Οι ηθικές τράπεζες ζητάνε την προσοχή μας

Tο ευρύ κοινό, ωστόσο, δεν φαίνεται να γνωρίζει ότι υπάρχουν ήδη ηθικές και βιώσιμες επιλογές για τις συντάξεις και τις αποταμιεύσεις του.Η ηθική τραπεζική υπάρχει ως εγχείρημα από τη δεκαετία του 80, με αρκετά επιτυχημένα μέχρι στιγμής παραδείγματα. 

δημοσιεύτηκε:14/11/ 2016 στο gosocial.gr

η ανάπτυξη των χρηματοοικονομικών καινοτόμων προϊόντων και η ριψοκίνδυνη κερδοσκοπία, η άμετρη επέκταση του τραπεζικού δανεισμού, η αύξηση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων χωρίς καμία οικονομική βάση, ο προσανατολισμός προς άμεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία, η ξαφνική και απρόσμενη μείωση των τιμών των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων είναι αναπόφευκτες συνέπειες, όσο οι επενδυτές κυνηγούν τις αποδόσεις και την κερδοσκοπία.

Σε συνδυασμό με την αδυναμία των εθνικών κυβερνήσεων να ελέγξουν αποτελεσματικά την κατάσταση, η εμφάνιση οικονομικών κρίσεων δεν είναι άλλη μια καινοτομία, αλλά καθοριστικό χαρακτηριστικό του συστήματος, ιδιαίτερα καθώς το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον επιτρέπει τη μετάδοση και εξάπλωσή τους.

Σύντομα μετά το πρώτο μούδιασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008, είδαμε την εμφάνιση μαζικών κινημάτων πολιτών, όπως το Occupy που ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τους αγανακτισμένους από τις πλατείες της Ευρώπης, και διάφορων αντικαπιταλιστικών κινημάτων.
Βασικό αίτημα τους η κοινωνική δικαιοσύνη και η δημιουργία ενός οικονομικού συστήματος στην υπηρεσία των πολιτών.

Tο ευρύ κοινό, ωστόσο, δεν φαίνεται να γνωρίζει ότι υπάρχουν ήδη ηθικές και βιώσιμες επιλογές για τις συντάξεις και τις αποταμιεύσεις του.
Η ηθική τραπεζική υπάρχει ως εγχείρημα από τη δεκαετία του 80, με αρκετά επιτυχημένα μέχρι στιγμής παραδείγματα.

Η Triodos και η Opinion Research δημιοσιεύσαν μια έρευνα στα πλαίσια της Εβδομάδας Καλού Χρήματος (Good Money Week, 30 Οκτώβριου – 5 Νοέμβριου) – μιας ετήσιας βρετανικής εκστρατείας για την ευαισθητοποίηση για την ηθική χρηματοδότηση και τις επενδυτικές επιλογές των ατόμων, των οικονομικών συμβούλων, των συνταξιοδοτικών ταμείων και των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων.
Η έρευνα κατέγραψε το μεγάλο ενδιαφέρον των πολιτών της Βρετανίας για τέτοιες δυνατότητες, αλλά και την άγνοια που υπάρχει για τα υπάρχοντα εγχειρήματα.

Συνολικά, το 54 τοις εκατό των Βρετανών πολιτών δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν ηθικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα.
Το ποσοστό αυξάνεται σε πάνω από 63 τοις εκατό στις νεότερες ηλικίες.
Η έρευνα σε δείγμα 2.003 βρετανών επενδυτών κατέγραψε επίσης ενθουσιασμό για ένα σύμβολο τύπου kitermark.
Στόχος είναι α άμεση αναγνώριση των χρηματοοικονομικών προϊόντων που λειτουργούν με βιώσιμο ή ηθικό τρόπο.

Σαφώς, υπάρχουν διακριτές διαφορές μεταξύ των υφιστάμενων ηθικών τραπεζών, ωστόσο όλες μοιράζονται ένα κοινό σύνολο αρχών.
Πιο σημαντικές ανάμεσα τους είναι η διαφάνεια και η χρηματοδότηση κοινωνικών και περιβαλλοντικών έργων, όπως οι βιολογικές καλλιέργειες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και το δίκαιο εμπόριο.
Οι ηθικές τράπεζες μερικές φορές μπορεί να συνεργάζονται με στενότερα περιθώρια κέρδους από τις παραδοσιακές τράπεζες.
Ως εκ τούτου μπορεί να έχουν λίγα καταστήματα ή να λειτουργούν αποκλειστικά μέσω τηλεφώνου και internet.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ηθικών και Εναλλακτικών Τραπεζών (FEBEA), αριθμεί ήδη 26 μέλη από 14 ευρωπαϊκές χώρες. Από το 2015 έχει και ένα μέλος από την Ελλάδα, τη Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας.

H Ελλάδα έχει τη δική της ηθική Τράπεζα

Η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας, με ιστορία 20 χρόνων, αριθμεί σήμερα 7.000 μέλη, 20.000 πελάτες και 4 καταστήματα.
Η φιλοσοφία της είναι πελατοκεντρική, βάζοντας προτεραιότητα στις ανθρώπινες ανάγκες.
Ελέγχει πού πηγαίνουν τα δάνειά της, καθώς και την προέλευση των χρημάτων των καταθετών.
Διαχειρίζεται τοπικά κεφάλαια έχοντας ως στόχο την ενίσχυση και ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.

O Πρόεδρος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας, Γεώργιος Μπούκης μπορεί να είναι περήφανος.
Παρουσιάζοντας την δράση της τράπεζας δήλωσε: “Τα χρόνια αυτά της κρίσης, επεκταθήκαμε, θέλοντας έτσι να είμαστε κοντά στον κόσμο.
Οι τράπεζες παρέχουν πίστη.
Χωρίς πίστη, τράπεζα δεν υπάρχει.
Η δική μας τράπεζα δεν διατρέχει αυτήν την στιγμή κανένα απολύτως κίνδυνο, που μπορεί να διατρέχουν άλλες τράπεζες.
Η μόνη πηγή των χρημάτων μας είναι τα μέλη και οι καταθέτες μας.
Ο ρόλος μιας συνεταιριστικής τράπεζας είναι να βρίσκεται κοντά στις ανάγκες και την τοπική κοινωνία.”

Πιο συγκεκριμένα, επεσήμανε ότι: “η τράπεζα του Νομού μας, σύμφωνα με τα στοιχεία του εννεαμήνου συνεχίζει να βρίσκεται σε κερδοφόρα πορεία και υπάρχει η βεβαιότητα ότι με κερδοφορία θα κλείσει όλο το 2016.
Επιτυχία σημαντική μέσα σε ένα οικονομικό περιβάλλον ασταθές και συνεχώς επιδεινούμενο.
Η προσεκτική διαχείριση των διαθεσίμων της τράπεζας φάνηκε στις δύσκολες στιγμές όπου δεν αντιμετώπισε ποτέ πρόβλημα.
Δεν χρειάστηκε ποτέ να αναζητήσει ρευστότητα από τους μηχανισμούς στήριξης.”

Η Triodos Bank της Ολλανδίας
Καινοτόμος στην ηθική τραπεζική, η Triodos Bank έχει έδρα της στην Ολλανδία. Πλέον δραστηριοποείται και στο Βέλγιο, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία.
Η ηθική αυτή τράπεζα χρηματοδοτεί εταιρείες που προσθέτουν πολιτιστική αξία και όφελος τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για το περιβάλλον.
Αυτό περιλαμβάνει εταιρείες στους τομείς της ηλιακής ενέργειας, τη βιολογική γεωργία και τον πολιτισμό.
Το όνομα της Triodos προέρχεται από την ελληνική λέξη “τρὶ ὁδος” και σηματοδοτεί την “προσέγγιση τριών δρόμων” (άνθρωποι, πλανήτης, κέρδος).

Οι καταθέτες της τράπεζας μπορούν να ανοίξουν συμβατικούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου.
Επίσης μπορούν να επενδύσουν σε ηθικά κεφάλαια και κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου.
Η Triodos έχει επίσης ενεργό διεθνές τμήμα, υποστηρίζοντας τις πρωτοβουλίες μικροχρηματοδότησης σε όλο τον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Το 1980 Triodos ξεκίνησε με το «πράσινο κεφάλαιο», ένα ταμείο για έργα φιλικά προς το περιβάλλον, στο Χρηματιστήριο του Άμστερνταμ.
Το 1994 ανέλαβε την παλαιότερη βρετανική ηθική τράπεζα, τη Mercury Provident.
Η Triodos είναι πλέον η μοναδική εμπορική τράπεζα στο Ηνωμένο Βασίλειο που δημοσιεύει ετήσιο κατάλογο με όλα τα δάνεια που χορηγεί.

Οι δραστηριότητες της Τράπεζας και οι σχέσεις με τους πελάτες βασίζονται κυρίως στο διαδίκτυο.
Ωστόσο, προσαρμόζεται στα τοπικά έθιμα.
Στην Ισπανία, για παράδειγμα, τα φυσικά γραφεία προτιμώνται από τους πελάτες και, ως εκ τούτου έχουν ανοίξει πολλά εμπορικά γραφεία στις μεγάλες πόλεις.
Η Triodos δανείζει μόνο σε επιχειρήσεις και φιλανθρωπικά ιδρύματα βάσει του κοινωνικού ή οικολογικού οφέλους τους.
Αυτή η «θετική προβολή” επεκτείνει τις πολιτικές της πέρα από εκείνες των ηθικών τραπεζών, που αποφεύγουν απλώς να επενδύουν σε εταιρείες που κρίνονται επιβλαβείς (έργα πυρινικής ενέργειας, όπλα, επικίνδυνες περιβαλλοντικές ουσίες).
Η τράπεζα χρησιμοποιεί τα χρήματα που κατατίθενται από περίπου 100.000 αποταμιευτές και δανείζει σε εκατοντάδες οργανώσεις, όπως πρωτοβουλίες δίκαιου εμπορίου (fair trade), βιολογικά αγροκτήματα, πολιτιστικές πρωτοβουλίες, έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και κοινωνικές επιχειρήσεις.

