Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Η εισπνοή μενθόλης/menthol μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της μνήμης και στη θεραπεία του Alzheimer

 -. Ένα πολύπλοκο δίκτυο αλληλεπιδράσεων υπάρχει μεταξύ του οσφρητικού,
του ανοσοποιητικού,
του κεντρικού νευρικού συστήματος και της γνωστικής μας συμπεριφοράς!
Η σύνδεση μεταξύ του ανοσοποιητικού συστήματος και της γνωστικής ικανότητας έχει αποδειχθεί μέσω μελετών!
Μια πρόσφατη μελέτη καταδεικνύει ότι ορισμένες εισπνεόμενες ουσίες, όπως η εισπνοή μενθόλης/menthol ενισχύει τη γνωστική λειτουργία σε ζωικά μοντέλα με νόσο Alzheimer και μπορεί να βοηθήσουν στη θεραπεία της νόσου!
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η εισπνοή μενθόλης/menthol μείωσε τα επίπεδα μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης που προκαλεί φλεγμονή.
Και σύμφωνα με τους μελετητές...

Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026

7:11 αναπνοή: πώς η βαθιά αναπνοή μας κάνει να νιώθουμε πιο χαλαροί.

Οι τεχνικές αναπνοής ως ένας τρόπος μείωσης του άγχους και ελέγχου των επιπέδων στρες.
Πώς μια αναπνοή μπορεί να μειώσει τη συναισθηματική διέγερση;
Η απάντηση είναι πολύ απλή και, μόλις γίνει κατανοητή, παρέχει ένα επιπλέον επίπεδο κατανόησης που μπορεί να ενθαρρύνει περισσότερους από εμάς να δοκιμάσουμε αυτό το απλό και αποτελεσματικό εργαλείο για τον έλεγχο των επιπέδων άγχους μας. 
Οι τεχνικές αναπνοής δεν είναι απλώς "κόλπα του μυαλού"
Παράγουν μια σωματική απόκριση που μειώνει το άγχος με έναν πολύ φυσικό τρόπο.
Όλες οι τεχνικές βαθιάς αναπνοής έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: λειτουργούν διεγείροντας αυτό που είναι γνωστό ως παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. 
Μπορεί να έχουμε ακούσει για την αντίδραση "μάχης ή φυγής" - αυτός είναι ο όρος που χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη για να περιγράψει τι συμβαίνει όταν το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο μας προετοιμάζει για κάθε είδους δράση, συμπεριλαμβανομένου του να σηκωθούμε από το κρεβάτι τα πρωινά, αρχίζει να εργάζεται ακόμη πιο σκληρά επειδή αντιλαμβανόμαστε ότι βρισκόμαστε υπό σοβαρή απειλή...
                κείμενο και επιμέλεια κειμένου: thalia

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Carl Grillmair - ο αστροφυσικός του Caltech πυροβολήθηκε θανάσιμα στη βεράντα του αγροτικού σπιτιού του στο SoCal, όπου μελετούσε τα αστέρια

Διάσημος επιστήμονας που μελετούσε μακρινούς πλανήτες πυροβολήθηκε θανάσιμα στο σπίτι του κοντά στο Λος Άντζελες
Οι αρχές υποψιάζονται ότι ο Carl Grillmair πυροβολήθηκε από άνδρα που συνελήφθη για κλοπή αυτοκινήτου, καθώς οι φίλοι του τον θρηνούν ως "αναντικατάστατο"
Μεταξύ των επιτευγμάτων του επιστήμονα Carl Grillmair ήταν η "ευφυής ανακάλυψη" νερού σε έναν πλανήτη έξω από το ηλιακό μας σύστημα.
Σύμφωνα με τους συναδέλφους του αστροφυσικούς το πιο αξιοσημείωτο επίτευγμα του Grillmair ήταν η ανίχνευση ενδείξεων νερού σε έναν μακρινό πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από ένα άστρο διαφορετικό από τον ήλιο.
Το νερό, φυσικά, είναι ένα ενδεικτικό σημάδι ζωής - ή τουλάχιστον συνθηκών που ευνοούν τη ζωή. 
Και η εύρεση σημαδιών ζωής σε έναν άλλο πλανήτη ήταν "μια αναζήτηση για όλη την ανθρωπότητα" σε όλη την ιστορία, είπε ο ο αστρονόμος Sergio Fajardo-Acosta
"Αυτό είναι μνημειώδες" πρόσθεσε και περιέγραψε την ανακάλυψη ως "πολύ έξυπνη", σημειώνοντας ότι η έρευνα του Grillmair ήταν "εξαιρετικά σημαντική επειδή το νερό είναι ένα ενδεικτικό σημάδι ότι οι συνθήκες του πλανήτη είναι ευνοϊκές για τη ζωή"
Η ανακάλυψη αυτή χάρισε στον φίλο του, το μετάλλιο εξαιρετικού επιστημονικού επιτεύγματος το 2011.
Ο αστρονόμος Sergio Fajardo-Acosta είπε ότι επίσης πως ο Carl Grillmair περνούσε τον ελεύθερο χρόνο του πετώντας αεροπλάνα πάνω από την έρημο και κάνοντας έργα βελτίωσης σπιτιού. 
Ήταν γνωστός για την ικανότητά του να αφηγείται προσωπικές ιστορίες με γούστο, ενώ χαλαρώνει με τους φίλους του.
Ο Carl Grillmair απολάμβανε το σπίτι του στην απομακρυσμένη κοιλάδα Αντιλόπης στη νότια Καλιφόρνια σε μεγάλο βαθμό επειδή του επέτρεπε να μελετά εύκολα τα αστέρια τη νύχτα/
Ο Carl Grillmair το έκανε αυτό στο αστρονομικό του παρατηρητήριο στο σπίτι, εξοπλισμένο με διάφορα τηλεσκόπια.
"Ο Καρλ ήταν πάντα πολύ χαρούμενος εκεί", θυμήθηκε ο Sergio Fajardo-Acosta!
Κάποιοι που αντέδρασαν στην είδηση ​​του θανάτου του Grillmair σημείωσαν ότι σκοτώθηκε περίπου δύο μήνες μετά τον θάνατο από πυροβολισμό τον Δεκέμβριο του Nuno Loureiro, φυσικού του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης, ο οποίος συγκλόνισε τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Ο Loureiro και ο ύποπτος για τη δολοφονία του είχαν παρακολουθήσει προηγουμένως το ίδιο πανεπιστημιακό πρόγραμμα στην Πορτογαλία. 
Οι αρχές δήλωσαν ότι ο ύποπτος αυτοκτόνησε αργότερα , αφού πυροβόλησε θανάσιμα δύο φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Brown στο Providence του Ρόουντ Άιλαντ, περίπου 80 χιλιόμετρα από το σπίτι στα προάστια της Βοστώνης όπου δολοφονήθηκε ο Loureiro.
           μετάφραση και επιμέλεια κειμένου:ntina

Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

Ακούγοντας την αναπνοή ενός εξωγήινου!

...αφουγκράζοντας την αναπνοή ενός  εξωγήινου!
...και νιώθουμε περιέργια,
αναμονή και συναισθήματα περίεργα...
ότι σε ένα μέρος που δεν θα επισκεφθούμε ποτέ, γύρω από ένα άστρο, η ανάσα κάποιας παράξενης βιολογίας μπορεί να αιωρείται προς τα πάνω στο διάστημα και εμείς, οι άνθρωποι, πιάσαμε ένα μόριο από αυτήν.
Ένας εξωπλανήτης, 120 έτη φωτός μακριά, έχει αποκαλύψει κάτι σημαντικό μέσω των τηλεσκοπίων μας. 
Ένα μόριο...
ένα μικρούλη μόριο: dimethyl sulfide*
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb τον εξέτασε λίγο πιο προσεκτικά. 
Και είδε κάτι περίεργο, είδε αυτό το μικρούλη μόριο, ένα μείγμα διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και διμεθυλοσουλφιδίου στην ατμόσφαιρα.
Και υπάρχουν στιγμές που το σύμπαν μας σταματάει στη μέση του βήματος, 
στη μέση της κύλισης, 
στη μέση της γουλιάς, 
στη μέση της σκέψης, και μας λέει - "για ακούστε, αυτό μπορεί να αλλάξει τα πάντα"
Και αυτό γιατί εδώ στη Γη, αυτό το μόριο προέρχεται μόνο από τη ζωή.
Μόνο οι ζωντανοί οργανισμοί το παράγουν. 
Προέρχεται μόνο από ζωντανούς οργανισμούς!
Όχι από μηχανές, 
όχι από χημεία, 
όχι από συγκρούσεις.
Από τη ζωή.
Από φύκια, για να είμαι πιο συγκεκριμένη, από την αναπνοή του ωκεανού, από μια μικροβιακή εκπνοή.
Και έχει βρεθεί να στροβιλίζεται στην ατμόσφαιρα ενός πλανήτη, στον οποίο δεν θα περπατήσουμε ποτέ, που περιστρέφεται γύρω από ένα κόκκινο νάνο αστέρι σε ένα σύστημα που ονομάζεται K2-18! (το K2-18, γνωστό και ως EPIC 201912552, είναι ένας κόκκινος νάνος αστέρας με δύο πλανητικούς συντρόφους που βρίσκονται 124 έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Λέοντα)
Δεν είναι ακόμα απόδειξη για κάτι απολύτως συγκεκριμένο, αλλά είναι αρκετά κοντά για να μας κόψει την ανάσα.
Μόνο ένα μικρό χημικό ίχνος, ένα μήνυμα σε ένα μπουκάλι, που μεταφέρεται από τον κοσμικό άνεμο.
Ίσως δεν είναι ζωή, αλλά ίσως είναι και ίσως η ζωή είναι λίγο πιο συνηθισμένη από ό,τι τολμάμε να ελπίζουμε.
Ο K2-18b είναι ένας περίεργος τύπος, τον οποίο, από όλους τους κόσμους, μπορούμε να εκτιμήσουμε
Έχει μια ατμόσφαιρα πλούσια σε υδρογόνο, έναν πιθανό ωκεανό νερού από κάτω και το είδος της θερμικής ισορροπίας που καθιστά δυνατή τη ζωή. 
Σε αντίθεση με τους αέριους γίγαντες όπως ο Δίας, είναι αρκετά συμπαγής ώστε να έχει έναν βραχώδη πυρήνα και αρκετά σταθερές συνθήκες.
Ένας μικρός πλανήτης με μεγάλες δυνατότητες
Ο K2-18b είναι αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν υπο-Ποσειδώνας, ένας πλανήτης μεγαλύτερος από τη Γη, μικρότερος από τον Ποσειδώνα και διαφορετικός από οτιδήποτε άλλο στο ηλιακό μας σύστημα. 
Περιφέρεται γύρω από ένα κόκκινο νάνο αστέρι, το οποίο λάμπει αμυδρά και πολύ απειλητικά σε μια γωνιά του διαστήματος που μόλις τα τελευταία χρόνια αρχίσαμε να παρατηρούμε προσεκτικά.
Ο πλανήτης βρίσκεται ακριβώς στην κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του, την περιοχή Goldilocks, όπου οι θερμοκρασίες επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού νερού. 
Όχι πολύ ζεστό, όχι πολύ κρύο, ακριβώς όπως πρέπει.
Το νερό, η ατμόσφαιρα και η εύκρατη τροχιά του εξασφάλισαν ότι τον παρακολουθούσαμε ήδη.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορεί να έχει κάτι που ονομάζεται υδρόβιο περιβάλλον... έναν καυτό, πλούσιο σε υδρογόνο κόσμο με ωκεανούς νερού κάτω από την ατμόσφαιρα.
Οι υκεάνιοι/Hycean πλανήτες, όπως ο K2-18b μπορεί να είναι η πρώτη πραγματική ματιά σε έναν τέτοιο πλανήτη. 
Και αν μπορεί να σχηματιστεί ζωή εκεί (κάτω από πυκνά σύννεφα και μακρινούς ήλιους!), τότε ο κατάλογός μας με τους δυνητικά κατοικήσιμους πλανήτες μόλις έγινε μεγαλύτερος. 
Πολύ μεγαλύτερος.
Τι σημαίνει και τι δεν σημαίνει!
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο K2-18b φιλοξενεί μικροβιακή ζωή που επιπλέει στα σύννεφά του ή κολυμπά σε παράξενους ωκεανούς  ή ακόμα και να προσκολλάται σε βράχους κάπου στην επιφάνεια.
Ή θα μπορούσε να σημαίνει ότι συμβαίνει κάτι άλλο, κάποια εξωτική χημεία που δεν καταλαβαίνουμε ακόμα. 
Κάτι που μιμείται τη βιολογία, αλλά δεν είναι. 
Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να του δώσουμε προσοχή, γιατί είναι κάτι νέο και συναρπαστικό.
Γιατί κάθε φορά που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε τα όρια της ζωής, το σύμπαν τραβάει μια καρέκλα και μας λέει: "εϊϊϊϊ άνθρωποι, δεν σκέφτεστε αρκετά μεγαλόπνοα"
Και αυτό είναι κάτι που μου αρέσει στο σύμπαν. 
Τι είναι dimethyl sulfide
Στη Γη, το DMS*dimethyl sulfide, απελευθερώνεται κυρίως από το πλαγκτόν και το φυτοπλαγκτόν. 
Πόσες και πόσες φορές δεν έχουμε σταθεί δίπλα στη θάλασσα και δεν έχουμε εισπνεύσει εκείνη την αδιαμφισβήτητη "μυρωδιά του ωκεανού"!
Και βέβαια την έχουμε εισπνεύσει!
Είναι κάτι σαν βιολογικό άρωμα, που αιωρείται μέσα από τα κύματα και τον αέρα.
Ψύχει τα σύννεφα, σπέρνει βροχή και συνδέει τη ζωή με τον καιρό σε έναν κύκλο ανατροφοδότησης που μόνο η εξέλιξη θα μπορούσε να χορογραφήσει με τέτοια τελειότητα που με κάνει να το θαυμάζω με δέος.
Και τώρα, ίσως, αιωρείται σε έναν διαφορετικό ουρανό... σε έναν διαφορετικό κόσμο. 
Ένα μόριο φτιαγμένο από τη ζωή, ή τουλάχιστον κάτι που... 
            ...και εγώ πιστεύω πάντα στη ζωή, ψάχνω πάντα τη μαγεία.
                                                                                     κείμενο και επιμέλεια κειμένου:ntina

Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μας βοηθά να αναζητήσουμε στο σύμπαν εξωγήινες τεχνο-υπογραφές

Οι αλγόριθμοι μπορούν να εντοπίζουν ανωμαλίες στο διάστημα, οι οποίες υποδηλώνουν πιθανές τεχνολογικές πληροφορίες.
Κορυφαίοι αστρονόμοι και πλανητικοί επιστήμονες του κόσμου, οι οποίοι ειδικεύονται στην αναζήτηση τεχνολογικής νοημοσύνης σε άλλα μέρη του σύμπαντος, συζητούν το έργο τους σε τμήματα φυσικής  σε πανεπιστήμια, όπως στο  Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Στην ετήσια διάσκεψη Breakthrough Discuss, η συνάντηση έγινε για να ξεδιαλύνουν πώς η τεχνητή νοημοσύνη, η αστροβιολογία και οι διαστημικές αποστολές μπορεί μια μέρα να επαναπροσδιορίσουν την κατανόησή μας για τη ζωή και τη σχέση της ανθρωπότητας με το σύμπαν. 
Το καυτό θέμα του συνεδρίου επικεντρώθηκε στο πώς τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να βοηθήσουν στην ανάλυση τεράστιων συνόλων δεδομένων που παράγονται από τηλεσκόπια και άλλα αστεροσκοπεία, ώστε να εντοπιστούν τυχόν ενδείξεις ότι στην πραγματικότητα δεν είμαστε μόνοι στο σύμπαν. 
Αυτοί που ασχολούντια με την τεχνική νοημοσύνη υποστηρίζουν πως τα προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης βοηθούν πλέον τους κορυφαίους αναζητητές εξωγήινων να ερευνούν τον ουρανό με τρόπους που δεν ήταν ποτέ πριν δυνατοί.
Οι ερευνητές λένε ότι η τεχνητή νοημοσύνη/Artificial Intelligence/AI μπορεί να σαρώσει τεράστιες ποσότητες δεδομένων σε δευτερόλεπτα, 
εντοπίζοντας παράξενα σήματα, ασυνήθιστα μοτίβα και αντικείμενα που κινούνται γρήγορα, τα οποία οι άνθρωποι μπορεί να μην προσέξουν. 
Τα ραδιοτηλεσκόπια, οι δορυφορικές τροφοδοσίες και οι αισθητήρες εδάφους παράγουν ατελείωτες πληροφορίες κάθε μέρα, και η τεχνητή νοημοσύνη/Artificial Intelligence/AI εκπαιδεύεται πλέον να εντοπίζει οτιδήποτε φαίνεται διαφορετικό από τον κανονικό θόρυβο του διαστήματος. 
Αυτό φέρνει ένα νέο επίπεδο ταχύτητας και ακρίβειας στην αναζήτηση μη ανθρώπινης νοημοσύνης.
Οι ομάδες που χρησιμοποιούν αυτή την τεχνολογία πιστεύουν ότι εισέρχονται σε μια νέα εποχή. 
Αντί να περιμένουν μήνες για να εξετάσουν τις πληροφορίες που έχουν συλλέξει, η τεχνητή νοημοσύνη έχει την δυνατότητα να επισημάνει αμέσως τα παράξενα σήματα. 
Ορισμένα εργαλεία μπορούν ακόμη και να συγκρίνουν δεδομένα πολλών ετών και να βρουν αντιστοιχίες που είχαν παραβλεφθεί. 
Οι επιστήμονες λένε ότι αυτό αυξάνει τις πιθανότητες να ανακαλυφθεί κάτι πραγματικό, είτε πρόκειται για ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο είτε για ένα σημάδι από άγνωστη πηγή.
Παρά τον ενθουσιασμό, οι ερευνητές παραμένουν προσεκτικοί. 
Γνωρίζουν ότι τα ασυνήθιστα σήματα μπορεί να προέρχονται από δορυφόρους, 
καιρικές συνθήκες ή σφάλματα εξοπλισμού. 
Ωστόσο, η ελπίδα είναι ισχυρότερη από ποτέ, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη/Artificial Intelligence/AI μπορεί να εντοπίσει πράγματα που το ανθρώπινο μάτι δεν βλέπει ποτέ. 
Κάθε νέα σάρωση/σκανάρισμα, μοιάζει με ένα μικρό βήμα προς την κατανόηση του τι μπορεί να υπάρχει εκεί έξω.
Και οπλισμένος με τη γνώση των συσχετίσεων, ο αλγόριθμος εκπαιδεύεται με επιτυχία στα προσομοιωμένα δεδομένα.
"Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: ο αλγόριθμος επιτυγχάνει τιμές ακρίβειας έως και 0,99, πράγμα που σημαίνει ότι το 99% των συστημάτων που εντοπίστηκαν από μοντέλο μηχανικής μάθησης έχουν τουλάχιστον έναν πλανήτη παρόμοιο με τη Γη", δήλωσε η Jeanne Davoult, αστρονόμος στην Γερμανική Αεροδιαστημική Υπηρεσία DLR
https://www.space.com/the-universe/exoplanets/how-artificial-intelligence-is-helping-scientists-hunt-for-alien-earths
...και ο πρόεδρος Τραμπ ισχυρίζεται ότι ο πρώην πρόεδρος Ομπάμα αποκάλυψε απόρρητες πληροφορίες σχετικά με εξωγήινη ζωή, λέγοντας ότι δεν έπρεπε να έχουν δημοσιοποιηθεί. - https://www.reuters.com/world/us/trump-claims-obama-revealed-classified-information-when-he-said-aliens-are-real-2026-02-19/
https://medium.com/the-quantastic-journal/the-new-ai-powered-hunt-for-ufos-2140a02a3547
μετάφραση και επιμέλεια κειμένων:ntina

Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026

Το ρήμα "σβερκώνω" και οι σημασίες του

     Βρήκα σε λεξικό το ρήμα «σβερκώνω» και μπορώ να πω ότι εξεπλάγην, αφού αυτό αποτελεί λέξη της Πελοποννησιακής, κυρίως, ντοπιολαλιάς. 
Το αναζήτησα και σε δύο μεγάλα λεξικά που έχω στη βιβλιοθήκη μου, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
     Η κύρια σημασία του προέρχεται, πιθανότατα, από τη λέξη «σβερκιά», που σημαίνει δυνατό χτύπημα στον αυχένα (στο «σβέρκο»). 
Προφέρεται με το πρώτο γράμμα ως «ζ», όπως και όλες που αρχίζουν από «σ» και το δεύτερο είναι β, γ, ή μ. 
Στο ουσιαστικό σβερκιά οφείλει και τη σημασία του το ρήμα της ενεργητικής φωνής και δεν το συναντάμε τόσο στον ενεστώτα ούτε σε πρώτο πρόσωπο, αλλά σε χρόνους του παρελθόντος και του μέλλοντος, π.χ. σε σβέρκωσε, θα τον σβερκώσει.
     Στη μέση-παθητική φωνή, όμως, η σημασία του ρήματος είναι διαφορετική. 
Το «σβερκώνομαι» έχει δύο έννοιες και τελείως διαφορετικές από το ενεργητικό ρήμα, αλλά και διαφορετικές μεταξύ τους. 
Σημαίνει: 1: πέφτω (από απροσεξία) στο έδαφος με σοβαρές συνέπειες και, 
2: πέφτω/ξαπλώνω να κοιμηθώ ύστερα από μεγάλη κούραση (σβερκώθηκα=κοιμήθηκα πολύ βαριά). 
Σε επιτακτική/προστακτική σημασία («πήγαινε σβερκώσου») έχει την έννοια «πήγαινε κοιμήσου, (π.χ. να ησυχάσουμε από σένα)», (βαριά, σαν να είσαι πολύ κουρασμένος)! 
Επίσης, αποτελεί και κατάρα: Να σβερκωθείς=να γκρεμιστείς, να τσακιστείς! 
Το συναντάμε και εδώ στη μέση φωνή, σε δεύτερο και τρίτο πρόσωπο, όπως επίσης και σε χρόνους του παρελθόντος και του μέλλοντος.
    πηγή του άρθρου:Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, https://nikolpapak.blogspot.com/2020/07/blog-post_89.html

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026

Αναδριμές στο παρελθόν (γιατί η μνήμη έχει κοντά ποδάρια) - Λοβερδος Στελακατος Χρηστος - πάλεψε μόνος ενάντια στα συμφέροντα των πολυεθνικών - Δικάστηκε γιατί κατήγγειλε το έγκλημα χρήσης φορμόλης στις ιχθυοκαλλιέργειες

και αυτά τα υπέροχα γεύματα με ψάρι έχουν γίνει πιά άπιαστο όνειρο - χωρίς υπερβολές, κάποιες λίγες φορές ίσως γαύρος ή σαρδέλα, αλλά και αυτά με μεγάλη προσοχή!
είχε το σθένος, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, την τόλμη, την ηθική να πάει κόντρα - Χρήστος Λοβέρδος Στελάκατος 
γνώριζε  το τίμημα...και μεις γνωρίζουμε, άσχετα αν κλείνουμε ΜΑΤΙΑ και ΑΥΤΙΑ ...και οι περισσότεροι ψάχνουν  ΣΩΤΗΡΕΣ και ΙΝΔΑΛΜΑΤΑ, γιατί μάλλον αυτό έχουν ανάγκη...
Λοβέρδος Στελακάτος Χρήστος - πάλεψε μόνος ενάντια στα συμφέροντα των πολυεθνικών - Δικάστηκε γιατί κατήγγειλε το έγκλημα χρήσης φορμόλης στις ιχθυοκαλλιέργειες
Ο ιχθυολόγος Χρήστος Λοβέρδος Στελακάτος αθωώθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2020 από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηγουμενίτσας. 
07.02.2020 
Λοβέρδος Στελακάτος Χρήστος
Ανάρτηση στο Facebook από τον ίδιο: 
Πριν από λίγο αθωώθηκα. 
Από το μονομελές πλημμελειοδικείο Ηγουμενίτσας μετα από μήνυση του διευθυντή παραγωγικών μονάδων της Ανδρομέδας ιχθυοκαλλιέργειες.
Αναλυτική ενημέρωση θα γίνει σε λίγες ωρες.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στη κοινωνία
Την Πέμπτη 7 Σεπτέμβρη 2017 εκδικάστηκαν στην Ηγουμενίτσα τα ασφαλιστικά μέτρα της εταιρείας Ανδρομέδα σε εργαζόμενο ιχθυολόγο που κατήγγειλε τη χρήση των καρκινογόνων αντιπαρασιτικών (φορμόλη), τις σάπιες τροφές, και τα χρώματα των διχτυών των κλωβών που μετά την επεξεργασία ρίχνονται στη θάλασσα.
(**) Ο ιχθυολόγος Λοβέρδος Στελακάτος Χρήστος  μηνύθηκε από την εταιρεία ιχθυοκαλλιέργειας στην οποία εργαζόταν για συκοφαντική δυσφήμηση και διαφυγόντα κέρδη. ΕΥΤΥΧΩΣ ΑΘΩΩΘΗΚΕ πριν λίγες ημέρες από το δικαστήριο Ηγουμενίτσας αλλά εκκρεμούν ακόμα πολλές καταγγελίες από αυτούς τους επικίνδυνους ιχθυοκαλλιεργητές γιατί θίγονται τα συμφέροντα τους..... 
Μας ταΐζουν καρκίνο και κανείς δεν τους ελέγχει!
Ο ιχθυολόγος κατάγγειλε με δημοσιεύματα το τεράστιο έγκλημα που συντελείται στις ελληνικές θάλασσες και τα ποτάμια από όλες τις εταιρίες ιχθυοκαλλιεργειών στην Ελλάδα, το οποίο λέγεται χρήση ΦΟΡΜΟΛΗΣ.
Ο υπό κατηγορία ιχθυολόγος σε κείμενό του αναφέρει τα εξής:
«Ας δούμε τι είναι η φορμόλη. 
Η μεθανάλη ή φορμαλδεΰδη (φορμόλη) είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, οξυγόνο και υδρογόνο. 
Εξαιτίας της ευρύτατης χρήσης, της σημαντικής τοξικότητας και ευφλεκτότητας, η έκθεση στη μεθανάλη αποτελεί ένα σημαντικό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Το 2011, το Εθνικό Τοξικολογικό Πρόγραμμα των ΗΠΑ (US National Toxicology Program), περιέγραψε τη μεθανάλη, ως ένα «…γνωστό ανθρώπινο καρκινογόνο…» («…known to be a human carcinogen…»). 
Η χρηση φορμολης προκαλεί καρκινογενέσεις όπως λευχαιμία, καρκίνο στο ήπαρ, στο φάρυγγα, στο δέρμα, δερματικές παθήσεις, σοβαρές επιπτώσεις στα μάτια κ.ά. 
Ουσιαστικά είναι μία απ’ τις πιο επικίνδυνες ουσίες.
Οι εταιρίες ιχθυοκαλλιεργειών υπερφορτώσανε σε αριθμό ψαριών τα κλουβιά όπου γίνεται η εκτροφή, με αποτέλεσμα την διόγκωση των ασθενειών και των παρασίτων. 
Ορισμένα παράσιτα όπως το microcotyle παρασιτεί στα βράγχια των ψαριών και θρέφεται με το αίμα. 
Με αποτέλεσμα να δημιουργείται αναιμία στα βράγχια είτε των μικρών ψαριών (30 – 200 γρ) και να υπάρχει θνησιμότητα είτε των μεγάλων ψαριών (>300 γρ) και έτσι να μην είναι εμπορεύσιμα. 
Αυτό γιατί η αναιμία προκαλεί άσπρισμα στα βράγχια. 
Εκεί τον λόγο παίρνει η φορμόλη όπου διοχετεύεται στα ψάρια με τα γνωστά μπάνια φορμόλης.
Τα ψάρια του κλωβού κλείνονται σε σάκο με θαλασσινό νερο που έχει κλειστεί με παροχή οξυγόνου από μπουκάλα και εκεί ρίχνουν τη φορμόλη σε υγρή μορφή. 
Η φορμόλη μαζί με το θαλασσινό νερό περνάει απ’ το στόμα του ψαριού και όταν την αποβάλλει απ’ τα βράγχια εξοντώνει τα παράσιτα.
Αποτέλεσμα όλης της παραπάνω διαδικασίας είναι η φορμόλη να διοχετεύεται στο αέριο και θαλάσσιο περιβάλλον, στον άνθρωπο που την χειρίζεται και στο ψάρι που θα καταναλωθεί. 
Τόνοι φορμόλης ρίχνεται στην Σαγιάδα, στον Όρμο Βάλτου (προστατευόμενη Α ζώνης περιοχή στο Δέλτα του Καλαμά NATURA), στο ευαίσθητο οικοσύστημα του Αμβρακικού Κόλπου, στο Δέλτα του Αχελώου (επίσης προστατευόμενη περιοχή NATURA),==>στον κόλπο Ληξουρίου στη Κεφαλονιά<==!!!!!, στον Μαλιακό Κόλπο, στον Πόρο στη περιοχή αρχαίας Επιδαύρου και αλλού.
Εργάστηκα για 13 χρόνια σαν ιχθυολόγος για λογαριασμό της Ανδρομέδας και απολύθηκα λόγω της χρόνιας εναντίωσης μου σε αυτές τις πρακτικές.
ΓΙΑΤΙ ΚΩΦΕΥΕΙ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ Η ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ
ΓΙΑΤΙ ΚΩΦΕΥΕΙ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ
ΓΙΑΤΙ ΚΩΦΕΥΕΙ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΓΙΑΤΙ ΚΩΦΕΥΕΙ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ
ΓΙΑΤΙ ΚΩΦΕΥΕΙ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ Ο ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΑΧΕΡΟΝΤΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑΜΑ
ΓΙΑΤΙ ΑΠΛΑ ΖΟΥΜΕ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΞΟΥΣΙΑΖΕΙ ΕΝΑ ΔΙΕΦΘΑΡΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΧΑΝΕΤΑΙ ΚΑΘΕ ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΦΥΣΗ, ΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟ.
Οι απειλές που δέχομαι ότι θα με θάψουν αν συνεχίσω τον αγώνα δεν με ακουμπάνε. 
Για ό,τι μου συμβεί υπεύθυνος είναι το διευθυντικό προσωπικό της Ανδρομέδας, η εισαγγελία και η αστυνομία Ηγ/τσας.
Θα υπάρχουν συνεχείς ενημερώσεις και θα δοθεί περαιτέρω υλικό φωτογραφιών και βίντεο για όλα αυτά τα καθάρματα που πλουτίζουν σε βάρος των ζωών μας.»
                      Σημείωση:
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας σε περιοχές του Ιονίου με έντονη παρουσία ιχθυοκαλλιεργειών, που παρουσίασε ο καθηγητής Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, τα ψάρια που φτάνουν στο τραπέζι μας, έχουν καταναλώσει μεγάλες ποσότητες, όχι μόνο ανθρώπινων φαρμάκων, αλλά και φυτοφαρμάκων και άλλων επικίνδυνων χημικών ουσιών. 
Ανάμεσα σε άλλα, εντοπίστηκαν χημικές ουσίες (φυτοφάρμακα) σε ποσοστό 67% των δειγμάτων της έρευνας. 
Επιπλέον, στην ευαίσθητη οικολογικά περιοχή των εκβολών του Λούρου και του Άραχθου, εντοπίστηκαν σε υψηλές συγκεντρώσεις ψυχιατρικά φάρμακα, ενώ σε αρκετές περιοχές μαζί με τα παραπάνω, εντοπίστηκε η παρουσία αντιβιοτικών, αναλγητικών, κ.α.
Ο καθηγητής εξήγησε επίσης, ότι περίπου το 85% των οργανικών ενώσεων που παράγονται τεχνητά και αποτελούν δυνητικούς ρυπαντές για το νερό και τα υδρόβια οικοσυστήματα, καταλήγουν στους ωκεανούς. 
Ανάμεσά τους, οι 1.000 νέες χημικές ενώσεις που παράγονται κάθε χρόνο. 
Έτσι, τα ψάρια δεν καταναλώνουν μόνο τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στις ιχθυοκαλλιέργειες για να τα κρατήσουν «υγιή» (να τα προστατέψουν δηλαδή από κάποιες ασθένειες, επιβαρύνοντάς τα την ίδια ώρα με επικίνδυνες χημικές ουσίες) αλλά και αυτά που καταλήγουν στη θάλασσα ως φαρμακευτικά απόβλητα.
Για τα ελληνικά δεδομένα, η έρευνα που παρουσίασε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μπορεί να θεωρηθεί κάτι νέο σε σχέση με όσα ξέραμε ως σήμερα. 
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι επιπτώσεις της ρύπανσης από φαρμακευτικά απόβλητα, έχουν αρχίσει να γίνονται αντικείμενο μελετών σε διάφορες περιοχές του κόσμου, με αποτελέσματα που μπορούν να θεωρηθούν τουλάχιστον ανησυχητικά.
Πριν από μερικούς μήνες, άρθρο της εφημερίδας Guardian παρουσίασε μελέτες γύρω από τις επιπτώσεις της φαρμακευτικής ρύπανσης στους ωκεανούς, τα ποτάμια, τους υδρόβιους οργανισμούς και τελικά την ίδια την τροφική αλυσίδα. 
Τα αποτελέσματα των ερευνών ήταν αρκετά παρόμοια με όσα παρουσίασε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. 
Αντιβιοτικά, αναλγητικά, ψυχιατρικά φάρμακα, αλλά και τεράστιες ποσότητες μιας αντιφλεγμονώδους ουσίας, της διπλοφενάκης, που ενοχοποιείται για την αύξηση καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων. 
Σε κάποιες περιπτώσεις, τα φαρμακευτικά απόβλητα (στα οποία περιέχονται ορμόνες) θεωρούνται υπεύθυνα για τη μαζική αλλαγή φύλου σε συγκεκριμένα είδη ψαριών...

Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026

Σπουδαίοι άνθρωποι - Θεοδόσης Τάσιος: Πάμπολλα απ' τα βάσανά μας οφείλονται στην απομόνωση του καθενός μας

 
"Από τη στιγμή που έχασα την πολύτιμη γυναίκα μου, δεν μπορώ να ονομάσω τη σημερινή μου κατάσταση μοναξιά. 
Αυτά που μου έδωσε εκείνη σε ένα μεγάλο ποσοστό εξακολουθούν να βρίσκονται ακόμα μέσα μου. 
Ήταν δομικά στοιχεία της δικής της προσωπικότητας και τα κρατώ ακόμα βαθιά στον χαρακτήρα μου. 
Επειδή έφυγε από τη ζωή δεν σημαίνει ότι έχασα τα δικά της κομμάτια που μου είχε δώσει στα χρόνια που μέναμε μαζί.
 Όταν ο Πλούταρχος έχασε την κόρη του, ήταν στη Θεσσαλία και μέσω αγγελιοφόρου έστειλε ένα μήνυμα στη γυναίκα του λέγοντάς της: 
"Θα ζούμε με την παρουσία εκείνης της κόρης και θα μας κάνει παρέα η ανάμνηση αυτή και δεν βλέπω για ποιον λόγο δεν μπορούμε να την έχουμε σαν να ζούσε"
 Εύκολη κουβέντα, που, αν την σκεφτεί κανείς, δίνει κατά έναν τρόπο μια λύση. 
Τέλος, στη δική μου περίπτωση, επειδή δωροδοκώ τους γιατρούς μου και μου δίνουν μακροζωία, είναι τόσο πολλές οι υποχρεώσεις απέναντι στην κοινωνία που μου έδωσε τόσα και πρέπει να τα επιστρέψω, ώστε επιλέγω να πράττω τόσο πολλά, που δεν προλαβαίνω να αισθανθώ το αίσθημα της μοναξιάς, στο στυλ του ρομαντισμού του Μεσοπολέμου. 
Παρά ταύτα, σίγουρα έρχονται οι φοβερές εκείνες στιγμές που μπορεί να περιγραφούν με τη βαριά αυτή λέξη. "
-Θεοδόσης Τάσιος , ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ
Πηγή: LIFO, Γιάννης Πανταζόπουλος | Eπιμ:Δ.Ντζαδήμα | www.fractalart.gr

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

Ο Άντονι Χόπκινς/Anthony Hopkins, ένα παγκάκι στο μετρό και μια συγχρονικότητα

     Ο Άντονι Χόπκινς/Anthony Hopkins δεν έβρισκε ένα βιβλίο πουθενά στο Λονδίνο.
     Έτσι, κάθισε σε ένα παγκάκι του μετρό.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, ο Χόπκινς μόλις είχε πάρει έναν ρόλο σε μια ταινία με τίτλο "The Girl from Petrovka" βασισμένη σε μυθιστόρημα του δημοσιογράφου και συγγραφέα George Feifer 
Όπως κάθε σοβαρός ηθοποιός, ήθελε να διαβάσει το πρωτότυπο βιβλίο. 
Πέρασε ολόκληρη την ημέρα γυρίζοντας τα βιβλιοπωλεία της περίφημης Charing Cross Road στο Λονδίνο.
Τίποτα.
Το βιβλίο δεν υπήρχε πουθενά.
Απογοητευμένος και εξαντλημένος, μπήκε στον σταθμό του μετρό Leicester Square για να επιστρέψει στο σπίτι. 
Και τότε είδε κάτι σε ένα παγκάκι. 
Κάποιος είχε ξεχάσει ένα βιβλίο.
Το σήκωσε.
Το γύρισε από την άλλη πλευρά.
"The Girl from Petrovka" 
Το ίδιο βιβλίο που έψαχνε όλη μέρα, παρατημένο σε ένα παγκάκι του μετρό.
Ο Anthony Hopkins δεν μπορούσε να το πιστέψει. 
Το πήρε στο σπίτι, το διάβασε και παρατήρησε κάτι παράξενο. 
Τα περιθώρια ήταν γεμάτα χειρόγραφες σημειώσεις με κόκκινο μελάνι. 
Υπογραμμίσεις. 
Παρατηρήσεις. 
Κάποιος είχε δουλέψει το βιβλίο με μεγάλη προσοχή.
Δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία. 
Χρησιμοποίησε τις σημειώσεις για να κατανοήσει καλύτερα τον χαρακτήρα του, προετοιμάστηκε για τον ρόλο και κράτησε αυτή τη σύμπτωση ως μία από εκείνες τις παράξενες ιστορίες της ζωής.
Δύο χρόνια αργότερα, ταξίδεψε στη Βιέννη, όπου γίνονταν τα γυρίσματα της ταινίας. 
Μια μέρα, στο πλατό, του σύστησαν έναν επισκέπτη.
Τον George Feifer.
Τον συγγραφέα του βιβλίου.
Μίλησαν για την ταινία, τους χαρακτήρες, την ιστορία. 
Και τότε ο George Feifer είπε κάτι που άφησε τον Anthony Hopkins άφωνο.
"Δεν έχω πια ούτε ένα αντίτυπο του ίδιου μου του βιβλίου", είπε.
"Είχα δανείσει το προσωπικό μου αντίτυπο σε έναν φίλο πριν από χρόνια. 
Είχε όλες μου τις σημειώσεις στα περιθώρια. 
Το έχασε στο μετρό του Λονδίνου. 
Δεν το ξαναείδα ποτέ"
Ο Χόπκινς ανατρίχιασε.
"Εγώ βρήκα ένα αντίτυπο", είπε αργά.
"Σε ένα παγκάκι του μετρό. Είναι γεμάτο χειρόγραφες σημειώσεις"
Ο George Feifer τον κοίταξε δύσπιστα. 
Ο Χόπκινς έφερε το βιβλίο και το παρέδωσε στον συγγραφέα.
Ο George Feifer χλόμιασε.
Ήταν το δικό του αντίτυπο.
Ο γραφικός του χαρακτήρας.
Οι δικές του σημειώσεις.
Το προσωπικό του βιβλίο, χαμένο χρόνια πριν… και επανεμφανιζόμενο πάνω σε ένα παγκάκι του μετρό — ξανά — ακριβώς τη στιγμή που ο Anthony Hopkins, ο ηθοποιός που το χρειαζόταν περισσότερο, κάθισε εκεί.
Σε μια τεράστια πόλη.
Ανάμεσα σε χιλιάδες δρόμους.
Σε εκατοντάδες σταθμούς.
Το σωστό βιβλίο.
Το σωστό παγκάκι.
Η σωστή στιγμή.
Ο George Feifer ξαναβρήκε το χαμένο του βιβλίο.
Και ο Anthony Hopkins απέκτησε μια ιστορία που θα διηγούνταν σε όλη του τη ζωή.
Ο Καρλ Γιουνγκ/Carl Jung το ονόμασε συγχρονικότητα: την ιδέα ότι ορισμένες συμπτώσεις με νόημα δεν είναι απλώς τυχαίες, αλλά μέρος ενός βαθύτερου μοτίβου.
Ο Χόπκινς πάντα ένιωθε γοητευμένος από αυτή την ιδέα. Και υπάρχουν στιγμές που το μόνο που μένει είναι να αφεθείς στην έκπληξη.
Ίσως ήταν τύχη.
Ίσως ήταν πεπρωμένο.
Ίσως το σύμπαν να έκλεινε το μάτι σιωπηλά.
Ή ίσως —μόνο ίσως— κάποια βιβλία είναι φτιαγμένα για να βρίσκουν τους αναγνώστες τους.
Και κάποιες ιστορίες είναι φτιαγμένες για να ειπωθούν.
Δεν ήταν θαύμα.
Δεν ήταν μαγεία.
Ήταν εκείνη η σπάνια στιγμή που η ζωή δείχνει ότι, κάποιες φορές, δεν ψάχνουμε εμείς τις ιστορίες — μας βρίσκουν εκείνες.
    το άρθρο διάβασα στο https://www.facebook.com/7OKAMariaPinoti
συγγραφέας του άρθρου: Maria Pinoti
     στα σχόλια του άρθρου η Maria Pinoti σημειώνει:
     Ναι, είναι αληθινή ιστορία.
Ο ίδιος ο Anthony Hopkins την έχει αφηγηθεί σε συνεντεύξεις και δημόσιες εμφανίσεις του.
Ο συγγραφέας George Feifer επιβεβαίωσε το περιστατικό: το αντίτυπο που βρήκε ο Χόπκινς ήταν πράγματι το προσωπικό, χαμένο βιβλίο του, με τις δικές του χειρόγραφες σημειώσεις στα περιθώρια.
Η ιστορία έχει δημοσιευτεί και σε έγκυρα μέσα, μεταξύ αυτών και η La Vanguardia, η οποία τη χρησιμοποιεί ως παράδειγμα αφήγησης με πραγματικό υπόβαθρο.
Συνδέεται συχνά με την έννοια της «συγχρονικότητας» του Carl Jung — όχι ως απόδειξη μεταφυσικής, αλλά ως χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμπτωσης με νόημα, όπως την περιέγραφε ο ίδιος.
Μερικές φορές η πραγματικότητα γράφει σενάρια που η μυθοπλασία δεν θα τολμούσε.
Υπάρχουν πηγές στο διαδίκτυο που αφηγούνται με λεπτομέρεια την ιστορία αυτή:
Αξιόπιστες πηγές / αφηγήσεις της ιστορίας
1. Futility Closet — "Perfect Casting"
Περιγράφει την εμπειρία του Hopkins με το βιβλίο The Girl from Petrovka και πώς αργότερα ο ίδιος και ο Feifer ανακάλυψαν ότι ήταν το ίδιο χαμένο αντίτυπο. Perfect Casting – Futility Closet (Hopkins & the lost book)
2. Luvey.com — Synchronicity & Hopkins
Αναφέρει την ίδια ιστορία ως παράδειγμα συγχρονικότητας και εξηγεί πώς ο Hopkins βρήκε το βιβλίο που δεν μπορούσε να αγοράσει. The Mysterious Power of Synchronicity & Hopkins Story
3. 3 Quarks Daily / The Guardian (αναφορά σε άρθρο του Paul Broks)
Περιγράφει την ίδια σύμπτωση και επιβεβαιώνει το γεγονός ότι ήταν το ίδιο αντίτυπο που είχε χαθεί από τον συγγραφέα. Are coincidences real? (Hopkins example)
4. Ψυχολογικό blog “Psicoletra”
Στα ισπανικά αναφέρει επίσης τις λεπτομέρειες, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για αληθινό συμβάν με συγγραφέα Feifer και βιβλίο που είχε στην κατοχή του. Sincronicidad – Psicólogo Zaragoza
Η ιστορία αυτή έχει καταγραφεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και από ανεξάρτητες πηγές, με σταθερή αφήγηση και τα ίδια βασικά στοιχεία. 
Δεν παρουσιάζεται ως μύθος ή φήμη, αλλά ως πραγματικό περιστατικό που αφηγήθηκε ο ίδιος ο Anthony Hopkins και επιβεβαιώθηκε από τον συγγραφέα George Feifer. 
Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως χαρακτηριστικό παράδειγμα «συγχρονικότητας», με την έννοια που της έδινε ο Carl Jung: όχι ως θαύμα, αλλά ως σύμπτωση με νόημα.