Παρασκευή 7 Μαΐου 2021

Διάστημα: Ένας πύραυλος θα πέσει στη γη μεθαύριο και κανείς δεν γνωρίζει πού

Ένα κομμάτι από έναν κινεζικό πύραυλο, το οποίο θα μπει ανεξέλεγκτα στην ατμόσφαιρα της γης και θα πέσει σε κάποιο άγνωστο  -μέχρι στιγμής- σημείο του πλανήτη, παρακολουθεί το Πεντάγωνο των ΗΠΑ.
Οι επιστήμονες της μονάδας του αμερικανικού στρατού που ασχολείται με το διάστημα θα μπορέσουν να εντοπίσουν το ακριβές σημείο από το οποίο ο πύραυλος θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα μόλις λίγες ώρες πριν από την επανείσοδό του, όπως ανακοινώθηκε. 
Ο πύραυλος, τον οποίο η Κίνα είχε εκτοξεύσει στις 29 Απριλίου, αναμένεται να πέσει στη γη γύρω στην 8η Μαΐου, όμως η ακριβής τροχιά του είναι ακόμα αβέβαιη. 
Όπως είπε στο CNN ο αστροφυσικός του Χάρβαρντ, Τζόναθαν ΜακΝτάουελ, ο πύραυλος ταξιδεύει με ταχύτητα 18.000 μιλίων την ώρα, κάτι που σημαίνει ότι ακόμα και μία μικροσκοπική αλλαγή στην τροχιά του θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά την πορεία του.
Με βάση τη σημερινή τροχιά του, τα συντρίμμια θα μπορούσαν να πέσουν από το ύψος της Νέας Υόρκης, της Μαδρίτης ή του Πεκίνου στο Βορρά έως τη Χιλή και τη Νέα Ζηλανδία στο Νότο.
Το μεγαλύτερο μέρος του πυραύλου αναμένεται να καεί με την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα, όμως οι επιστήμονες ανησυχούν ότι κάποια κομμάτι ενδεχομένως να πέσουν στη γη.
Και ενώ τα κομμάτια αυτά θα μπορούσαν να χτυπήσουν κάποια κατοικημένη περιοχή, το πιθανότερο είναι ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί, αφού οι ωκεανοί καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας της γης, ενώ και από τη στεριά, πολύ μεγάλα κομμάτια είναι ακατοίκητα.
Την τελευταία φορά που ένας παρόμοιος κινεζικός πύραυλος επέστρεψε στην ατμόσφαιρα της γης, κάποια συντρίμμια λέγεται ότι έπεσαν πάνω σε κτίρια, σε δύο χωριά της Ακτής Ελεφαντοστού.
Ο ΜακΝτάουελ είπε στο Space News ότι είναι «απαράδεκτο» να επιτρέπεται σε συντρίμμια να μπουν στην ατμόσφαιρα της γης ανεξέλεγκτα. «Από το 1990, τίποτα που να ζυγίζει πάνω από 10 τόνους δεν αφέθηκε σκόπιμα σε τροχιά ανεξέλεγκτης εισόδου», εξήγησε. 
Το βασικό κομμάτι αυτού του πυραύλου πιστεύεται ότι ζυγίζει περίπου 21 τόνους.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι οι ΗΠΑ «είναι αποφασισμένες να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους της αυξανόμενης συμφόρησης λόγω των σκουπιδιών στο διάστημα».
moneyreview.gr με πληροφορίες από Business Insider 

Πέμπτη 6 Μαΐου 2021

Πως ενισχύουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα με αιθέρια έλαια βοτάνων

Πώς να υποστηρίξουμε και να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα με αιθέρια έλαια ώστε, στο μέτρο του δυνατού, να αποτρέψουμε τις λοιμώξεις και τις ανισορροπίες του οργανισμού μας
Και ας δούμε τι είναι η ανοσία με δυό απλά και κατανοητά λόγια.
Με απλά λόγια, ανοσία είναι η ικανότητα του οργανισμού μας να αντιστέκεται στη μόλυνση από έναν παράγοντα που προκαλεί ασθένειες όπως ένα βακτήριο, ένας ιός ή ένα παράσιτο
Πώς μπορεί να βοηθήσει σε αυτό η Ολιστική Αρωματοθεραπεία;
Η ολιστική αρωματοθεραπεία, η οποία είναι κλάδος της βοτανικής ιατρικής, με τη σωστή χρήση των αιθέριων ελαίων ρυθμίζει τη φυσιολογία του υλικού μας σώματος, του συναισθηματικού μας σώματος και του νοητικού μας σώματος, δηλαδή υποστηρίζει σώμα, νου και πνεύμα.
Τα αιθέρια έλαια βοηθούν όλα μας τα οργανικά συστήματα στην απρόσκοπτη καθημερινή τους λειτουργία και το ανοσοποιητικό μας σύστημα να αντισταθεί σε ιούς, βακτήρια, μύκητες, παράσιτα και άλλα μικρόβια.
Τα αιθέρια έλαια που χρησιμοποιούμε για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας και για τη θεραπεία λοιμώξεων, διαθέτουν ισχυρές αντιβακτηριακές,
αντιιικές...

Harvard: Στην επιδίωξη της υγιούς γήρανσης

Η μελέτη του Harvard  δείχνει πώς η διαλείπουσα νηστεία και ο χειρισμός των μιτοχονδριακών δικτύων μπορεί να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής

Επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει τα οφέλη της διαλείπουσας νηστείας και τώρα ερευνητές του Harvard θέλησαν να μελετήσουν ενδελεχώς την επίδρασή της στη διαδικασία της γήρανσης.
Η διαλείπουσα νηστεία αναφέρεται σε ένα διατροφικό μοτίβο που εναλλάσσει περιόδους νηστείας με περιόδους κατανάλωσης τροφής. 
Η πιο συνηθισμένη μέθοδος διαλείπουσας νηστείας περιλαμβάνει 16 ώρες νηστείας ή νηστεία για 24 ώρες, δύο φορές την εβδομάδα.
Μέθοδοι διαλείπουσας νηστείας
α) μέθοδος 16:8 : Η προσέγγιση αυτή μπορεί να είναι μία από τις πιο ευέλικτες. 
Απλά νηστεύουμε για 16 ώρες και τρώμε τα γεύματά μας τις υπόλοιπες οκτώ ώρες της ημέρας. 
Για παράδειγμα, τρώμε κάθε μέρα από τις 12 μ.μ. έως τις 8 μ.μ. Μετά τις 8 μ.μ. και έως τις 12 μ.μ. την επόμενη μέρα, πίνουμε  μόνο ποτά χωρίς θερμίδες όπως το νερό, το τσάι και ο καφές.
β) μέθοδος 5:2 : γνωστή ως εναλλακτική ημέρα νηστείας, αυτή η μέθοδος προϋποθέτει ότι τρώμε κανονικά πέντε ημέρες την εβδομάδα και στη συνέχεια νηστεύουμε για 24 ώρες, επιτρέποντας στον εαυτό μας να καταναλώσει μόνο 500 έως 600 θερμίδες. 
Επιλέγουμε δύο μέρες την εβδομάδα για να νηστέψουμε, όπως τη Δευτέρα και την Πέμπτη, για παράδειγμα.
Υπάρχει επίσης και η εναλλακτική λύση, να επιλέξουμε να μην καταναλώνουμε καθόλου θερμίδες τις δύο μη διαδοχικές ημέρες της εβδομάδας που νηστεύουμε
Η μέθοδος του πολεμιστή: 
Στη μέθοδο αυτή καταναλώνουμε το φαγητό μας σε μόλις τέσσερις ώρες την ημέρα και νηστεύουν τις υπόλοιπες 20 ώρες.
Οι υποστηρικτές της διαλείπουσας νηστείας ισχυρίζονται ότι οι άνθρωποι νήστευαν από τα αρχαία κιόλας χρόνια. 
Ορισμένες φορές ήταν επειδή δεν υπήρχε διαθέσιμη τροφή, αλλά επίσης αποτελεί θρησκευτικό έθιμο όπως στο Ισλάμ, στον Χριστιανισμό και στον Βουδισμό.
Η έρευνα του Harvard δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Metabolism και αποκαλύπτει ότι η διαλείπουσα νηστεία επιβραδύνει τη διαδικασία γήρανσης. 
Αν θέλουμε να ζήσουμε  περισσότερο, αλλά με ευεξία και υγεία μία από τις επιλογές είναι και η διαλείπουσα νηστεία
"Παρόλο που και προηγούμενη μελέτη είχε δείξει πώς η διαλείπουσα νηστεία μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση, τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε την υποκείμενη βιολογία της συγκεκριμένης μεθόδου", δήλωσε ο William Mair, αναπληρωτής καθηγητής στο Harvard Chan School.
Τα μιτοχόνδρια αποτελούν το κλειδί

