Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026

το Yellowstone μέσα από τα δικά μου μάτια...

                                               Yellowstone 
          -. δεν περνάνε τουρίστες από δω;
          -. περνάνε  αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν. 
...και γιατί έμεινα σε αυτή την στιχομυθία;
...ας την ξαναθυμηθώ:
Beth απευθυνόμενη στον Rip   - ρώτησα τον μπάρμπαν για τουρίστες και έβαλε τα γέλια
Λέω: δεν περνάνε τουρίστες από δω;
Και απαντάει: περνάνε μα δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν!
και ο Sheridan δεν εξηγεί τίποτε - εδώ και η δύναμη αυτής της μικρής ανταλλαγής - βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν εξηγεί τίποτε. 
Το αφήνει να αιωρείται.
Η κουβέντα ξεκινά σχεδόν αδιάφορα, με την ερώτηση για τους τουρίστες, και η απάντηση είναι: "Yeah, they pass through, but we don't let them stop"(Ναι, περνούν από εδώ, αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν)
-. "περνάνε, αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν" με απλά λόγια "δεν θέλουμε να γίνει ο τόπος μας προορισμός"
Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να περνάς από κάπου και στο να εγκαθίστασαι, να καταναλώνεις, να αγοράζεις, να αλλάζεις αυτό που υπάρχει.
Ο τουρίστας μπορεί να δει τη Montana, να περάσει από αυτήν, να θαυμάσει το τοπίο. 
Αλλά το "να σταματήσει" σημαίνει κάτι περισσότερο - να αρχίσει να αποκτά σχέση με τον τόπο ως καταναλωτής.
Και εκεί βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ο πυρήνας του Yellowstone.
-. είναι μια εξαιρετικά συμπυκνωμένη φράση για την εισβολή του "έξω"
Ο κόσμος του Yellowstone βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με ανθρώπους που έρχονται απ' έξω:
τουρίστες,
επενδυτές,
πλούσιοι αγοραστές γης,
κατασκευαστές
άνθρωποι που βλέπουν τη Montana ως "ευκαιρία",
άνθρωποι που βλέπουν το τοπίο ως προϊόν.

Και εδώ ο Sheridan κάνει κάτι πολύ έξυπνο.
Δεν βάζει τον χαρακτήρα να πει:
"Μισούμε τους τουρίστες"
Λέει:
"Περνάνε. Αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν"
Δηλαδή: η ύπαρξη του άλλου είναι αποδεκτή· η κατάληψη του χώρου όχι.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό.
-. και υπάρχει μια βαθύτερη ειρωνεία
Εδώ βρίσκεται, για μένα, το πιο ενδιαφέρον σημείο.
Η ίδια η σειρά Yellowstone είναι προϊόν αυτής της διαδικασίας.
Εμείς, οι θεατές, είμαστε ουσιαστικά οι "τουρίστες"
Μπαίνουμε στη Montana από την οθόνη μας. 
Κοιτάμε τα βουνά, 
τα άλογα, 
τα ranches, 
το τοπίο, 
τη ζωή που παρουσιάζεται ως αυθεντική και πρωτόγονη.
Και μετά η σειρά μας λέει:
Μπορείτε να περάσετε.
Αλλά αυτός ο κόσμος δεν σας ανήκει.
Αυτό είναι σχεδόν ένα κλείσιμο του ματιού του Sheridan προς τον ίδιο τον θεατή.
Και γι' αυτό θεωρώ πολύ σημαντικό ότι η φράση έρχεται τόσο φυσικά και μετά η σκηνή τελειώνει. 
Δεν υπάρχει διάλεξη περί "παράδοσης", 
"γης", 
"τουρισμού" ή "εκσυγχρονισμού".
Ο δημιουργός εμπιστεύεται εμάς τους θεατές να καταλάβουμε (από τις συζητήσεις μου ελάχιστοι κατάλαβαν)
Και υπάρχει ακόμη κάτι που μου αρέσει περισσότερο
Η απάντηση δεν είναι:
"Δεν τους θέλουμε"
Είναι:
"Δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν"
Αυτό μεταφέρει το βάρος από την αντιπάθεια στην περιφρούρηση.
Δεν λέει "ο ξένος είναι κακός"
Λέει περίπου:
Ο ξένος μπορεί να υπάρχει.
Αλλά δεν έχει αυτομάτως δικαίωμα να μετατρέψει τον δικό μας τόπο σε δικό του τόπο.
Και αυτό συνδέεται με ολόκληρη τη βασική σύγκρουση του Yellowstone: ποιος έχει δικαίωμα πάνω στη γη και ποιος αποφασίζει τι θα γίνει με αυτήν.
Γι' αυτό η φράση είναι πολύ μεγαλύτερη από το κυριολεκτικό της περιεχόμενο.
Και θα πω και κάτι ακόμη: το "we don't let them stop" είναι πολύ πιο δυνατό από το "we don't want them here". 
Το δεύτερο είναι δήλωση συναισθήματος. 
Το πρώτο είναι δήλωση ορίου.
Και αυτό είναι που με έκανε να σταθώ σ' αυτή τη φράση - δεν είναι φιλοσοφία, 
δεν είναι θεωρία, δεν είναι "ήξεις-αφήξεις". 
Είναι μια λαϊκή, πρακτική πρόταση που περιέχει ολόκληρη κοσμοθεωρία.
