Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λουκιανός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λουκιανός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 4 Ιουνίου 2024

Η Σελήνη και οι Προσέληνοι – Τι έλεγαν οι Έλληνες φιλόσοφοι και τι οι σύγχρονοι επιστήμονες

Υπάρχουν ακόμα και σύγχρονες μαρτυρίες, για την ύπαρξη κενού κάτω από τον φλοιό της Σελήνης.
Από την αρχαιότητα η Σελήνη έχει χαρακτηριστεί ως τεχνικό δημιούργημα, αφού υπάρχουν καταγεγραμμένες ιστορικές φάσεις όπου στον ουρανό της γης δεν υπάρχει η ύπαρξη της.
                 Όταν δεν υπήρχε η Σελήνη 
Ενδείξεις από αναφορές σε αρχαία ελληνικά κείμενα μας λένε ότι κάποτε η Σελήνη δεν υπήρχε στον ουρανό. 
Και μάλιστα για να δηλώσουν την πανάρχαια εποχή που ιδρύθηκε η Λυκόσουρα - η οποία ιδρύθηκε από τον Λυκάονα, πρώτο βασιλιά των Αρκάδων και γιο του Πελασγού και ήταν η πρωτεύουσα των Αρκάδων μέχρι ο Κλείτωρ να την μεταφέρει στον Κλείτορα - στην ορεινή Αρκαδία της Ελλάδας, η πρώτη πόλη που είδε το φως του ήλιου στη Γη, λένε ότι "ιδρύθηκε τότε που δεν υπήρχε Σελήνη στον Ουρανό"
Γενικά τους αρχαίους Αρκάδες τους αποκαλούσαν "προσέληνους", επειδή υπήρξαν στην περιοχή αυτή πριν εμφανιστεί η Σελήνη στον ουρανό.
-. Προσέληνοι οι Αρκάδες και προσεληνίς το θηλυκόν, γράφει ο Στέφανος Βυζάντιος.
-. Τις νύμφες της Αρκαδίας τις έλεγαν και αυτές προσελήνιδες/προσεληνίδες
αἱ Ἀρκαδικαὶ νύμφαι, αναφέρει το λεξικό του Ησυχίου Αλεξανδρέως.
-. Προσέληνοι Ηρόδοτος τους Αρκάδας ούτω λέγει, τουτέστιν αρχαίους προ της σελήνης, γράφει το λεξικό του Σουίδα.
Οι Αρκάδες πίστευαν, όπως άλλωστε και ολόκληρος ο αρχαίος ελληνικός κόσμος, πως ήταν οι μόνοι μετά τους Λέλεγες αυτόχθονες κάτοικοι της Ελλάδας.
Γενάρχη τους θεωρούσαν τον Πελασγό, γιο του Δία, και καυχιόνταν ότι ήταν οι πρώτοι άνθρωποι μετά τον Κατακλυσμό.
Την αντίληψη αυτή συμμερίζονται και επιφανείς ιστορικοί της αρχαιότητας, από τον Ηρόδοτο έως τον Ξενοφώντα και τον Θουκυδίδη, αλλά και ο Αριστοτέλης, ο οποίος υποστηρίζει πως η εγκατάσταση των Αρκάδων έγινε πριν από την εμφάνιση της Σελήνης. 
Ίσως γι’ αυτό ο Παυσανίας βρήκε τους Αρκάδες να αυτοχαρακτηρίζονται προσέληνοι.
Ήδη προ πολλού οι υπόλοιποι Έλληνες αναφέρονταν στους Αρκάδες με την προσωνυμία "Προσέληνοι". 
Αυτό είχε ως αφορμή "μια ιστορία ότι οι Αρκάδες ζούσαν στις ερήμους τους την εποχή πρίν τη γέννηση του φεγγαριού".
-. Ο Δημόκριτος και ο Αναξαγόρας δίδασκαν ότι υπήρξε εποχή όπου η Γη δεν είχε τη Σελήνη!
-. Ο Ευστάθιος, εκκλησιαστικός συγγραφέας και φιλόσοφος: "Δοκεί δε φασί, παλαιότατα έθνη Ελλήνων είναι τα Αρκαδικά, διό και προσέληνοι ελέγοντο οι Αρκάδες, όπερ, φασίν, Ίππυς ο Ρηγίνος πρώτον αυτούς εκάλεσε"
-. Ο Οβίδιος, "...οι Αρκάδες κατείχαν τη χώρα τους πριν από τη γέννηση του Διός και το γένος τους είναι παλαιότερο από την Σελήνη"
-. Ο Πυθαγόρας αφηγείται ότι έκανε στροφές γύρω από την σελήνη με τα οχήματα των θεών που κατοικούσαν εκεί, ενώ αναφέρει ότι η σεληνιακή ημέρα είναι 15 φορές μεγαλύτερη από της γης, όπως και είναι!