Η Banca Etica της Ιταλίας
Η Banca Etica είναι άλλο ένα εναλλακτικό τραπεζικό ίδρυμα, μια «αντι-τράπεζα», όπως αποκαλείται στη γενέτειρά της την Πάδοβα.
Λειτουργεί με όρους κοινωνικής ευαισθησίας, παρέχοντας όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες των γνωστών εμπορικών τραπεζών.
Με τη διαφορά ότι το μοντέλο λειτουργίας της δεν στοχεύει στη μεγιστοποίηση του δικού της κέρδους, αλλά στην ανάπτυξη υγιών επενδύσεων με γνώμονα την κοινωνική ευθύνη, την αλληλεγγύη και την προστασία του περιβάλλοντος.
Οι δραστηριότητές της επικεντρώνονται αποκλειστικά στην πραγματική οικονομία και όχι στη χρηματιστηριακή.

Ιστορία 22 χρόνων
Ολα ξεκίνησαν το 1994 από 22 μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς (περιβαλλοντικές οργανώσεις, κοινωνικοπολιτιστικούς συλλόγους, δήμους και νομαρχίες) που συνενώθηκαν και το 1998 συγκέντρωσαν το απαιτούμενο κεφάλαιο για την ίδρυση της.
Το πρώτο υποκατάστημα άνοιξε στην Πάδοβα.
Μέσα σ’ ένα χρόνο – λόγω της θερμής ανταπόκρισης – η τράπεζα απέκτησε υποκαταστήματα στο Μιλάνο, τη Ρώμη, το Τρεβίζο, τη Φλωρεντία, τη Βιντσέντζα και τη Μπρέσια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κεφάλαια της τράπεζας προέρχονται κυρίως από τον ανεπτυγμένο Βορρά.
Μεγάλο μέρος τους, ωστόσο, επενδύεται στον Νότο.
Στόχος είναι να εξυγιανθεί η τοπική οικονομία και να ξεφύγει από τον έλεγχο της μαφίας.

Βασική αρχή της τράπεζας είναι ότι η πίστωση αποτελεί δικαίωμα όλων και ιδίως των ασθενέστερων ομάδων.
Δεν είναι τυχαίο ότι χορηγεί δάνεια σε άτομα που δεν έχουν πρόσβαση σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα, όπως σε μετανάστες, άστεγους και ανέργους.

‘Οσον αφορά τα δάνεια που χορηγεί στις επιχειρήσεις, αυτά εγκρίνονται μόνον εφόσον οι επιχειρήσεις πληρούν 60 κριτήρια.
Μεταξύ αυτών είναι ο σεβασμός στην εργατική νομοθεσία και το περιβάλλον, το γενικότερο κοινωνικό όφελος, η απουσία σεξισμού και ρατσισμού.

To όραμα
Το Νοέμβριο του 1984, πέντε μήνες πριν τη δολοφονία του, ο Abraham Lincoln δήλωσε πως οραματίζεται ένα τραπεζικό σύστημα κατευθυνόμενο από την κυβέρνηση, ώστε να είναι πραγματικά στην υπηρεσία των πολιτών. Τα εναλλακτικά τραπεζικά συστήματα, όπως οι ηθικές τράπεζες, αποδεικνύουν την αξία που μπορούν να προσφέρουν στην κοινωνία.

Σίγουρα, αξίζουν την προσοχή μας.

Οι πολλές διαστάσεις του ανθρώπινου εγκεφάλου

Οι επιστήμονες ελπίζουν
ότι τώρα θα μπορέσουν
να εντοπίσουν που και πώς αποθηκεύονται οι ανθρώπινες μνήμες

Καθώς επί χρόνια οι νευροεπιστήμονες πασχίζουν να βρουν πού ο εγκέφαλος αποθηκεύει τις αναμνήσεις του, σύμφωνα με τον καθηγητή Μάρκραμ, «αυτές μπορεί τελικά να κρύβονται σε κοιλότητες ανάμεσα στις ανώτερες διαστάσεις».

Ο άνθρωπος, σύμφωνα με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, έχει την ικανότητα να κατανοεί τον κόσμο σε τέσσερις διαστάσεις, τρεις του χώρου, δηλαδή μήκος, πλάτος, ύψος, και μία του χρόνου.
Τουλάχιστον έτσι πιστεύαμε μέχρι σήμερα.
Ωστόσο, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, οι δομές του εγκεφάλου μας είναι πολύ περισσότερο πολύπλοκες και αντιλαμβάνονται το περιβάλλον και τον κόσμο με έως και 11 διαστάσεις.

Ο ισχυρισμός των επιστημόνων του ελβετικού προγράμματος Blue Brain Project, με επικεφαλής τον κορυφαίου νευροεπιστήμονα καθηγητή Χένρι Μάρκραμ της Ελβετικής Ομοσπονδιακής Πολυτεχνικής Σχολής της Λωζάννης (EPFL), χρησιμοποίησαν πρωτότυπα μαθηματικά, δηλαδή μια αλγεβρική τοπολογία με τρόπο που δεν είχε ποτέ έως τώρα χρησιμοποιηθεί στη νευροεπιστήμη και στόχο έχει να φωτίσει τα πιο βαθιά αρχιτεκτονικά μυστικά του εγκεφάλου.

Στη σχετική ανακοίνωση στο περιοδικό υπολογιστικής νευροεπιστήμης «Frontiers in Computational Neuroscience» οι επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι αποκάλυψαν ένα σύμπαν πολυδιάστατων γεωμετρικών δομών μέσα στα δίκτυα του εγκεφάλου.

Αυτές οι δομές πολλών διαστάσεων εμφανίζονται όταν κάθε νευρώνας συνδέεται με άλλους με τέτοιο τρόπο που δημιουργείται ένα ιδιόμορφο γεωμετρικό αντικείμενο.
Όσο περισσότεροι νευρώνες εμπλέκονται μαζί στην ίδια «κλίκα» τόσο αυξάνονται οι διαστάσεις αυτού του γεωμετρικού αντικειμένου.

«Βρήκαμε έναν κόσμο που ποτέ δεν είχαμε φανταστεί.
Υπάρχουν δεκάδες εκατομμύρια τέτοια αντικείμενα ακόμη και σε μια μικρή κουκκίδα του εγκεφάλου, έχοντας έως επτά διαστάσεις.
Σε μερικά εγκεφαλικά δίκτυα, βρήκαμε δομές ακόμη και με 11 διαστάσεις», δήλωσε ο καθηγητής Μάρκραμ.

Όπως είπε, αυτό πιθανώς εξηγεί γιατί είναι τόσο δύσκολο να καταλάβει κανείς τον εγκέφαλο.

Η νέα αποκάλυψη κατέστη εφικτή χάρη στη συνεργασία των νευροεπιστημόνων με μαθηματικούς οι οποίοι ειδικεύονται στην αλγεβρική τοπολογία, ένα κλάδο των μαθηματικών που περιγράφει συστήματα με οποιονδήποτε αριθμό διαστάσεων.

Είναι προφανές ότι, αν ο άνθρωπος δυσκολεύεται αφάνταστα να «πιάσει» τον κόσμο των τεσσάρων διαστάσεων του Αϊνστάιν (το συνεχές του χωροχρόνου), κόσμοι με περισσότερες διαστάσεις γίνονται υπερβολικά πολύπλοκοι ακόμη και για την πιο δυνατή φαντασία.

Στο πλαίσιο της νέας μελέτης, έγιναν με τη βοήθεια της αλγεβρικής τοπολογίας πολλαπλά τεστ στον ψηφιακό εγκεφαλικό ιστό, τα οποία έδειξαν ότι οι πολυδιάστατες δομές του εγκεφάλου που ανακαλύφθηκαν, αποκλείεται να δημιουργήθηκαν κατά τύχη.

Μετά τα σχετικά πειράματα σε πραγματικό εγκεφαλικό ιστό στο EPFL, επιβεβαιώθηκε ότι ο εγκέφαλος συνεχώς «ανακαλωδιώνεται» στη διάρκεια της ανάπτυξής του για να δημιουργήσει ένα δίκτυο με όσο γίνεται περισσότερες δομές που έχουν πολλές διαστάσεις.

