Το σώμα που ανεβαίνει - για να μην ξεχνάμε: πως ο Mamoudou Gassama, ο 22χρονος από το Μάλι, σκαρφάλωσε τέσσερις ορόφους για να σώσει ένα τετράχρονο παιδί που κρεμόταν από το μπαλκόνι

Τι σκεφτόταν ο Mamoudou Gassama, ο 22χρονος νέος από το Μάλι, όταν σκαρφάλωσε τέσσερις ορόφους κάπου στο Παρίσι για να σώσει ένα τετράχρονο παιδί που κρεμόταν από το μπαλκόνι; 

Ανεβαίνοντας από μπαλκόνι σε μπαλκόνι, ανεβαίνοντας το εξωτερικό τεσσάρων ορόφων μέσα σε 30 δευτερόλεπτα. 

Με μια κίνηση σχεδόν μηχανική, που δεν διστάζει που δεν σκέφτεται δεύτερη φορά τα βήματά της, μόνο το σώμα να ανεβαίνει σαν να σπρώχθηκε από την ίδια την κατάφαση του νεαρού να σώσει το παιδί. 

Το μόνο που θα μπορούσε να σκέφτεται εκείνη τη στιγμή είναι ο τρόπος της ίδιας της διαδρομής. 

Το που θα μπει το πόδι, το που θα στηριχτεί το χέρι για να τραβήξει προς τα πάνω, το πώς θα κάνει πια γρήγορα ώστε να προλάβει την πτώση του παιδιού. «Άρχισα να τρέμω μόνο αφού έσωσα το παιδί».

Το περιστατικό συνέβη την περασμένη εβδομάδα στο Παρίσι και μέχρι και σήμερα κάνει το γύρο του κόσμου. 

Το συμβάν απαθανατίστηκε από τις κάμερες των περαστικών. 

Και καμία γραπτή περιγραφή, καμία πρόταση γεμάτη επίθετα δεν θα καταφέρει να συμπυκνώσει το μεγαλείο σε συνδυασμό με την απλότητα των κινήσεων που φέρνουν έναν άνθρωπο 4 ορόφους πάνω από τη γη, ώστε να επιτελέσει το σκοπό του.

Λίγες μέρες μετά, ο πρόεδρος 

Μακρόν κάλεσε τον Mamoudou Gassama στο προεδρικό μέγαρο, τον αποκάλεσε «εθνικό ήρωα» και με διαδικασίες εξπρές υποσχέθηκε πως θα του δοθεί η γαλλική υπηκοότητα, ενώ θα του προσφερθεί και μια θέση εργασίας στην πυροσβεστική του Παρισιού. 

Πολλοί μίλησαν για υποκρισία εξαιτίας των πολιτικών απέναντι στους μετανάστες ή λόγω της εμπλοκής της Γαλλίας στα εσωτερικά του Μάλι…

Ο Mamoudou Gassama είχε μόλις λίγους μήνες στο Παρίσι. 

Όταν έσωσε το παιδί δεν είχε χαρτιά και ζούσε παράνομα. 

Για να φτάσει εκεί ταξίδεψε από το Μάλι στην Μπουρκίνα Φάσο, στο Νίγηρα, στη Λιβύη, όπου σύμφωνα με τη δική του μαρτυρία τους συμπεριφέρθηκαν σαν σκλάβους.

Το σώμα που ανεβαίνει τους ορόφους αψηφά μια σειρά από νόμους. 

Τον αρχιτεκτονικό νόμο που ορίζει ορόφους και διαμερίσματα, αυτόν της βαρύτητας που επιβάλει στα σώματα να πέφτουν, το νόμο του φόβου που σε κρατά πάντοτε στη γη, τον κοινωνικό νόμο που σου υπαγορεύει να προσπεράσεις όταν κάτι δεν σε αφορά ή να συμμετέχεις ως απλός θεατής. 

Και κυρίως το νόμο που δεν αντιλαμβάνεται τη βοήθεια χωρίς κέρδος, την ανιδιοτέλεια και την αυτοθυσία.

Πού ασκήθηκε αυτό το σώμα; 

Τι το έφερε σε μια τέτοια κατάσταση; 

Ποια διαδρομή το έχτισε, ώστε να κάνει πράξη την υπέρβαση; 

Να πράξει με έναν τρόπο που μοιάζει τόσο απλός στην εικόνα, αλλά ταυτόχρονα ακατανόητος στην αποκωδικοποίηση του από όλους εμάς τους θεατές; 

Η απόσταση κατοικεί ακόμα μέσα του, ο εφιάλτης της θάλασσας που θα τον πνίξει αφού φύγει από τη Λιβύη. 