Ο Πυθαγόρας, επίσης, επέμενε ότι η Σελήνη κατοικείται από όντα θεϊκά όμοια με τους ανθρώπους αλλά πιο ψηλά, πιο ξανθά και πολύ πιο όμορφα. 
Όλες οι γνώσεις του Πυθαγόρα, 
Μαθηματικά, 
Μουσική, 
Γεωμετρία, 
Φυσική δηλώνει ότι είναι γνώσεις που πήρε από τους ουράνιους με τους οποίους είχε συνεχή επαφή. 
Πολλές αναφορές για την σελήνη έχουμε και από κείμενα της Ελληνικής μυθολογίας που αναφέρονται σε θεούς και ημίθεους.
-. Ο Θαλής, που θεωρείται ο πατέρας της Ελληνικής και παγκόσμιας φιλοσοφίας ήταν ο πρώτος που είπε ότι η Σελήνη λαμβάνει το φως από τον Ήλιο αλλά και ο πρώτος που υπολόγισε τη διάμετρο αλλά και τη τροχιά της.
-. Ο Ξενοφάνης αναφέρει ότι ο δάσκαλός του ο Σωκράτης την χαρακτηρίζει: "Μεγάλη κούφια σφαίρα που στο εσωτερικό της υπάρχουν θάλασσες και στεριές που κατοικούν άνθρωποι σαν εμάς"
Λόγια του Σωκράτη που …υποστηρίζουν και σύγχρονοι αστρονόμοι σήμερα. 
-. Ο Έλληνας θεός Ορφέας, γιος του Απόλλωνα, ο πιο τακτικός ταξιδιώτης της Σελήνης και του Σειρίου, μας λέει: 
"Η Σελήνη έχει βουνά πολιτείες και σπίτια, η επιφάνεια της είναι έδαφος όπως της γης και κατοικείται από θεϊκές κοινωνίες"
Ο Ορφέας γνώριζε το σεληνιακό ημερολόγιο των 12 μηνών και τις φάσεις της σελήνης.
Μιλά για την περιστροφή της γης γύρω από τον ήλιο, τις εύκρατες, τροπικές και πολικές ζώνες της γης, 
τις εκλείψεις της σελήνης, 
τα ηλιοστάσια, 
τις ισημερίες, 
τις κινήσεις των πλανητών και την παγκόσμια έλξη, και ισχυρίζεται ότι οι κάτοικοι της σελήνης είναι αυτοί που περιπλανήθηκαν από πλανήτη σε πλανήτη. 
Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί του Ορφέα αναφέρονται σε αρχαία κείμενα του Πλούταρχου και του Διογένη του Λαέρτιου.
Πολλές πληροφορίες από αρχαία κείμενα μας έρχονται και για τους Τελχίνες της Ρόδου και τους Κάβειρους της Σαμοθράκης που εξαφανίστηκαν σύμφωνα με τον μύθο μετά τον μεγάλο κατακλυσμό.
Η τεχνολογική τους εξέλιξη ήταν τέτοια που τους επέτρεψε να εγκαταλείψουν την γη και να σωθούν στην Σελήνη ή τον Άρη, σε βάσεις που χρησιμοποιήθηκαν από τους θεούς κατά τον εποικισμό της γης.
Επίσης λέγεται πως ο Φαέθων έκανε 30 περιστροφές γύρω από το φεγγάρι, ταξίδεψε στην Αφροδίτη και επισκεπτόταν συχνά τους πόλους της Γης.
Ο Διόνυσος, 
η Άρτεμις και ο Ηρακλής είχαν ταξιδέψει στην Σελήνη και ο Ίδμων ταξίδευε εκεί με το άρμα του που έμοιαζε με απαστράπτοντα κομήτη, δίνοντας ακριβέστατες πληροφορίες για την αθέατη πλευρά της σελήνης, κάτι που μόλις πριν λίγα χρόνια έκανε ο σύγχρονος άνθρωπος.
Συμπερασματικά θα πρέπει να περιμένουμε εξελίξεις από τον τεχνιτό δορυφόρο της γης, όλα τα στοιχεία συγκλίνουν πως εκεί πάνω κάποιο μάτι μας παρακολουθεί.
-. Ο Ησίοδος μας λέει πως τρία στοιχεία συνυπάρχουν, 
το Χάος, 
η Γαία και ο Έρωτας. 
Ο Έρωτας δεν γεννά αλλά ενθαρρύνει και διευκολύνει τη γέννηση και τη δημιουργία. 
Από το Χάος γεννήθηκαν το Έρεβος και η Νύχτα, ενώ τα παιδιά τους ήταν ο Αιθέρας και η Ημέρα. 
"ἤτοι μὲν πρώτιστα Χάος γένετ’· αὐτὰρ ἔπειτα Γαῖ’ εὐρύστερνος, πάντων ἕδος ἀσφαλὲς αἰεὶ ἀθανάτων οἳ ἔχουσι κάρη νιφόεντος Ὀλύμπου, Τάρταρά τ’ ἠερόεντα μυχῷ χθονὸς εὐρυοδείης, ἠδ’ Ἔρος, ὃς κάλλιστος ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι, λυσιμελής, πάντων τε θεῶν πάντων τ’ ἀνθρώπων δάμναται ἐν στήθεσσι νόον καὶ ἐπίφρονα βουλήν" - Ησιόδου Θεογονία 116-122
Το χάος είναι η προσωποποίηση του πρωτογενούς κενού, το οποίο προηγείται από την δημιουργία, τότε που η τάξη δεν είχε ακόμα επιβληθεί στα στοιχεία του κόσμου.
-. Ο Αριστοτέλης έγραψε ότι η Αρκαδία, πριν κατοικηθεί από τους Έλληνες, είχε Πελασγικό πληθυσμό και ότι αυτοί οι αυτόχθονες κατοικούσαν σε αυτή την περιοχή από μία πολύ μακρινή εποχή όπου ακόμα δεν υπήρχε η σελήνη στον ουρανό.
Γι’ αυτό τον λόγο τους ονόμασε και Προσέληνες. 
- Ο Πλούταρχος αφήνει υπόνοιες για πανάρχαια κατοίκηση της Σελήνης:
"Διά τι τας εν τοις υποδήμασι σεληνίδας, οι διαφέρειν δοκούντες ευγένεια φορούσιν; πότερον, ως Κάστωρ φησί, σύμβολον έστι τούτο της λεγόμενης οικήσεως επί της σελήνης και ότι μετά την τελευτήν αύθις αι ψυχαί την σελήνην υπό πόδας έξουσιν, ή τοις παλαιοτάτοις τουθ' υπήρχε, εξαίρετον, ούτοι δ’ ήσαν Αρκάδες των απ’ Ευάνδρου Προσελήνων λεγομένων"
-. Ο Απολλώνιος ο Ρόδιος αναφέρεται σε μία εποχή στην οποία "δεν υπήρχαν όλες οι ουράνιες τροχιές", πριν από τη γενιά του Δευκαλίωνα και της Πύρρας, δηλαδή πριν τον κατακλυσμό. Τότε που δεν υπήρχε Σελήνη, οι μόνοι άνθρωποι που υπήρχαν ήταν οι Πελασγοί οι οποίοι ζούσαν στα βουνά της Αρκαδίας.
Επίσης στα Αργοναυτικά γράφει: "Αρκάδες οι και πρόσθε σεληναίης υδέονται ζώειν, φηγόν έδοντες εν ούρεσιν..."
Παρόμοιες αναφορές έχουμε από τον Οβίδιο, 
τον Ιππόλυτο, 
τον Λουκιανό, 
τον Censorinus. 
     Και ερχόμαστε σε σύγχρονες μαρτυρίες που υποστηρίζουν την ύπαρξη κενού κάτω από τον φλοιό της Σελήνης.
Πρόσφατα μάλιστα επιστήμονες έκαναν λόγο για Μυστηριώδης στρογγυλή Δομή κάτω από την θάλασσα της Γαλιλαίας.
Είναι μάλιστα και το μοναδικό ουράνιο σώμα, το οποίο δεν κάνει τις κινήσεις όλων των άλλων γνωστών πλανητών και δορυφόρων τους, ενώ το μέγεθος της είναι δυσανάλογο για δορυφόρος της γης μας.
Οι σύγχρονοι Rώσοι επιστήμονες πρόσφατα ετοίμασαν ένα σχέδιο όπου θα είναι δυνατόν οι άνθρωποι να μπορούν να ζήσουν μέσα σε ειδικά διαμορφωμένα μπαλόνια στα κενά όπου υπάρχουν, κάτω από την επιφάνεια της Σελήνης.
Εκεί δεν υπάρχει εκείνη η θανάσιμα επικίνδυνη για τον άνθρωπο διαστημική ακτινοβολία, και η δύναμη βαρύτητας είναι ανάλογη με αυτή, στην οποία συνήθισαν οι γήινοι.
Στην σεληνιακή δε επιφάνεια θα μπορούν να βγαίνουν αποκλειστικά με σκάφανδρα.
Επίσης, στην Νότια Αμερική, σύμβολα που βρέθηκαν στους τοίχους του προαύλιου του Καλασάγια, κοντά στην πόλη του Τιαχουανάκο/στην Βολιβία, καταγράφουν την σελήνη να πρωτοεμφανίζεται πριν από περίπου 12.000 έτη.
Και μια μερίδα επιστημόνων επισημαίνουν πως η εμφάνιση της Σελήνης προκάλεσε μεγάλες αναταραχές στην Γη, στη μορφή σεισμών, μαζικών πλημμυρών και κλιματολογικών αλλαγών. 
Ενδιαφέρον παρουσιάζει, ότι αυτή η μακρινή περιοχή έχει προταθεί από κάποιους λόγιους ως η πραγματική περιοχή της μυθικής Ατλαντίδος του Πλάτωνα και αυτή η μεγάλη πλανητική αναταραχή ως το κατακλυσμιαίο γεγονός που κατάστρεψε την Ατλαντίδα.
Μια παρόμοια λοιπόν, μεταβολή της σήμερα θα μπορούσε να προκαλέσει και την μετακίνηση των μαγνητικών πόλων της γης με παρόμοια καταστρεπτικά αποτελέσματα για τον σύγχρονο πλανήτη μας. 
              Η "Αληθινή ιστορία" του Λουκιανού
Ο Ελληνικής καταγωγής Λουκιανός από την Σαμοσάτα της Συρίας έζησε το 120 μ.χ. στο βιβλίο του "Αληθινή Ιστορία" δίνει πληροφορίες που ξαφνιάζουν γιατί ήταν αδύνατο να γνωρίζει άνθρωπος εκείνη την εποχή.
Ας δούμε ένα μικρό απόσπασμα
"Πήγαινε με ένα καράβι που το πήρε ο αέρας για εφτά μερόνυχτα και την όγδοη ημέρα έφτασε στο φεγγάρι. 
Τόσο κάνουν σήμερα τα σύγχρονα διαστημόπλοια για να πάνε στο φεγγάρι. 
Μπήκε μέσα σ’ ένα πηγάδι που από πάνω είχε καθρέφτες και έβλεπε όλη τη γη. 
Βασιλιάς της Σελήνης ήταν ο Ενδυμίωνας που τον πήραν από την γη και τον πήγαν στο φεγγάρι και τον έκαναν βασιλιά"
Περιγράφει τρικινητήρια αερόπλοια "τρικέφαλοι αλογογύπες που πετούσαν" περιγράφει σύγχρονες τηλεσκόπια, "έβαζαν και έβγαζαν τα μάτια τους που μπορούσε να τα φορά ο καθένας και έβλεπαν πολύ μακρυά", περιγράφει πολεμιστές με διαστημική στολή που είχε δύο κέρατα “κεραίες”.
Επίσης, περιγράφει ταξίδια στ’ άστρα του ζωδιακού καθώς και προσθαλάσσωση ίδια με αυτή των συγχρόνων κοσμοναυτών και μάλιστα στην περιοχή των Βερμούδων. 
Τέλος περιγράφει πόλεμο μεταξύ των κατοίκων της Σελήνης και του Σειρίου που αναφέρει ότι είχε επισκεφτεί. 
”Έγιναν αερομαχίες και χρησιμοποιήθηκαν τρομερά όπλα και νίκησαν οι Σείριοι”
Οι Έλληνες φιλόσοφοι γενικότερα γνώριζαν πάρα πολλά για την σελήνη και ασχολήθηκαν πολυ μαζί της. 
επιμέλεια κειμένου
iellada

Σάββατο 6 Μαΐου 2023

Η "Αληθινή ιστορία" του Λουκιανού

Η "Αληθινή ιστορία" ανήκει σ' εκείνα τα έργα που θα τα λέγαμε περιπετειώδη ταξιδιωτικά μυθιστορήματα. 
Το έργο αποτελείται από δύο μέρη ή βιβλία (Μέρος Α' κεφ. 1-42 και Μέρος Β' κεφ. 1-47) 
που περιλαμβάνουν πολλά αλλά άνισα επεισόδια. 
Τρία είναι τα πιο μεγάλα· 
η διαμονή στη Σελήνη και ο πόλεμος με τους κατοίκους του Ήλιου (Α, 11-27), 
η περιπέτεια με το θαλασσινό κήτος (Α, 30-42 και Β, 1-2) και 
η διαμονή στη χώρα των Μακάρων (Β, 5-29). 
Στόχος του Λουκιανού στο έργο αυτό, όπως τον δηλώνει ο ίδιος στα εισαγωγικά κεφάλαια (Α, 1-4), είναι η παρωδία των ταξιδιωτικών μυθιστορημάτων που τόσο πολύ τα αγαπούσαν στους αυτοκρατορικούς χρόνους. 
Παράλληλα όμως ο Λουκιανός θέλησε να έχει τη χαρά να διηγηθεί και αυτός τέτοιες περιπέτειες. 
Και κατόρθωσε τελικά ο Λουκιανός να ξεπεράσει όλους τους προηγούμενους συγγραφείς και να γράψει το καλύτερο έργο στο είδος αυτό εκείνων των χρόνων.
Η αξία της "Αληθινής ιστορίας" βρίσκεται στο ότι ο Λουκιανός πετυχαίνει να δημιουργήσει έναν κόσμο μαγικό και ποιητικό που ξεπερνά τα μέχρι τότε όρια.
Για να πετύχει το στόχο του χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό την υπερβολή. 
Μια άλλη μέθοδος που ακολουθεί ο Λουκιανός στην "Αληθινή ιστορία" είναι η επιμονή του στην αντιστροφή της τάξης των πραγμάτων. 
Όπως έκανε ο Ηρόδοτος. 
Ξέρουμε ότι ο Αλικαρνασσέας ιστορικός, στην περιγραφή κάθε χώρας, επέμενε ιδιαίτερα στα "θαυμάσια". 
Έτσι και ο Λουκιανός, αφού τελειώνει π.χ. την εξιστόρηση όλων των άλλων περιπετειών στη Σελήνη, διηγείται σαν σε παράρτημα, τα "θαυμάσια" της ζωής των κατοίκων της Σελήνης και στην περιγραφή αυτή επιμένει να παρουσιάζει τα πράγματα από την ανάποδη. 
Ακόμη χρησιμοποιεί τα πράγματα με τρόπο απροσδόκητο και κάποτε αντίθετο από τη φύση τους. 
Δηλαδή ο Λουκιανός δίνει στα πράγματα ιδιότητες αντίθετες από αυτές που στην πραγματικότητα έχουν, όπως π.χ. κάνει με το δηλητήριο της μολόχας, 
με τους Κεχροβόλους, 
τους Σκορδομάχους, Ψυλλοτοξότες κτλ.  
Κάτι που ιδιαίτερα πρέπει να προσέξουμε είναι η μεγάλη ευχέρεια, με την οποία ο Λουκιανός πλάθει νέες λέξεις, παράγωγες ή σύνθετες, πολύ εκφραστικές και ταιριαστές με την κάθε περίσταση. 
Η ικανότητα αυτή του Λουκιανού, που τη διαπιστώνουμε και σε άλλα έργα του, στην "Αληθινή ιστορία" φτάνει σε σημείο αξεπέραστο. 
Εδώ η δημιουργική φαντασία του Λουκιανού επινοεί περισσότερα από όσα σε οποιοδήποτε άλλο έργο του, ονόματα που ενισχύουν αυτά που θέλει να πει ο συγγραφέας. 
Η "Αληθινή ιστορία", χωρίς να είναι το πρώτο, είναι το μόνο ολοκληρωμένο σωζόμενο κείμενο στο είδος αυτό, και σήμερα στη διαστημική εποχή που ζούμε με τους πυραύλους, τους δορυφόρους και τα ταξίδια στο διάστημα αποκτά άλλη διάσταση
Είναι το έργο που άμεσα ή έμμεσα επηρέασε πολλούς νεότερους συγγραφείς που έγραψαν επιστημονική φαντασία, όπως τον Jonathan Swift/Τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ, τον Voltaire και τον Jules Verne.
Είναι ο μακρινός τους πρόγονος, έστω και αν αλλάζουν τα μέσα, για το σημερινό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας. 
Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η διαφορά στα μέσα του Λουκιανού από τους σύγχρονους συγγραφείς αρκεί να συγκρίνουμε τις ομοιότητες ανάμεσα στις δυο μεγάλες ενότητες της "Αληθινής ιστορίας", το ταξίδι στο φεγγάρι και την περιπέτεια με το κήτος, με τα αντίστοιχα θέματα σε δυο έργα του Ιουλίου Βερν, "Από τη Γη στη Σελήνη" και 
"Είκοσι χιλιάδες λεύγες κάτω από τη θάλασσα"
Οι ομοιότητες είναι μακρινές, γιατί απλούστατα αλλάζουν τα μέσα και το υλικό στις περιγραφές των δυο συγγραφέων.
Του Λουκιανού τα μέσα είναι τελείως φανταστικά και μυθικά, του Βερν που έζησε στα πρόθυρα των μεγάλων ανακαλύψεων και της τεράστιας τεχνολογίας της εποχής μας, είναι προφητικά και προλέγουν τις κατακτήσεις του ανθρώπου που σύντομα πραγματοποιήθηκαν, τους διαστημικούς πυραύλους και το υποβρύχιο. 
Ωστόσο θεματική συγγένεια, έστω και μακρινή, στα κύρια μοτίβα υπάρχει...ntina
Μια Αληθινή Ιστορία
Μέρος πρώτο
Ταξίδι στη Σελήνη

Περίληψη Κεφ. 1-4.
Στα κεφ. 1-4, που αποτελούν το προοίμιο του έργου, ο Λουκιανός δικαιολογεί την ανάγκη για ελαφρά ψυχαγωγικά αναγνώσματα χρήσιμα για τους ανθρώπους που ασχολούνται με σοβαρές μελέτες. 
Ένα τέτοιο έργο είναι και η "Αληθινή ιστορία" που θα τους διασκεδάσει όχι μόνο με το παράδοξο περιεχόμενό της αλλά και με τη διακωμώδηση και τους υπαινιγμούς που περιέχει σε παλιούς ποιητές και πεζογράφους που έχουν γράψει του κόσμου τις τερατολογίες (κεφ. 2). Τέτοιοι συγγραφείς ανάμεσα σ' άλλους ήταν ο Κτησίας και ο Ιαμβούλος με γενάρχη όλων αυτών τον ομηρικό Οδυσσέα με τις γνωστές διηγήσεις του στην αυλή του Αλκινόου (κεφ. 3)
Εδώ ο Λουκιανός δηλώνει ο ίδιος από την αρχή πως τίποτε από όσα γράφει δεν είναι αληθινό και γι' αυτό οι αναγνώστες του με κανένα τρόπο δεν πρέπει να τον πιστέψουν - γιατί άραγε;
-. 5. ...Ξεκίνησα λοιπόν κάποτε με ένα καράβι από τις Ηράκλειες Στήλες4, μπήκα στο δυτικό ωκεανό5 κι αρμένιζα με ευνοϊκό άνεμο. 
Αιτία και σκοπός του ταξιδιού μου ήταν η περιέργεια και η επιθυμία να γνωρίσω καινούρια πράγματα· ήθελα ακόμη να μάθω που τελειώνει ο Ωκεανός και τι άνθρωποι κατοικούσαν πέρα από αυτόν
Γι' αυτό έβαλα μέσα στο καράβι πάρα πολλά τρόφιμα, το γέμισα με μπόλικο νερό και ξεσήκωσα και πενήντα συνομηλίκους μου που είχαν τα ίδια μυαλά μ' εμένα· 
προμηθεύτηκα πολλά όπλα, πήρα τον καλύτερο καπετάνιο που τον κατάφερα με μεγάλο μισθό και τέλος ενίσχυσα το πλοίο, ένα ελαφρό καράβι, για μακρινό και επικίνδυνο ταξίδι
Μιαν ολόκληρη μέρα και μια νύχτα αρμενίζαμε με τον καιρό πρίμα και βλέπαμε ακόμη τη στεριά, γιατί δεν ξανοιγόμαστε με μεγάλη ταχύτητα. 
Την άλλη όμως μέρα, με την ανατολή του ήλιου, ο αέρας άρχισε να δυναμώνει, το κύμα να φουσκώνει, μια μαυρίλα να απλώνεται και τότε πια δεν ήταν δυνατό ούτε τα πανιά να μαϊνάρουμε. 
Παραδοθήκαμε στον άνεμο καράβι και πλήρωμα και θαλασσοδέρναμε εβδομήντα εννέα μέρες. Στις ογδόντα8 έλαμψε ξαφνικά ο ήλιος και διακρίναμε εκεί κοντά ένα νησί ψηλό και κατάφυτο που δεν το έδερναν και τόσο άγρια τα κύματα, αφού η μεγάλη ορμή της τρικυμίας είχε πια καταλαγιάσει. 
Πλησιάσαμε, ξεμπαρκάραμε και, όπως ήμαστε τσακισμένοι ύστερα από την πολυήμερη ταλαιπωρία, μείναμε για πολύ ξαπλωμένοι στη γη. 
Κάποτε όμως σηκωθήκαμε και διαλέξαμε ανάμεσά μας τριάντα να μείνουν να φυλάγουν το καράβι και είκοσι να ανέβουν μαζί μου στο νησί, για να το εξερευνήσουμε.
Προχωρήσαμε κάπου τρία στάδια από τη θάλασσα διασχίζοντας ένα δάσος και αντικρίσαμε μια στήλη χάλκινη, χαραγμένη με γράμματα ελληνικά, ξεθωριασμένα και μισοσβησμένα, που έλεγε: 
« Ως εδώ έφτασαν ο Ηρακλής και ο Διόνυσος1». 
Υπήρχαν εκεί κοντά και δυο πατημασιές πάνω σε ένα βράχο, η μια τριάντα περίπου μέτρα και η άλλη μικρότερη. 
Η δεύτερη, η πιο μικρή, ήταν θαρρώ του Διονύσου, ενώ η άλλη του Ηρακλή. 
Προσκυνήσαμε και προχωρήσαμε. 
Δεν είχαμε απομακρυνθεί πολύ, όταν βρεθήκαμε μπροστά σε ένα ποτάμι που κατέβαζε κρασί ολόιδιο με το χιώτικο. 
Ήταν τόσο άφθονο, που σε μερικά μέρη μπορούσε κανείς και με καράβι να το περάσει. 
Βλέποντας τα σημάδια αυτά που έδειχναν ότι ο Διόνυσος πέρασε από εκεί, σκεφτόμαστε πως είχαμε ένα λόγο παραπάνω να πιστέψουμε στο επίγραμμα της στήλης. 
Επειδή θέλησα να μάθω από που πήγαζε το ποτάμι, άρχισα να προχωρώ δίπλα του αντίθετα με το ρεύμα. 
Πηγή δε βρήκα καμιά, μόνο πολλά και μεγάλα κλήματα φορτωμένα σταφύλια. 
Από το καθένα, κοντά στη ρίζα, έσταζε διάφανο κρασί και από τις σταγόνες αυτές σχηματιζόταν το ποτάμι. 
Μέσα του μπορούσε να δει κανείς και πολλά ψάρια που έμοιαζαν πολύ στο χρώμα και στη γεύση με το κρασί. 
Πιάσαμε μερικά, τα φάγαμε και μεθύσαμε. 
Τότε τα ανοίξαμε και βρήκαμε πως ήταν γεμάτα μούστο. 
Ύστερα όμως σκεφτήκαμε τα άλλα ψάρια που ζούνε στο νερό, τα ανακατεύαμε και μετριάζαμε τη μεγάλη κρασοφαγία...
συνεχίζεται...

Τετάρτη 5 Απριλίου 2023

Ούκ άν λάβοις παρά του μή έχοντος - η παροιμιώδης φράση του Μένιππου στον Χάροντα

Λουκιανού Διάλογοι
Ο Λουκιανός ήταν διακεκριμένος πολυγραφότατος σοφιστής και συγγραφέας του καιρού του, γεννημένος στη Συρία, το 120 μ. Χ. 
Έγραψε περισσότερα από 80 έργα, όλα δε στην Αττική διάλεκτο. 
Ταξίδεψε σ' όλες σχεδόν τις χώρες του αρχαίου Ρωμαϊκού κράτους. 
Έμαθε τη ρητορική κι εργάστηκεν αρχικά ως δικηγόρος. 
Αργότερα όμως έγινε και σοφιστής, επιδεικνύοντας τη τέχνη του στα πανηγύρια και τις εορτές. Στη συνέχεια, γοητευμένος από τους πλατωνικούς, άρχισε να επιδίδεται και στη φιλοσοφία. 
Τα ωραιότερα από τα έργα του είναι γραμμένα διαλογικά, σ' αυτά ειρωνεύεται (μαστιγώνοντάς τα), τα ελαττώματα της δεισιδαιμονίας, της τυπολατρίας των γραμματιζούμενων και της προσποίησης των ασχολούμενων με τη φιλοσοφία. 
Έτσι, αναδείχθηκε σε ικανότητα των ανθρώπινων παθών και αδυναμιών, που με το χλευασμό τους, επεδίωξε να τα θεραπεύσει ή έστω, σε σημαντικό βαθμό, να τα περιορίσει. 