Καθώς επί χρόνια οι νευροεπιστήμονες πασχίζουν να βρουν πού ο εγκέφαλος αποθηκεύει τις αναμνήσεις του, σύμφωνα με τον καθηγητή Μάρκραμ, «αυτές μπορεί τελικά να κρύβονται σε κοιλότητες ανάμεσα στις ανώτερες διαστάσεις».
~~~~~~~~~~~~~
δημοσιεύτηκε
12/06/2017 στην:efsyn.gr

Ο «αιώνιος γυρισμός» του Νίτσε και το «θεώρημα επανάληψης» …

Φρήντριχ Νίτσε 1844 – 1900

δημοσιεύτηκε 05/06/2011 5 physicsgg

… του Πουανκαρέ
Γράφει ο Νίκος Καζαντζάκης στην «Αναφορά στον Γκρέκο», συνεπαρμένος από την φιλοσοφία του Γερμανού φιλοσόφου Φρήντριχ Νίτσε:

 «….o χρόνος, συλλογίστηκες είναι απεριόριστος˙ η ύλη είναι περιορισμένη˙ αναγκαστικά λοιπόν θα ’ρθει πάλι στιγμή που όλοι ετούτοι οι συνδυασμοί της ύλης θα ξαναγεννηθούν οι ίδιοι, οι απαράλλαχτοι.
Ύστερα από χιλιάδες αιώνες ένας άνθρωπος σαν και μένα, εγώ ο ίδιος, θα σταθώ πάλι στο βράχο τούτον τον ίδιο και θα ξανάβρω την ίδια ιδέα.
Κι όχι μονάχα μια φορά, αναρίθμητες φορές˙ καμιά λοιπόν ελπίδα το μελλούμενο να ’ναι καλύτερο, καμιά σωτηρία˙ πάντα οι ίδιοι, απαράλλαχτοι, θα στριφογυρίζουμε στον τροχό του χρόνου.
Και τα πιο εφήμερα καταντούν έτσι αιώνια, κι η πιο ασήμαντη πράξη παίρνει ανυπολόγιστη πια σημασία…..«
H έννοια του «αιώνιου γυρισμού» ή «αιώνιας επιστροφής» του Νίτσε εμφανίζεται για πρώτη φορά στον αφορισμό 341 της “Χαρούμενης Επιστήμης” ως ένα υποθετικό ερώτημα:
«Το πιο βαρύ βάρος
Κι αν μια μέρα ή μια νύχτα, ερχόταν ένας δαίμονας και γλιστρούσε μέσα στην υπέρτατη μοναξιά σου και σούλεγε: «Αυτή τη ζωή, όπως την έζησες και την ζεις ως τα τώρα, πρέπει να την ξαναρχίσεις από την αρχή, και να την ξαναρχίζεις αδιάκοπα˙ χωρίς τίποτα το καινούργιο˙ αντίθετα, μάλιστα!
Ο παραμικρός πόνος, η παραμικρή ευχαρίστηση, η παραμικρή σκέψη, ο παραμικρός στεναγμός, όλα όσα ένιωσες στη ζωή σου θα ξαναρθούν, κάθε τι το άρρητα μεγάλο και το άρρητα μικρό που έχει μέσα της, όλα θα ξαναρθούν, και θα ξαναρθούν με την ίδια σειρά, με την ίδια ανελέητη διαδοχή…. κι αυτή η αράχνη θα ξαναρθεί, κι αυτό το σεληνόφωτο ανάμεσα στα δέντρα, κι αυτή η στιγμή, κι εγώ ο ίδιος! Η αιώνια κλεψύδρα της ζωής θα ξαναγυρίζει ακατάπαυστα, κι εσύ μαζί της, απειροελάχιστη σκόνη των σκονών!»…
Δεν θάπεφτες κατάχαμα, δεν θάτριζες τα δόντια σου και δεν θα καταριώσουν αυτό το δαίμονα;
Εκτός πια, αν έχεις ζήσει κάποια θαυμαστή στιγμή, οπότε θα του απαντούσες: «Είσαι θεός˙ ποτές μου δεν άκουσα τόσο θείο λόγο!»
Κι αν σου γινόταν έμμονη αυτή η σκέψη, ίσως θα σε μεταμόρφωνε, κι ίσως και να σ’ εκμηδένιζε˙ και θ’ αναρωτιώσουν για το κάθε τι: «Το θέλεις αυτό; το ξαναθέλεις; μια φορά; πάντα; επ’ άπειρον;» κι αυτό το ερώτημα θα βάραινε επάνω σου με αποφασιστικό και τρομερό βάρος!
 Ή πάλι, Άχ πόσο θάπρεπε ν’ αγαπάς τον εαυτό σου και τη ζωή, ώστε να μην ποθείς πια τίποτ’ άλλο απ’ αυτή την υπέρτατη κι αιώνια διαβεβαίωση!«
Ο Νίτσε αφιέρωσε αρκετά χρόνια μελετώντας την φυσική επιστήμη της εποχής του για να έχουν επιστημονικό υπόβαθρο οι φιλοσοφικές του ιδέες.
Η επιστημονική βάση του «αιώνιου γυρισμού» είναι ένα «αληθές» θεώρημα του Γάλλου μαθηματικού Henri Poincaré  το «θεώρημα επανάληψης» σύμφωνα με το οποίο:
«Ένα σύστημα πεπερασμένης ενέργειας, περιορισμένο σε έναν πεπερασμένο όγκο, μετά από ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, επιστρέφει στην αρχική του κατάσταση».
Κατά συνέπεια εφόσον ο αριθμός των συστατικών του σύμπαντος είναι πεπερασμένος, μπορεί να σχηματίσει πεπερασμένο μόνον πλήθος διαφορετικών συνδυασμών.
Αφού σχηματιστούν όλοι οι δυνατοί συνδυασμοί, τα συστατικά του σύμπαντος επιστρέφουν «αναγκαστικά» κάποτε στην αρχική τους κατάσταση.
Και αυτό συμβαίνει άπειρες φορές, εφόσον έχουμε στη διάθεσή μας άπειρο χρόνο…

Το θεώρημα φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι αντιφάσκει με το θεώρημα Η του Boltzmann, αν θεωρήσουμε ότι η σχέση του θεωρήματος dH/dt≤0 ισχύει σε κάθε χρονική στιγμή.
Δεδομένου όμως ότι αυτό δεν είναι απαίτηση του θεωρήματος Η – δεν υφίσταται κανένα παράδοξο.(Το μέγεθος Η συνδέεται άμεσα με την εντροπία S του συστήματος, το μέγεθος που μετράει την αταξία του συστήματος)
Ένα σύστημα θα μπορούσε να επιστρέψει στην αρχική του κατάσταση – σύμφωνα με το θεώρημα Poincaré – χωρίς να παραβιάζεται ο 2ος νόμος της θερμοδυναμικής.
Μια πρόχειρη εκτίμηση δείχνει ότι η διάρκεια ενός κύκλου Poincaré είναι της τάξης του eN, όπου Ν είναι ο συνολικός αριθμός των μορίων του συστήματος. Έστω ότι N ~ 10 23, τότε η χρονική διάρκεια ενός κύκλου Poincaré είναι εξαιρετικά μεγάλη: 101023 sec ή 101023 ηλικίες σύμπαντος (θεωρούμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι της τάξης  ~ 10 10 έτη).
Αυτός είναι ο χρόνος που απαιτείται για να επιστρέψει το σύστημα στην αρχική του κατάσταση – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο νέος κύκλος που θα ακολουθήσει θα είναι πανομοιότυπος με τον προηγούμενο!
Είναι φανερό ότι οι χρόνοι αυτοί δεν έχουν σχέση με φυσική!
ΠΗΓΕΣ
1.»Αναφορά στον Γκρέκο», Νίκος Καζατζάκης
2.»Χαρούμενη Επιστήμη», Friedrich Nietzsche
3.»Statistical Mechanics», Κerson Huang
physicsgg.me

Φιλοσοφικοί Περίπατοι: Ο άνθρωπος που γίνεται θεός

Νόστιμον ήμαρ

Πριν μερικούς μήνες, γεννήθηκε στο Μεξικό το πρώτο μωρό στον κόσμο που φέρει DNA από τρεις διαφορετικούς ανθρώπους: το DNA του ζευγαριού και το DNA μιας δότριας ωαρίου.
Με αυτή τη νέα γενετική τεχνική ένα μικρό αγοράκι έχει τρεις βιολογικούς γονείς.

Η επαναστατική γενετική τεχνική εφαρμόστηκε ώστε το ζευγάρι να αποκτήσει ένα υγιές παιδί, απαλλαγμένο από το Leigh Syndrome, μια γενετική ασθένεια που έφερε η μητέρα στα γονίδιά της και που οδήγησε στο θάνατο τα δύο πρώτα παιδιά του ζευγαριού.

Η ιατρική διαδικασία έλαβε χώρα στο Μεξικό όπου το νομικό πλαίσιο είναι πιο χαλαρό όσον αφορά στις καινοτόμες γενετικές παρεμβάσεις.
Παρόμοια γενετική τεχνική εφαρμόστηκε στο Κίεβο της Ουκρανίας με αποτέλεσμα τη γέννηση ενός υγιούς μωρού στις 5 Ιανουαρίου 2017.
Η γέννηση του μωρού από τρία DNA έγινε ώστε να ξεπεραστούν τα προβλήματα γονιμότητας της μητέρας.
Όμως, πέρα από τους πιθανούς ιατρικούς κινδύνους η γενετική επανάσταση έρχεται αγκαζέ με εφιαλτικά σενάρια και σκληρά ηθικά διλήμματα σχετικά με την μελλοντική επίδραση της γενετικής τεχνολογίας στη ζωή και στον θάνατο.

Είναι προφανές ότι υπάρχουν σημαντικά φιλοσοφικά και ηθικά επιχειρήματα υπέρ της ραγδαίας ανάπτυξης της Γενετικής.