Τα μιτοχόνδρια, γνωστά ως η κινητήρια δύναμη του κυττάρου, είναι απαραίτητα για την παραγωγή κυτταρικής ενέργειας. 
Η δυσλειτουργία στη μιτοχονδριακή λειτουργία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά διάφορα όργανα.
Η έρευνα εξέτασε μια βασική λειτουργία των κυττάρων: την αποδυνάμωσή της δυνατότητάς τους να παράγουν ενέργεια με τον καιρό, ένα χαρακτηριστικό που προκαλεί γήρανση αλλά και διάφορες ασθένειες που σχετίζονται με αυτή. 
Επιπλέον, μελέτησαν αυτή τη λειτουργία σε σχέση με τη διαλείπουσα νηστεία.
Τα μιτοχόνδρια είναι οργανίδια ή αλλιώς μέρη ενός ευκαρυωτικού κυττάρου. 
Προμηθεύουν το κύτταρο με τρισφωσφορική αδενοσίνη, μόρια που του παρέχουν ενέργεια. 
Η ικανότητά τους αυτή μειώνεται με την ηλικία, αλλά μέχρι πριν την έρευνα η επίδραση στον μεταβολισμό και στην κυτταρική λειτουργία ήταν ασαφής.
Οι ερευνητές αποκάλυψαν μια αιτιώδη σχέση ανάμεσα στις δυναμικές αλλαγές των μιτοχονδριακών δικτύων και στην μακροζωία. 
Τα μιτοχόνδρια - οι δομές παραγωγής ενέργειας στα κύτταρα - υπάρχουν σε δίκτυα που αλλάζουν δυναμικά το σχήμα ανάλογα με τη ζήτηση ενέργειας.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το Caenorhabditis elegans (σκουλήκια νηματωδών), τα οποία ζουν μόλις δύο εβδομάδες και έτσι επιτρέπουν τη μελέτη της γήρανσης σε πραγματικό χρόνο στο εργαστήριο.
Περιόρισαν τη διατροφή τους και βρήκαν ότι αυτή η συνθήκη διατήρησε τα δίκτυα μιτοχονδρίων τους στο μέγιστο "νεανικό" βαθμό λειτουργίας τους.
"Οι συνθήκες χαμηλής ενέργειας όπως ο διατροφικός περιορισμός και η διαλείπουσα νηστεία έχουν προηγουμένως αποδειχθεί ότι προάγουν την υγιή γήρανση. 
Η κατανόηση γιατί συμβαίνει αυτό είναι ένα κρίσιμο βήμα για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τα οφέλη θεραπευτικά", δήλωσε η Heather Weir, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, η οποία διεξήγαγε την έρευνα ενώ ήταν στο Harvard Chan School και τώρα είναι ερευνητικός συνεργάτης της Astex Pharmaceuticals.
"Τα ευρήματά μας, ανοίγουν νέους δρόμους για την αναζήτηση θεραπευτικών στρατηγικών που θα μειώσουν την πιθανότητά μας να αναπτύξουμε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία καθώς γερνάμε".
Η έρευνα αυτή δείχνει πόσο κρίσιμη είναι η πλαστικότητα των μιτοχονδριακών δικτύων για τα οφέλη της νηστείας. 
Σε γενικές όμως γραμμές, η διαλείπουσα νηστεία έχει πολυάριθμα οφέλη εκτός της διαδικασίας γήρανσης, όπως την απώλεια βάρους, την χαμηλότερη αρτηριακή πίεση και τη μειωμένη χοληστερόλη.
https://www.researchhub.com/paper/8637129/mitochondrial-transplantation-adaptive-bio-enhancement
μετάφραση και επιμέλεια κειμένου:ntina

Πώς μπορούμε να ανακαλύψουμε τα κρυμμένα συναισθήματά μας ακούγοντας το σώμα μας;

Ως ανθρώπινα όντα πολλές φορές πιστεύουμε πως ο εγκέφαλός μας έχει όλες τις απαντήσεις για ό,τι μας προβληματίζει στην καθημερινή μας ζωή.
Έχουμε μάθει να αναλύουμε, να εκλογικεύουμε και να επεξεργαζόμαστε τόσο μεγάλο αριθμό πληροφοριών καθημερινά, που πολλές φορές δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε το γεγονός πως δεν τα ξέρουμε όλα και πως δεν μπορούμε να τα κατανοήσουμε όλα με τη λογική.
Το ανθρώπινο σώμα είναι ένα περίπλοκο σύστημα και μέσα από τις πέντε αισθήσεις μας δίνει την ευκαιρία να εξερευνήσουμε τον κόσμο γύρω μας.
Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που μιλούν για τη σημασία της γλώσσας του σώματος και μπορούν να «διαβάσουν» τη γλώσσα του σώματος κάποιου που για παράδειγμα λέει ψέματα.
Πώς μπορεί να συμβαίνει όμως αυτό;
Δεν υπάρχει τίποτα περίεργο σε αυτό μιας και μιλάμε για ανθρώπους που έχουν αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητά τους να αναγνωρίζουν προσεκτικά τα διάφορα σημάδια του σώματος που μαρτυρούν το πώς νιώθουμε.
Το σώμα μας «ακούει» τα συναισθήματά μας συνεχώς, καθώς σώμα και νους συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους.
Ένα θετικό ή αρνητικό συναίσθημα έχει και επακόλουθες αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα ακόμα και σε κυτταρικό επίπεδο.
Όταν λοιπόν περνάς μια δύσκολη συναισθηματική κατάσταση, το σώμα όχι μόνο αντιδρά ανάλογα με αυτό που νιώθεις αλλά εμφανίζει και προς τα έξω αντίστοιχα σημάδια για να περνάει αυτό το μήνυμα στον περίγυρό σου.
Ποιες είναι λοιπόν οι περιοχές του σώματος που συνδέονται με συναισθήματα;
  • Ο λαιμός. Ο λαιμός είναι υπεύθυνος για δύο πράγματα: εκεί βρίσκονται οι φωνητικές μας χορδές (άρα χαρακτηριστικό που σχετίζεται με την επικοινωνία) και αποτελεί το ανώτερο μέρος του πεπτικού μας συστήματος. Αρκετές φορές υπάρχουν άνθρωποι που παραπονιούνται για δυσκολίες στο λαιμό (π.χ. ότι δεν μπορούν να καταπιούν, ότι τίποτα δεν μπορεί να πάει κάτω). Συνήθως αυτός είναι ένας τρόπος που το σώμα μας χρησιμοποιεί για να μας πει ότι δεν μπορεί άλλο να ανεχτεί μια συγκεκριμένη κατάσταση, ότι δεν μπορεί να την «καταπιεί» ή ότι έχει ανάγκη να εκφράσει κάτι που δεν το λέει.
  • Το στήθος. Το στήθος αποτελεί τη θέση της καρδιάς μας. Το βάρος στο στήθος (συνήθως περιγράφεται σαν δυσκολία στην αναπνοή), που αποτελεί ένα σύμπτωμα που δυσκολεύει πολύ κόσμο, συνήθως σχετίζεται με ένα αίσθημα αδυναμίας. Ίσως αφορά μια τραυματική κατάσταση, μια δύσκολη σχέση που κάποιος δεν μπορεί να ελέγξει. Εάν βιώνεις κάτι αντίστοιχο είναι σημαντικό να εστιάσεις την προσοχή σου σε αυτό για να αναγνωρίσεις τι συναίσθημα υπάρχει από πίσω.
  • Το στομάχι. Πόσες πολλές φορές στην καθημερινότητά μας χρησιμοποιούμε την έκφραση «αυτό τον άνθρωπο δεν μπορώ να τον χωνέψω με τίποτα»; Το στομάχι είναι πολύ ευαίσθητο σε κρυμμένα συναισθήματα και αντιδρά πολύ γρήγορα στο έντονο στρες, το οποίο συνδέεται και με το έλκος του στομάχου. Όταν βιώνουμε μια έντονη περίοδο άγχους, συχνά νιώθουμε ναυτία και στομαχόπονο. Εάν βιώνεις συχνά δυσκολίες με το στομάχι είναι σημαντικό να εστιάσεις στο τι θα μπορούσε να σε βοηθήσει για να μειωθούν τα επίπεδα του άγχους σου.
  • Η κοιλιά. Η κοιλιά αποτελεί την περιοχή αυτή του σώματος που σχετίζεται με την έντονη ανησυχία. Πόσες φορές ανησυχούμε για κάτι και οδηγούμαστε πολύ συχνά στην τουαλέτα; Συνήθως η έντονη ανησυχία δημιουργεί ενοχλήσεις στην κοιλιά, οπότε θα ήταν αρκετά βοηθητικό το να προσπαθήσεις να εστιάσεις στο τι σε ανησυχεί.
Παραπάνω αναφέρθηκαν οι  περιοχές που σχετίζονται πιο συχνά με κρυμμένα συναισθήματα που μπορεί να νιώθεις.
Είναι πολύ σημαντικό να υπενθυμίσεις στον εαυτό σου ότι αυτές οι περιοχές αν βιώνουν συγκεκριμένες δυσκολίες θα τις εκφράσουν και εσύ οφείλεις να τις ακούσεις για να προστατεύσεις τον εαυτό σου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Όταν το σώμα εκφράζει δυσκολίες είναι σημαντικό να τις αφουγκραστείς γιατί αν δεν το κάνεις, θα ψάξει άλλους τρόπους για να κάνει αισθητή την παρουσία τους και να τις προσέξεις.