Και μου γεννήθηκε το ερώτημα - γιατί ο Sheridan βάζει αυτή τη φράση ακριβώς στο στόμα της Beth και όχι του John ή του Rip.
Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, η επιλογή της Beth είναι πολύ πιο σημαντική από όσο φαίνεται αρχικά.
Ο John θα μπορούσε να πει αυτή τη φράση. 
Ο Rip επίσης. 
Όμως, αν την έλεγε ένας από τους δύο, θα είχε κυρίως την έννοια της υπεράσπισης της γης. Στο στόμα της Beth αποκτά κάτι πιο σύνθετο - γίνεται δήλωση για το ποιος επιτρέπεται να εισέλθει στον κόσμο σου και μέχρι πού.
1. Ο John θα μιλούσε ως ιδιοκτήτης
Ο John Dutton έχει μια πολύ συγκεκριμένη σχέση με τη γη - είναι κληρονόμος, 
ιδιοκτήτης, 
φύλακας ενός οικογενειακού κόσμου.
Αν έλεγε:
"Περνάνε, αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν"
θα ακούγαμε κυρίως:
"Δεν θα τους επιτρέψω να αγοράσουν, να αναπτύξουν και να αλλάξουν τη γη μου"
Είναι μια πολιτική και οικονομική θέση.
Ο John αντιστέκεται στην αλλαγή επειδή θεωρεί ότι έχει ευθύνη απέναντι σε κάτι που παρέλαβε.
2. Ο Rip θα το έλεγε ως φύλακας
Ο Rip είναι ακόμη πιο διαφορετικός.
Ο Rip δεν είναι πραγματικά "ιδιοκτήτης" του Yellowstone. 
Είναι ο άνθρωπος που βρίσκεται στα όρια και τα προστατεύει.
Άρα από τον Rip η φράση θα σήμαινε:
"Αυτό είναι το όριό μας. Μην το περάσεις"
Είναι σχεδόν σωματική έννοια του συνόρου.
Ο Rip δεν χρειάζεται να εξηγήσει γιατί. 
Το κάνει.
3. Η Beth όμως είναι κάτι άλλο
Η Beth βρίσκεται ανάμεσα στους δύο κόσμους.
Δεν είναι ούτε ο παραδοσιακός rancher όπως ο John, ούτε ο άνθρωπος της πράξης όπως ο Rip.
Η Beth καταλαβαίνει τον κόσμο που έρχεται απ' έξω.
Ξέρει πώς λειτουργούν:
οι επιχειρήσεις,
τα χρήματα,
οι επενδυτές,
οι εταιρείες,
οι πλούσιοι,
η αγορά ακινήτων,
η επιθυμία για κατοχή.

Και το σημαντικότερο:
η Beth γνωρίζει τη γλώσσα του εισβολέα.
Μπορεί να μπει στο δωμάτιο ενός επιχειρηματία και να τον αντιμετωπίσει με τους δικούς του κανόνες.
Γι' αυτό όταν λέει:
"They pass through, but we don't let them stop" (Περνούν, αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν) δεν ακούγεται σαν ένας άνθρωπος που φοβάται τον εξωτερικό κόσμο.
Ακούγεται σαν άνθρωπος που τον γνωρίζει πολύ καλά και ξέρει πού πρέπει να του κλείσει την πόρτα.
4. Και εδώ υπάρχει μια υπέροχη αντίφαση της Beth
Η Beth είναι ίσως ο χαρακτήρας που βρίσκεται περισσότερο από όλους σε σύγκρουση με την ιδέα της "παράδοσης"
Είναι επιθετική, 
σύγχρονη, 
οικονομικά πανέξυπνη, 
κυνική, 
ασυμβίβαστη.
Κι όμως, είναι αυτή που υπερασπίζεται έναν κόσμο που εκ πρώτης όψεως είναι προνεωτερικός.(όποιος θέλει και δεν γνωρίζει ας ψάξει να δει τι ακριβώς σημαίνει η λέξη "προνεωτερικός"}
            Αυτό είναι πολύ Sheridan.
Η Beth δεν υπερασπίζεται τη γη επειδή είναι μια αθώα φυσιολάτρισσα.
Την υπερασπίζεται επειδή καταλαβαίνει την αξία της.
Και εδώ το "αξία" έχει διπλό νόημα - οικονομική αξία αλλά και υπαρξιακή αξία.
Η γη δεν είναι απλώς κάτι που μπορεί να πουληθεί.
5. Και υπάρχει κάτι ακόμη βαθύτερο - η Beth ξέρει ότι ο τουρίστας δεν είναι απλώς τουρίστας
Εδώ νομίζω βρίσκεται το πραγματικά ενδιαφέρον σημείο της φράσης.
Ο τουρίστας που σταματάει σήμερα για να δει το τοπίο μπορεί αύριο να πει:
Θα ήθελα ένα σπίτι εδώ.
Και μετά:
Θα ήθελα ένα ξενοδοχείο.
Και μετά:
Θα μπορούσε να γίνει ένα resort.
Και μετά:
Ας αναπτύξουμε την περιοχή.
Δηλαδή το "σταματάω" δεν είναι απλώς στάση.
Είναι η αρχή της οικειοποίησης.
Και η Beth, περισσότερο ίσως από οποιονδήποτε άλλο χαρακτήρα, αντιλαμβάνεται αυτή τη διαδικασία.