Η επιβίωση, πάνω απ όλα η επιβίωση όταν ο άνθρωπος φτάνει στο βαθμό μηδέν και ταξιδεύει από τη μια χώρα στην άλλη περνάει τα σύνορα και απειλείται μονίμως, απειλείται από τόσους εξωτερικούς εχθρούς, συνθήκες και ανθρώπους, θεσμούς και μίσος. Και όμως όλα αυτά δεν διδάσκουν αδιαφορία, αλλά συμπόνια, σαν ο πραγματικός άνθρωπος να επιβιώνει μέσα στο θύμα των πολιτικών και των περιστάσεων. 

Ο άνθρωπος μέσα στον άνθρωπο πολιορκημένος από την ίδια την πραγματικότητα.

"Συμπαθώ τα παιδιά και απλώς δεν ήθελα να δω το παιδί να παθαίνει κάτι μπροστά μου". 

Πάνω σε τόσο απλές παραδοχές πρέπει να χτίζονται οι κοινωνίες και οι άνθρωποι.

Μέσα από το σώμα του Mamoudou Gassama, οι μετανάστες χωρίς χαρτιά αποκτούν πρόσωπο. 

Σε μια κοινωνία μπερδεμένη και διχασμένη, που δεν μπορεί να αποκωδικοποιήσει τη συγκυρία τους ενόχους και τους φόβους της. 

Την ώρα που ο Mamoudou Gassama ανέβαινε τους ορόφους, ακόμα και αν δεν μπορούσε να το σκεφτεί εκείνη τη στιγμή, έστηνε ένα μνημείο ανθρωπιάς πάνω απ όλους τους φιλήσυχους ανθρώπους, ένα μνημείο που όσο διαρκεί –έστω- ο ενθουσιασμός για το κατόρθωμά του, θα υπενθυμίζει το χρέος της δύσης απέναντι στους μετανάστες.

του Θωμά Τσαλαπάτη:https://tsalapatis.blogspot.com/2018/06/blog-post_6.html

https://www.youtube.com/watch?v=WISmbOw_bMk

Τα ανδροειδή σουβλίζουν ηλεκτρονικά αρνιά;

 Είδα πράγματα που δεν μπορείς να τα πιστέψεις. Πολεμικά αεροσκάφη να έχουν αρπάξει φωτιά στην άκρη του Ωρίωνα.

Λέιζερ να αναβοσβήνουν στο σκοτάδι κοντά στην Πύλη του Τανχόιζερ.

Ολες αυτές οι στιγμές θα χαθούν στον χρόνο, σαν δάκρυα στη βροχή.

Ωρα να πεθάνω.

Ο μονόλογος του ανδροειδούς Roy Batty,

λίγο πριν από τον θάνατό του στην ταινία Blade Runner του Ridley Scott,

βασισμένη στο βιβλίο του Dick

Πάσχα στη Μυτιλήνη με το 11ωρο πλωτό ταξίδι να γεμίζει με την ανάγνωση του «Ηλεκτρικού πρόβατου» του Philip K. Dick.