Τα χνάρια των συναισθημάτων μας στο σώμα μας

Μια ομάδα Φιλανδών επιστημόνων χαρτογράφησε τη θέση των συναισθημάτων στο σώμα.
Η εκπληκτική αυτή έρευνα αποκαλύπτει τον αντίκτυπό τους στη βιοχημεία και στη λειτουργία του οργανισμού μας
Έγινα σαν παντζάρι».
«Μου κόπηκαν τα πόδια».
«Πετάω στα σύννεφα».
«Μ’ έλουσε κρύος ιδρώτας».
«Ανακατεύομαι».
«Νιώθω έναν κόμπο στον λαιμό».
«Έπαθα ψυχρολουσία».
«Μου ράγισε την καρδιά».
Οι εκφράσεις που χρησιμοποιούμε για να εξηγήσουμε πώς νιώθουμε παρέχουν μια χρήσιμη πληροφορία: πώς αποτυπώνεται στο σώμα μας το συναίσθημα.
Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η σχέση του σώματος με τη συναισθηματική κατάσταση είναι στενή.
Οι Φινλανδοί επιστήμονες Lauri Nummenmaa, Enrico Glerean, Riitta Hari και Jari K. Hietanen προχώρησαν ένα βήμα παρακάτω: δημιούργησαν χάρτες στους οποίους καταγράφεται η θέση δεκατριών συναισθημάτων στο σώμα μας: θυμός, φόβος, αηδία, χαρά, λύπη, αιφνιδιασμός, άγχος, έρωτας, κατάθλιψη, περιφρόνηση, περηφάνια, ντροπή και φθόνος.
Κι ενώ το συναίσθημα είναι υποκειμενικό (δεν ξέρουμε αν όλοι μας βιώνουμε τη λύπη με τον ίδιο τρόπο), οι σωματικές αντιδράσεις που επιφέρουν τα συναισθήματα είναι κοινές για όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής και φύλου.
Στην έρευνα πήραν μέρος περισσότερα από 700 άτομα που συμμετείχαν σε πέντε πειράματα.
Σε ένα από αυτά, τους δόθηκαν φιγούρες ανθρώπινου σώματος· σε κάθε φιγούρα έπρεπε να χρωματίσουν το σημείο στο οποίο ένιωθαν κάθε συναίσθημα να ενεργοποιείται.
Στη συνέχεια οι επιστήμονες συνέλεξαν αυτά τα δεδομένα και δημιούργησαν χάρτες για να δείξουν πού εδράζει το κάθε συναίσθημα.
Εντοπίζοντας τα συναισθήματα στο σώμα
Η χαρά είναι το μοναδικό συναίσθημα που φαίνεται να ενεργοποιεί ολόκληρο το σώμα.
Βρισκόμαστε σε κατάσταση διέγερσης, έχουμε την αίσθηση ότι είμαστε σούπερ ήρωες, κάτι που φαίνεται και από τις εκφράσεις «πετάω απ’ τη χαρά μου» και «πετάω στα σύννεφα».
Αντίθετα, στην κατάθλιψη παρατηρείται μειωμένη δραστηριότητα· το σώμα αδιαφορεί, μουδιάζει, αδρανοποιείται.
Τα υπόλοιπα συναισθήματα αντανακλούν σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος. 
Ορισμένα, όπως τα θετικά της ευγνωμοσύνης και της εγγύτητας και τα αρνητικά της ενοχής και της απόγνωσης εντοπίζονται περίπου στα ίδια σημεία – στην καρδιά, το κεφάλι, το στομάχι. Ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα που προέκυψε από την έρευνα είναι ότι κατανοούμε τα συναισθήματα των άλλων προσομοιώνοντας τις επιπτώσεις τους στο δικό μας σώμα.
Κεφάλι: Το κάτοπτρο των περισσότερων συναισθημάτων, αφού οι μυϊκές συσπάσεις του προσώπου και τα δάκρυα είναι οι εκφραστές της λύπης, της χαράς, του θυμού.
Η ντροπή αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος στα μάγουλα και στα αυτιά και διαστέλλει τις κόρες των ματιών· ο έρωτας παράγει μια καταιγίδα ορμονών που φέρνουν τον εγκέφαλο σε κατάσταση ευφορίας· η χαρά μάς ταξιδεύει σε πελάγη σεροτονίνης· ενώ ο φόβος μειώνει την ικανότητα αντίληψης και μπλοκάρει το νευρικό σύστημα (έτσι προκύπτει και η έκφραση «πάγωσα από τον φόβο μου»).
Τέλος στη ζήλια, όπου κυριαρχεί το αίσθημα του ανταγωνισμού, η εγκεφαλική λειτουργία είναι σε εγρήγορση και οι αισθήσεις της όρασης και της ακοής είναι οξυμένες για να συλλέξουν πληροφορίες.
Στομάχι/κοιλιά: Μια μεγάλη γκάμα αρνητικών συναισθημάτων όπως το άγχος και ο φόβος προκαλεί σφίξιμο στο στομάχι και ενοχλήσεις στο πεπτικό και το γαστρεντερικό σύστημα.
Επίσης, η αποστροφή και η αηδία στοχεύουν με ακρίβεια στο πεπτικό σύστημα. 
Κάτω άκρα: Ο φόβος βάζει στόχο τα πόδια, εξ'ού και η έκφραση «μου κόπηκαν τα γόνατα».
Λαιμός: Πολλά συναισθήματα αφήνουν το αποτύπωμά τους στον λαιμό, με κυρίαρχο εκείνο της αηδίας.
Η λύπη, πριν προκαλέσει δάκρυα, φέρνει μια δυσκολία στην κατάποση – αυτό που αποκαλούμε «κόμπο στον λαιμό».
Στήθος/θώρακας: Ένα ναρκοπέδιο συναισθημάτων, αφού ενεργοποιείται έντονα με τις περισσότερες συναισθηματικές καταστάσεις.
Θυμός, άγχος, χαρά και αιφνιδιασμός έχουν ως αποτέλεσμα αλλαγές στην αναπνοή και στον καρδιακό ρυθμό.
Στον φόβο οι σφυγμοί πέφτουν και οι αναπνοές γίνονται κοφτές. Στον έρωτα ο οργανισμός αντιδρά όπως στο στρες – ανεβάζοντας παλμούς.
Στη λύπη, η αναπνοή δυσχεραίνεται προκαλώντας πολλούς αναστεναγμούς.
Τέλος, στην υπερηφάνεια το σώμα αντιδρά λες και υπακούει σε στρατιωτικό παράγγελμα προσοχής: ορθώνουμε το ανάστημα, τραβάμε την κοιλιά μέσα και τους ώμους πίσω και γεμίζουμε με αέρα τους πνεύμονες.
Άνω άκρα: Οι παλάμες γίνονται γροθιές όταν κυριαρχεί ο θυμός και ιδρώνουν όταν υπάρχει στρες.
Τα χέρια ενεργοποιούνται ιδιαίτερα και με το συναίσθημα του έρωτα, αφού χρησιμοποιούνται για να αγκαλιάσουν και να αγγίξουν.
πηγή:ethnos.gr

Τετάρτη 5 Μαΐου 2021

Μια ιστορική περιήγηση στον κόσμο των μπαχαρικών, από την αρχαιότητα στην νεωτερική εποχή

 Μαρία Λεβεντάκη και Χαράλαμπος Οικονομίδης
«Τώρα είναι η ώρα να το πιούμε» αναφωνούσε ο πολυπράγμων Ρωμαίος ποιητής Κόιντος Οράτιος Φλάκκος (65 – 8 πΧ) πριν από συνεστιάσεις και εύθυμες κρασοκατανύξεις, παραινώντας τη ομήγυρη να ενδώσει στο σκανδαλιάρικο πνεύμα του οίνου. 
Η φράση καθαυτή, ωστόσο, όχι μόνο δεν εξαντλούνταν σε μια εορταστική διάθεση αλλά έκρυβε την παναθρώπινη ανάγκη για επανάσταση εναντίον της μονοτονίας που κρύβουν η επιβίωση και ο περιορισμός στα απαραιτήτως αναγκαία. 
Οχήματα αυτής της συνήθως σιωπηλής επανάστασης τελούσαν διαχρονικά όλα εκείνα τα «περιττά» στοιχεία τριφηλών στιγμών της καθημερινότητας όπως ο οίνος, η σοκολάτα, τα ανθυγιεινά πλην αναπόδραστα τηγανητά ή καπνισμένα τρόφιμα και, φυσικά, τα μπαχαρικά, όλα τους εντελώς αχρείαστα στην συντήρηση του θνητού αμαρτωλού σαρκίου αλλά ικανά να ανοίγουν τις πύλες της γαστριμαργικής ηδονής. 
Μακράν όλων των βρώσιμων θησαυρών της φύσης, τα μπαχαρικά υπήρξαν Κέρας της Αμάλθειας για τους κατόχους τους μέχρι την άτυχη εκείνη στιγμή που θα καλούνταν να απωθήσουν τους στόλους πολυεθνικών αυτοκρατοριών, άπληστων για τον αμύθητο θησαυρό εξωτικών και άγνωστων τόπων.
Σημαντικές ιδιότητες μπαχαρικών και βοτάνων
Ποιες είναι όμως οι ιδιότητες των μπαχαρικών που τα καθιστούν τόσο επιθυμητά; 
Λοιπόν, εκτός των υπέροχων γεύσεών τους, οι οποίες σε παλαιότερες εποχές έκρυβαν τη σαγήνη εξωτικών λιμανιών και παρθένων οροπεδίων της Αμερικής ή της Ινδοκίνας, πολλά μπαχαρικά και βότανα αξιοποιούνταν από την παραδοσιακή ιατρική σχεδόν όλων των πολιτισμών ως μέσα θεραπείας αρκετών ασθενειών. 
Εκτενείς αναφορές για την ιατρική χρήση φυτικού υλικού συναντώνται ήδη από τους αρχαίους πολιτισμούς όπως ο Κινέζικος, ο Αιγυπτιακός και ο Ελληνικός, ενώ ευρήματα του Ιπποκράτη και των συνεχιστών του συνόδευσαν την ευρωπαϊκή ιατρική ως και τον 19ο αιώνα, όπου φαρμακεία της Ουγγαρίας, της Σερβίας, της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και της Βαυαρίας πωλούσαν κονιάματα από ελλέβορο και εκχυλίσματα δενδρολίβανου ως θεραπευτικά σχήματα για παρασιτώσεις, δερματίτιδες και μολύνσεις. 
Υπάρχει όμως και η έκτη εκείνη αίσθηση, η ερωτική επιθυμία την οποία ορισμένα βότανα και μπαχαρικά ενισχύουν απρόσμενα, καθιστάμενα έτσι φυσικά αφροδισιακά. 
Τέλος, η αίσθηση καθαριότητας και τα μεθυστικά αρώματα που απελευθερώνουν αναμμένα λυχνάρια με φυτικό υλικό κάθε λογής διαμορφώνουν ένα αισθησιακό περιβάλλον και εμπνέουν τις πλείστες όσες ευδιάθετες διαδράσεις μεταξύ οικοδεσπότη και καλεσμένων.
Ιστορική αναδρομή
Κέδρος του Λιβάνου, καρδούλα της Ινδονησίας, γιασεμί της Ιταλίας, σάνταλο της Ινδίας και κεάνωθος της βόρειας Αμερικής είναι ελάχιστα παραδείγματα αρωματικών φυτών τα οποία έχαιραν ιδιαίτερης εκτίμησης από τις τοπικές κοινότητες και κατάφεραν να σπάσουν τους φραγμούς συνόρων εξαπλωνόμενα σε όλο τον κόσμο μέσω των θαλάσσιων εμπορικών οδών. Φυτά όπως το κοπάλιο, το λιβάνι, το ξύλο του κέδρου και το σάνταλο αξιοποιούνταν αρχικά σε θρησκευτικές τιμές αλλά στην συνέχεια αποτέλεσαν πηγές πολύτιμων αιθέριων ελαίων χρήσιμων για σωματικές εντριβές, επαλείψεις και αρωματισμό ρούχων ή χώρων.
Αρχαία Αίγυπτος και Μεσοποταμία
Η φαραωνική Αίγυπτος υπήρξε ένα από τα λίκνα της τέχνης παρασκευής αρωμάτων και μεθυστικών αιθέριων ελαίων. Στα ερείπια του μεγάλου ναού του Εντφού από το βασίλειο της Άνω Αιγύπτου ανακαλύφθηκαν εργαστήρια αρωματοποιίας των οποίων οι τοίχοι ήταν καλυμμένοι με συνταγές παρασκευής αρωμάτων προοριζόμενων τόσο για λατρευτικές τελετές –ιδίως προς τιμήν του Όσιρη και της Ίσιδος- όσο και αισθητικές παρεμβάσεις στην αιγυπτιακή καθημερινότητα, ενώ ποικίλα παρασκευάσματα χρησιμοποιούνταν και κατά τη διαδικασία της ταρίχευσης. 
Μάλιστα, τα φυτικά εκχυλίσματα όχι μόνο απάλυναν τις δυσάρεστες οσμές των αποσυντιθέμενων σωμάτων, αλλά επιπλέον περιείχαν βιοδραστικές ενώσεις οι οποίες περιόριζαν τις διεργασίες αποσύνθεσης μέσω αναστολής του πολλαπλασιασμού μικροοργανισμών – αποικοδομητών. 
Τέτοιες αρωματικές ύλες ήταν μίγματα άρκευθου, κανέλας και σμύρνας, δηλαδή ενός ρητινώδους κομμιώματος με δυνατή οσμή που παραγόταν από το βαλσαμόδεντρο και η χρήση του αναφέρεται ήδη σε αιγυπτιακούς παπύρους του 2000 πΧ. Στις γιορτές του Άμμωνα (1500-1100 πΧ) χρησιμοποιούνταν εκτενώς ένα έλαιο για το σώμα που αναφέρονταν ως “μπακ” και εισαγόταν από λαούς της Μεσοποταμίας. 
Από την ίδια περίοδο προέρχεται ο Πάπυρος του Έμπερς, ένα πολύτιμο ιστορικό κειμήλιο το οποίο ονομάστηκε προς τιμήν του ερευνητή και ακαδημαϊκού Γκέοργκ Μόριτς Έμπερς (1839-1898) και περιέχει πληθώρα αναφορών σε αρχαίες αιγυπτιακές πρακτικές θεραπείας, όπως επίσης και οδηγίες παρασκευής αφεψημάτων και καταπλασμάτων από βότανα και μπαχαρικά με σημαντικότερα τον κορίανδρο, το σκόρδο, το κρεμμύδι, την παπαρούνα, τη μέντα, τον μάραθο και το κύμινο. Εξ αυτών ιδιαίτερης εκτίμησης φαίνεται πως έχαιραν το σκόρδο και το κρεμμύδι, καθότι καταναλώνονταν αμφότερα από τους εργάτες κατά την οικοδόμηση της Μεγάλης Πυραμίδας του Χέοπα, ενώ ξύλινα ομοιώματα αυτών των δύο λαχανικών βρέθηκαν στον τάφο του βασιλιά Τουταγχαμών και πιθανώς εξυπηρετούσαν ως συμβολικά εφόδια και φορείς δύναμης για τη μετέπειτα ζωή. 
Επιπλέον, οι εύποροι κάτοικοι συνήθιζαν να αρωματίζουν τα φαγητά τους με κάρδαμο και κανέλα, δύο μπαχαρικά τα οποία εισάγονταν από τις περιοχές της σύγχρονης Αιθιοπίας και του Σουδάν. 
Στο δε Νέο Βασίλειο, η μόδα χαρακτηρίζονταν από την κάπως παράδοξη προτίμηση τόσο ανδρών όσο και γυναικών να ξυρίζουν εντελώς το κεφάλι και να χρησιμοποιούν αντί του φυσικού τους μαλλιού περούκες. 
Στις γυναικείες περούκες τοποθετούνταν ένας μικρός κώνος από ομογενοποιημένο υλικό βάλσαμου ή αρωματισμένου λίπους που με τη ζέστη έλιωνε σταδιακά και αρωμάτιζε τόσο το κεφάλι όσο και τους ώμους.
Τα αρωματικά φυτά και τα μπαχαρικά ήταν εξίσου κοινά στην άμεση γειτονιά της Αιγύπτου, την πολύβουη και μυστηριακή Μεσοποταμία. 
Τη σαρκοφάγο της ιστορίας έρχονται να συλήσουν πλίνθινες και κεραμικές επιγραφές της Νινευί των Βαβυλωνίων, της Ασσούρ των Ασσύριων, της Ουγκαρίτ της Χαναάν και πολλών ακόμα λησμονημένων πολιτειών. 
Μια από τις αρχαιότερες αναφορές στη χρήση μπαχαρικών και βοτάνων ως θεραπευτικά μέσα προέρχεται από σουμεριακές επιγραφές της 3ης χιλιετίας πΧ, όπου περιγράφονται παρασκευάσματα με θυμάρι, κάρδαμο και μύρο. Από την Ασσυρία και, συγκεκριμένα, από την περίοδο βασιλείας του Ασσουρμπανιπάλ (668 – 633 πΧ) έρχονται σφηνοειδείς επιγραφές με συνταγές μαγειρικής και τα πλείστα όσα εγκωμιαστικά σχόλια για φυτά όπως το σκόρδο, το σησάμι, το κύμινο και το γλυκάνισο. 
Οι Βαβυλώνιοι, προαιώνιοι ανταγωνιστές και Νέμεση των Ασσύριων, καλλιεργούσαν στους βασιλικούς κήπους τουλάχιστον 64 είδη αρωματικών φυτών και διατηρούσαν εκτενή αρχεία με τις διαδικασίες καλλιέργειας, μεταφύτευσης και προστασίας από διάφορες γνωστές φυτικές ασθένειες της εποχής, ενώ μέρος των παραγόμενων μπαχαρικών αφιερώνονταν μέσω λατρευτικών τελετών στον Θεό – Θεραπευτή του Φεγγαριού και προστάτη των βοτάνων. 
Προς τέρψη αυτής της θεότητας της νύχτας, τόσο οι σχετικές τελετές όσο και η συλλογή υπέργειων τμημάτων των φυτών πραγματοποιούνταν πάντα μετά τη δύση του ήλιου.
Αρχαία Ελλάδα και Ρωμαϊκή αυτοκρατορία
Η υπόθεση των μπαχαρικών και των βοτάνων όχι μόνο δεν ήταν άγνωστη στον αρχαίο ελλαδικό χώρο, αλλά αποτέλεσε έναυσμα για την ανάπτυξη της πρώιμης ιατρικής επιστήμης και ακολούθησε την ευρωπαϊκή ιστορία μέχρι τους Αναγεννησιακούς χρόνους. 
Είτε ενδημικά στα νότια Βαλκάνια είτε εισαγόμενα από γειτονικούς πολιτισμούς, τα αρωματικά φυτά έβρισκαν πολυάριθμες χρήσεις στη μαγειρική και την προσωπική αισθητική τόσο της Ομηρικής Εποχής όσο και των μετέπειτα πόλεων – κρατών.
Μυκηναϊκές πινακίδες της περιόδου 1600-1200 πΧ φανερώνουν πως υπήρχαν αλοιφές παρασκευασμένες από έλαιο εμπλουτισμένο σε φυτά όπως ο μάραθος, ο κορίανδρος και ο Άρκευθος. Κατά τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή (500 – 400 πΧ) ήταν κοινή η χρήση αφεψημάτων φασκόμηλου για παθήσεις του αναπνευστικού και καταπλασμάτων δάφνης για την πρόληψη μόλυνσης πληγών, θεραπευτικά μέσα με τα οποία ασχολήθηκε εκτενώς ο Ιπποκράτης ο Κώος (460 – 377 πΧ). Αξίζει δε αναφοράς το ενδιαφέρον του Ιπποκράτη για τις ιδιότητες ειδών ελλέβορου, φυτών πλούσιων σε αλκαλοειδή και ως εκ τούτου δηλητηριώδη αλλά ικανά να καταπραΰνουν δερματικές μολύνσεις και παρασιτώσεις του πεπτικού συστήματος. 
Από τις τουλάχιστον 400 θεραπείες τις οποίες ανέπτυξε ο Ιπποκράτης βασιζόμενος σε βότανα, σχεδόν οι μισές διατηρήθηκαν με μικρές διαφοροποιήσεις μέχρι και την Αναγέννηση και ανταγωνίζονταν επάξια τις πρώτες απόπειρες χρήσης μετάλλων ως θεραπευτικά σχήματα. 
Μάλιστα, στην περίπτωση των μεσαιωνικών φαρμάκων μόλυβδου και υδραργύρου υπερτερούσαν σημαντικά τα φυτικά παρασκευάσματα, μια και τα βαρέα μέταλλα σχεδόν πάντα προκαλούσαν δηλητηριάσεις και αρκετά συχνά θάνατο ενώ τα φυτικά καταπλάσματα και αφεψήματα όντως περιόριζαν μολύνσεις και καταπράυναν πληθώρα συμπτωμάτων όπως ο έντονος κνησμός και η τοπική φλεγμονή. Πολυπράγμων διάδοχος του Ιπποκράτη υπήρξε ο ιατρός και βοτανολόγος Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος (40-90 μΧ), ο οποίος συνέταξε έναν λεπτομερή κατάλογο μπαχαρικών και βοτάνων γνωστών στην Μεσόγειο και ακολούθως έγραψε το περίφημο Περὶ ὕλης ἰατρικῆς (De Materia Medica στα λατινικά).
Την πλούσια παράδοση Αιγύπτιων, Αχαιμενιδών Περσών και αρχαίων Ελλήνων στην αρωματοποιία και ιατρική συνέχισαν οι Ρωμαίοι, δείχνοντας ιδιαίτερη προτίμηση για εξωτικά αγαθά από τους εμπορικούς δρόμους που εξακολουθούσε να ελέγχει η Περσία μετά τα χρόνια του Σέλευκου. 
Η ρωμαϊκή ιστορία βρίθει από συνεστιάσεις και όργια προυχόντων όπου καταναλώνονταν εξωφρενικές ποσότητες φαγητών και κρασιών αρωματισμένων με ποικιλία μπαχαρικών όπως κανέλα, δάφνη και γλυκάνισο, ενώ οι κοπιώδεις δραστηριότητες πολυάσχολων εμπόρων και κρατικών αξιωματούχων θα ανταμειβόταν με μασάζ και εντριβή με αρωματικά έλαια βοτάνων. 
Η αξία των μπαχαρικών αναδεικνυόταν και σε αιματηρές εκστρατείες, μακριά από τη θαλπωρή της πορφυροστόλιστης Ρώμης, όπου οι λεγεωνάριοι λάμβαναν ως αμοιβή μία ποσότητα κοινού μαγειρικού άλατος την οποία διαφύλασσαν και χρησιμοποιούσαν αργότερα έναντι συμβατικού συναλλάγματος. 
Σε αυτήν την πρακτική αμοιβής φαίνεται πως έλκει την καταγωγή της η αγγλική λέξη «salary» για τον μισθό, καθότι «salarium» ήταν ο λατινικός όρος για το αλάτι. Όταν οι ρωμαϊκές λεγεώνες εξήγαγαν δια της βίας τον ρωμαϊκό πολιτισμό στις περιοχές βόρεια των Άλπεων, οι τοπικοί πληθυσμοί Γότθων, Ούννων και Βανδάλων ήρθαν σε επαφή με τα μεθυστικά μπαχαρικά της ανατολής και αιχμαλωτίστηκαν από την πανδαισία πρωτόγνωρων γεύσεων, οπότε οι προϋπάρχουσες γαστριμαργικές εμπειρίες των κρεμμυδιών, σκόρδων και φυτών όπως το δεντρολίβανο παραγκωνίστηκαν σημαντικά.
Αρχαία Κίνα
Αχανείς οροσειρές όπου η Γη σμίγει με τον Ουρανό, επιβλητικά οροπέδια και πεδιάδες που φοβίζουν με την απεραντοσύνη τους είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά τα οποία διαμόρφωσαν την φυσιολατρική παράδοση του κινέζικου πολιτισμού. 
Όπως θα ήταν αναμενόμενο, οι Κινέζοι απέκτησαν εκτενή γνώση των διαθέσιμων αρωματικών φυτών και ανέπτυξαν παραδοσιακή ιατρική εφάμιλλη των αντίστοιχων από μεσογειακούς λαούς. Ήδη από την 3η χιλιετία πΧ είχε ανακαλυφθεί το τσάι, ενώ ιατροί – βοτανολόγοι της εποχής συνέταξαν λεπτομερείς καταλόγους των γνωστών σε εκείνους φυτών και μπαχαρικών μαζί με τις σχετικές ιδιότητες και τις προτεινόμενες χρήσεις. 
Στον ίδιο τον αυτοκράτορα Σεν Νουνγκ αποδίδεται το γραπτό έργο Pen Tsao Ching (2700 πΧ) στο οποίο και επιχειρήθηκε μια περισσότερο συστηματική παράθεση όλων των πληροφοριών από τους προαναφερθέντες καταλόγους, ενώ ανάλογο εγχείρημα φαίνεται πως πραγματοποιήθηκε το 1596 πΧ όταν ο βοτανοθεραπευτής Λι Σι Τσεν εξέδωσε ιδιόχειρα το περιεκτικό έργο Tsao Kang Mu.
Ξεχωριστή θέση στην παράδοση της Άπω Ανατολής φαίνεται πως κατείχε το γκίνσενγκ, μια και εντοπίζεται σε αρχαίες συνταγές μαγειρικής και οδηγίες παρασκευής θεραπευτικών αφεψημάτων των Κινέζων, των θιβετιανών, των Κορεατών και των Ιαπώνων. 
Μάλιστα, οι Κινέζοι αυτοκράτορες συνήθιζαν ως πρακτική την τελετουργική κατανάλωση γκίνσενγκ, αποσκοπώντας σε ενίσχυση της ερωτικής τους επιθυμίας και κατ’ επέκταση αποτελεσματικότερη ικανοποίηση των παλλακίδων στην Απαγορευμένη Πόλη. Τόσο πολύτιμο θεωρούνταν σαν φυτό, που συχνά μεταφέρονταν αποξηραμένο εντός διαδοχικών στρώσεων μεταξωτού υφάσματος.
Αρχαία Ινδία
Μπαχαρικά και βότανα όπως το μαύρο πιπέρι, η κανέλα, ο κουρκουμάς (γνωστός και ως ινδική κύπειρος) και το κάρδαμο έχαιραν ιδιαίτερης εκτίμησης στις αρχαίες ινδικές κοινωνίες διότι καθιστούσαν τη μαγειρική μια μαγευτική εξερεύνηση των γεύσεων, ενώ παράλληλα διακρίνονταν για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. 
Ο αρχαίος Ινδός χειρούργος Σουσρουτά (4ος πΧ αιώνας) τοποθετούσε πλησίον κρεβατιών ασθενών μικρά τεμάχια υφάσματος, τα οποία είχε εμποτίσει προηγουμένως σε μίγματα λευκής μουστάρδας και αρωματικών φυτών. 
Καθ’ αυτήν την πρακτική προσδοκούσε στον εξορκισμό κακόβουλων πνευμάτων που, σύμφωνα με τις αρχαίες αντιλήψεις, ευθύνονταν για μεγάλο αριθμό ασθενειών στους ανθρώπους. 
Επίσης, εφάρμοζε καταπλάσματα αλεσμένου σησαμιού στις μετεγχειρητικές πληγές ασθενών ως προφύλαξη έναντι μολύνσεων. Σε ιατρικά χειρόγραφα των Τσαράκα (1ος μΧ αιώνας) και Σουσρουτά του Δεύτερου (2ος μΧ αίωνας) γίνεται εκτενής αναφορά σε αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά συνδυαστικά με τις χρήσεις τους, με ορισμένα εξ αυτών όπως το γκίνσενγκ, το κάρδαμο, η κανέλα και το πιπέρι να αξιοποιούνται ως συστατικά σε καταπλάσματα για πληγές και δερματικές παθήσεις. Κατά τον αρχαίο κώδικα ιατρικής της Αγιουρβέδας (Επιστήμη της Ζωής), γαρίφαλο και κάρδαμο τυλίγονταν σε φύλλα καρυδιάς και το παρασκεύασμα μασιόνταν μετά από κάθε γεύμα προς αύξηση της σιελόρροιας και υποβοήθηση της πέψης.
Αραβικός κόσμος
Οι εμπορικές οδοί μέσω των οποίων διακινούνταν μπαχαρικά μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής εδραιώθηκαν ήδη από τους ρωμαϊκούς χρόνους, όταν τα κατειλημμένα ελληνιστικά βασίλεια της Περγάμου και της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου διατέλεσαν πύλες εισόδου των ανατολίτικων μπαχαρικών στις ρωμαϊκές αγορές. 
Πρωταγωνιστικό ρόλο στην παραγωγή και διακίνηση μπαχαρικών ανέλαβαν ήδη από τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους τα πρώιμα αραβικά φύλα, που αργότερα θα συνενώνονταν υπό μία κοινή αρχή και θ’ απεμπολούσαν τον πρότερο πολυθεϊσμό προς υιοθεσία του αναδυόμενου Ισλάμ. 
Η Αραβική Αυτοκρατορία θα ανταγωνιζόταν πλέον επάξια τόσο το Βυζάντιο όσο και τα δυτικοευρωπαϊκά μεσαιωνικά κράτη σε στρατιωτική ισχύ, ενώ θα κυοφορούσε μια έκρηξη δημιουργικότητας και φιλομάθειας πρωτόγνωρη για τον μεσαιωνικό σκοταδισμό της Ευρώπης και θα καθίσταντο κάτοχος του μονοπωλίου ανατολίτικων μπαχαρικών. 
Μέσω της αραβικής εξάπλωσης θεμελιώθηκε σε όλη την πολιτισμική παράδοση της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής η χρήση μεθυστικών αρωμάτων τόσο προς εξασφάλιση προσωπικού καλλωπισμού όσο και επίτευξη υγιεινής. 
Ήδη από τον 9ο μΧ αιώνα, οι Ισπανοί μουσουλμάνοι θα επισκέπτονταν επί σχεδόν καθημερινής βάσης τα δημόσια λουτρά όπου και χρησιμοποιούσαν σε αφθονία αρώματα και αλοιφές από έλαια λεμονιού, τριαντάφυλλου ή σαντάλου, ενώ ιδιαίτερης προτίμησης έχαιρε η άμβρα. 
Οι τεχνικές παρασκευής αρωματικών εκχυλισμάτων φυτών που εφαρμόζονταν ως και την Γαλλία του 17ου αιώνα αναπτύχθηκαν στα εργαστήρια αρωματοποιίας των αραβικών χαλιφάτων, με προεξάρχον εκείνο της Κόρδοβας στην περιδεή και τυλιγμένη στο μυστήριο Ανδαλουσία. 
Εκτενής είναι και η γαστρονομική παρακαταθήκη της αραβικής χερσονήσου, με ιδιαίτερα γνωστό έργο από τον 10ο μΧ αιώνα τον τσελεμεντέ Kitab al-Tabikh του Ιμπν Σαϊαρ Αλ- Χουαρανγκ, όπου αναφέρονται ποικίλες συνταγές και προτάσεις σερβιρίσματος ψαριών συνοδευόμενων από γενναιόδωρες μερίδες σαλτσών βασισμένων σε κύμινο, θυμάρι, ασαφτίδα, κάσσια, αλοιφές σπόρων συναπιού, γλυκάνισο και σκόρδο. 
Παράλληλα με τις γευστικές σάλτσες και την απρόσκοπτη εξερεύνηση των αισθήσεων, τα αραβικά χειρόγραφα αποδεικνύουν την ύπαρξη μιας ανθηρής παραδοσιακής ιατρικής η οποία όχι μόνο μεταλαμπάδευσε τις αρχαίες περσικές, ελληνικές και ρωμαϊκές γνώσεις, αλλά συνέχισε το τολμηρό εγχείρημα συγκρότησης της ιατρικής επιστήμης και ανέδειξε πλήθος λογίων όπως o Ιμάμ Αλί Ιμπν Μούσα αλ-Ρίντα (765-818 μΧ), ο Μοχάμεντ Μπιν Σαϊντ αλ–Ταμίμι (10ος μΧ αιώνας) και ο Αμπού–Αλί αλ–Χουσέιν Ιμπν Αμπντάλαχ Ιμπν-Σίνα (περισσότερο γνωστός ως Αβικέννας).
Ο Μάρκο Πόλο ανοίγει τον δρόμο των μπαχαρικών
Μοσχοπίπερο της Τζαμάικας, κανέλα της Κεϋλάνης, κουρκουμάς της Μαλαισίας, ζιγγίβερι της Νότιας Ασίας, μοσχοκάρυδο της Ινδίας, καρυόφυλλο των νησιών Μολούκων, καθώς και το περίφημο γκίνσενγκ της Κίνας: 
Πάντοτε τα μπαχαρικά έθελγαν τους Ευρωπαίους τυχοδιώκτες και αποτελούσαν εναύσματα για υπερπόντιες αναζητήσεις προς την Ανατολή. Ήδη το 1300, ο Μάρκο Πόλο έκανε σχετικές αναφορές στο Βιβλίο των Θαυμάτων και παρότρυνε τους Βενετούς συμπατριώτες του να πλεύσουν προς την θαυμαστή Άπω Ανατολή και το μεγαλεπίβολο βασίλειο του Κουμπλάι Χαν. 
Στο μεταξύ, η ακατάπαυστη διακίνηση αγαθών και ιδεών μεταξύ αραβικών χαλιφάτων και μογγολικών χανάτων, με ισχυρότερα μακράν όλων την Χρυσή Ορδή της κεντροδυτικής Ασίας και την υπό μογγολική κυριαρχία Κίνα, κυοφόρησε τον Δρόμο του Μεταξιού, το μεγαλύτερο ως τότε δίκτυο εμπορικών οδών που συνένωνε τα θορυβώδη κινεζικά λιμάνια με την ελεφαντοστόλιστη ινδική Άγκρα του Ταζ Μαχάλ και ακολούθως τις χαμένες στον μύθο Βαγδάτη και Δαμασκό. 