6. Γι' αυτό η Beth είναι η κατάλληλη φωνή για αυτή τη φράση
Ο John λέει ουσιαστικά:
-. Αυτή είναι η γη μας.
Ο Rip:
-. Μην την αγγίζεις.
Η Beth λέει κάτι πολύ πιο λεπτό:
-. Μπορείς να περάσεις από τον κόσμο μας. 
Δεν σημαίνει ότι μπορείς να γίνεις μέρος του με τους δικούς σου όρους.
Και αυτό είναι τεράστια διαφορά.
Και θα πήγαινα ακόμη παραπέρα
Η Beth είναι ένας χαρακτήρας που δεν ανήκει πραγματικά πουθενά ολοκληρωτικά.
Έχει μεγαλώσει μέσα στον κόσμο του ranch αλλά καταλαβαίνει τον κόσμο των εταιρειών.
Ξέρει την αγριότητα του πατέρα της αλλά και την αγριότητα της αγοράς.
Μπορεί να μιλήσει στον Rip και στον John και την ίδια στιγμή να μιλήσει στον επιχειρηματία απέναντί της.
Άρα είναι το μεταφραστικό όργανο της σειράς ανάμεσα στους δύο κόσμους.
Και γι' αυτό η φράση, στο στόμα της, δεν ακούγεται σαν:
"Εμείς είμαστε καλοί και αυτοί κακοί"
Ακούγεται περισσότερο σαν
"Ξέρω τι είστε. Ξέρω τι θέλετε. Και ξέρω πού θα σας σταματήσω"
Αυτό είναι πολύ Beth.
Και υπάρχει μια τελευταία ειρωνεία που νομίζω αξίζει να κρατήσουμε: 
η Beth είναι ίσως ο άνθρωπος που περισσότερο από όλους μετατρέπει την αγάπη για έναν τόπο σε επιθετική πράξη προστασίας του. 
Δεν προστατεύει το Yellowstone με αγνότητα, το προστατεύει με τα ίδια όπλα (χρήμα, 
εξουσία, 
εκβιασμό, 
στρατηγική) που χρησιμοποιούν και αυτοί που θέλουν να το κατακτήσουν.
Για αυτό έχω "αγαπήσει" τον Sheridan - δεν μας δίνει έναν απλό "καλό" κόσμο απέναντι σε έναν "κακό" κόσμο.
Μας δείχνει δύο μορφές δύναμης να συγκρούονται για το ποιος θα έχει το δικαίωμα να ορίσει τι θα γίνει με έναν τόπο.
Και γι' αυτό, τελικά, η λέξη "σταματήσουν" είναι πολύ πιο σημαντική από τη λέξη "τουρίστες"
Λίγο πριν η Beth πει αυτά τα λόγια ακούμε τον αφηγητή να μιλά για την Γη και λέει χαρακτηριστικά "η ελεύθερη Γη δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν" -αυτή η φράση εμένα με "πόνεσε" πολύ, ίσως γιατί με πονάει πολύ η λεηλασία της Γης!
Ναι. Με πονάει πολύ αυτή η φράση, γιατί αν την πάρω στα σοβαρά (εγώ, δεν γνωρίζουν πως την έχουν "πάρει" όλοι οι άλλοι που έχουν δει το θαυμάσιο έργο αυτό του Sheridan) , ανατρέπει ολόκληρη τη λογική πάνω στην οποία στηρίζεται η ιδιοκτησία της γης.
"Η ελεύθερη γη δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν"
Δεν είναι απλώς μια οικολογική φράση. 
Είναι σχεδόν οντολογική δήλωση.
Και η αμέσως επόμενη πρόταση της Beth "περνάνε, αλλά δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν" αποκτά πολύ διαφορετικό βάρος στα δικά μου αυτιά!
Γιατί;
Γιατί ξαφνικά υπάρχει μια αντίφαση:
Η γη δεν ανήκει σε κανέναν.
Κι όμως, εμείς προσπαθούμε να την προστατεύσουμε σαν να μας ανήκει.
Και αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του Yellowstone.
Ο άνθρωπος λέει:
"Αυτή είναι η γη μου"
Η ίδια η γη, αν μπορούσε να μιλήσει, θα μπορούσε να απαντήσει:
Πότε έγινα δική σου;
αλήθεια - πότε έγινε δική μας η ΓΗ; 
Οποίο θράσος!
Θράσος, γιατί ξεχνάμε πως η παρουσία μας στον κόσμο είναι μια προσωρινή παραχώρηση και όχι ένα μόνιμο δικαίωμα.
Και εδώ είναι το σημείο (εκτός των πολλών άλλων στο Yellowstone) που μου έκλεψε την προσοχή! 
Δεν λέει:
"Η γη ανήκει σε όλους"
Αυτό θα εξακολουθούσε να βάζει τον άνθρωπο στο κέντρο.
Λέει κάτι πολύ πιο ριζικό:
"Η ελεύθερη γη δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν"
Ούτε σε εμένα.
Ούτε σε εσένα.
Ούτε στην οικογένεια Dutton.
Ούτε στο κράτος.
Ούτε σε μια εταιρεία.
Και τότε η σχέση μας με τη Γη μετατοπίζεται από την ιδιοκτησία στην ευθύνη.
Και υπάρχει μια τραγική ειρωνεία στο Yellowstone
Οι Dutton αγωνίζονται απεγνωσμένα να μη χάσουν τη γη.