Πρώτον, φαίνεται να υπάρχει κάτι εγγενώς πολύτιμο στο να μαθαίνουμε πράγματα για τον κόσμο μέσα μας και γύρω μας.
Άρα ένα βασικό φιλοσοφικό επιχείρημα υπέρ της Γενετικής επανάστασης είναι ότι ξεκλειδώνει κάποια από τα μεγαλύτερα μυστήρια της φύσης και της ζωής (ίσως και του θανάτου μακροπρόθεσμα).
Δεύτερον, υπάρχει το ηθικό επιχείρημα, με ωφελιμιστική βάση (Utilitarianism), σύμφωνα με το οποίο, η επανάσταση της Γενετικής θα μειώσει τον πόνο από τις ασθένειες και τους θανάτους που μπορούν να προβλεφθούν/αποτραπούν και έτσι θα αυξήσει την γενική ευτυχία οδηγώντας σε μία σημαντικά πιο υγιή και χαρούμενη ζωή.

Από την άλλη, είναι αμέτρητα τα «Φρανκενστάιν» σενάρια, τα ηθικά ζητήματα αλλά και οι ταξικές διαφορές που μπορεί να επιφέρει η χρήση της γενετικής τεχνολογίας στον γενικό πληθυσμό.
Σκεφτείτε την περίπτωση κάποιοι πραγματικά πλούσιοι γονείς να έχουν πρόσβαση στο εμπορεύσιμο αγαθό των καλύτερων γονιδίων για το παιδί τους. Διότι μπορεί ο σχεδιασμός μωρών να μπει από το παράθυρο για σοβαρούς ιατρικούς σκοπούς, αλλά τελικά μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο απελευθερωμένη αγορά «γενετικών προϊόντων» όπου οι ταξικές ανισότητες θα είναι ριζικές όχι από την γέννα αλλά ήδη από την σύλληψη του εμβρύου!
Επίσης, ποια είναι αυτή η ηθική γραμμή που θα ορίζει πότε θα επιτρέπεται να παρέμβουμε στον «σχεδιασμό» ενός εμβρύου;
Αυτά είναι ερωτήματα που πρέπει πρώτοι να απαντήσουν (και ήδη έχουν προσεγγίσει με μεγάλη σοβαρότητα) οι Φιλόσοφοι ανά τον κόσμο.

Με λίγα λόγια, η ανθρωπότητα έχει ήδη καταφέρει μια τεράστια γενετική επανάσταση, και είμαστε ακόμα στα πρώτα βήματα.
Ίσως, όμως, ήδη να βρισκόμαστε στον προθάλαμο ενός ιατρικού παράδεισου ή μιας ηθικής κόλασης.
Οι εξελίξεις τα λίγα επόμενα χρόνια θα είναι κατακλυσμιαίες και οι επιλογές μας ως είδος θα μας φανερώσουν εάν ο άνθρωπος είναι αρκετά ώριμος ώστε να παίξει τον ρόλο του θεού.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ το Σάββατο 10.6.2017
nostimonimar.gr

Ιγκόρ Στραβίνσκι: Ενας εφευρέτης μουσικής

Σαν σήμερα, 17 Ιουνίου 1882, γεννήθηκε ο Ιγκόρ Στραβίνσκι, ένας εφευρέτης της μουσικής.

Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ο Ιγκορ Στραβίνσκι ερωτήθηκε από ένα φρουρό των γαλλικών συνόρων τι επαγγελλόταν. «Είμαι εφευρέτης μουσικής» απάντησε.
Η απάντηση ήταν χαρακτηριστική του ρώσου συνθέτη: πεζή, βέβαιη και διόλου ρομαντική.
Ο Στραβίνσκι επίσης αρνούνταν επίμονα πως η έμπνευση ενός συνθέτη προέρχεται από κάποια θεϊκή παρέμβαση ­ η δική του έμπνευση προερχόταν από τις ανάγκες των επόμενων αναθέσεών του.

Με την ιδιόρρυθμη γοητεία του ο Στραβίνσκι προξενούσε έκπληξη και περιέργεια στον περίγυρό του.
Οι αντιθέσεις του προκαλούσαν δέος. Παρ’ όλη τη νευρικότητά του η ικανότητά του να ελκύει τους γύρω του ήταν χαρισματική.
Είχε πολλούς φίλους αλλά και κόλακες, οι βασικοί του φίλοι υπήρξαν οι συνθέτες Κλοντ Ντεμπυσί και Μορίς Ραβέλ, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Βασλάβ Νιζίνσκι και ο Ζαν Κοκτό. Ο Στραβίνσκι στη ζωή του μετακινήθηκε πολύ, από τη Ρωσία όπου ζούσε ως το 1914 στην Ελβετία (1914-1920), ύστερα στη Γαλλία (1920-1939) και τέλος στις Ηνωμένες Πολιτείες (1939 ως τον θάνατό του). Σύμφωνα με τον ίδιο, σε κανένα από αυτά τα σπίτια δεν μπορούσε να ησυχάσει τη νύχτα αν δεν έκαιγε ένα φως έξω από την πόρτα του.
Με αυτόν τον τρόπο τον έπαιρνε ο ύπνος στην Αγία Πετρούπολη, όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια.

Ο Ιγκορ Στραβίνσκι γεννήθηκε στο Οράνιενμπαουμ, κοντά στην Πετρούπολη. Ηταν ο τρίτος από του τέσσερις γιους των Αννα Κολοντόφσκι και Φιόντορ Ιγκνιάτιεβιτς Στραβίνσκι.
Ο πατέρας του ήταν η κύρια μπάσα φωνή της Αυτοκρατορικής Οπερας της Αγίας Πετρούπολης.
Η μουσική μόρφωση του Στραβίνσκι ξεκίνησε στο πλευρό του μεγάλου ρώσου συνθέτη Νικολάι Ρίμσκι Κόρσακοφ.
Κάτω από την επίβλεψή του ο νεαρός συνθέτης συνέθεσε τα πρώτα του ορχηστικά κομμάτια, μια συμφωνία και μια σουίτα.

Το 1908 ο Στραβίνσκι ταχυδρόμησε στον δάσκαλό του την παρτιτούρα ενός καινούργιου ορχηστικού κομματιού, τα «Πυροτεχνήματα».
Το πακέτο επιστράφηκε στον αποστολέα συνοδευόμενο από ένα σημείωμα. «Δεν παραδόθηκε λόγω θανάτου του αποδέκτη».
Η επίσημη εκπαίδευση του συνθέτη είχε λάβει τέλος.

Ανάμεσα στις πρώτες συνθέσεις του Στραβίνσκι, γραμμένες κάτω από το βλέμμα του μοναδικού του δασκάλου, και τις συνθέσεις ενός ώριμου άνδρα μεσολάβησαν περίπου εκατό δημιουργίες: συμφωνίες, κοντσέρτα, κομμάτια δωματίου, τραγούδια, σονάτες πιάνου, όπερες και κυρίως μπαλέτα.
Η επιρροή αυτών των δημιουργιών ήταν εμβριθής. Αμέσως μετά τον χαμό του δασκάλου του ο Ιγκορ Στραβίνσκι στράφηκε προς τη μουσική ψυχοσύνθεση των γάλλων ιμπρεσιονιστών Κλοντ Ντεμπυσί και Μορίς Ραβέλ, ενώ παράλληλα διατήρησε την εθνικιστική του αντίληψη.
Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα μουσικά κομμάτια «Πυροτεχνήματα», «Ο Φαύνος και η Βοσκοπούλα» και το μπαλέτο «Πουλί της Φωτιάς».

Η πρωτοτυπία του έργου «Πουλί της Φωτιάς», ως προς τα νέα μουσικά του στοιχεία που έδιναν έμφαση στους ανόμοιους και στακάτους ήχους, οδήγησε σε δύο νέες συνθέσεις για τα ρωσικά μπαλέτα Ντιάγκιλεφ, το μπαλέτο «Πετρούσκα» και το μπαλέτο «Ιεροτελεστία της Ανοιξης», τα οποία αποτέλεσαν ορόσημα της μουσικής του 20ού αιώνα. Με το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ο Στραβίνσκι συνέθεσε την «Ιστορία του Στρατιώτη» και το «Τανγκό». Μεταξύ των δύο μεγάλων πολέμων, ο Ιγκορ Στραβίνσκι υπήρξε ο πιο σημαντικός μοντέρνος συνθέτης, κυρίως στη Γαλλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο συνθέτης πέθανε σε ηλικία ογδόντα οκτώ χρόνων, στο νεοαποκτηθέν διαμέρισμά του, στο νούμερο 920 της Πέμπτης Λεωφόρου της Νέας Υόρκης, από καρδιακή προσβολή.
Η κηδεία του έγινε στη Βενετία και όχι στη Νέα Υόρκη, στη «ρωσική γωνία» του νεκροταφείου του Σαν Μισέλ.
Ο συνθέτης εξέφραζε πάντα μια συμπάθεια προς την ιταλική πόλη, όπου πρωτοπαρουσιάστηκαν μερικές από τις πιο σημαντικές του δημιουργίες.
Στην ίδια γωνία βρίσκεται θαμμένος και ο ρώσος ιμπρεσάριος του μπαλέτου Σεργκέι Ντιάγκιλεφ, ο οποίος στις 29 Μαΐου του 1913 επιμελήθηκε την αρχική παραγωγή της «Ιεροτελεστίας της Ανοιξης», δίνοντας με αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία στον Στραβίνσκι να μεγαλουργήσει.
imerodromos.gr

Δημήτρης Αποστολάκης: «Το πουριτανικό μοντέλο είναι η σημαία του μικροαστισμού»