Τα κλειδιά αυτών των θαυμαστών πυλών προς τον πλούτο εξωτικών πολιτειών κρατούσαν πεισματικά οι Οθωμανοί, εξωθώντας τους Ευρωπαίους θαλασσοπόρους προς επικίνδυνα ταξίδια πέριξ των αφρικανικών ακτογραμμών, ενώ οι τολμηροί οδοιπόροι και προσκυνητές καλούνταν να καταδυθούν στο μυστηριακό πέπλο των παλιών αραβικών δρόμων και να υπομείνουν τις πλείστες όσες κακουχίες μέχρι να τεθούν υπό την προστασία της ισχυρής και αδιάλειπτης μογγολικής παρουσίας. 
Το πλήθος εμπορικών εγχειρημάτων και διαδράσεων μεταξύ Δύσης και Ανατολής θα διακόπτονταν απότομα από την ταχεία εξάπλωση του ιστορικά μεγαλύτερου και καταστροφικότερου κύματος πανώλης, το οποίο και άλλαξε άρδην την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού. 
Ακόμα και υπό αυτές τις ζοφερές συνθήκες, οι κοινωνίες στράφηκαν και πάλι στο φυτικό βασίλειο προς εύρεση λύσεων και πιθανών εφοδίων εναντίον του τρομερού Μαύρου Θανάτου, με βότανα όπως το ζιγγίβερι και το χαμομήλι να τοποθετούνται στο μακρύ ρύγχος των χαρακτηριστικών κορακόμορφων μασκών μεσαιωνικών γιατρών. 
Πέραν των όποιων αντιβακτηριδιακών ιδιοτήτων των βοτάνων, επικρατούσε η άποψη πως η πανώλη μεταδίδονταν μέσω δυσάρεστων οσμών, οπότε η παρουσία αρωματικών φυτών στον χώρο ή στο εσωτερικό της μάσκας θα εξουδετέρωνε τις νοσογόνες οσμές της πυρέσσουσας πολιτείας. Υπέρμαχος των βοτάνων προς αντιμετώπιση της πανώλης υπήρξε και η Αγία Χίλντεγκαρντ.
Λατινική Αμερική
Οι εύφορες εκτάσεις της κεντρικής και νότιας Αμερικής αποτέλεσαν το λίκνο ενός νέου παγκόσμιου εμπορίου πρωτόγνωρων μπαχαρικών, με την πατάτα και το κακάο να συγκαταλέγονται στα διασημότερα εξ αυτών. 
Ο αμύθητος πλούτος των οικοσυστημάτων του Νέου Κόσμου έθρεψε και εξέλιξε πολιτισμούς όπως οι Μάγιας, οι Τολτέκοι, οι Ολμέκοι, οι Αζτέκοι και οι Ίνκας, των οποίων η ταχεία αποδρομή άφησε ως παρακαταθήκη μια συναρπαστική ποικιλία γεύσεων και γαστρονομικών πειραματισμών. 
Όταν η δεύτερη αποστολή του Χριστόφορου Κολόμβου (1493 μΧ) έφθασε αισίως στην αμερικανική ήπειρο, ο φυσιοδίφης Ντιέγκο Τσάνκα ανακάλυψε δύο ποικιλίες πιπεριού που έκτοτε εισήχθησαν στην ισπανική κουζίνα, το αρωματικό και το κόκκινο πιπέρι. Άλλο φυτικό είδος ενδημικό στην περιοχή του Μεξικού είναι η βανίλια, ένα φρούτο γλυκό όσο και σχετικά θρεπτικό που κοσμούσε τις αγορές του Τενοτσιτλάν και συχνά χρησιμοποιούνταν στην προετοιμασία καυτών ροφημάτων κακάο. 
Η πόση ανάλογων ροφημάτων φαίνεται πως πραγματοποιούνταν σχεδόν τελετουργικά στην αυτοκρατορική αυλή των Αζτέκων, μια και ο ίδιος ο Μοντεζούμα ο Δεύτερος (1466-1520 μΧ) κατανάλωνε ημερησίως μέχρι 50 κύπελλα πηχτού κακάο αναμεμειγμένου με σπόρους ορελλάνης, βίξας, καυτερής πιπεριάς και μελιού. Σχετικά με την παραδοσιακή ιατρική, η αρχαιότερη πηγή βοτάνων και θεραπειών που σώζεται από τους αρχαίους λαούς του Νέου Κόσμου είναι το Χειρόγραφο του Βαδιανού (Badianus Manuscript ή στα λατινικά Libellus de Medicinalibus Indorum Herbis), κατά το οποίο αφεψήματα καυτερών μπαχαρικών και βοτάνων όπως η καυτερή πιπεριά απάλυναν τον βήχα και λοιπές ενοχλήσεις του αναπνευστικού συστήματος.
Αποικιοκρατία
Για περισσότερους από τρεις αιώνες πολλοί διεκδικούσαν την κυριότητα στον δρόμο των μπαχαρικών: 
Το 1498 οι Πορτογάλοι εγκαταστάθηκαν στην Γκόα και στην Κεϋλάνη, ενώ στις αρχές του 18ου αιώνα μονοπώλησαν την αγορά του μοσχοπίπερου και της Κανέλας. 
Κατόπιν σφοδρών συγκρούσεων απώλεσαν τις προνομιούχες τους θέσεις στο τότε διεθνές εμπόριο παραχωρώντας τις αιματοβαμμένες τους κτήσεις στους Ολλανδούς και στην Εταιρία Ανατολικών Ινδιών, που έκτοτε κυριάρχησαν στην αγορά του μοσχοκάρυδου, του καρυόφυλλου, του ζιγγίβερι, του κουρκουμά, της ινδικής καυτερής πιπεριάς και πολλών ακόμα.
C’ est la vie θα απαντήσουν αργότερα οι Γάλλοι, διότι εξελίχθηκαν γρήγορα σε μεγάλη ναυτική δύναμη και εκδήλωσαν επιθετικά το ενδιαφέρον τους για συμμετοχή σε αυτό το άκρως προσοδοφόρο εμπόριο. Το 1770, ο Πιέρ Πουάβρ (όνομα σημαδιακό μια και poivre σημαίνει πιπέρι) έπεισε τον βασιλιά για τη σπουδαιότητα των καρυκευμάτων . Προσάραξε νύχτα στο λιμάνι της Μανίλα των Φιλιππινών και έκλεψε δενδρύλια μοσχοκαρυάς, κανελόδεντρου και γαριφαλιάς που αργότερα εγκλιμάτισε στο νησί Μαυρίκιος. Έτσι, τα μπαχαρικά ταξίδεψαν τόσο από την Ανατολή στη Δύση όσο και από τον Νέο Κόσμο στην Ευρώπη, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την καυτερή πιπεριά, τη βανίλια, το κακάο και το αβοκάντο.
Τα αρτυμένα φαγητά προοίμιο ερωτικών περιπτύξεων
Φρέσκα λαχανικά, λάδι ελιάς, αρωματικά χόρτα, μπαχαρικά και σκόρδο φαίνεται πως συγκαταλέγονται στα αποτελεσματικότερα μέσα βελτίωσης και προάσπισης της υγείας, ενώ παράλληλα ευνοούν την ερωτική επιθυμία και καθίστανται δια τούτου προοίμιο ερωτικών περιπτύξεων. Από τα ροφήματα με γκίνσενγκ των Κινέζων αυτοκρατόρων μέχρι τα αρωματισμένα κύπελλα κακάο των Αζτέκων, η παγκόσμια γαστρονομία και αρωματοποιία βρίθει ποικιλίας βοτάνων μέχρι και σήμερα: 
Στη μεξικανική κουζίνα έχουν ενσωματωθεί οι εξωτικές ποικιλίες του αρωματικού και του καυτερού πιπεριού, όπως επίσης η βανίλια που θεωρείται εν δυνάμει αφροδισιακή, ενώ η περιβόητη μουστάρδα (από τα μεσαιωνικά γαλλικά «mout ardent» που σημαίνει καυτός μούστος) συγκαταλέγεται στα αφροδισιακά αρτύματα. 
Η δε βερβένα είχε συνδεθεί με τις ερωτικές περιπτύξεις ήδη από τους αρχαίους πολιτισμούς Ρωμαίων και Ελλήνων καθότι αποτελούσε συστατικό αφεψημάτων που, εκτός των ασθενών, κατανάλωναν και υγιείς προς αύξηση της ερωτικής τους επιθυμίας. 
Ανάλογα αφεψήματα επιβίωσαν μέχρι τους μεσαιωνικούς χρόνους ως ερωτικά φίλτρα και αλοιφές.
Τέλος, αξίζει να αναφερθούν τα γευστικότατα γλυκά της Μέσης Ανατολής στα οποία αφθονούν συστατικά με αφροδισιακές ιδιότητες: 
Μικρά γλυκίσματα και ζαχαρωτά παρασκευασμένα με μέλι και καρυκεύματα, με σπόρους τσουκνίδας ή κάνναβης, με κανέλα, ζιγγίβερι, φιστίκια, αμύγδαλα και ροδόσταμο. 
Οι ζαχαροπλάστες στο Χαλέπι της Συρίας απολαμβάνουν παγκόσμια φήμη χάρις στη γόνιμη φαντασία και τις ικανότητες που διέπουν την τέχνη τους, με χαρακτηριστικά παραδείγματα του έργου τους διάφορα γλυκά αναφερόμενα ως «ξελόγιασμα των κοριτσιών», «βραχιόλι της κυράς», «μπόγος της νύφης» και άλλα συναφή ονόματα.
το άρθρο διάβασα στη respublica.gr
Βιβλιογραφία
Petrovska B. B. (2012). Historical review of medicinal plants’ usage. Pharmacognosy reviews, 6(11), 1–5.
Grivetti, Louis E. “Herbs, Spices, and Flavoring Agents: Part 1 Old World Contributions.” Nutrition Today 51.3 (2016): 139-150
Grivetti, Louis E. “Herbs, Spices, and Flavorings: Part 2 New World Contributions.” Nutrition Today 51.4 (2016): 194-197
Duke, James A., ed. CRC Handbook of Medicinal Spices. CRC press, 2002.
Tapsell LC, Hemphill I, Cobiac L, Patch CS, Sullivan DR, Fenech M, Roodenrys S, Keogh JB, Clifton PM, Williams PG, Fazio VA, Inge KE. Health benefits of herbs and spices: the past, the present, the future. Med J Aust. 2006 Aug 21;185(4 Suppl):S4-24. 4. History Online. Medicinal Uses of Herbs and Spices.
Duke, James (December 15, 2000). The Green Pharmacy Herbal Handbook: Your Comprehensive Reference to the Best Herbs for Healing. Rodale Books. p. 195. ISBN 978-1-57954-184-2.
Clarke, T.C., Black, L.I., Stussman, B.J., Barnes, P.M., & Nahin, R.L. (2015) Trends in the Use of Complementary Health Approaches Among Adults: United States, 2002–2012, National Health Statistics Reports; No. 79, National Center for Health Statistics, Hyattsville, MD.
Prasad S, Aggarwal BB. Turmeric, the Golden Spice: From Traditional Medicine to Modern Medicine. In: Benzie IFF, Wachtel-Galor S, editors. Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects. 2nd edition. Boca Raton (FL): CRC Press/Taylor & Francis; 2011. Chapter 13. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92752/
Patwardhan, B., Warude, D., Pushpangadan, P., & Bhatt, N. (2005). Ayurveda and traditional Chinese medicine: a comparative overview. Evidence-based complementary and alternative medicine : eCAM, 2(4), 465–473.
Nair, R., Sellaturay, S., & Sriprasad, S. (2012). The history of ginseng in the management of erectile dysfunction in ancient China (3500-2600 BCE). Indian journal of urology : IJU : journal of the Urological Society of India, 28(1), 15–20.
Saad, B., Azaizeh, H., & Said, O. (2005). Tradition and perspectives of arab herbal medicine: a review. Evidence-based complementary and alternative medicine: eCAM, 2(4), 475–479.
https://el.wikipedia.org/wiki/Αγιούρ_Βέντα
https://en.wikipedia.org/wiki/Kitab_al-Tabikh
https://el.wikipedia.org/wiki/Γκέοργκ_Έμπερς
https://en.wikipedia.org/wiki/Sushruta

Ζίγκμουντ Μπάουμαν: Οι απαντήσεις στους δαίμονες που μας καταδιώκουν

Φτάνοντας στις ρίζες της ανασφάλειας που διακατέχει την ευρωπαϊκή κοινωνία μέσα από τη σκέψη του πολωνού κοινωνιολόγου και φιλόσοφου. Αυτό του οποίου γινόμαστε μάρτυρες -με τρόπο τόσο άμεσο και ενοχλητικό τις τελευταίες εβδομάδες- είναι μια περίοδος που χαρακτηρίζεται «από φόβο και αβεβαιότητα. Και δεν υπάρχει λόγος να αυταπατόμαστε: οι δαίμονες που μας καταδιώκουν δεν θα εξαφανιστούν». Και αυτό γιατί, όπως εξηγεί ο πολωνός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Ζίγκμουντ Μπάουμαν -ένας από τους μεγάλους στοχαστές της απατηλής νεωτερικότητας στην οποία ζούμε- η καταγωγή τους σχετίζεται άμεσα με τα ίδια τα δομικά στοιχεία της κοινωνίας και της ζωής μας.

Συνέντευξη στον Davide Casati.

Καθηγητά Μπάουμαν, μπροστά στις αλυσιδωτές επιθέσεις των τελευταίων ημερών, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άβυσσο φόβου και ανασφάλειας. Ποιες είναι οι απαντήσεις που θα μπορούσαν να καλύψουν αυτή την άβυσσο;
Οι ρίζες της ανασφάλειας είναι πολύ βαθιές. Εκτείνονται στον τρόπο ζωής μας, έχουν σημαδευτεί από την αποδυνάμωση των διαπροσωπικών δεσμών, την κατάρρευση των κοινωνιών, την αντικατάσταση της ανθρώπινης αλληλεγγύης από τον ανταγωνισμό χωρίς όρια, την τάση να εμπιστευόμαστε στα χέρια μεμονωμένων ατόμων την επίλυση προβλημάτων πιο ευρείας σημαντικότητας, κοινωνικής. Ο φόβος που προκύπτει από αυτή την κατάσταση ανασφάλειας, σε έναν κόσμο που εξαρτάται από τα καπρίτσια ανεξέλεγκτων οικονομικών δυνάμεων και χωρίς πολιτικούς ελέγχους, αυξάνεται και επεκτείνεται σε όλες τις πτυχές της ζωής μας. Και αυτός ο φόβος ψάχνει ένα στόχο για να επικεντρωθεί. Ένα στόχο συγκεκριμένο, ορατό και προσιτό.

