Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026

Tο “Doomsday/ημέρα της κρίσης: Friday, 13 November, A.D. 2026.” δημοσιεύτηκε τις 4 Νοεμβρίου 1960 στο περιοδικό Science (Volume 132, Issue 3436),

 ...και ναι, υπάρχει τέτοιο δημοσίευμα!
Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον δημοσίευμα, και μάλιστα σήμερα, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, η ημερομηνία του τίτλου του συμπίπτει ακριβώς με τη σημερινή ημέρα!
Πρόκειται για πραγματική επιστημονική εργασία, δημοσιευμένη πριν από 66 χρόνια στο έγκριτο αμερικανικό περιοδικό Science.
Ο τίτλος της είναι:
«Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026»
Δηλαδή: "Ημέρα της Αποκάλυψης: Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2026"
Την υπέγραφαν τρεις ερευνητές:
Heinz von Foerster
Patricia M. Mora
Lawrence W. Amiot
Και το εντυπωσιακότερο είναι ο υπότιτλος:
At this date human population will approach infinity if it grows as it has grown in the last two millenia.
"Την ημερομηνία αυτή ο ανθρώπινος πληθυσμός θα προσεγγίσει το άπειρο, εάν συνεχίσει να αυξάνεται όπως αυξανόταν τις τελευταίες δύο χιλιετίες"
                    Τι ακριβώς υπολόγισαν;
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν 24 ιστορικές εκτιμήσεις του παγκόσμιου πληθυσμού, από την εποχή του Χριστού μέχρι το 1958.
Παρατήρησαν κάτι που τους κίνησε το ενδιαφέρον: ο ανθρώπινος πληθυσμός δεν αυξανόταν απλώς εκθετικά. 
Η αύξησή του επιταχυνόταν.
Διατύπωσαν, λοιπόν, μια ενδιαφέρουσα υπόθεση:
Όσο αυξάνεται ο ανθρώπινος πληθυσμός, τόσο αυξάνονται οι δυνατότητες επικοινωνίας, συνεργασίας, τεχνολογικής ανάπτυξης και αξιοποίησης των πόρων. 
Αυτή η συλλογική αποτελεσματικότητα μπορεί με τη σειρά της να επιταχύνει περαιτέρω την πληθυσμιακή αύξηση.
Κατασκεύασαν ένα μαθηματικό μοντέλο υπερβολικής πληθυσμιακής ανάπτυξης και υπολόγισαν ότι η καμπύλη θα έτεινε στο μαθηματικό άπειρο στις: 2026,87
Με αβεβαιότητα ±5,5 έτη, σύμφωνα με τους ίδιους τους υπολογισμούς.
Η ημερομηνία 13 Νοεμβρίου προέκυψε από αυτήν την εκτίμηση. 
                   Προέβλεψαν πραγματικά το τέλος του κόσμου;
Όχι.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Δεν προέβλεψαν έναν πυρηνικό πόλεμο, μια φυσική καταστροφή ή την εξαφάνιση της ανθρωπότητας.
Το "άπειρο" ήταν το μαθηματικό αποτέλεσμα της προέκτασης μιας συγκεκριμένης καμπύλης. Στην πραγματικότητα, καμία ανθρώπινη κοινωνία δεν μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται απεριόριστα, χωρίς να συναντήσει φυσικά, περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά όρια.
Μάλιστα, οι ίδιοι οι συγγραφείς συζητούσαν εκτενώς αυτούς τους περιορισμούς, καθώς και την ανάγκη ελέγχου της πληθυσμιακής αύξησης.
                    Υπάρχει πραγματικά ενδιαφέρον στην συγκεκριμένη εργασία;
Το πραγματικό ενδιαφέρον βρίσκεται προς το τέλος της εργασίας.
Οι συγγραφείς δεν αντιμετώπιζαν τον άνθρωπο απλώς ως μια βιολογική μονάδα αναπαραγωγής. 
Έβλεπαν την ανθρωπότητα ως ένα τεράστιο δίκτυο επικοινωνίας και συνεργασίας, του οποίου η συλλογική συμπεριφορά μπορούσε να μεταβάλει την ίδια την πορεία της ανάπτυξής του.