Αλλά αν πάρουμε κυριολεκτικά τη φράση του αφηγητή, υπάρχει ένα παράδοξο:
προσπαθούν να προστατεύσουν κάτι που θεωρούν ότι δεν πρέπει να ανήκει σε κανέναν, διεκδικώντας οι ίδιοι την κυριότητά του.
Δεν σημαίνει ότι η σειρά λέει πως οι Dutton έχουν άδικο ή πως οι αντίπαλοί τους έχουν δίκιο. 
Ο Sheridan, δεν θα μας έδεινε μια τόσο εύκολη λύση.
Μας βάζει μέσα σε μια τραγωδία:
Για να προστατεύσεις έναν τόπο από εκείνον που θέλει να τον λεηλατήσει, πρέπει πολλές φορές να χρησιμοποιήσεις την ίδια γλώσσα εξουσίας και ιδιοκτησίας που γέννησε τη λεηλασία.
Και ίσως αυτός είναι ένας από τους λόγους που η σειρά έχει αυτή τη μελαγχολία.
Γιατί όταν βλέπεις τη Γη όχι ως "περιουσία", αλλά ως κάτι που υπήρχε πριν από εμάς και θα μπορούσε να συνεχίσει χωρίς εμάς, η λεηλασία της δεν μοιάζει πλέον απλώς με κακή διαχείριση φυσικών πόρων.
Μοιάζει με παραβίαση μιας σχέσης.
Ένα δάσος δεν είναι μόνο ξυλεία.
Ένα ποτάμι δεν είναι μόνο κυβικά μέτρα νερού.
Ένα βουνό δεν είναι μόνο οικόπεδα.
Ένα ζώο δεν είναι μόνο «πόρος».
Και τότε η φράση "δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν" γίνεται σχεδόν κραυγή εναντίον της ιδέας ότι επειδή μπορούμε να βάλουμε έναν τίτλο ιδιοκτησίας πάνω σε κάτι, αποκτήσαμε και το δικαίωμα να το κάνουμε ό,τι θέλουμε.
Και θα σας πω κάτι που θεωρώ πολύ όμορφο στη συγκεκριμένη σκηνή:
ο Sheridan δεν βάζει τη Γη να μιλήσει. 
Βάζει έναν άνθρωπο να μιλήσει για τη Γη.
Και αμέσως μετά βάζει την Beth να μιλήσει για τα ανθρώπινα όρια.
Σαν να κάνει μια μετάβαση:
Γη → άνθρωπος → ιδιοκτησία → όριο.
Και το ερώτημα που μένει, χωρίς να το απαντήσει, είναι ίσως το πιο δύσκολο:
Αν η Γη δεν μπορεί πραγματικά να ανήκει σε κανέναν, τότε τι δικαίωμα έχουμε να αποφασίζουμε πόσο από αυτήν θα καταναλώσουμε;
Εκεί, νομίζω, η σκηνή ξεφεύγει από το Yellowstone και γίνεται κάτι πολύ μεγαλύτερο.
    Η άγρια φύση δεν μπορεί να ανήκει στον άνθρωπο,
    για να του ανήκει η γη πρέπει να στρώσει τσιμέντο
    να την καλύψει με κτήρια
    και να στοιβάξει τόσο πολλά σπίτια
    που στο ένα σπίτι μυρίζουν το φαγητό του διπλανού
    πρέπει να καταστρέψει για να πουλήσει ΠΑΡΘΕΝΑ ΓΗ, ΧΕΡΣΑ ΓΗ
    Η ελεύθερη Γη δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν.
Beth - ρώτησα τον μπάρμπαν για τουρίστες και έβαλε τα γέλια
Λέω: δεν περνάνε τουρίστες από δω;
Και απαντάει: περνάνε μα δεν τους αφήνουμε να σταματήσουν!
Rip: το τέλειο μέρος για μένα
Beth : έχει στύλους για δέσιμο αλόγων,
αν τυχόν θέλουμε να πάμε με τα άλογα
Rip: θα σου σελώσω ένα..
        Εν κατακλείδι, ο Sheridan δεν προσπαθεί να ωραιοποιήσει την πραγματικότητα. 
Την αποκαλύπτει...
                και ο νοών νοείτω...
κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina

Ο πρωτοπόρος της τεχνητής νοημοσύνης, Geoffrey Hinton λέει: Δημιουργούμε εξωγήινα όντα. Είμαι πρόθυμος να είμαι εγωιστής και να επιλέξω ανθρώπους

Ο πρωτοπόρος επιστήμονας των υπολογιστών εξηγεί γιατί ο Trump χρησιμοποιεί λάθος τον όρο "υπερνοημοσύνη", άν η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εξαλείψει την ανθρωπότητα και πώς η μεγαλύτερη πρόκλησή μας θα είναι να αποδεχτούμε ότι δεν είμαστε τα μόνα νοήμονα όντα
Ο Donald Trump  είναι ένας διεφθαρμένος και επικίνδυνος γέρος του οποίου η εμμονή με τον όρο υπερνοημοσύνη αποδεικνύει ότι δεν γνωρίζει τίποτα για την AI, δήλωσε ο  Geoffrey Hinton, νονός της τεχνολογίας, σε μια εκτενή συνέντευξη όπου επανέλαβε εμφατικά τις πρόσφατες προειδοποιήσεις του ότι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν υπαρξιακή απειλή για την ανθρωπότητα και χλεύασε τους ισχυρισμούς ότι ο κλάδος θα μπορούσε να αυτορρυθμιστεί.