Τα παιδιά μας μαθαίνουν και τους μαθαίνουμε πράγματα.
Δε πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε ως ημιτελή όντα.
Εμείς στο χωριό από μικροί είχαμε ευθύνες.
Ζευόμασταν τα κάρα, βοηθούσαμε στην οικογένεια.

Συνέντευξη στην Χάρις Γεωργίου

Φωτογραφίες: Γιάννης Νέγρης

Με αφορμή την παράσταση «Η εκδίκηση του πυριτίου», το κείμενο της οποίας αποτελεί το τελευταίο διήγημα του βιβλίου του «Φτου ξελευτερία για όλους», όπου παρακολουθήσαμε στο Θέατρο Κάρολος Κουν  – και αποτελεί μια σύμπραξη της χορευτικής ομάδας «Κι όμως κινείται», του μουσικού Μιχάλη Σιγανίδη σε σκηνοθεσία Χριστίνας Σουγιουλτζή, αλλά και το νέο δισκοβιβλίο του με τίτλο «Ευτυχισμέναι Ημέραι», συναντήσαμε τον Δημήτρη Αποστολάκη και συζητήσαμε μαζί του, για τη μουσική, την Κρήτη, την κοινωνία και πολλά ακόμα.
Ο Δημήτρης Αποστολάκης, αποτελεί ένα από εκείνα τα ιερά τέρατα της μουσικής και της γνώσης.
Φυσικός, μουσικός, συγγραφέας μα πρωτίστως δάσκαλος, μετά τη συζήτησή σας, σίγουρα θα σε βυθίσει σε σκέψεις, όπως ακριβώς συμβαίνει με τις παραστάσεις, τα βιβλία του και τις συναυλίες των Χαΐνηδων.
Συναντηθήκαμε στα Πετράλωνα, σε ένα ήσυχο καφέ, μεσημέρι Κυριακής, και παρά τις όποιες ατυχίες προέκυψαν αφενός με το αρχείο της ηχογράφησης (από το οποίο λείπουν κάποια αποσπάσματα), αφετέρου με τον καιρό, κατάφερα να συναντήσω αυτό το θρύλο και να πραγματοποιήσουμε μία συζήτηση που στερήθηκε χρόνου, λόγω του πιεσμένου του προγράμματος, αλλά ήταν καθόλα περιεκτική.
Καταρχάς, ας ξεκινήσουμε με τη βασική μου απορία. Φυσικός, μουσικός… πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με αυτά τα δύο;
Το ενδιαφέρον μου για τη μουσική, αλλά και τις φυσικές επιστήμες έχει την ίδια αφετηρία που δεν είναι άλλη από την ανάγκη να ανακαλύψω όλα εκείνα που μου ήταν άγνωστα. Όπως είπε και ο Αϊνστάιν η αναζήτηση του αγνώστου είναι η συγκλονιστικότερη εμπειρία για τον άνθρωπο. Και θεωρώ πως και η επιστήμη και η μουσική, έχουν ένα ευρύ πεδίο που σε βάζει σε μία διαρκή εξερεύνηση. Αυτός είναι και ο λόγος που προσπαθώ να μαθαίνω διαρκώς.
Είχατε μουσικά ερεθίσματα;
Μεγάλωσα στο χωριό, σε ένα μικρό σχετικά χωριό, την Πολυθέα. Τα ερεθίσματα, τα οποία είχαμε, ήταν κυρίως από πανηγύρια και γάμους, που παρατηρούσαμε τους μουσικούς, τους λυράρηδες να παίζουν τις λύρες τους και προσπαθούσαμε τότε σαν παιδιά μέσα από τη διαδικασία της μίμησης του παιξίματος να μάθουμε. Κάποια παιδιά δυσκολεύοταν και ξεσπούσαν, έσπαγαν τους στύλους της ΔΕΗ, επειδή δεν κατάφερναν να παίξουν όπως ακριβώς αυτό, το οποίο είχαν δει.
Μεγαλώνοντας, ωστόσο, είχα σημαντικούς δασκάλους, οι οποίοι ήταν και συνεργάτες. Έμαθα τα κρητικά με τον Ψαρογιάννη, τον αδερφό του Νίκου του Ξυλούρη και αργότερα ήρθε και η jazz που έμαθα με τον Θοδωρή Ρέλλο και τους Mode Plagal, ενώ σπουδαίος δάσκαλος ήταν επίσης ο Ross Daly.
Πέρα από τη μουσική, βλέπουμε πως η Κρήτη κρατά ζωντανή την παράδοση. Πιστεύετε ότι η παράδοση παίζει σημαντικό ρόλο;
Θεωρώ πως η παράδοση είναι σημαντική, εάν καταφέρουμε να διατηρήσουμε κάποια πράγματα, αλλά όχι με την έννοια που αναπαράγεται, ως τουριστικό και εμπορεύσιμο προϊόν. Δεν είναι κάτι έξω από εμάς. Πρέπει να κρατάμε τα θετικά από κάθε εποχή και κυρίως να τα εφαρμόζουμε στην καθημερινή μας ζωή. Από αυτά που διαβάζουμε, μέχρι πιο απλά πράγματα.
Φερειπείν, όταν κάποιος λέει «καλημέρα», όταν το λέει οφείλει και να το πιστεύει, πρέπει να έχει ένα ειδικό βάρος, να συνειδητοποιεί αυτό το οποίο λέει. Η γλώσσα είναι πολύ πλούσια, γι’ αυτό και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Ειδικά, αν αναλογιστούμε ότι αποτελεί ένα κληροδότημα σχετικά καινούριο.
Αυτό με παραπέμπει σε αυτό το οποίο ακούσαμε στην «Εκδίκηση του πυριτίου», πως οι απλουστεύσεις και οι γενικεύσεις είναι επικίνδυνες…
Αυτό είναι γεγονός. Θεωρώ πως οι γενικεύσεις και οι απλουστεύσεις είναι επικίνδυνες και εν μέρει οδηγούν και στην άνοδο ακραίων απόψεων, όπως είναι και ο φασισμός.
Πώς μεγαλώσατε; Παρατηρείτε διαφορές στο τότε και στο τώρα;
Τότε δεν ήταν πυρηνικές οι οικογένειες.
Ήταν φυλετικές οικογένειες.
Το ξέρετε πως είναι η πρώτη φορά που τα μικρά παιδιά πάντα παίζουν με επίβλεψη; Αυτό το πράγμα ήταν αδιανότηο για εμάς.
Αυτή τη στιγμή, οι γονείς δεν έχουν χρόνο για τον εαυτό τους.
Τρέχουν τα παιδιά στο μπαλέτο, στο καράτε, στον οδοντίατρο.
Έχουν χάσει ακόμα και τη φυλετική τους αναπαράσταση.
Το παιδί έχει δύο κέρβερους από πάνω του να το κρίνουν, όπως στο big brother. Ένα παιδί το οποίο τρώει το χρόνο των γονιών.
Όλοι είναι σε ένα συγκρουσιακό κλίμα και προσποιούνται τους ευτυχισμένους. Και μετά πάνε διακοπές και τσακώνονται όλοι με όλους.
Έπειτα, πλέον τα παιδιά γεννιούνται χωρίς ευθύνες.
Στο σχολείο προσπαθούν να τα διδάξουν πράγματα και όχι να τους δημιουργήσουν απορίες.
Και θεωρώ πως αυτό είναι λάθος.
Τα παιδιά μας μαθαίνουν και τους μαθαίνουμε πράγματα.
Δε πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε ως ημιτελή όντα.
Εμείς στο χωριό από μικροί είχαμε ευθύνες.
Ζευόμασταν τα κάρα, βοηθούσαμε στην οικογένεια.
Και αυτό μας σκληραγωγούσε.
Μας έκανε να νιώθουμε υπεύθυνοι.
Και δε το λέω, με την τάση του αναχρονισμού αυτό.
Απλά θεωρώ πως από κάθε εποχή πρέπει να συγκρατούμε κάτι, για να προχωράμε εξελισσόμενοι.
Τώρα τα παιδιά αντιμετωπίζονται με βάση το καταναλωτικό πρότυπο, το οποίο προωθείται.
Δε θεωρώ πως τα παιδιά μαθαίνουν πράγματα μέσω του σχολείου.
Οι δάσκαλοι θα έπρεπε να προσπαθούν να δημιουργούν ερωτήματα στα παιδιά, να προσπαθούν να τα εμπνέουν.
Είναι λίγοι εκείνοι, οι εμπνευσμένοι πιστεύω, οι οποίοι ασχολούνται πραγματικά με το να δημιουργήσουν απορίες και αναζητήσεις στα παιδιά.
Οι «Χαϊνηδες» ήρθαν στα φοιτητικά χρόνια…
Τότε δημιουργήθηκαν, το 1990. 28 χρόνια τώρα. Έχουν στοιχεία κολεκτίβας, ισότητα αμοιβών, ζουν λιτά και ερευνούν τα άγνωστα τοπία της τέχνης.
Η επιλογή ονόματος; Το είδος μουσικής;
Τα ονόματα μας επιλέγουν. Το είδος μουσικής επίσης.
Όλα αυτά ήτανε αυθόρμητες απαντήσεις του όλου στην ιερή αναγκαιότητα.
Σε ένα live σας, είχα ακούσει που είπατε τη φράση του Ηράκλειτου «Πόλεμος πατήρ πάντων» και μου άρεσε η τοποθέτησή σας…
Πράγματι, αυτό το απόφθεγμα του Ηράκλειτου με βρίσκει απολύτως σύμφωνο. Είμαι πολεμοχαρής σαν άνθρωπος, γι’ αυτό και έχω επιλέξει την ασκητική ζωή. Είναι ο τρόπος μου να προστατεύω τους άλλους από αυτή μου την τάση.
Με τους φίλους, συχνά γίνομαι αυστηρός.
Αλλά θεωρώ πως το να είσαι αυστηρός με τους άλλους, δεν είναι αντίθετο της αγάπης.
Το αντίθετο της αγάπης είναι η αδιαφορία.
Όσον αφορά τον πόλεμο, πιστεύω στην ιερότητα του πολέμου.
Πιστεύω σε οτιδήποτε γίνεται με ιερότητα.
Μέσα από τον πόλεμο, την ιερή σύγκρουση, οδηγούμαστε σε κάτι καινούριο, σε μία ανάσταση.
Μόνο αν πεθάνει κανείς, μπορεί να αναγεννηθεί.
Πρέπει να περάσουμε μέσα από αυτή την κατάσταση για να καταφέρουμε να νικήσουμε τους ίδιους μας τους εαυτούς.
Ο εαυτός μας πιστεύω πως είναι και ο μεγαλύτερος εχθρός μας.
Αν δεν καταφέρουμε, όπως το φίδι να αλλάξουμε δέρμα, να αλλάξουμε κάποια πράγματα, επαναπαυόμαστε στη σιγουριά και την ασφάλεια.
Αυτό, το οποίο λέτε με παραπέμπει στον Αριστοτέλη, σε εκείνο που έχει γραφεί πως «πρέπει να είναι κανείς δυνατός για να επιβάλλεται στα πάθη του»…
Δεν είμαι αριστοτελικός.
Συμφωνώ περισσότερο με τον Νίτσε σε αυτό.
Δε θεωρώ πως πρέπει να επιβαλλόμαστε στα πάθη μας, γιατί κάτι τέτοιο συνιστά καταπίεση.
Πιστεύω πως πρέπει να βρούμε απλά τον τρόπο για να τα διοχετεύσουμε.
Ορμώμενη από τα πάθη, θα ήθελα να σας ρωτήσω για τη θέση σας για τον έρωτα. Τι είναι έρωτας για σας;
Όπως αναφέρεται και στην παράσταση, έρωτας είναι το κόλπο του άνθρακα για να ταξιδεύουν τα ανθρακικά σωματίδια στο χρόνο.
Πέρα από αυτό, όμως, θεωρώ πως ο έρωτας είναι ένα συναίσθημα, το οποίο μπορούν να βιώσουν όσοι ζουν στο παρόν.
Όταν κουβαλάς μνήμες από το παρελθόν ή αναλώνεσαι στο μέλλον, πάντοτε χάνεις το παρόν.
Και ο έρωτας μπορεί να υπάρξει μόνο στο παρόν.
Τον έρωτα τον βιώνει κανείς, όταν δε θεωρεί τον άλλο κτήση του.
Όταν θελει να τον βλέπει ελεύθερο.
Όπως ένα λουλούδι που βρίσκεται στη φύση και το θαυμάζεις, να το βλέπεις και να χαίρεσαι, να μη θες να το κόψεις.
Ωστόσο, ο έρωτας εμπεριέχει εγωισμό, μία έννοια την οποία ακούσαμε και στην παράσταση…
Ο εγωισμός είναι σύμφυτος με την ανθρώπινη φύση.
Δεν εμπεριέχεται μόνο στον έρωτα.
Είναι σαν την τριβή.
Ένα αυτοκίνητο δε μπορεί να κινηθεί σε έναν δρόμο, χωρίς να υπάρχει η τριβή. Η τριβή είναι εκείνη που δημιουργεί την κίνηση.
Μιας και αναφερθήκαμε στην παράσταση, θα ήθελα να σταθούμε λίγο εκεί. Πώς προέκυψε η σύλληψη αυτής της ιδέας;
Η παράσταση αποτελεί το τελευταίο διήγημα από το βιβλίο που είχε κυκλοφορήσει πέρυσι από τις εκδόσεις Καστανιώτη, με τίτλο «Φτου ξελευθερία για όλους» και αποτελεί την πρώτη παράσταση επιστημονικής φαντασίας που ανεβαίνει στην Ελλάδα.
Η σκηνοθέτης και χορογράφος, η Χριστίνα Σουγιουλτζή, είχε την ιδέα να μεταφερθεί σε παράσταση και κάπως έτσι, και σε συνεργασία με τον Μιχάλη Σιγανίδη, πραγματοποιήθηκε η παράσταση που παρακολουθήσατε.
Τι είναι θάνατος;
Θάνατος είναι ο φόβος του θανάτου.
Θα στο πω, όπως μου το είχε πει ένα κοριτσάκι 4 χρονών και το έχω συγκρατήσει, «Πεθαίνουν μόνο, όσοι φοβούνται να πεθάνουν.»
Ας μιλήσουμε, τώρα για το νέο σας δισκοβιβλίο με τίτλο «Ευτυχισμέναι ημέραι», το οποίο έχει ήδη κυκλοφορήσει…
Το δισκοβιβλίο αυτό, το οποίο έχει ως κύριο ήχο το ρεμπέτικο, θέτει τρία ερωτήματα.
Το πρώτο, «υπάρχει σήμερα τραγούδι απλό, αλλά όχι απλοϊκό;
Λαϊκό, αλλά όχι λαϊκιστικό;
Ξερό αλλά όχι άτεχνο;».
Το δεύτερο, «ο λαός φτιάχνει τη γλώσσα ή η γλώσσα το λαό»;
Και τέλος το τρίτο, «μπορεί η τέχνη να προειδοποιήσει για ακραία καιρικά φαινόμενα;».
Γενικά, εγώ δε φτιάχνω τραγούδια.
Εγώ φτιάχνω το κάδρο.
Το οποίο από ότι έχουμε ενημερωθεί έχει αρκετές ενδιαφέρουσες συνεργασίες…
Συμμετέχουν ο Νίκος ο Σπυρόπουλος, ο Δημήτρης Πουλικάκος ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Φώτης Σιώτας, ο Θοδωρής Κοτονιάς, η Φωτεινή Βελεσιώτου, ο Μανώλης ο Πάππος, ο Χρήστος ο Μαστέλος, ο Κωνσταντίνος Αβυσσινός.
Θα ήθελα τώρα να μου πείτε για τις πολεμικές τέχνες με τις οποίες ασχολείστε…
Οι πολεμικές τέχνες με έχουν βοηθήσει να βρω το κέντρο μου.
Με έκαναν να συνειδητοποιήσω πως ο δυισμός του Θεού, είναι τα ζώα. Ο άνθρωπος είναι κάτι ενδιάμεσο.
Όσον αφορά την ελληνική κοινωνία, παρατηρούμε παθογένειες οι οποίες έρχονται στην επιφάνεια, όπως φερειπείν ο εθνικισμός…
Είναι παγκόσμιο φαινόμενο αυτό.
Για πρώτη φορά ο πλανήτης δεν έχει όραμα.
Παλαιότερα οι μαρξιστές περίμεναν την αταξική κοινωνία, οι πιστοί χριστιανοί τη Δευτέρα παρουσία και ούτω καθεξής, την άφεση αμαρτιών.
Κάτι περίμεναν.
Η κυκλική αναπαράσταση του χρόνου των αρχαίων κοινωνιών ήταν λυτρωτική. Για πρώτη φορά ο άνθρωπος, είναι αντιμέτωπος με την ιστορία.
Γιατί έχει επικυριαρχήσει η γραμμική αναπράσταση του χρόνου.
Σήμερα δε περιμένουμε τίποτα.
Ταυτόχρονα, με την οικονομική ανέχεια και με το δυισμό – ένα συμβολικό δυισμό – ενώ όλοι ζουν τόσο ομοιόμορφα και καταναλώνουν τα ίδια προϊόντα, τείνουν να είναι τόσο μοναχικοί.
Οπότε τρέχουν να μπουν σε μία ομάδα, να νιώσουν αλληλέγγυη με κάποιον, να βρουν ένα κοινό χαρακτηριστικό.
Νιώθουν ότι είναι αμυνόμενοι απέναντι σε κάποιον εισβολέα, οπότε περιχαρακώνονται σε ναρκισιστικές ιδέες.
Γιατί και ο εθνικισμός  είναι ιδέα και απόχρωση συλλογικού ναρκισισμού. Νιώθουν ότι έχουν κάτι κοινό.
Νιώθουν ότι με αυτό τον τρόπο αντιμετωπίζουν τον εισβολέα.
Η χαμένη κοινωνική συμπάγεια, ο χαμένος κοινωνικός ιστός, αντικαθίσταται από την αίσθηση μιας κοινότητας που προσφέρει μια ομάδα.
Δηλαδή απουσία οραμάτων, οικονομική εξαθλίωση, φοβικότητα απέναντι στο ξένο.
Εθνικισμός.
Όλα αυτά είναι επικίνδυνα φαινόμενα τα οποία θυμίζουν μεσοπόλεμο.
Ο εθνικισμός του «επιτίθεμαι στον ξένο», εκκινεί από το φόβο και το φοβισμένο ζώο επιτίθεται.
Ίσως, τελικά, ο φόβος να αποτελεί τροχοπέδη…
Μας πάει μπροστά αν καταφέρουμε να τον διαχειριστούμε σωστά.
Αν καταφέρουμε να του δώσουμε ένα όνομα.
Στα πανεπιστήμια, μας έλεγαν ότι η λύση του προβλήματος υπάρχει, όταν το διατυπώσεις.
Όταν διατυπώνεις με τη μέγιστη οικονομία, χωρίς να απουσιάζει κάτι, ούτε ένα κόμμα.
Σχετικά με τον ιερό πόλεμο, τον οποίο αναφέραμε νωρίτερα, αυτό μπορεί να παρερμηνευτεί. Για παράδειγμα «ιερός πόλεμος», αποκαλείται το «τζιχάντ»…
Δεν είναι ιερός πόλεμος αυτά τα οποία παρακολουθούμε.
Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με τις έννοιες.
Μην συγχέουμε τις λέξεις με τις έννοιες.
Αν αυτό, το οποίο παρακολουθούμε στα διεθνή είναι ιερός πόλεμος, τότε και το Υπουργείο προστασίας του πολίτη είναι πράγματι υπουργείο προστασίας του πολίτη, ενώ είναι του οπλίτη.
Αυτός είναι ο ιερός πόλεμος;
Οι παρερμηνείες του Κορανίου;
Θα μπορούσαμε κι εμείς να παρερμηνεύσουμε αυτό που έλεγε ο Χριστός «ουκ ηρθα βαλείν ειρήνη, αλλά μάχαιρα» και να πάρουμε μια μαχαίρα και να σφάζουμε αλλόθρησκους.
Αυτή είναι η ερμηνεία των κειμένων;
Κάθε πράγμα μπορεί να το ερμηνεύσει κανείς κατά το δοκούν.
Το ιερό δε χωρίζει, όμως. Ενώνει.
Παρατηρώντας την προσφυγική κρίση, ποια είναι η θέση σας; Πιστεύετε ότι μπορούμε να συνδράμουμε ατομικά;
Προφανώς.
Συνήθως οι άνθρωποι πάνε να λύσουν ένα ζήτημα και το βλέπουν αποσπασματικά.
Το θεμελιακό είναι να λυθεί, να μη σβήσεις τη φωτιά σε ένα κλαδί, να σβήσεις την εστία της φωτιάς που καίει τα κλαδιά.
Αυτό το αποφεύγουμε.
Δηλαδή πρέπει να αλλάξουμε το αξιακό σύστημα, του χώρου της παθογένειας.
Ακόμα και στο real politik, που φυσικά εγώ είμαι μακριά από οτιδήποτε αποτελεί real politik, γιατί με αποτρέπει η ασυνέπειά της, ακόμη και σε επίπεδο αυτοκρατοριών που έχουν διαμορφωθεί.
Δηλαδή η αυτοκρατορία της γηραιάς Aλβιόνας.
Ποια αυτοκρατορία, που εννοείται ότι έχει την ιστορική μνήμη όλων των αλλαγών στο φαντασιακό του ανθρώπου, στον πολίτη της αναγέννησης, του διαφωτισμού θα επέτρεπε τόσες πολλές εστίες φωτιάς στα νότια σύνορά της;
Ας το πάρουμε σε ατομικό επίπεδο.
Θα επέτρεπε ποτέ ένας άνθρωπος που έχει ένα νοικοκυρεμένο σπιτάκι, στη νότια πόρτα του να έρχονται κάποιοι και να το αποσταθεροποιούν;
Αυτή είναι βέβαια η άποψη του real politik.
Αυτό είναι ένα μεγάλο και τραγικό λάθος, αυτό που ακόμα και η ίδια η αμερικανική πολιτική μετάνιωσε πικρά και σύμπασα η αρθρογραφία το ονόμασε αραβική άνοιξη κατ’ αναλογία με τον ιερό πόλεμο και το Υπουργείο προστασίας του πολίτη.
Γενικά πιστεύω πως όλα αυτά, τα οποία αδυνατούμε να εξηγήσουμε, επιλέγουμε να τα στοχοποιήσουμε, τα αντιμετωπίζουμε έξω από εμάς…
Δεν έχουμε μάθει ούτε να σκεφτόμαστε, ούτε να αντιλαμβανόμαστε, ούτε να δρούμε.
Η περιρρέουσα παιδεία – γιατι το έλλειμμα είναι καθαρά πολιτισμικό, είναι έλλειμα παιδείας δηλαδή, το πώς αντιλαμβάνεσαι μία ιστορική στιγμή, το πώς την αποτιμάς, πώς την επεξεργάζεσαι και πως δρας με εφαλτήριο την παρατήρηση σου – είναι ίδιον των προηγμένων κοινωνιών, των κοινωνιών που έχουν ισχυρή πυκνότητα σημασιών.
Θα σας πω ένα πολύ απλό παράδειγμα.
Οι αρχαίοι Αθηναίοι δεν ήταν οικολόγοι, ούτε είχαν την ιδανική κοινωνία.
Τους προσάπτω, όμως, την τρομερή ιδέα της άμεσης δημοκρατίας, του σπέρματος, ότι ένας άνθρωπος θέλει να ορίσει τη μοίρα του.
Δεν είναι η μοίρα του στα χέρια κάποιου βασιλιά, στα χέρια κάποιου μονάρχη.
Πρέπει να συμμετέχει ενεργά στην κοινότητα.
Δεν ήταν οικολόγοι, όμως.
Οι λύκοι είχαν περιμετρικά απλωθεί σε όλο το λεκανοπέδιο, έτρωγαν από πρόβατα μέχρι και ανθρώπους. Επικυρήξανε το θάνατο των λύκων, πώς;
Πέντε δραχμές αν σκότωνες αρσενικό λύκο και μόνο μία αν σκότωνες θηλυκό.
Γιατί παρόλο που τους κατέστρεφαν οι αγέλες των λύκων δεν ήθελαν να εξαφανιστούν.
Χωρίς να έχουν συνείδηση οικολογίας.
Αυτό που θέλω να πω, είναι πως η περιρρέουσα παιδεία που δεν είναι μόνο ιδρυματική, είναι ελάχιστα ιδρυματική έως καθόλου, είναι αυτή που κάνει να αναδύονται οι ιδέες της αυτοθέσμισης, του σεβασμού, οι ιδέες της φιλοξενείας, οι ιδέες του να είσαι δεκτικός στο διαφορετικό, οι ιδέες του να ακούς την απέναντι άποψη, η καλλιέργεια του να βλέπεις τα πράγματα εποπτικά, η καλλιέργεια να μπορείς να δεις την αλήθεια, να μπεις στη θέση του άλλου.
Όλα αυτά ήταν περιρρέουσα παιδεία, οπότε αμέσως αναδύονται οι λύσεις από τη διάχυση και μόνο του πολιτισμικού κεφαλαίου.
Όσον αφορά τον μικροαστισμό… τι είναι για σας;
Αυτό που είναι για όλους. Δε κατηγορώ το μικροαστικό φαινόμενο, το οποίο στα σπάργανά του ήταν πολύ προοδευτικό.
Ωστόσο, έτσι όπως έχει εξελιχθεί στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες συνάδει με τη φοβικότητα, το ξένο, το περιχαράκωμα, το συντηρητισμό, τη ζωή του προγραμματισμού, την εξάλειψη του προσωπικού θέλω, το γήρας με παράπονα, τις διακοπές.
Ουσιαστικά, λοιπόν, μαζοποιούμαστε…
Η μαζικότητα και η ομοιομορφία είναι σύμφυτα του καταναλωτικού μοντέλου. Οι άνθρωποι αρέσκονται να προστατεύονται από την ομοιομορφία – τους δίνει μια ασφάλεια, μια προστασία.
Αυτό είναι και βασικά ο εκβιασμός που κάνει μία κοινωνία στα άτομα.
Αν πεις την πραγματική σου αλήθεια, σε περιμένει μοναξιά κι αυτό δεν είναι τόσο κοινωνική τιμωρία, όσο βιολογική – γιατί ξέρουμε από τους χιμπατζήδες ακόμα, πως αν ένα πιθηκάκι μείνει χωρίς αγέλη, θα πεθάνει.
Οπότε η κοινωνία σε απειλεί με θάνατο αν πεις την αλήθεια.
Άρα είναι βολικό να συμφωνούμε όλοι σε πράγματα.
Φερειπείν, λέγεται πως έχουμε δωρεάν παιδεία στην Ελλάδα.
Κανείς δε το αμφισβητεί αυτό.
Ωστόσο, πείτε μου εσείς ποιο παιδί περνά χωρίς φροντιστήρια.
Και όχι μόνο αυτό.
Και άλλες ιδέες, οι οποίες είναι πιο γελοίες και πιο ασυνεπείς.
Βαφτίζουμε το ψάρι κρέας.
Ειδικά αυτό το ζήτημα των εξετάσεων, με έχει προβληματίσει. Αυτό που παρατηρείται στους μικροαστούς είναι το να πιέζουν τα παιδιά να κυνηγήσουν το κέρδος…
Το πουριτανικό μοντέλο είναι η σημαία του μικροαστισμού.
Γενικά, οι πυρηνικές οικογένειες είναι βάναυσες.
Η οικογένεια σήμερα, γι’ αυτό έχει αποτύχει.
Δεν υπάρχει ένα ανάλογο στην ιστορία ως πυρηνική οικογένεια.
Μαμά, μπαμπάς, παιδί σε μία κλειστοφοβική κατάσταση.
Αυτά τα πράγματα είναι νοσηρά.
Χρονοβόρα ευνουχίζει ο ένας τον άλλο.
Σαν να εγκλωβίζεις ποντικάκια με διαφορετικά θέλω και διαφορετικά στάδια εξέλιξης σε ένα κλωβό.
Γινόμαστε σαν τα “guinea pigs”, ενός νέου μοντέλου ζωής…
Και έχουμε δικλείδες εκτόνωσης για να μην επαναστατήσουμε, όπως είναι η τηλεόραση, η διασκέδαση, οι διακοπές. Νοσηρά πράγματα.
Θα μπορούσε να ειπωθεί πως ζουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων…;
Δε ξέρω πως ζούνε οι άλλοι. Εγώ προτιμώ τον χαρούμενο ασκητισμό μου.
Ωστόσο, η σύγκρουση, η ρήξη δεν μας οδηγεί και κάπου;
Ναι, αλλά η σύγκρουση με μεγάλους εχθρούς, με ποιητικούς.
Ο κάθε πολεμιστής καταξιώνεται από τον αντίπαλό του.
Υπάρχει μία μαντινάδα του Καζαντζάκη γι’ αυτό, που είναι παμπάλαια, μιλά για τους ασκορδαλιούς,
«Στσ’ ασκορδαλούς εχάλασα τα μπαρουτάσκαγά μου και δα σε βλέπω πέρδικα και καίγεται η καρδιά μου».
Αν χαλάσεις όλα σου τα πολεμοφόδια σε αψιμαχίες, τότε ποια θα σου μείνουν για τον πραγματικό πόλεμο;
Τι είναι ουτοπία για εσάς;
Η μόνη πραγματικότητα.
Πώς προέκυψε η συμμετοχή σας στην ομάδα που ανακάλυψε το σωματίδιο του Θεού στο CERN;
