήταν ένα απρόσμενο ειδύλλιο που οδήγησε στην τεράστια αλλαγή ζωής: 
«Συνάντησα την Μίλιτσα από το Βελιγράδι σε ένα ταξίδι που έκανα εδώ ένα σαββατοκύριακο. 
Ερωτευτήκαμε. 
Επέστρεψα και αποφάσισα τελικά να μετακομίσω εδώ. Άνοιξα ένα ψηφιακό γραφείο που λειτουργεί εξ’ αποστάσεως. 
Οι πελάτες μας είναι στην Αυστρία, την Βρετανία και την Ιρλανδία. 
Το να εργάζομαι από εκεί που έχω επιλέξει και όταν θέλω, είναι καταπληκτικό. 
Επέλεξα το Βελιγράδι, γιατί το ερωτεύτηκα. 
Αλλά είναι μια εξαιρετική τοποθεσία, πολύ κοντά στην κεντρική Ευρώπη. 
Το κόστος ζωής είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με τη Βιέννη. 
Ο κόσμος είναι θερμός και καλός. Θα σύστηνα ανεπιφύλακτα να έρθει κάποιος να εργαστεί εδώ».
0 Αλεξάνταρ Ζέμπα από την Γερμανία
Ο Αλεξάνταρ Ζέμπα λατρεύει να δουλεύει από το Βελιγράδι. 
Αυτό που τον έφερε εδώ, ήταν η περιέργειά του να γνωρίσει την πόλη. 
Είναι ένας ψηφιακός νομάδας που η έδρα του είναι η Γερμανία. 
Έχει εργαστεί σε όλα τα Βαλκάνια, κάνοντας blogging και πουλώντας προϊόντα και βιβλία, μέσα από διαδικτυακές πλατφόρμες:
«Ήθελα να περάσω λίγο καιρό στο Βελιγράδι, γιατί έχει ξεχωριστή γοητεία και σπουδαία ιστορία. 
Υπάρχουν υπέροχα σημεία, όπως η περιοχή Σαβαμάλα. 
Η κουζίνα είναι ένα όνειρο, για όλους όσους αγαπάμε το φαγητό. 
Το Βελιγράδι δεν είναι ευρύτερα γνωστό και γι’ αυτό το λόγο δεν έχει πολλούς τουρίστες. 
Μου αρέσει ο ρυθμός της πόλης και το βαλκανικό στυλ ζωής. 
Όλα είναι λίγο πιο χαλαρά και όχι τόσο αγχωτικά, όπως στην Δυτική Ευρώπη».
Η ισορροπία εργασίας και προσωπικής ζωής είναι πολύ σημαντική για τον Αλεξάνταρ. Το Βελιγράδι με τα όμορφα σημεία του, τον βοήθησε να τη βρει: 
«Εάν θέλετε να συνδυάσετε την εργασία με τον ελεύθερο χρόνο, θα λατρέψετε το Βελιγράδι. 
Έτσι αισθάνθηκα εδώ. 
Η πόλη βρίσκεται στην συμβολή των ποταμών Σάβα και Δούναβη και έχετε πολλούς χώρους με πράσινο και πάρκα, όπως το Καλεμεγκντάν. 
Με βοήθησε πολύ, όταν χρειαζόταν να περάσω πολλή ώρα στο notebook μου».
Συμπληρώνει ότι η πόλη έχει σοβαρά πλεονεκτήματα σε σχέση με άλλα δημοφιλή μέρη για εξ’ αποστάσεως εργασία: 
«Εάν είσαι κουρασμένος με τα γεμάτα νομαδικά μέρη, όπως το Μπαλί και η Μπανγκόγκ, αυτό είναι το μέρος που πρέπει να επιλέξεις. 
Είναι επίσης η ευρωπαϊκή μητρόπολη των μυστικών πάρτι. 
Οι τιμές είναι πολύ πιο χαμηλές σε σχέση με την Ρώμη, το Παρίσι ή το Βερολίνο, που σημαίνει ότι είναι ένας προσιτός προορισμός για ψηφιακούς νομάδες με περιορισμένη οικονομική επιφάνεια».
Ενώ η κίνηση και οι ανέσεις της μεγάλης πόλης αποτελούν προφανή επιλογή για την πλειοψηφία των ψηφιακών νομάδων στην Σερβία, για άλλους, μέρος της ομορφιάς του να δουλεύεις εξ’ αποστάσεως έχει να κάνει με την συνολική εγκατάλειψη της αστικής ζωής.
Η Χέτσγκλι Άλβαρεζ από την Βενεζουέλα
Η Χέτσγκλι Άλβαρεζ είναι από το Καράκας της Βενεζουέλας. 
Ζει στην Σερβία από το 2014. 
Ήθελε να κάνει μια αλλαγή στη ζωή της στην πρωτεύουσα, γι’ αυτό και πρόσφατα βρήκε αυτό που έψαχνε στο Vrmdza, ένα χωριό στα νότια, που απέχει λίγες ώρες από το Βελιγράδι:
«Ένας έρωτας με έναν Σέρβο με έφερε αρχικά εδώ. 
Μετά ερωτεύτηκα αυτή την πανέμορφη χώρα και τους κατοίκους της. 
Η ζωή στο Vrmdza δεν έχει καμιά ρουτίνα, εκτός από το πρωινό τσάι που είναι κάτι ιερό για μένα. 
Η υπόλοιπη μέρα περιλαμβάνει ασκήσεις αναπνοών, διαλογισμό και γιόγκα και μετά δουλειά. 
Οι βραδινοί περίπατοι είναι το καλύτερό μου».
Η επαφή με τη φύση είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα όταν ζεις στο χωριό: «Αισθάνομαι πιο υγιής. 
Πίνω καθαρό νερό, μαζεύω βιολογικά προϊόντα και τρώω χειροποίητο σερβικό φαγητό. 
Οι γείτονές μου είναι εξαιρετικοί και αισθάνομαι πάντα ασφαλής. 
Εάν ψάχνετε κάτι καλύτερο από τα πολυπληθή αστικά κέντρα, αυτή εδώ είναι μια καλή επιλογή για κάποιον που του αρέσει η περιπέτεια».
Η Χέτσγκλι ομολογεί ότι το να είσαι ψηφιακός νομάδας εδώ συνδέεται με την ελευθερία: 
«Όταν είσαι ψηφιακός νομάδας, έχεις τον δικό σου ρυθμό. 
Συνήθως δούλευα τα βράδια. 
Τώρα έχω αλλάξει. 
Σηκώνομαι νωρίς για δουλειά. 
Στις 8 το πρωί παίρνω το τσάι μου και το laptop είναι ήδη ανοιχτό. 
Είμαι έτοιμη για δουλειά. 
Εάν υπάρχει μια λέξη που με χαρακτηρίζει αυτή είναι η λέξη ελευθερία. 
Το να ταξιδεύεις σου επιτρέπει να πετάς ελεύθερη, όπως τα πουλιά, όπου θέλεις να πας».
gr.euronews.com
gr.euronews.com