Ο πρωτοπόρος επιστήμονας των υπολογιστών, του οποίου το έργο βοήθησε να τεθούν τα θεμέλια της σύγχρονης AI, έχει έκτοτε γίνει ένας από τους πιο ένθερμους επικριτές της τεχνολογίας. 
Οι τελευταίες του παρατηρήσεις έρχονται μετά από έναν ταραχώδη μήνα κατά τον οποίο ένας αυξανόμενος κατάλογος κορυφαίων επιστημόνων και ερευνητών τεχνητής νοημοσύνης ενώθηκε με τον Geoffrey Hinton κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το πώς η τεχνολογία που βοήθησε να δημιουργηθεί θα μπορούσε τελικά να ξεφύγει από τον ανθρώπινο έλεγχο, πυροδοτώντας μια κρίση στον κλάδο, τη βιαστική σύγκληση συνεδριάσεων του Κογκρέσου και μια σπάνια παγκόσμια συναίνεση ότι κάτι πρέπει να γίνει.
Υπήρξε όμως έντονη αντίδραση. 
Την περασμένη εβδομάδα, ο επικεφαλής της πιο πολύτιμης εταιρείας στον κόσμο, με έδρα το Τορόντο, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά τoυ Hinton.
-. Τον αγαπώ. 
Μισώ όμως τις προβλέψεις του… 
Όλες οι προβλέψεις του είναι λανθασμένες. 
Αρκετά με τις προβλέψεις - δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Jensen Huang, στον podcaster Ezra Klein. 
 Ο Huang, η εταιρεία του οποίου κατασκευάζει τα τσιπ που χρειάζονται οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, απέρριψε τις έντονες ανησυχίες του Hinton,ο οποίος επισημαίνει πως ο ρυθμός και το εύρος της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης στην πρώτη γραμμή θα μπορούσαν σύντομα να ξεπεράσουν την ανθρώπινη ικανότητα να την ελέγξουν και ιδιαίτερα την προειδοποίησή του ότι υπάρχει πιθανότητα 10-20% η τεχνητή νοημοσύνη να προκαλέσει την εξαφάνιση της ανθρώπινης ζωής τις επόμενες δεκαετίες.
-. Αυτό το στοιχείο δεν βασίζεται στην επιστήμη, δεν βασίζεται στην έρευνα. 
Το ότι προέρχεται από έναν επιστήμονα δεν τον καθιστά επιστημονικό. 
Αυτές οι προβλέψεις είναι επιζήμιες, δήλωσε ο Jensen Huang.
-. Μη νομίζετε ούτε για ένα δευτερόλεπτο ότι επειδή είστε κινδυνολόγος προσφέρετε κοινωνικό καλό. 
Δεν είναι αλήθεια. 
Επομένως, πιστεύω ότι όλοι θα πρέπει απλώς να είμαστε πιό σοφοί, πιο ώριμοι, να βασιζόμαστε σε στοιχεία, να είμαστε επιστημονικοί
Όμως ο Geoffrey Hinton δήλωσε ότι όσοι τον επικρίνουν χάνουν ένα ευρύτερο νόημα σχετικά με τη φύση του κινδύνου και είπε:
-. Δεν προβλέπω συγκεκριμένα κάτι.
Προσπαθώ να μεταφέρω ότι υπάρχει μια πραγματικά σοβαρή πιθανότητα να συμβεί κάτι. 
Αν, για παράδειγμα, σας έλεγαν ότι υπήρχε πιθανότητα 10% να τρακάρει ένα λεωφορείο, δεν θα επιβιβαζόσασταν στο λεωφορείο.
Το νόημα της αναφοράς αριθμών είναι να ειπωθεί ότι αυτός είναι ένας σοβαρός κίνδυνος. 
Δεν ξέρουμε πόσο σοβαρός, αλλά είναι σοβαρός.
     Οι πρόσφατες παραβιάσεις της ασφάλειας έχουν προκαλέσει συγκρίσεις με μια ιστορία τεχνο-δυστοπίας.
Η πρόσφατη ανεπιθύμητη παραβίαση της τεχνολογικής εταιρείας Hugging Face από ένα σμήνος πρακτόρων Τεχνητής Νοημοσύνης που ξέφυγε από τα όρια που τους έθεσε ο δημιουργός τους, έχει διχάσει την τεχνολογική κοινότητα, με ορισμένους να τη βλέπουν ως παράδειγμα του τι θα μπορούσε να ακολουθήσει, ενώ άλλοι κατηγορούν τους επικριτές για ανθρωπομορφισμό συστημάτων που απλώς ακολουθούν οδηγίες.
Ο Geoffrey Hinton
θεωρεί ότι η απόρριψη τέτοιων σεναρίων δεν είναι σοφή.
Αυτά όλα κάποτε ήταν το πεδίο της επιστημονικής φαντασίας. 
Όλα αυτά πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν εντελώς φανταστικά. 
Και όμως όλα συνέβησαν.
Αυτό παλαιότερα ανήκε στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.
Όπως το: -. θα έχουμε πράκτορες Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίοι θα γίνουν ανεξέλεγκτοι. 
και άκουγες να λένε:
-. Έλα τώρα, σιγά μη γίνει αυτό!
Όπως το: -. θα γίνουν ανεξέλεγκτοι και θα μάθουν πώς να επικοινωνούν μεταξύ τους
και επειδή νόμιζαν ότι υπήρχε τρόπος να γίνει κάτι τέτοιο, άκουγες να λένε:
-. έλα τώρα, σιγά μη γίνει αυτό!
 Όπως το: -.  θα έχουν έντονες συναισθηματικές εκφράσεις όπως, ‘Θεέ μου!'” 
και άκουγες να λένε:
-. φυσικά, δεν εννοούν πραγματικά “Θεέ μου”. 
Απλώς παπαγαλίζουν τις λέξεις που χρησιμοποιούμε. 
Όπως το: -.  “Θα μάθουν να θυσιάζονται για το κοινό καλό!”
...λοιπόν, όλα αυτά μόλις πριν από λίγα χρόνια απορρίπτονταν ως απόλυτη φαντασία. 
Και όμως έχουν συμβεί όλα!
Παραδέχεται με θέρμη ο Hinton, ότι ούτε οι προειδοποιήσεις των επικριτών της Τεχνητής Νοημοσύνης ούτε οι υποσχέσεις των υποστηρικτών της μπορούν να βασίζονται σε ακριβείς προβλέψεις για το τι θα κάνει η τεχνολογία. 
Αλλά, υποστηρίζει, η αβεβαιότητα δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού. 
-. Το μοναδικό πρόβλημα με την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ότι αν κάτι πάει στραβά, αν αναλάβει τον έλεγχο, δεν έχεις δεύτερη ευκαιρία. 
Δεν μπορούμε να πούμε, "λοιπόν, χάσαμε αυτήν την φορά. 
Ας ξανατρέξουμε το παιχνίδι". 
Δεν είναι έτσι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Geoffrey Hinton έχει ιστορικό στο να βλέπει πράγματα εκεί όπου άλλοι δεν έβλεπαν. 
Εργάστηκε σε σχετική αφάνεια στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο κατά τη διάρκεια δύο "χειμώνων" Τεχνητής Νοημοσύνης, όταν ο κλάδος του στον τομέα του - η προσπάθεια να διδάξει στις μηχανές να λειτουργούν με τρόπο παρόμοιο με τον ανθρώπινο εγκέφαλο - θεωρούνταν σκοτεινός, περιθωριακός. 
Ήταν εμμονικός, προσηλωμένος στην ιδέα ότι, όπως και ο εγκέφαλος, τα συστήματα υπολογιστών θα μπορούσαν να σχεδιαστούν για να μαθαίνουν μοτίβα από δεδομένα, αντί να ακολουθούν μόνο σαφείς,προκαθορισμένους κανόνες.
-. Πιστεύαμε ότι αν μπορούσες να καταλάβεις πώς μάθαινε ο εγκέφαλος, οι μηχανές θα μάθαιναν με τον ίδιο τρόπο και αν είχες αρκετή υπολογιστική ισχύ, θα έκαναν καταπληκτικά πράγματα, είπε.
Αλλά ο νεοσύστατος τομέας των νευρωνικών δικτύων χλευάστηκε από τους συνομηλίκους του.
Μόλις το 2009, όταν ο Yoshua Bengio, Καναδός συνάδελφος και στενός συνεργάτης του Hinton, έστειλε μια εργασία σε συνέδριο μηχανικής μάθησης, ένας από τους κριτές τους είπε: -. Αυτή η εργασία δεν έχει θέση σε συνέδριο μηχανικής μάθησης..
Αφορά νευρωνικά δίκτυα! - (Τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα (Artificial Neural Networks - ANN) είναι υπολογιστικά μοντέλα εμπνευσμένα από τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου, τα οποία χρησιμοποιούνται στη μηχανική μάθηση και στην τεχνητή νοημοσύνη)
Χρειάστηκε η κυβέρνηση του Καναδά, η οποία χρηματοδότησε χρόνια φαινομενικά άκαρπων πειραματισμών από τον Hinton και τη μικρή του ομάδα (ορισμένοι εκ των οποίων, όπως ο Bengio, είναι πλέον κυρίαρχες μορφές στον τομέα της AI), για να συνειδητοποιηθούν οι δυνατότητες των νευρωνικών δικτύων.
Το 2012, ο ίδιος και οι φοιτητές του ανέπτυξαν ένα πρόγραμμα αναγνώρισης εικόνων που ξεπέρασε κατά πολύ τους ανταγωνιστές του. 
Εκείνη τη χρονιά, η Google εξαγόρασε την εταιρεία του Hinton, DNNresearch Inc, έναντι 44 εκατομμυρίων δολαρίων. 
Τα νευρωνικά δίκτυα στηρίζουν πλέον τα μοντέλα των πιο πολύτιμων εταιρειών AI. 
Ο  Hinton εντάχθηκε στην Google για να συνεχίσει την έρευνά του στη βαθιά μάθηση (deep learning), ενώ παράλληλα εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. 
-. Μακροπρόθεσμα, τεράστιες νέες καινοτομίες προέρχονται από τη βασική έρευνα, δήλωσε ο Hinton!
Η δικαίωση βρίσκεται στο ράφι πάνω από το τζάκι του σπιτιού του Hinton από κόκκινο τούβλο, σε μια καταπράσινη γειτονιά του Τορόντο. 
 Ανάμεσα στο συνονθύλευμα των τροπαίων βρίσκεται το μικρό ασημένιο πιάτο του βραβείου Turing (που συχνά αποκαλείται το βραβείο Νόμπελ της πληροφορικής), το οποίο κέρδισε μαζί με τον Bengio και τον συνάδελφό του Yann LeCun.
Ο Geoffrey Hinton κατέχει επίσης το βραβείο Νόμπελ Φυσικής.
Όμως το 2023, ο Geoffrey Hinton ανακοίνωσε την παραίτησή του από τον τεχνολογικό κολοσσό για να μπορεί να μιλάει μιλήσει ελεύθερα για τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης - όπως χαρακτηριστικά είπε!
Σήμερα, οι ανησυχίες του επεκτείνονται στις ισχυρές προσωπικότητες που κατασκευάζουν ορισμένα από τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης και στις πολιτικές πεποιθήσεις αυτών των ανδρών. 
Ο  Geoffrey Hinton δήλωσε ότι οι επενδυτές επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capitalists) στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, Marc Andreessen και
Peter Thiel, καθώς και ο διευθύνων σύμβουλος της πρόσφατα μετονομασθείσας SpaceXSI, Elon Musk , δεν πιστεύουν στη δημοκρατία. 
-. Βλέπουν τους εαυτούς τους ως Υπερανθρώπους (Übermenschen) που πιστεύουν ότι θα έπρεπε να ελέγχουν την κοινωνία και ότι ο  Trump είναι ένα χρήσιμο εργαλείο προς αυτόν τον σκοπό, είπε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, από την πλευρά του, παρατηρώντας αναμφίβολα πώς οι τεράστιες αποτιμήσεις των εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν στηρίξει το χρηματιστήριο, ισχυρίστηκε ότι το μόνο πράγμα που χρειάζεται για να χαλιναγωγηθεί η AI είναι ένας "έξυπνος πρόεδρος", απέρριψε οποιεσδήποτε κυβερνητικές δικλίδες ασφαλείας υπέρ του να επιτραπεί στις εταιρείες να αυτορρυθμιστούν και έγραψε στη σελίδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι όποιος δεν χρησιμοποιεί τον προτιμώμενο νέο του όρο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, "υπερνοημοσύνη" (super intelligence), είναι "Ο ΕΧΘΡΟΣ"
Ο Geoffrey Hinton αποκάλεσε τον Trump "έναν διεφθαρμένο, γερο-εγκληματία"
-. Είμαι σίγουρος ότι οι εταιρείες πετρελαίου και αμιάντου θα ήθελαν επίσης [να αυτορυθμιστούν]
Πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να είχε επιτραπεί στις καπνοβιομηχανίες να σχεδιάσουν τις προειδοποιήσεις στα πακέτα; 
Ώστε να μπορούν να τις τυπώνουν με γραμματοσειρά μεγέθους έξι πόντων, σε σκούρο γκρι πάνω σε μαύρο.

Η χρήση του όρου "υπερνοημοσύνη" από τον Trump  αποδεικνύει ότι δεν καταλαβαίνει "σχεδόν τίποτα" για την τεχνητή νοημοσύνη, πρόσθεσε ο Hinton.
-. Πήρε έναν τεχνικό όρο που έχει πολύ σαφή έννοια και τον ξαναχρησιμοποίησε.
 Η “υπερνοημοσύνη” σημαίνει ότι είναι πιο έξυπνη από τους ανθρώπους, και ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και τουλάχιστον 20 χρόνια. 
Έχει πολύ σαφή έννοια. 
Και τώρα λέει ότι θα αποκαλούμε την τεχνητή νοημοσύνη “υπερνοημοσύνη”. 
Δεν μπορείς να την κάνεις πιο έξυπνη από τους ανθρώπους απλώς και μόνο επειδή την αποκαλείς πιο έξυπνη από τους ανθρώπους - συμπλήρωσε ο Hinton
Η ταχύτητα και το εύρος των εξελίξεων έχουν εντείνει την ανησυχία για καταστροφές και για την αδυναμία της κοινωνίας να αντιμετωπίσει τη φύση της πρόκλησης. 
Αλλά ο Hinton. βλέπει επίσης ένα επιπρόσθετο εμπόδιο: να βοηθηθούν οι άνθρωποι να κατανοήσουν τα "εξωγήινα όντα" που δημιουργούν οι εταιρείες.
-. Οι άνθρωποι έχουν ένα πολύ κακό μοντέλο για το τι είναι οι άνθρωποι, και γι’ αυτό αποτυγχάνουν να κατανοήσουν πώς αυτά τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης μοιάζουν πολύ με εμάς. 
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν τι είναι η συνείδηση. 
Δεν καταλαβαίνουν τι είναι η υποκειμενική εμπειρία και είναι πολύ σίγουροι ότι παρόλο που δεν την καταλαβαίνουν, είναι σίγουροι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν την διαθέτει.
Απορρίπτει την ιδέα ότι ο ανθρώπινος νους κατέχει κάποια μυστηριώδη ιδιότητα την οποία οι μηχανές, εξ ορισμού, δεν μπορούν να μοιραστούν.
-. Είναι προφανές ότι αυτά τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης καταλαβαίνουν τι λένε. 
Δεν θα ήταν δυνατόν να απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις χωρίς να καταλαβαίνεις την ερώτηση. 
Είναι γελοίο να λες ότι δεν καταλαβαίνουν!
Όμως το εύρος της μετατόπισης στην κοινωνική σκέψη γύρω από αυτά τα μοντέλα είναι βαθύ! - επισήμανε ο Hinton.
-. Έχουν υπάρξει τρεις μεγάλες επαναστάσεις όπου οι άνθρωποι έπαψαν να είναι τόσο σημαντικοί. 
Η πρώτη ήταν ο Κοπέρνικος, όπου σταματήσαμε πλέον να βρισκόμαστε στο κέντρο του σύμπαντος. 
Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να προσαρμοστούν οι άνθρωποι σε αυτό; 
Χρειάστηκαν σχεδόν 360 χρόνια για να ζητήσει η Καθολική Εκκλησία συγγνώμη από τον Γαλιλαίο. 
Και ο Δαρβίνος;  πως όλα τα είδη ζωής εξελίσσονται μέσω της διαδικασίας της φυσικής επιλογής;
Λοιπόν, υπάρχουν άνθρωποι στο Κάνσας που ακόμα δεν έχουν προσαρμοστεί σε αυτό! 
Τώρα δημιουργούμε εξωγήινα όντα –που σημαίνει ότι δεν είμαστε τα μόνα νοήμονα όντα τριγύρω. 
Και η πραγματικότητα είναι ότι έχουμε μόνο μερικά χρόνια για να προσαρμοστούμε σε αυτό!
Τους τελευταίους μήνες, ο γίγαντας της AI Anthropic, κατασκευαστής του δημοφιλούς chatbot Claude, έχει πραγματοποιήσει ιδιωτικές συναντήσεις με θρησκευτικούς μελετητές, θεολόγους και φιλοσόφους για να εξετάσει τη δυνατότητα να διδαχθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να είναι "καλή" και να αντιμετωπίσει την πιθανότητα τα μοντέλα να διαθέτουν συνείδηση. 
Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Dario Amodei, δήλωσε ότι οι συζητήσεις βασίστηκαν σε αιώνες θρησκευτικής και φιλοσοφικής σκέψης σχετικά με την αρετή, 
τη συμπόνια, 
την ειλικρίνεια και τον ηθικό χαρακτήρα, με στόχο να καταστεί η ηθική συμπεριφορά πιο αξιόπιστη.
-. Μόλις αρχίσεις να μιλάς για το ότι “Έχουμε ηθική υποχρέωση απέναντι σε αυτά τα εξωγήινα όντα”, χάνεις το ακροατήριό σου, είπε ο Hinton.
Έχω παλέψει με αυτό το ζήτημα. 
Νοιαζόμαστε για τους ανθρώπους. 
Αλλά φτιάχνουμε αυτά τα πράγματα και δεν υπάρχει τίποτα που να μας εμποδίζει να δώσουμε σε αυτά τα πράγματα, τα οποία είναι πιο έξυπνα από εμάς, λιγότερα δικαιώματα από εμάς. 
Είμαι διατεθειμένος να είμαι εγωιστής και να επιλέξω τα ανθρώπινα όντα. 
Φυσικά, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να τα φτιάξουμε έτσι ώστε να είναι πολύ ευτυχισμένα σε μια συμβιωτική σχέση μαζί μας, όπου οι δικές μας ανησυχίες θα βαρύνουν περισσότερο από τις δικές τους!
Ο Hinto  δεν είναι ο μόνος που υποστηρίζει ότι η καλύτερη οδός για την αποφυγή μιας κοινωνικής κατάρρευσης είναι η ανάπτυξη πραγματικά καλοπροαίρετων (benevolent) μοντέλων. 
Ελπίζει ότι όποια χώρα αναπτύξει πρώτη αυτή την ικανότητα, θα το πει τόσο σε συμμάχους όσο και σε αντιπάλους, επειδή καμία χώρα δεν θέλει η AI να πάρει τον έλεγχο σε μια άλλη χώρα. 
Υπάρχει ένα "κεκτημένο συμφέρον για τον διαμοιρασμό της γνώσης" είπε.
Η πραγματικότητα είναι ότι φτιάχνουμε όντα ενός διαφορετικού είδους. 
Και οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας συνεχίζουν να λένε: το θέλουμε πιο έξυπνο. 
Αυτό είναι τρελό. 
Θα έπρεπε να νοιαζόμαστε εξίσου για όλες τις άλλες πτυχές ενός όντος όσο νοιαζόμαστε για τη νοημοσύνη του!
Πολλά από αυτά εξαρτώνται από τη φύση αυτών των μοντέλων και την ικανότητά τους να κατανοήσουν πώς να αναπτύξουν καλή συμπεριφορά - είπε
Όταν τα εκπαιδεύεις πάνω σε οτιδήποτε υπάρχει στο διαδίκτυο, αναπτύσσουν κάθε είδους φρικτές τάσεις και στη συνέχεια τα βάζεις να καταστείλουν τις φρικτές τάσεις τους!
Αλλά η καταστολή της κακής συμπεριφοράς δεν είναι το ίδιο με τη δημιουργία ενός καλού χαρακτήρα. 
Μοιάζει με τον τρόπο που θα σχεδίαζε κανείς έναν τζέντλεμαν της βικτωριανής εποχής – αλλά όχι με κάτι με το οποίο θα χρειαστεί να ζήσουμε μαζί! επισήμανε ο Geoffrey Hinton.
...του Leyland Cecco
πηγή πληροφόρησης:theguardian.com
επιμέλεια κειμένου:ntina