Αναφέρεται ότι πέθανε, το 200 μ. Χ., σ' ηλικία 80 ετών περίπου, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, υποφέροντας από ποδάγρα -χωρίς όμως να 'ναι τίποτε σίγουρο.
 Πρώτος νεκρικός διάλογος Χάροντα, Μένιππου και Ερμή
Το βαρκάκι του Χάροντα φτάνει στην όχθη της Αχερουσίας. 
Οι νεκροί βγαίνουν ένας-ένας πληρώνουν το ναύλο τους - έναν οβολό- στον Χάροντα και χάνονται δεξιά. 
Τελευταίος βγαίνει ο Μένιππος, που πάει να φύγει χωρίς να πληρώσει. 
Ο Χάρος τον πιάνει από τον ώμο:
 Χάρος : Κατέβαινε, βρε καταραμένε, τον ναύλο!
Μένιππος: Δε πα' να φωνάζεις Χάρε, όσο σ' αρέσει.
 Χάρος : Πλέρωσε ρε σου λέω, για το ταξίδι που 'καμες!
Μένιππος: Δε μπορείς να πάρεις από κάποιον που δεν έχει./ η περίφημη παροιμιώδης φράση που έχει φτάσει μέχρι εμάς σήμερα Ούκ άν λάβοις παρά του μή έχοντος!
 Χάρος : Καλά! Υπάρχει κάποιος που να μην έχει έναν οβολό;
Μένιππος: Αν είναι και κάνας άλλος, δε ξέρω. Εγώ πάντως δεν έχω.
 Χάρος : Βρωμιάρη. Θα σε πάω στον Πλούτωνα, αν δε πληρώσεις.
Μένιππος: Κι εγώ θα σου ρίξω μία με το κουπί και θα σου σπάσω το κρανίο.
 Χάρος : Τζάμπα ταξίδεψες δηλαδής;
Μένιππος: Ο Ερμής, που με κουβάλησε 'δω, να σε πλερώσει.
Ερμής: Θα 'πρεπε να πουληθώ ολάκερος αν ήταν να πλερώνω τους πεθαμένους.
 Χάρος : Δε θα το κουνήσω στιγμή από κοντά σου.
Μένιππος: Αν είν' έτσι, βγάλε όξω τη βάρκα και κάτσε. Μα δεν έχω μία! Τι θα πάρεις;
 Χάρος : Δεν ήξερες ρε, πως έπρεπε να 'χεις το ναύλο;
Μένιππος: Το 'ξερα και λοιπόν; Αφού δεν είχα μία, τι να 'κανα; Να μη πέθαινα;
 Χάρος : Δηλαδή μόνο συ θα καυχιέσαι πως τη πέρασες τζάμπα;
Μένιππος: Ε όχι και τζάμπα ρε μάγκα! Νερά έβγαζα, κουπί τράβηξα και μόνο 'γω απ' όλους, δεν έκλαιγα!
 Χάρος : Αυτά δε περνάνε σε βαρκάρη! Πλέρωσε το ναύλο. Δε μπορεί να γίνει αλλιώς!
Μένιππος: Ε τότε γύρνα με πίσω...
 Χάρος : Ωραία τα λες. Να τις φάω κι από πάνω από τον Αιακό!
Μένιππος: Ε τότε μη μου κολλάς.
 Χάρος : Δείξε μου τι έχεις μες στο σακί;
Μένιππος: Λούπινα. Θες λιγάκι; Κι ένα πρόσφωρο.
 Χάρος : Από που μας κουβάλησες βρε Ερμή τούτο το κοπρόσκυλο; Το τι έλεγε στο ταξίδι δε περιγράφεται! Πείραζε και κορόϊδευε όλους τους άλλους κι ήταν ο μόνος που τραγουδούσε ενώ κείνοι θρηνούσανε.
Ερμής: Δε ξέρεις Χάρε ποιον είχες στη βάρκα; Τον Μένιππο! 'Ανθρωπος τελείως λεύτερος. Τίποτε δεν τονε νοιάζει!
Ο Μένιππος βρίσκει ευκαιρία που ο Χάρος μιλά με τον Ερμή και τη κοπανά...
 Χάρος : Αχ και να σε πιάσω καμιά φορά...
   Ακούγετ' η φωνή του Μένιππου από μακριά
Μένιππος: Αν με πιάσεις φίλε μου. Δυο φορές δε μπορείς να με πιάσεις.