Έναν στόχο τον οποίο πολλοί εντοπίζουν στις ροές των προσφύγων και των μεταναστών.  
Πολλοί από αυτούς προέρχονται από μια συνθήκη στην οποία ήταν υπερήφανοι για την θέση τους στην κοινωνία, την δουλεία τους, την εκπαίδευσή τους. Ωστόσο, τώρα είναι πρόσφυγες και έχουν χάσει τα πάντα. Από την στιγμή της άφιξής τους έρχονται σε επαφή με το πιο επισφαλές κομμάτι της κοινωνίας μας, η οποία στα πρόσωπα των προσφύγων βλέπει να ενσαρκώνονται οι βαθύτεροι εφιάλτες της.  

Μπροστά σε αυτή την πρόκληση, πολλαπλασιάζονται οι εκκλήσεις από διάφορες πολιτικές δυνάμεις για την κατασκευή νέων τοίχων. Είναι μια λογική αντίδραση;
Πιστεύω ότι πρέπει να μελετήσουμε, να απομνημονεύσουμε και να εφαρμόσουμε την ανάλυση που ο Πάπας Φραγκίσκος (στην ευχαριστήρια ομιλία του για το βραβείο Καρλομάγνος) αφιέρωσε στους θανάσιμους κινδύνους που ελλοχεύουν από «την εμφάνιση νέων τειχών στην Ευρώπη». Τείχη που έχουν χτιστεί -με παράδοξο τρόπο και κακόβουλα- με την πρόθεση και την ελπίδα να μας προστατέψουν από την βαβούρα ενός κόσμου που είναι γεμάτος κινδύνους, παγίδες και απειλές. Ο Ποντίφικας σημείωσε, με βαθιά ανησυχία, ότι οι ιδρυτές της Ευρώπης, «αγγελιοφόροι της ειρήνης και προφήτες του μέλλοντος» μας ενέπνευσαν «να χτίσουμε γέφυρες και να γκρεμίσουμε τείχη». Ωστόσο η οικογένεια των εθνών που βοήθησαν να χτιστούν οι γέφυρες φαίνεται τον τελευταίο καιρό «όλο και λιγότερο άνετα στο κοινό της σπίτι. Η νέα και συναρπαστική επιθυμία, για την δημιουργία ενότητας φαίνεται να εξαφανίζεται. Εμείς, οι κληρονόμοι εκείνου του ονείρου, μπαίνουμε στον πειρασμό να επιμένουμε μόνο στα δικά μας ιδιοτελή ενδιαφέροντα και να δημιουργούμε εμπόδια».

Στις μελέτες σας, αναφέρετε ως θεμελιώδεις αξίες των κοινωνιών μας την ελευθερία και την ασφάλεια: μετά από μια εποχή στην οποία, προκειμένου να αναπτυχθεί η ελευθερία, έπρεπε σταδιακά να αποκηρύξουμε την ασφάλεια, τώρα πια το εκκρεμές αντιστρέφει την πορεία του. Τι πολιτικές επιπτώσεις προκύπτουν από αυτό;
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τις προκλήσεις μιας πολύπλοκης κατάστασης που φαίνεται αβάσταχτη. Και έτσι αυξάνεται η επιθυμία να περιοριστεί αυτή η πολυπλοκότητα λαμβάνοντας απλά και άμεσα μέτρα. Με αυτό τον τρόπο ωστόσο αυξάνεται και η γοητεία «ισχυρών ανδρών», που υπόσχονται -με τρόπο ανεύθυνο, παραπλανητικό, πομπώδη- να βρουν εκείνα τα μέτρα που θα επιλύσουν την πολυπλοκότητα. «Αφήστε το σε μένα, εμπιστευτείτε με», λένε, «και εγώ θα διορθώσω τα πράγματα». Σε αντάλλαγμα ζητούν την άνευ όρων υποταγή.

Κάτι τέτοιο φαίνεται να προτείνει και ο υποψήφιος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, του οποίου τις προτάσεις αναφορικά με την ασφάλεια και την μετανάστευση υπέδειξε πρόσφατα και ο πρόεδρος της Ουγγαρίας ως μοντέλα που μπορούν να εφαρμοστούν και στην Ευρώπη…
Αυτό το οποίο παρατηρούμε είναι μια ανησυχητική τάση: ζητήματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως ακριβώς η ένταξη και η αποδοχή, παρουσιάζονται ως προβλήματα που πρέπει να ανατεθούν σε όργανα της τάξης και της ασφάλειας. Αυτό σημαίνει ότι η κατάσταση της υγείας του ιδρυτικού πνεύματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι καλή, καθώς καθοριστικό χαρακτηριστικό για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης  ήταν το όραμα μιας Ευρώπης στην οποία τα στρατιωτικά μέτρα και τα μέτρα ασφαλείας θα γίνονταν -σταδιακά αλλά σταθερά- περιττά.

Το Ισλάμ καταδεικνύεται από ορισμένες πολιτικές δυνάμεις -για παράδειγμα, το γερμανικό κίνημα PEGIDA- ως μια εγγενώς βίαιη θρησκεία, που δεν συμβαδίζει με τις αξίες της Δύσης. Τι σκέφτεστε για αυτό;
Πρέπει οπωσδήποτε να αποφύγουμε το επικίνδυνο σφάλμα να εξάγουμε μακροπρόθεσμα συμπεράσματα από τις εμμονές κάποιων. Φυσικά, όπως είπε και ο καταξιωμένος γερμανός κοινωνιολόγος Ulrich Beck, κάτω από την σημερινή σύγχυση που μας διακατέχει βρίσκεται το γεγονός ότι ζούμε ακόμη σε μια «κοσμοπολίτικη» κατάσταση -που μας αναγκάζει να ζούμε μόνιμα με κουλτούρες, τρόπους ζωής και θρησκείες διαφορετικές- χωρίς ωστόσο να έχουμε αναπτύξει πλήρως την ικανότητα να κατανοούμε τις λογικές και τα ζητούμενα, χωρίς δηλαδή να έχουμε μια «κοσμοπολίτικη συνείδηση». Και είναι αλήθεια ότι το να γεφυρώσουμε την απόσταση ανάμεσα στην πραγματικότητα την οποία ζούμε και την ικανότητα κατανόησης αυτής της πραγματικότητας δεν είναι ένας στόχος που θα επιτευχθεί άμεσα. Το σοκ είναι μόλις στην αρχή του.

Άρα είμαστε καταδικασμένοι να ζήσουμε σε μια κοινωνία στην οποία το κυρίαρχο συναίσθημα θα είναι ο φόβος;
Πρόκειται για μια ζοφερή και ενοχλητική προοπτική, μα προσοχή: η μοίρα μιας κοινωνίας που κυριαρχείται από τον φόβο δεν είναι μια μοίρα ούτε προκαθορισμένη ούτε αναπόφευκτη. Οι υποσχέσεις των δημαγωγών δίνονται συχνά, αλλά ευτυχώς έχουν και σύντομη διάρκεια. Όταν ανεγερθούν νέα τείχη και περισσότερες ένοπλες δυνάμεις τοποθετηθούν στα αεροδρόμια και τους δημόσιους χώρους, όταν θα απορρίπτεται η αίτηση κάποιου που ζητά άσυλο από τον πόλεμο και την καταστροφή και περισσότεροι μετανάστες θα επαναπατρίζονται, θα γίνει  εμφανές πώς όλα αυτά τα μέτρα είναι άσχετα με την επίλυση των πραγματικών αιτιών της αβεβαιότητας. Οι δαίμονες που μας καταδιώκουν -ο φόβος μην χάσουμε την θέση μας στην κοινωνία, η ευθραυστότητα των στόχων που έχουμε επιτύχει- δεν θα εξατμιστούν ούτε θα εξαφανιστούν. Σε αυτό το σημείο πλέον μπορούμε να ξυπνήσουμε, και να αναπτύξουμε τα αντισώματα ενάντια στις σειρήνες των ρητόρων και των ταραχοποιών που προσπαθούν να κερδίσουν πολιτικό κεφάλαιο μέσω του φόβου, οδηγώντας μας σε λανθασμένα συμπεράσματα. Το ανησυχητικό είναι ότι προτού αναπτυχθούν αυτά τα αντισώματα, θα είναι πολλοί αυτοί που θα δούν την ζωή τους να έχει σπαταληθεί.

Έχετε υποστηρίξει ότι η δυνατότητα της φιλοξενίας έχει κάποια όρια, όπως επίσης και η ανθρώπινη ικανότητα να υπομένει κανείς τα βάσανα και την απόρριψη. Ο διάλογος ωστόσο, η ενσωμάτωση και η κατανόηση απαιτούν πολύ χρόνο…
Θα σας απαντήσω παραθέτοντας για άλλη μια φορά τον Πάπα Φραγκίσκο: «ονειρεύομαι μια Ευρώπη στην οποία το να είναι κανείς μετανάστης δεν είναι έγκλημα, μια Ευρώπη που προωθεί και προστατεύει τα δικαιώματα όλων χωρίς να ξεχνά τις υποχρεώσεις απέναντι σε όλους. Τι σου συνέβη Ευρώπη, λίκνο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, της ελευθερίας, γενέτειρα ανδρών και γυναικών που έβαλαν σε κίνδυνο και έχασαν την ζωή τους για την αξιοπρέπεια των αδερφών τους;». Αυτά τα ερωτήματα απευθύνονται σε όλους μας. Σε εμάς που, ως ανθρώπινα όντα, διαμορφωνόμαστε από την ιστορία και στην διαμόρφωση της οποίας συμβάλλουμε, συνειδητά ή ασυνείδητα. Εναπόκειται σε εμάς το να βρούμε απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις και να τις εκφράσουμε με έργα και με λόγια. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για να βρούμε αυτές τις απαντήσεις είναι το ότι εμείς οι ίδιοι αργοπορούμε να τις ψάξουμε.   

μετάφραση: Θώμη Γάκη