Ο Dick είναι «ο Σέξπιρ της επιστημονικής φαντασίας», σύμφωνα με τον μαρξιστή θεωρητικό Frederic Jameson και το «Ηλεκτρικό πρόβατο» ένα από τα εμβληματικότερα βιβλία του.
Γνωστό από τη χαλαρή μεταφορά του στον κινηματογράφο, το βιβλίο αποτελεί έναν pop στοχασμό γύρω από τα συστατικά του ανθρώπου. Είναι η ιστορία ενός κυνηγού ανδροειδών που κατά τη διάρκεια του κυνηγιού έρχεται σε επαφή με τα όριά του.
Τα φυσικά, τα ανθρώπινα και τα μεταφυσικά όρια της μελλοντικής κοινωνίας στην οποία διαδραματίζεται το βιβλίο, του παρόντος της κοινωνίας στην οποία γράφτηκε.
Η αφ’ υψηλού ανάγνωση της επιστημονικής φαντασίας μένει πάντοτε στην επιφάνεια. Ούτε λίγο ούτε πολύ αντιμετωπίζει τα βιβλία και τις ταινίες του είδους ως περιπέτειες με πρόφαση τεχνολογικά επιτεύγματα και υποθέσεις.
Στην πραγματικότητα, η επιστημονική φαντασία στις καλύτερες στιγμές της δεν είναι τίποτε άλλο από μια ατελείωτη υπόθεση πάνω στο παρόν μέσα από μια σύμβαση.
Μέσα από μια ελεύθερη τεχνολογική προοπτική, καλλιτέχνες και συγγραφείς μιλούν για τα όσα αφορούν τις κοινωνίες, τους ανθρώπους και τον κόσμο. Αυτό ακριβώς κάνει και ο Dick στα βιβλία του. Και το κάνει καλύτερα από τον καθένα.
Τι είναι αυτό που διαχωρίζει τον άνθρωπο από το αντίγραφό του; Ποιο είναι το στοιχείο αυτό που κάνει τον άνθρωπο να διαφέρει από μια ρέπλικα η οποία ταυτίζεται μαζί του σε επίπεδο όψης, βιολογίας και κοινωνικής παρουσίας;
Ο πυρήνας του προβληματισμού προέκυψε όχι από μια αναζήτηση γύρω από τη ρομποτική αλλά από ένα αμείλικτο ιστορικό ντοκουμέντο.
Διαβάζοντας ένα ημερολόγιο ενός άντρα των SS, ο Dick πέτυχε το εξής παράπονο του άντρα των στρατοπέδων συγκέντρωσης: «Δεν μπορούμε να κοιμηθούμε τη νύχτα από τις φωνές των παιδιών που πεινάνε».
«Σκέφτηκα», λέει ο Dick, «υπάρχει ανάμεσά μας κάτι που είναι ένα δίποδο ανθρωποειδές, μορφολογικά ταυτόσημο με το ανθρώπινο ον, που όμως δεν είναι άνθρωπος. (…) μια διακλάδωση, μια διχοτόμηση ανάμεσα στο αληθινά ανθρώπινο και σ’ αυτό που μιμείται το αληθινά ανθρώπινο».
Δεν μιλάμε λοιπόν ούτε για ρομπότ ούτε για ναζί. Δεν μιλάμε καν για το αντίγραφο. Γιατί αντίγραφο δεν υπάρχει. Αντίγραφο είναι η έκπτωση του ανθρώπου σε κάτι που θυμίζει άνθρωπο. Εδώ μιλάμε για αυτό το αληθινά ανθρώπινο. Για το τι τελικά σημαίνει και για τη δίποδη βεβαιότητά μας πως το κατέχουμε, πως το υπηρετούμε χωρίς κόπο, ασυναίσθητα σε καθημερινή βάση.
Οι μέρες των διακοπών στη Μυτιλήνη πέρασαν, τα αρνιά σουβλίστηκαν, οι κουβέντες ειπώθηκαν, οι παρέες μαζεύτηκαν και ύστερα επέστρεψαν στη ρουτίνα των ημερολογίων τους. Το νησί παρέμενε ακίνητο αγκαλιά με τους ανθρώπους του, όπως συνηθίζει εδώ και αιώνες.
Τελευταία μέρα, λίγες ώρες πριν φύγει το πλοίο, περάσαμε από τη Μόρια. Μπορούσες εύκολα να εντοπίσεις το στρατόπεδο, από τους οδοιπόρους που κινούνταν σε μικρές ομάδες προς την πόλη της Μυτιλήνης.
Η βεβαιότητα του ανθρώπινου εκπνέει στα συρματοπλέγματα της Μόριας.
Στις όψεις των προσφύγων, στο ακατάστατο στοίβαγμα των ψυχών, στη γεωγραφία της δυστυχίας. Τη στιγμή εκείνη που πιάνεις τον εαυτό σου να κοιτά, ένοχος μαζί και βουτηγμένος σε αυτό το συναίσθημα αδυναμίας να βοηθήσεις, τη στιγμή εκείνη που οργίζεσαι μπροστά στις απανωτές σειρές συρματοπλεγμάτων για την ελληνική κυβέρνηση, για τη θλιβερή Ενωση, για το δίκαιο των ισχυρών που ποδοπατά τους ανθρώπους σαν να είναι στατιστική και μόνο.
Τη στιγμή εκείνη ενσαρκώνεις μέσα σου τη διχοτόμηση ανάμεσα στο αληθινά ανθρώπινο και σ’ αυτό που μιμείται το αληθινά ανθρώπινο.
Και αναρωτιέσαι, για τον εαυτό σου αυστηρά, αποκλειστικά και μόνο: Τα ανδροειδή σουβλίζουν ηλεκτρονικά αρνιά;
*κατά το «Do Androids Dream of Electric Sheep?» του Philip K. Dick, μεταφρασμένο στα ελληνικά ως «το ηλεκτρικό πρόβατο».

Συντάκτης: Θωμάς Τσαλαπάτης
tsalapatis.blogspot.gr