Έτυχε να αγαπώ πολύ τη φυσική, να κάνω μεταπτυχιακά και κάποια στιγμή βρέθηκα στο μεγαλύτερο κέντρο πυρηνικής ενέργειας στον κόσμο, το CERN. Μου άρεσε πάρα πολύ, γιατί όπου υπάρχει αφιέρωση, μου αρέσει. Είδα αφιερωμένους ανθρώπους, κορυφαία μυαλά στον πλανήτη και όλα μαζί προσπαθούσαν να αποκωδικοποιήσουν το σχέδιο του θεϊκού νόμου.
Πιστεύετε ότι η επιστήμη μπορεί να φτάσει στο σημείο να δημιουργεί άλλους ανθρώπους;
Το πιο απλό πράγμα που μπορώ να σου πω είναι πως πλέον είμαστε σε θέση να πάρουμε ένα βλαστοκύτταρο και να φτιάξουμε έναν άνθρωπο, όπως με την κλωνοποίηση.
Ωστόσο, όσον αφορά τα πυριτικά όντα συγκεκριμένα – που αναφέρονται στην παράσταση, ο άνθρωπος έχει κάτι που αυτά δεν έχουν, το συναίσθημα…
Δε ξέρετε τι θα γίνει στο μέλλον!

Info: Οι Χαϊνηδες εμφανίστηκαν την Κυριακή 11 Ιουνίου στα Λιπάσματα Δραπετσώνας.

Το δισκοβιβλίο του Δημήτρη Αποστολάκη «Ευτυχισμέναι Ημέραι», κυκλοφορεί σε επιλεγμένα σημεία διανομής και ηλεκτρονικά στα εξής: iTunes, Spotify, Deezer και είναι μία παραγωγή της Novel Vox  under exclusive license to Chromodiastasi Ltd / MLK.

nostimonimar.gr

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ το Σάββατο 10.6.2017

Μια μηχανή πολέμου σαν πύργος από τραπουλόχαρτα

info-war

Μια μηχανή πολέμου σαν πύργος από τραπουλόχαρταΔύο νέες παραγωγές επαναφέρουν το ποιοτικό πολιτικό δράμα και την αντιπολεμική κωμωδία στις μικρές οθόνες των Αμερικανών πολιτών.Είναι όμως αργά.Η καθημερινότητα του Ντόναλντ Τραμπ (αλλά και του Ομπάμα) τις ξεπερνά σε δράμα και γέλιο.

Ένας πρόεδρος, ο οποίος πάτησε (κυριολεκτικά) επί πτωμάτων για να εισέλθει στον Λευκό Οίκο, καταστρατηγεί το αμερικανικό Σύνταγμα, προσφέρει σημαντικά πόστα σε μέλη της οικογένειάς του, κρατά τους δημοσιογράφους στο σκοτάδι, χρησιμοποιεί την τρομοκρατία για να ενισχύσει την εξουσία μέσα από ένα αστυνομικό κράτος και συνεργάζεται με τη Μόσχα για να εξασφαλίσει τη θέση του στην Ουάσινγκτον.

Πριν από εφτά μήνες, το συγκεκριμένο σενάριο, από τον πέμπτο κύκλο της τηλεοπτικής σειράς «House of Cards», με τον Κέβιν Σπέισι, θα θεωρούνταν συναρπαστικό. Σήμερα, με δυσκολία μπορεί να χαρακτηριστεί μια μετριοπαθής σύνοψη των πεπραγμένων του Ντόναλντ Τραμπ. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ημέρα που κυκλοφόρησαν τα επεισόδια της σειράς από την πλατφόρμα του Netflix, ο Τραμπ ανακοίνωσε τη μείωση των συνεντεύξεων Τύπου στον Λευκό Οίκο, όπως ακριβώς έκανε και ο πρόεδρος Άντεργουντ στη μικρή οθόνη.

Παρά το γεγονός όμως ότι η σειρά «τρώει τη σκόνη» της πραγματικότητας, τα σχόλια των κριτικών στις ΗΠΑ παραμένουν διθυραμβικά. Ο πρώτος λόγος είναι ότι της αξίζει. Ο Κέβιν Σπέισι δίνει και πάλι μαθήματα υποκριτικής. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι… φέρνει τον Μακιαβέλι και τον Μάκβεθ στα εσωτερικά διαμερίσματα του Λευκού Οίκου.

Η κακία του Αμερικανού προέδρου φαίνεται να πηγάζει από την προσωπικότητα του ήρωα και όχι από τη δομή του αμερικανικού πολιτικού κατεστημένου, το οποίο λειτουργεί σαν εντολοδόχος της αστικής τάξης των ΗΠΑ. Ο ρόλος των αμερικανικών επιχειρήσεων είναι δευτερεύουσας σημασίας στους περισσότερους κύκλους της τηλεοπτικής σειράς και οι πολιτικοί, συμπεριλαμβανομένου του Άντεργουντ, κινούνται από αρρωστημένες αλλά πολύ προσωπικές φιλοδοξίες.

Η δημοκρατία είναι τόσο υπερτιμημένη

Φρανκ Άντεργουντ (Κέβιν Σπέισι) – House of Cards

Η δεύτερη -και πολύ πιο ενδιαφέρουσα από πλευράς πολιτικού περιεχομένου – παραγωγή ακούει στο όνομα «War Machine» (Μηχανή Πολέμου) και παρά το γεγονός ότι είναι κωμωδία, εδράζεται πολύ πιο στέρεα στην πραγματικότητα.

Η ταινία βασίζεται στο βιβλίο «The Operators», του βραβευμένου δημοσιογράφου Μάικλ Χέιστινγκς, ο οποίος βρήκε τραγικό θάνατο κάτω από αδιευκρίνιστες (και για πολλούς ύποπτες) συνθήκες σε αυτοκινητικό δυστύχημα στο Λος Άντζελες. Τα ρεπορτάζ του Χέιστινγκς για τη δράση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν είχαν οδηγήσει στην παραίτηση του στρατηγού Στάνλεϊ Μακρίσταλ – στην ταινία τον υποδύεται ο Μπραντ Πιτ.

Ο στρατηγός φτάνει στον Αφγανιστάν στον όγδοο χρόνο του πολέμου, αφού έχει υπηρετήσει το πρόγραμμα μυστικών δολοφονιών του Πενταγώνου στο Ιράκ.

Στόχος του είναι να κλιμακώσει τις επιχειρήσεις, όπως του έχει ζητήσει ο πρόεδρος Ομπάμα, παρά το γεγονός ότι κάθε σοβαρός στρατιωτικός αναλυτής γνωρίζει ότι οι πιθανότητες επιτυχίας είναι ίδιες με αυτές που είχε η βρετανική και η σοβιετική αυτοκρατορία όταν επιχείρησαν να ελέγξουν τη χώρα. Ο αφηγητής της ταινίας δεν αφήνει μάλιστα κανένα περιθώριο αμφιβολίας:

«Όταν μόλις έχεις εισβάλει σε μια χώρα ενώ δεν έπρεπε, καταλήγεις να πολεμάς με απλούς ανθρώπους που φοράνε ρούχα απλών ανθρώπων. Αυτούς τους αποκαλούμε αντάρτες. Βασικά είναι κάτι τύποι που πήραν τα όπλα γιατί… και εσύ το ίδιο θα έκανες αν είχαν εισβάλει στη χώρα σου. Η πλάκα είναι ότι σχεδόν κανένας δεν μπορεί να νικήσει την αντίσταση».

Στην ταινία, το Πεντάγωνο εκτός από τις εκατόμβες θυμάτων προχωρά και στην καταστροφή κάθε παραγωγικής δραστηριότητας στη χώρα (με εξαίρεση την καλλιέργεια οπίου), ενώ ελέγχει πολιτικά την πρωτεύουσα Καμπούλ μέσω ενός αχυρανθρώπου που θυμίζει απελπιστικά τον πρόεδρο Καρζάι (τον οποίο υποδύεται, προφανώς, ο Μπεν Κίνγκσλεϊ).

Όπως ήταν αναμενόμενο, το «War Machine», το οποίο ασκεί κριτική περισσότερο στη διακυβέρνηση Ομπάμα, προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις και υποτιμητικά σχόλια στον φιλελεύθερο Τύπο, που προσπαθεί να πείσει την ανθρωπότητα αλλά και τον εαυτό της πως όλα τα κακώς κείμενα στην αυτοκρατορία των ΗΠΑ ξεκίνησαν μόλις πριν από μερικούς μήνες, όταν ανέλαβε την προεδρία ο Ντόναλντ Τραμπ.

To περιοδικό «Forbes» χαρακτήρισε την ταινία «απογοητευτική», το «Variety» έκανε λόγο για «κολοσσιαία σατιρική αστοχία», ενώ και το CNN, που συνήθως δίνει τον λόγο μόνο σε πρώην και νυν αξιωματούχους του Πενταγώνου, έσταζε χολή για την τελευταία παραγωγή του Netflix.

Να σημειωθεί ότι ο Χέιστινγκς, πριν σκοτωθεί, είχε μετατραπεί σε έναν από τους δριμύτερους επικριτές του Ομπάμα και σύμφωνα με πληροφορίες βρισκόταν σε επαφή με τα WikiLeaks για την παρουσίαση στοιχείων που αφορούσαν τη δράση της CIA. Είχε δηλαδή όλα τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου, ο οποίος, σε αντίθεση με τους δημιουργούς του «House of Cards», ξέρει πώς να ενοχλεί την αμερικανική μηχανή του πολέμου και τον Λευκό Οίκο.

info-war.gr