Και εδώ υπάρχει ένα ερώτημα που, που νομίζω, αξίζει πολύ περισσότερο από την εντυπωσιακή ημερομηνία:
Μπορεί η ανάπτυξη της ανθρώπινης γνώσης, της τεχνολογίας και της επικοινωνίας να συνεχίζεται χωρίς αντίστοιχη ανάπτυξη της ικανότητάς μας να διαχειριζόμαστε τις συνέπειές τους;
Οι συγγραφείς το 1960 έθεσαν ένα πρόβλημα πληθυσμιακής ανάπτυξης. 
Εμείς, το 2026, μπορούμε να το εξετάσουμε σε πολύ ευρύτερη κλίμακα.
Όποιος θέλει μπορεί να διαβάσει ιδιαίτερα προσεκτικά το πρωτότυπο άρθρο, το πρωτότυπο δημοσίευμα στο Science (PDF)
Γιατί η πιο ενδιαφέρουσα συζήτηση ίσως δεν αφορά το αν σήμερα είναι η "ημέρα της Αποκάλυψης", αλλά το κατά πόσο η ανθρωπότητα έχει καταλάβει τα όρια της δικής της ανάπτυξης, δεν είναι μόνο τα όρια του πλανήτη - είναι και τα όρια της ίδιας της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Ο άνθρωπος απέκτησε τεράστια δύναμη να μεταβάλλει τον κόσμο, αλλά δεν απέκτησε αυτομάτως και την αντίστοιχη ικανότητα να προβλέπει, να κατανοεί και να ελέγχει τις συνέπειες των πράξεών του.
Το όριο, σύμφωνα με τα δικά μου συμπεράσματα, δεν βρίσκεται απαραίτητα στο τι μπορούμε να κατασκευάσουμε, αλλά στο αν μπορούμε να κατανοήσουμε τις συνέπειες πριν το χρησιμοποιήσουμε.
Και φτάνουμε, σύμφωνα πάντα, με τα δικά μου συμπεράσματα,, στο δυσκολότερο σημείο.
Ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίζει ότι μια πράξη καταστρέφει το περιβάλλον και παρ' όλα αυτά να την επαναλαμβάνει.
Μπορεί να γνωρίζει ότι ένας πόλεμος αφανίζει ζωές και να τον οργανώνει.
Μπορεί να διαθέτει γνώση, πληροφορίες και τεχνολογία, αλλά να εξακολουθεί να λειτουργεί με βάση τον φόβο, την απληστία, την κυριαρχία και την επιθυμία για εξουσία.
Αυτό δεν είναι έλλειψη τεχνολογικής ανάπτυξης. 
Είναι πρόβλημα του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείται η ανθρώπινη δυνατότητα.
Και επιστρέφοντας στο άρθρο του 1960, παρατηρώ ότι τότε οι επιστήμονες τότε αναζητούσαν το μαθηματικό όριο της πληθυσμιακής ανάπτυξης.
Σήμερα, χρειάζεται να αναζητήσουμε ένα διαφορετικό όριο  - πόση δύναμη μπορεί να αποκτήσει ένας πολιτισμός χωρίς να αποκτήσει ανάλογη σοφία;
Γιατί μπορεί η ανάπτυξη ενός πολιτισμού να μετριέται με την παραγωγή, την ενέργεια, την ταχύτητα, την τεχνολογία και τον πληθυσμό του, αλλά η ωριμότητά του θα έπρεπε να μετριέται και από κάτι άλλο το πλέον βασικό στον πλανήτη τούτον τον πλανεμένο - από το πόση ζωή μπορεί να προστατεύσει, πόση καταστροφή μπορεί να αποτρέψει και πόσο καλά μπορεί να συνυπάρξει με τον κόσμο που τον φιλοξενεί.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό όριο της ανθρωπότητας -  όχι στο πόσο μακριά μπορεί να φτάσει, αλλά στο αν γνωρίζει πότε και γιατί πρέπει να σταματήσει και να κοιτάξει γύρω της και να σταματήσει επιτέλους να σπέρνει παντού τον τρόμο...
                         κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου