Πέμπτη 20 Ιουλίου 2017

Διάδρομοι Βρυξελλών: Δεν είδε, δεν άκουσε το Γιούρογκρουπ για την ιδιωτικοποίηση του νερού

Γιώργος Βασσάλος – Βρυξέλλες
Χθες στις Βρυξέλλες εκπρόσωποι της γερμανικής καμπάνιας αλληλεγγύης στην Ελλάδα παρέδωσαν στον Τόμας Βίζερ, συντονιστή του Γιούρογκρουπ, 189 χιλιάδες υπογραφές που συλλέχθηκαν μέσα σε ένα μόλις χρόνο στη Γερμανία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού στην Ελλάδα.
Μετά από επιμονή των Γερμανών αλληλέγγυων ο Αυστριακός ευρωκράτης αναγκάστηκε να δεχτεί να παραλάβει τις υπογραφές με τον όρο ότι δε θα παρθούν φωτογραφίες, αφού το Γιούρογκρουπ είναι απλά… ένα άτυπο όργανο χωρίς επίσημο θεσμικό ρόλο και ως εκ τούτου δεν μπορεί να δέχεται αιτήματα των πολιτών.
Φυσικά παρακούσαμε.
Γιατί συμβαίνει εκτός από άτυπο το Γιούρογκρουπ να είναι και το ισχυρότερο όργανο της ΕΕ.
Κι επειδή μας είπαν να μη δημοσιεύσουμε τη φωτογραφία, είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε παρά την απαράδεκτη ποιότητά της.
Όταν υπογράφηκε το τρίτο μνημόνιο η ελληνική κυβέρνηση απέφυγε να δημοσιευτεί η συγκεκριμένη λίστα των ιδιωτικοποιήσεων στις οποίες είχε συμφωνήσει.
Λίγες μέρες μετά την ψήφιση του στη Βουλή όμως ο Γερούν Ντάισσελμπλουμ κατέθεσε τη λίστα αυτή στο ολλανδικό κοινοβούλιο ώστε να εγκριθεί κι εκεί το τρίτο μνημόνιο για την Ελλάδα:
η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ ήταν μέσα σ’αυτή λίστα.
Ακολουθώντας την κατά γράμμα, η ελληνική κυβέρνηση πέρασε πολυνομοσχέδιο που παραχώρησε τις ΕΥΑΘ και ΕΥΔΑΠ στο υπερταμείο ιδιωτικοποιήσεων το Σεπτέμβρη του 2016.
Ο κύριος Βίζερ όμως μας είπε ότι « δεν έχει γνώμη πάνω στο θέμα αφού από την ελληνική κυβέρνηση και διοίκηση άλλοι του λένε όχι και άλλοι ναι γιατί με την ιδιωτικοποίηση θα βελτιωθούν οι υπηρεσίες» κι ότι δε ξέρει καθόλου ποιού ιδέα ήταν η συμπερίληψη της ιδιωτικοποίησης του νερού μέσα στο τρίτο μνημόνιο.
Ο κύριος Βίζερ είναι πρόεδρος σε αυτό που ονομάζεται Euro Working Group και σύμφωνα με την ιστοσελίδα του «προετοιμάζει τις συζητήσεις των υπουργών».
Σε αυτό το σώμα οριστικοποίησε την πρώτη της συνθηκολόγηση (και παντοτινή) η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δια του εκπροσώπου της Γιώργου Χουλιαράκη.
Αν και η προσπάθεια του Γιάνη Βαρουφάκη να αποποιηθεί τις ευθύνες του ως υπουργού οικονομικών στην εν λόγω συνθηκολόγηση είναι αστεία, η περιγραφή του για το ρόλο του Βίζερ είναι τόσο ανάγλυφη όσο και πραγματική: «ο Τόμας Βίζερ, είναι ουσιαστικά ο ηγεμόνας της Ευρώπης. 
Ούτε ο Ντάιζελμπλουμ ούτε κανένας άλλος. 
Ο Τόμας Βίζερ τα τρέχει όλα.»
Είναι λοιπόν δυνατό να μην ήξερε τίποτα για την ιδιωτικοποίηση του νερού ο κ. Βίζερ;
Η απάντηση είναι σαφέστατα όχι. 
Ο Βίζερ έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις του Ιουλίου και του Αυγούστου του 2015 και ξέρει πολύ καλά όχι μόνο τι βρίσκεται μέσα στο τρίτο μνημόνιο, αλλά και για ποιον ακριβώς λόγο βρίσκεται εκεί (στην προκειμένη για να ικανοποιηθούν οι ευρωπαίοι «παγκόσμιοι πρωταθλητές» στη διαχείριση υδάτων Veolia και Suez).
Το ότι είπε στους Γερμανούς αλληλέγγυους ότι αυτός δε μπορεί παρά να προωθήσει το αίτημα τους στην Κομισιόν απλά συνάδει με τον τρόπο διακυβέρνησης της ΕΕ: ποτέ κανείς δεν πρέπει να παίρνει την πολιτική ευθύνη για τίποτα. 
«Κανείς τους δεν είναι υπεύθυνος, έτσι όλοι τους είναι προστατευμένοι» όπως μας είπε σχολιάζοντας τη συνάντηση η Ίνκε Μέγιερ, μια από τις δύο γερμανίδες συνταξιούχους που «έτρεξαν» τη συλλογή υπογραφών.
Όπως οι χρηματοπιστωτικές αγορές διαχέουν τα επενδυτικά ρίσκα σε πολλούς καπιταλιστές δίνοντας τους μεγαλύτερη ευελιξία στην πάλη τους με τους εργαζόμενους για να αποσπάσουν μεγαλύτερη υπεραξία, έτσι και η μηχανή κατεδάφισης της δημοκρατίας που λέγεται ΕΕ διαχέει την πολιτική ευθύνη μέχρι να την εξαφανίσει. 
Η ιδιωτικοποίηση του νερού προχωρά χωρίς κανένας πολιτικός φορέας να χρειάζεται να επιχειρηματολογήσει υπέρ της. 
Η ελληνική κυβέρνηση, η Κομισιόν, το Γιούρογκρουπ, το ΔΝΤ, η γερμανική κυβέρνηση, όλοι νίπτουν τας χείρας τους.
Ο Βίζερ δε δίστασε μάλιστα να κάνει επιδείξει κυνισμού κατά τη διάρκεια της σύντομης συνάντησής μας: « Δεν έχει πια σημασία ποιος έβαλε την ιδιωτικοποίηση του νερού μέσα στο πρόγραμμα. 
Σημασία έχει ποιος μπορεί να τη βγάλει από εκεί και την απάντηση δε τη γνωρίζω». Αυτό που μας έλεγε στην ουσία ήταν: « τι το ψάχνετε ; ούτως ή άλλως δε μπορείτε να κάνετε τίποτα ».
Ρωτήσαμε τους Γερμανούς φίλους πώς τους ήρθε η ιδέα να ξεκινήσουν την καμπάνια αυτή ειδικά για την Ελλάδα, ενώ υπάρχει ήδη η «Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών» που καλεί την ΕΕ να σταματήσει να προωθεί την ιδιωτικοποίηση του νερού.
Η πρωτοβουλία αυτή έχει συγκεντρώσει 1,9 εκατομμύρια υπογραφές και η ΕΕ τη γράφει στα παλιά της τα παπούτσια σε αντίθεση με την ίδια τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Μας είπαν ότι κάποτε σε ένα συνέδριο στο Βερολίνο μίλησε η Μαριάνα Γρηγοράσκου από το σωματείο της ΕΥΑΘ κι εξήγησε πώς η ΕΕ επιβάλει την ιδιωτικοποίηση του νερού στην Ελλάδα. Τότε αισθάνθηκαν ότι ίσως αυτοί από τη Γερμανία να μπορούν να βοηθήσουν ώστε να λογοδοτήσει κάποιος κι έτσι να συνεχιστεί και με τη μορφή αυτή ο αγώνας κατά της ιδιωτικοποίησης σε όλη την Ευρώπη.
Το νερό στο Βερολίνο είχε ιδιωτικοποιηθεί για 12 χρόνια. 
Οι τιμές για τους καταναλωτές αυξήθηκαν κατά 30% και δύο χιλιάδες εργαζόμενοι απολύθηκαν. Κάποια στιγμή το μυστικό συμβόλαιο παραχώρησης στo γαλλο-γερμανικό κονσόρτσιουμ Veolia-RWE διέρρευσε και διαβάστηκε μέσα σε κεντρικό θέατρο του Βερολίνου. 
Έδινε το δικαίωμα στις εταιρείες να επιδιώξουν μέχρι 100% κέρδος. 
Το τεράστιο κύμα αντίδρασης που προκλήθηκε κατέληξε σε τοπικό δημοψήφισμα το 2011 και επαναφορά της διαχείρισης στο δήμο το 2013.
Πολλές πόλεις στην Ισπανία βρίσκονται τώρα σε ανάλογες διαδικασίες δημόσιας ανάκτησης του νερού, ενώ μετά από διαδηλώσεις της τάξεως των τρακοσίων χιλιάδων στην Ιρλανδία το κοινοβούλιο έχει αποφασίσει τη διενέργεια δημοψηφίσματος. 
Στη Θεσσαλονίκη το οργάνωσαν μόνοι τους οι πολίτες και τα κινήματα και 213.508 άνθρωποι ψήφισαν να μη προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση. 
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ τους πρόδωσε φυσικά και αυτούς.
Πολλές ακόμα προδοσίες θα πρέπει να οργανωθούν ώστε η ιδιωτικοποίηση του νερού να περάσει. Αυτό που δεν έχουν αντιληφθεί ο κύριος Βίζερ και οι ντόπιοι εντολοδόχοι που διαχέουν την πολιτική ευθύνη για να μοιράζονται την εξουσία είναι ότι κάθε τους ενέργεια σπρώχνει τα εκατομμύρια των ανθρώπων που κινητοποιούνται για δημόσιο νερό σε όλη την Ευρώπη να στραφούν συνολικά εναντίον του καφκικού ευρω-ενωσιακού οικοδομήματος.
info-war.gr

"Φορολογήστε και αυτή τη σάρκα μας ακόμα"

φόροι,
φόροι,
φόροι - άμεσοι και έμμεσοι - που χρόνια τώρα μας τους φορτώνετε "εις την πτωχήν μας ράχη" όλοι - και σεις και οι προηγούμενοι με τα μνημόνιά σας και τα μέτρα σας, που μας έχουν βάλει στην κρεατομηχανή της εξαθλίωσης.
Τα είχε πει ο μεγάλος Γεώργιος Σουρής, χρόνια και χρόνια πριν: 
"Φορολογήστε και αυτή τη σάρκα μας ακόμα"!
Α, να μην ξεχάσουμε: Να χαιρόμαστε και το αφορολόγητο που έρχεται!
"Οι φόροι" λοιπόν και τότε και τώρα - τίποτα δεν άλλαξε
Βάλετε φόρους, βάλετε εις την πτωχήν μας ράχη,
ποτίστε με το αίμα μας την άρρωστη πατρίδα
σεις το κρασί και τον καπνό που πίνετε μονάχοι
κι εμείς να σας κοιτάζομε με μάτι σαν γαρίδα
Βαριά φορολογήσετε και το νερό που τρέχει
βάλετε φόρους, βάλετε, η πλάτη μας αντέχει.
Ο,τι καλό κι αν έχουμε επάνω σας ας μείνει
στα πρόσωπά μας ας χυθεί του μαρασμού το χρώμα
μ’ εμάς το ισοζύγιο του έθνους μας ας γίνει
φορολογήστε και αυτή τη σάρκα μας ακόμα
του σώματός μας κόβετε καμιά παχιά λωρίδα
και τρώγετέ την λαίμαργα μαζί με την πατρίδα.
Ο,τι κι αν τρώγουν οι πτωχοί το έθνος ας τα τρώγει
ό,τι κι αν πίνουν οι πτωχοί το έθνος ας τα πίνει
χορταίνετε σαν Λούκουλοι μ’ εμάς το σκυλολόγι
κι εμείς θα σας γνωρίζουμε γι’ αυτό ευγνωμοσύνη.
Τέτοιοι χωριάτες που ‘μαστε αντέχουμε εις όλα
Πρέπει να είναι οι πολλοί πτωχοί και πεινασμένοι
και οι ολίγοι πάντοτε να βρίσκονται χορτάτοι
Πρέπει να στέκουν οι πολλοί στα σπίτια των κλεισμένοι
και οι ολίγοι να πηδούν επάνω στο παλάτι
Πρέπει ο κόσμος ο πολύς να δέχεται τα βάρη
κι ο λιγοστός επάνω του κανένα να μην πάρει.
Μ’ αυτόν τον νόμον έζησε ο κόσμος και θα ζήσει
τη δύναμή του προσκυνά η κάθε κοινωνία
Δεν ημπορεί καθένας μας βεβαίως να πλουτίσει
γιατί του κόσμου έπειτα χαλά η αρμονία
Φτώχεια και πλούτος – ζήτημα του καθενός αιώνος:
Ιδού το τέλος κι η αρχή του φοβερού αγώνος
Λοιπόν κανένας πρόστυχος κεφάλι μη σηκώσει
για τόσα νομοσχέδια μη βγάλει τσιμουδιά
Εις της πατρίδας τον βωμόν το αίμα του ας δώσει
χωρίς ν’ αφήσει στεναγμόν η μαύρη του καρδιά
Κι αν τώρα πάλι έπεσεν επάνω του ο κλήρος
Πρέπει και πάλι να φανεί γενναίος – μάρτυς – ήρως
και ούτε τόσον εύκολα τινάζουμε τα κώλα.
ntina

Τρίτη 18 Ιουλίου 2017

Σε σχολείο της Σουηδίας διδάσκουν τις "16 Συνήθειες του Μυαλού"

Σοφία Αντερά, Ουρανία Μπούγα

Η συνήθεια είναι ένα καλώδιο, υφαίνουμε ένα κομμάτι της κλωστής της κάθε μέρα και στο τέλος δεν μπορούμε να την κόψουμε.
Horace Mann
American Educator
1796-1859[9]

Οι «Συνήθειες του Μυαλού» είναι 16 συμπεριφορές, που χαρακτηρίζουν έξυπνους και διακεκριμένους ανθρώπους. Εκπαιδευτικοί ερευνητές, υπό την καθοδήγηση του Arthur L. Costa, όρισαν τις «Συνήθειες του Μυαλού» ως δεξιότητες που σχετίζονται άμεσα με τη ζωή και είναι απαραίτητες για την επίλυση προβλημάτων και την αποτελεσματική συμμετοχή στην κοινωνία. Προάγουν το στρατηγικό συλλογισμό, την οξυδέρκεια και διορατικότητα, την επιμονή και αποφασιστικότητα, τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη ποικίλων δεξιοτήτων. Η κατανόηση και η εφαρμογή των 16 «Συνηθειών του Μυαλού» παρέχουν στα άτομα ικανότητες για να αντιμετωπίσουν καθημερινές καταστάσεις της ζωής, να ανταποκριθούν σε κοινωνικές περιστάσεις και να κινηθούν με τρόπο που θα φέρει θετικά αποτελέσματα σε κάθε προσπάθεια τους (Arthur L. Costa and Bena Kallick, 2000)[10].

Στο σχολείο της Gottsunda(στη Σουηδία) οι Συνήθειες του Μυαλού είναι μια προσφιλής μέθοδος στους μαθητές/τριες. Τα παιδιά, όπως και κάθε άνθρωπος, δοκιμάζοντας τις διάφορες συνήθειες, εντοπίζουν εκείνη που είτε υποσυνείδητα εφάρμοζαν ως τώρα, είτε ταιριάζει στον τρόπο σκέψης και λήψης αποφάσεών τους. Επιπροσθέτως, γνωρίζοντας 16 συνήθειες αναπτύσσουν εφεδρικές στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων, για να αντιμετωπίζουν προβλήματα, διλήμματα και καταστάσεις που απαιτούν αποφάσεις.

Μέσα από τις 16 «Συνήθειες του Μυαλού» και τη διδασκαλία τους στο σχολείο της Gottsunda οι εκπαιδευτικοί προσδοκούν να εφοδιάσουν τους μαθητές/τριες με στρατηγικές που έχουν αποδειχθεί βοηθητικές και να ενισχύσουν την ανάπτυξη ικανοτήτων που θα τους θα επιφέρουν θετικά αποτελέσματα στην προσαρμογή τους στο κοινωνικό σύνολο.

Συνοπτικά οι 16 «Συνήθειες του Μυαλού» είναι οι εξής:

1.Επιμονή:
Η έννοια της επιμονής προσεγγίζεται ως την ικανότητα παραμονής σε μια προβληματική κατάσταση και την εφαρμογή διαφόρων στρατηγικών μέχρι την επίτευξη της επίλυσης της. Συχνά οι μαθητές/τριες σταματούν την προσπάθεια καθώς θεωρούν ότι «δεν μπορούν να το κάνουν». Η επιμονή επιφέρει την δοκιμαστική εφαρμογή και άλλων στρατηγικών μέχρι την επίλυση. Επίσης, ενισχύει την ικανότητα ανάλυσης μια κατάστασης και την ανάπτυξη μιας δομής για την αντιμετώπιση της.
2.Διαχείριση παρορμητικότητας:
Είναι με άλλα λόγια η σκέψη πριν τη δράση, η κατανόηση του προβλήματος, των δεδομένων και των κατευθύνσεων που αυτό μπορεί να πάρει. Η συλλογή πληροφοριών και η δημιουργία πλάνου δράσης είναι τα πλεονεκτήματα που προσφέρει αυτή η συνήθεια. Όσο αφορά τους μαθητές/τριες τους δίνει το χρόνο να προσεγγίσουν τις εναλλακτικές επιλογές, να κρίνουν και να οργανωθούν. Προάγει την κατανόηση της κατάστασης πριν την αναζήτηση της λύσης της.
3.Ακρόαση με κατανόηση και ενσυναίσθηση:
Πολλοί ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι η ακρόαση με κατανόηση και ενσυναίσθηση αποτελεί χαρακτηριστικό των πολύ έξυπνων ανθρώπων.
Η συγκεκριμένη συνήθεια συνδυάζει την ακρόαση των όσων ο ομιλητής λέει και την κατανόηση των αιτίων, για τα οποία αυτά ειπώθηκαν, καθώς και των ιδεών που συνειδητά ή υποσυνείδητα ο ομιλητής προσπαθεί να μεταδώσει. Είναι αυτό που ο Piaget ονομάζει «ξεπέρασμα του εγωκεντρισμού» ("overcoming ego-centrism) και αναπτύσσει στα παιδιά την κριτική σκέψη, μειώνει την επίδραση των προκαταλήψεων και στερεοτύπων, ενισχύει την βαθύτερη και πληρέστερη γνώση του υπό συζήτηση θέματος και δίνει σαφή εικόνα των απόψεων και του τρόπου σκέψης του ομιλητή. Η συνήθεια αυτή μπορεί να καταστήσει οποιαδήποτε συζήτηση εκπαιδευτική διαδικασία και την εκπαιδευτική διαδικασία πολύ πιο αποτελεσματική.
4.Ευέλικτη σκέψη:
Η προσαρμοστικότητα της σκέψης και η πλαστικότητα του ανθρώπινου μυαλού είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του είδους μας.
Στη συνήθεια αυτή ανήκει και η ταυτόχρονη επεξεργασία πληροφοριών αλλά και η αλλαγή της πορείας της σκέψης, όταν προκύπτουν νέα δεδομένα.
Δυστυχώς, πολλοί μαθητές/τριες δυσκολεύονται να προσεγγίσουν ένα θέμα από διαφορετική προοπτική ή να κατανοήσουν και να δεχτούν την ύπαρξη και χρησιμότητα μιας εναλλακτικής.
Παρόλα αυτά η ικανότητα να αφήνουμε την υποκειμενικότητα μας και να βλέπουμε τα πράγματα από διαφορετική οπτική, αυτό που ο Piaget ονομάζει allocentrism, είναι απαραίτητη για την καθημερινή μας ζωή και αυξάνει τις πιθανότητες κατάληξης σε θετικό αποτέλεσμα
5.Σκέψη για τη σκέψη (μεταγνώση):
Πρόκειται για μια εσωτερική συζήτηση, μια ανασκόπηση της πορείας μέσω της οποίας έφτασε κάποιος σε κάποιο συμπέρασμα, έλυσε ένα πρόβλημα ή πήρε μια απόφαση.
Η ανασκόπηση αυτή συνήθως συνοδεύεται από κριτική αξιολόγηση και επαναπροσδιορισμό της διαδικασίας που ακολουθήθηκε ώστε να χρησιμοποιηθεί ανανεωμένη και πιο αποτελεσματική την επόμενη φορά.
Η συνήθεια αυτή συμπεριλαμβάνει την γνώση των συναισθημάτων και των ιδεών αλλά και την πρόβλεψη των επιπτώσεων αυτών σε μια κατάσταση ή απόφαση.
Ο σχεδιασμός και η αξιολόγηση μια στρατηγικής, ο καθορισμός των βημάτων και των στοιχείων που αυτός χρειάζεται για αν είναι αποτελεσματικός φαίνεται πως είναι μια διαδικασία που ακόμα και ενήλικες δεν έχουν πετύχει (Whimbey, A. and Whimbey L. S. (1975). New York: Lawrence Erlbaum, Associates)[11]. Για τους μαθητές/τριες όμως οι μεταγνωστική σκέψη είναι απαραίτητη καθώς ενισχύουν την ανάπτυξη της αυτογνωσίας και εφαρμογής της κατάλληλης στρατηγικής και αντιστρόφως.
6.Προσπάθεια για ακρίβεια: Η προσπάθεια για ακρίβεια και τελειότητα συχνά ωθεί τους ανθρώπους σε έλεγχο, αξιολόγηση και αλλαγή προς το καλύτερο. Για αυτό το λόγο και είναι σημαντική ικανότητα για τους μαθητές/τριες. Μεταφέρει το ενδιαφέρον από την εκτέλεση μιας εργασίας στην δημιουργία κάτι ολοκληρωμένου και συντελεί σε καλύτερα αποτελέσματα και πιο επίμονους ανθρώπους, με υψηλότερους στόχους.
7.Διερώτηση: Η επιλογή του κατάλληλου ερωτήματος αποτελεί  συνήθη δυσκολία τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Ο διαχωρισμός των δεδομένων και των στοιχείων που λείπουν και  η διατύπωση του σωστού ερωτήματος που θα οδηγήσει στα στοιχεία αυτά είναι ο ορισμός της συνήθειας της διερώτησης. Τα παιδιά σπανίως μπαίνουν στη διαδικασία αυτή και για αυτό καταλήγουν να αναζητούν στοιχεία που δεν χρειάζονται.  Η κατάκτηση της συνήθειας αυτής είναι η αρχή για το σχεδιασμό πορείας προς την επίλυση ενός προβλήματος.
8.Εφαρμογή προϋπάρχουσας γνώση σε νέες καταστάσεις:
Η συνήθεια αυτή περιλαμβάνει την αναζήτηση προηγούμενης γνώσης, την αξιολόγηση της ως χρήσιμή ή μη στη συγκεκριμένη περίσταση και έπειτα την εφαρμογή της.
Δυστυχώς πολλοί μαθητές/τριες συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα και καταστάσεις σαν να είναι η πρώτη φορά αν και προσφάτους έχουν ασχοληθεί με σχεδόν ίδια.
Η ικανότητα να μάθουν από προηγούμενες εμπειρίες και να ξαναχρησιμοποιήσουν τη γνώση αυτή είναι βασική μέθοδος ανάπτυξης τόσο στη σχολείο όσο και στην καθημερινότητα.
9.Σκέψη και επικοινωνία με σαφήνεια και ακρίβεια:
Πρόκειται για την ικανότητα να εκφράζεται κάποιος με σαφήνεια, χρησιμοποιώντας δόκιμους όρους, παραδείγματα και δίνοντας εξηγήσεις όπου αυτό χρειάζεται. Τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο η αποφυγή γενικεύσεων, διαστρεβλώσεων και παραλείψεων χαρακτηρίζει μια καθαρή σκέψη η οποία είναι αποτέλεσμα ολοκληρωμένης άποψης, που έχει υποστεί κριτική επεξεργασία. Η απουσία ακρίβειας στο λόγο των μαθητών/τριών είναι ένδειξη επιφανειακής κατανόησης και απόψεων χωρίς βάσεις.
10.Συλλογή δεδομένων με όλες τις αισθήσεις:
Οι περισσότερες πληροφορίες που συλλέγουμε προέρχονται από τις αισθήσεις και είναι αυτές που κινητοποιούν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Δυστυχώς πολλοί μαθητές/τριες αρκούνται σε περιγραφές και δεν τολμούν να «δοκιμάσουν με τις αισθήσεις», να συμμετάσχουν σε καταστάσεις, γεγονός που περιορίζει κατά πολύ τα ερεθίσματα τους.
11.Δημιουργία, φαντασία, καινοτομία:
Η δημιουργικότητα δεν βρίσκεται στα γονίδια. Είναι μια διαρκής προσπάθεια για βελτίωση, εύρεση εναλλακτικής και μια άρνηση συμβιβασμού με την αποτυχία. Οι δημιουργικοί άνθρωποι συνήθως έχουν εσωτερικά κίνητρα και ανοιχτούς ορίζοντες, καθώς αφήνουν τα έργα τους ανοιχτά σε κριτικές των άλλων.
12.Αντιμετωπίζοντας καταστάσεις με δέος και ενδιαφέρον:
Το ενδιαφέρον για τον κόσμο γύρω μας αποτελεί το αρχικό κίνητρο για την γνώση και το «κυνήγι» της. Δυστυχώς πολλοί άνθρωποι στις μέρες μας είναι «κλειστοί» στο ζήτημα της περαιτέρω μάθησης και θεωρούν συχνά τη γνώση άχρηστη. Η πιο χρήσιμη όμως γνώση προέρχεται με προσωπική αναζήτηση σε θέματα που προκαλούν δέος και ενδιαφέρον και η αναζήτηση αυτή συνοδεύεται από ευχαρίστηση. Το δέος αυτό μπορεί να αποτελέσει βασικό κίνητρο στην εκπαιδευτική διαδικασία.
13.Αναλαμβάνοντας ρίσκα με υπευθυνότητα:
Πρόκειται για εκείνη την πλευρά του ανθρώπινου χαρακτήρα που δύσκολα συμβιβάζεται και επιθυμεί να αλλάξει τις καταστάσεις χωρίς να φοβάται την αποτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος. Σαφώς τα ρίσκα αυτά πρέπει να αξίζουν και να μην γίνονται χωρίς προηγούμενη σκέψη, ενώ και η εκτίμηση των εμποδίων είναι απαραίτητη.
Η ανάπτυξη μιας τέτοιας συνήθειας από πλευράς των μαθητών/τριών είναι ευεργετικής σημασίας τόσο για την κριτική τους σκέψης όσο και για τη δημιουργικότητα και τη γενικότερη επιτυχία τους.
14.Αίσθηση χιούμορ:
Η αίσθηση του χιούμορ είναι γνωστή ένδειξη εξυπνάδας.
Δείχνει ανθρώπους που έχουν δυνατότητα να κάνουν συσχετίσεις, προβλέψεις και να αλλάζουν τις αναλογίες για αν προκαλέσουν γέλιο. Το χιούμορ έχει θετικές επιδράσεις στην ψυχολογία των ανθρώπων, απελευθερώνει τη δημιουργικότητα και αποτελεί μέσο κοινωνικοποίησης αλλά και επικοινωνίας.
Η δυνατότητα να κατανοούμε ποτέ μια κατάσταση είναι πραγματικά αστεία είναι σημαντική, ειδικά για τα παιδιά που συχνά κάνουν χιούμορ με στοιχεία όπως η διαφορετικότητα και οι δυσκολίες των άλλων. Το δημιουργικό χιούμορ αντιθέτως βοηθά να αναγνωρίζουμε τις εναλλακτικές.
15.Αμοιβαία σκέψη: Πρόκειται για την εργασία σε ομάδες, την ανάπτυξη της συνεργατικότητας και του αισθήματος της αμοιβαιότητας
 Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό και λειτουργεί καλύτερα και αποτελεσματικότερα, όταν συνεργάζεται με τους υπολοίπους, καθώς κανείς δεν έχει πάντα όλες εκείνες τις πληροφορίες για να κρίνει μια κατάσταση.
Η συνεργασία απαιτεί δικαιολόγηση των απόψεων, εναλλαγή των οπτικών γωνιών, κατανόηση και ενσυναίσθηση, ενώ και η αποδοχή μιας απόφασης με την οποία κάποιο μέλος δεν είναι σύμφωνο αποτελεί ένα δύσκολο στοιχείο της διαδικασίας αυτής.
Παρόλα αυτά, οι μαθητές/τριες σε καταστάσεις ομαδικής εργασίας αναπτύσσουν την κοινωνικότητα τους και τον αλτρουισμό, ανταλλάσουν απόψεις, μαθαίνουν να ακούν τους άλλους και να υποχωρούν για το καλό του συνόλου, συμμορφώνονται με κανόνες και τέλος ενισχύουν τις διοικητικές τους ικανότητες. Τα παιδιά πρέπει να μυούνται στην ομαδική εργασία, διότι μια τέτοια κατάσταση έχει ποικίλα οφέλη για αυτά και είναι πολύ κοντά σε αρκετά ρεαλιστικά περιβάλλοντα εργασίας.
16.Με ανοιχτούς ορίζοντες προς τη συνεχιζόμενη μάθηση:
Η συνήθεια αυτή αναδεικνύει την αξία της συνεχιζόμενης δια βίου μάθησης.
Οι άνθρωποι, που την κατέχουν, είναι ανοικτοί σε νέα γνώση,  περήφανοι και ταπεινοί ταυτόχρονα να παραδεχθούν ότι δεν ξέρουν κάτι. Η επιλογή νέων στόχων και η επεξεργασία ποικίλων πληροφοριών ή η εφαρμογή διαφόρων στρατηγικών χαρακτηρίζουν τους ανθρώπους αυτούς.
Οι μαθητές/τριες μας πρέπει να αναγνωρίζουν την αξία της συνεχιζόμενης μάθησης, η οποία θα τους καθιστά ικανούς να παραμένουν ενεργά και παραγωγικά μέλη της κοινωνίας, ειδικά στις συνεχώς αναπτυσσόμενες κοινωνίες, που ζούμε σήμερα[12].
 (απόσπασμα από τη  μελέτη περίπτωσης δύο δημοτικών σχολείων στην Σουηδία, Πτυχιακή Εργασία για το ΑΠΘ/ΠΤΔΕ)
 Διαβάστε ολόκληρη την πολύ ενδιαφέρουσα εργασία στον παρακάτω σύνδεσμο.
http://paroutsas.jmc.gr/swed/gottsund.htm
Ο σύνδεσμος του σχολείου είναι εδώ
enallaktikos.gr

Πέμπτη 29 Ιουνίου 2017

Ο άγγελος που έπεσε στη Γη


Όχι, αυτό δεν είναι ένα κείμενο για τον σχεδόν εξωγήινο David Bowie. Είναι ένα κείμενο για τους ανθρώπους, για τη Γη και για την πιο ισχυρή δύναμη στον πλανήτη.

Είναι κι ένα μήνυμα για τους πραγματικούς εξωγήινους: Μην έρθετε στη Γη! Εκτός κι αν…
~~
Αφορμή μια ταινία που είδα χθες, The Space between us. Ένας έφηβος που έχει μεγαλώσει στον Άρη έρχεται στη Γη, για να βρει τον πατέρα του. Ενώ τον κυνηγούν ερωτεύεται ένα κορίτσι.

Η ταινία είναι απλοϊκή, όμορφη αλλά απλοϊκή. Πιο ταιριαστή για έφηβους. Σαν την είδα θυμήθηκα μια άλλη ταινία, του Κάρπεντερ, απ’ το 1984, το Starman.

Εκεί -όσοι θυμάστε γεννηθήκατε στον προηγούμενο αιώνα- εξωγήινος είναι ο Τζεφ Μπρίτζες, πριν τον Βασιλιά της Μοναξιάς και τον Dude του Μεγάλου Λεμπόφκσι.

Ο Τζεφ Μπρίτζες έρχεται στη Γη, παίρνει τη μορφή ενός νεκρού άντρα, και προσπαθεί να επιβιώσει τρεις μέρες για να καταφέρει να γυρίσει στον πλανήτη του, ενώ τον κυνηγά όλο το FBI. Στη διαδρομή ερωτεύεται τη χήρα -και ανασταίνει ένα ελάφι, θύμα κυνηγού.
~~
Πηγαίνοντας πιο πίσω θυμήθηκα την cult ταινία: “Ο άνθρωπος που έπεσε στη Γη”. Εκεί πρωταγωνιστεί ο ανδρόγυνος Bowie.

O Νεύτωνας, όπως είναι το γήινο όνομα του, έρχεται στον πλανήτη μας με αποστολή να πάει νερό στον πλανήτη του που πεθαίνει.

Γίνεται πλούσιος, εκμεταλλευόμενος κάποιες εφευρέσεις, αλλά σύντομα ανακαλύπτουν ότι είναι εξωγήινος, τον κυνηγούν, τον χώνουν σ’ ένα εργαστήριο και κάνουν πειράματα πάνω του, τον διαλύουν. Όμως προλαβαίνει να κάνει σχέση με μια γυναίκα, πολύ πιο σαρκική και kinky απ’ ό,τι οι προηγούμενοι εξωγήινοι.
~~{}~~
Πηγαίνω προς Χαλκιδική, πρωί Τρίτης, για δουλειά. Στον ουρανό έχει δυο σύννεφα. Από κάτω λόφοι, χωράφια και δέντρα. Λίγο μετά, σε μια στροφή, φαίνεται για πρώτη φορά η θάλασσα.

Δεν βλέπω κάτι καινούριο ούτε κάτι εξωτικό. Όμως είναι θέαμα μεγαλειώδες, αν έχεις τα μάτια να το δεις και να το εκτιμήσεις.

Ζούμε σ’ έναν υπέροχο πλανήτη, ένα θαύμα. Αυτά που έφτιαξαν οι άνθρωποι είναι σημαντικά. Οι τέχνες, οι επιστήμες, οι φιλοσοφίες. Όμως όταν βλέπεις τον πλανήτη μας, όταν καταλαβαίνεις πού ζεις, τότε όλα τ’ άλλα ξεθωριάζουν.

Ο παράδεισος της ζωής είναι η Γη.
Κι η κόλαση της Γης είναι οι άνθρωποι.
~~
Και στις τρεις ταινίες το πρόβλημα των εξωγήινων είναι οι άνθρωποι που τους καταδιώκουν. Γιατί τους καταδιώκουν; Γιατί είναι alien, ξένοι.

Οι σάπιενς εξόντωσαν απ’ το ξεκίνημα τους τη μεγαπανίδα, κάθε ηπείρου όπου βρέθηκαν. Εξόντωσαν και τους άλλους χόμο. Έπειτα ξεκίνησαν να αλληλοεξοντώνονται, για θρησκευτικούς-φυλετικούς-οικονομικούς-ιδεολογικούς λόγους.

Τώρα πια εξοντώνουν κάθε είδος, μαζί και τον εαυτό τους. Μόλις σήμερα επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι έχουμε τρία χρόνια για να αποτρέψουμε την ολοκληρωτική καταστροφή μας, λόγω της υπερθέρμανσης και της αλλαγής κλίματος.

Και σήμερα είναι απλώς Τετάρτη, για τους ανθρώπους. Μια ακόμα Τετάρτη.

Ενώ βρισκόμαστε στα πρόθυρα της καταστροφής, βαυκαλιζόμαστε με την επικαιρότητα.

Ίσως αυτό να είναι το δεύτερο χειρότερο χαρακτηριστικό μας: Πόσο κοντόφθαλμοι γινόμαστε.
~~
Κάθε εξωγήινος που θα έρθει στη Γη πρέπει να γνωρίζει ότι θα κυνηγηθεί. Εμείς δεν ανεχόμαστε ούτε εκείνους του είδους μας, πώς θα μπορούσαμε ν’ αντέξουμε τους ξένους, τους τόσο ξένους;

Γιατί να έρθει κάποιος; Γιατί να γίνει ανθρώπινος;

Ο παράδεισος της ζωής είναι η Γη.
Κι η κόλαση της Γης είναι οι άνθρωποι.
Μέχρι που να ερωτευτεί κάποιον.
~~
Ο έφηβος στην πρώτη ταινία που ανέφερα βλέπει ξανά και ξανά, όσο βρίσκεται ακόμα στον Άρη, την ταινία του Βιμ Βέντερς “Wings of Desire”.

Εκεί πρωταγωνιστής είναι ένας άγγελος, που εγκαταλείπει την αγγελική φύση του, αφήνει τα φτερά του, επειδή ερωτεύεται μια γυναίκα, ερωτεύεται έναν άνθρωπο.

Κι όλοι οι εξωγήινοι των ταινιών κάποια ερωτεύτηκαν.
~~
Οι εμμονές των καλλιτεχνών φανερώνουν την ανθρώπινη φύση. Ο ξένος, εξωγήινος-άγγελος- πρόσφυγας, που πέφτει στη γη, κυνηγιέται απ’ τους ντόπιους, διώκεται απ’ την εξουσία.

Αλλά πριν πεθάνει, πριν δολοφονηθεί, πριν φύγει, πριν χαθεί, απολαμβάνει το ύψιστο προνόμιο του έρωτα.

Μπορεί να είναι ένας ακόμα συλλογικός μύθος, μια φαντασίωση στην οποία θέλουμε να πιστεύουμε.

Όμως είναι, ο έρωτας, ένας μύθος πιο συλλογικός από κάθε άλλον.

Ο έρωτας είναι η πιο ισχυρή δύναμη που υπάρχει. Πιο δυνατή απ’ τη βαρύτητα, τον πόλεμο και την οικονομία, τις φυλετικές διαφορές, την επιστήμη, τη θρησκεία, τις ιδεολογίες, κάθετι που μας χωρίζει -και μας ενώνει.

Ο έρωτας πείθει αγγέλους κι εξωγήινους, θεούς και θνητούς, τους πείθει ότι άξιζε που έζησαν, όσο έζησαν, αφού ερωτεύτηκαν.

Ο έρωτας είναι η αρχή των πάντων. Είναι κι ένα όμορφο τέλος -για κάθε τέλος.
sanejoker.info

Ένας μικρός Αλ Πτσίνο

Ένας μικρός Αλ Πτσίνο:Με αφορμή το «Μικροί Κύριοι» του Άιρα Σακς
Κείμενο: Old Boy
Email: oldboy@elculture.gr
To Mπρούκλιν δεν είναι πια αυτό που ήταν.
Το Μπρούκλιν άλλαξε, έφτιαξε, καθάρισε, τζεντριφικεϊσονοποιήθηκε.
Έτσι, όταν πεθαίνει ο παππούς του Τζέικ που ζούσε μια ζωή εκεί, όχι μόνο είναι απολύτως οκ για το γιο του και την οικογένειά του να μετακομίσουν από το Μανχάταν στο μεγάλο του σπίτι, αλλά βασικά είναι και οικονομικά σωτήριο.
Γιατί εκτός από τη δωρεάν κατοικία που βρίσκεται στον πρώτο όροφο, υπάρχει και το ισόγειο που ανήκε στον παππού.
Το ισόγειο το νοικιάζει η λατινοαμερικανικής καταγωγής Λίονορ.
Η Λίονορ ζει μόνη με το δεκατριάχρονο γιο της τον Τόνι, ο οποίος είναι συνομήλικος του Τζέικ και με τον οποίο γίνονται αμέσως κολλητοί φίλοι.
Λειτουργεί στο ισόγειο ένα μικρό μαγαζί με χειροποίητα ρούχα.
Όταν το πρωτονοίκιασε, ο παππούς τής έλεγε ότι το μαγαζί πρόσφερε γκλάμουρ στη γειτονιά.
Τώρα όμως η γειτονιά το έχει ξεπεράσει σε γκλάμουρ και σε χάιπ, αλλά κυρίως το έχουν ξεπεράσει οι τιμές.
Το νοίκι το οποίο έδινε αρχικά και το οποίο ήταν ούτως ή άλλως και τότε φτηνό, δεν άλλαξε καθόλου με τα χρόνια, με αποτέλεσμα να είναι πια εξευτελιστικό.

Και η οικογένεια του Τζέικ πρέπει να ζήσει κι αυτή.
Που δεν είναι ότι δε ζει δηλαδή.
Γιατί ακόμη κι αν ο πατέρας είναι ηθοποιός που εδώ και χρόνια δε συνεισφέρει ουσιωδώς οικονομικά στα της οικογένειας, ακόμη κι αν το φαγητό το βάζει στο τραπέζι η γυναίκα του, ψυχολόγος ειδικευμένη στις συγκρούσεις, πρέπει να βάζει ικανοποιητικό φαγητό γιατί διατηρεί για τον εαυτό της την πολυτέλεια να μη δουλεύει κάθε Δευτέρα, ώστε να μπορεί, όπως λέει, να οργανώνει καλύτερα τη ζωή της. Κι εκτός από την οικογένεια του Τζέικ, πρέπει να ζήσει και η αδελφή του πατέρα του.
Που έχει ριχτεί κληρονομικά.
Και που πιέζει τον αδελφό της να σταματήσει να είναι τόσο ευαίσθητος και να εξηγήσει επιτέλους στην Λίονορ ότι αν θέλει να μείνει, το νοίκι πρέπει να αυξηθεί σημαντικά.
Κι ακόμη κι αν απέχει αρκετά από την τιμή της αγοράς, είναι μια αύξηση που η Λίονορ δεν μπορεί να αντέξει.

Και κανείς τους δεν έχει ακριβώς άδικο, όλοι με τον τρόπο τους κι από τη σκοπιά τους δίκιο έχουν, αλλά τι να κάνουμε, ακόμη κι όταν έχουμε την πιο ήπια μορφή σύγκρουσης, αυτό δεν αναιρεί ότι η σύγκρουση υπάρχει και ότι άπτεται βασικότατων συμφερόντων της κάθε μιας πλευράς.
Δεν έχουμε εδώ βίαιες συγκρούσεις, οι δρόμοι του Μπρούκλιν είναι πεντακάθαροι, η σύγκρουση θα γίνει με τον πιο πολιτισμένο τρόπο, ο Γκρεγκ Κινίαρ είναι ο πιο γλυκός και χαμηλότονος άνθρωπος του κόσμου, δεν υπάρχει καν το υποκατάστατο της νομικής διαμάχης,  εδώ τα πράγματα είναι καθαρά: νομικά εν αδίκω βρίσκεται η γυναίκα.
Δεν είναι δική της η περιουσία, είναι των παιδιών του μακαρίτη.
Κι ας επικαλείται αυτή την επιθυμία του.
Κι ας δείχνει φωτογραφίες του μαζί της και με το γιο της.
Κι ας λέει ότι ήμουν πιο κοντά του από ό,τι εσείς, τα παιδιά του.
Αφού ο μακαρίτης δεν διατύπωσε την επιθυμία του σε ένα κομμάτι χαρτί, η επιθυμία του θεωρείται δεδομένη, οι νόμοι είναι τόσο σαφείς, όσο και οι νόμοι της αγοράς: οι τιμές έχουν ανέβει και οι νόμιμοι ιδιοκτήτες της γης δικαιούνται να απολαύσουν τη νέα καθαρή γειτονιά.
Καθαρή αν όχι φυλετικά, πάντως οικονομικά.
Η ταινία πατάει από τη μια πλευρά στη σύγκρουση των αντικρουόμενων ενήλικων οικονομικών συμφερόντων και από την άλλη στην ολοένα και μεγαλύτερη σύνδεση των δύο παιδιών, των δύο εφήβων, των δύο νεαρών αυτών ανδρών.
Αυτά όχι μόνο δεν έχουν κάτι να χωρίσουν, αλλά βρίσκουν διαρκώς πράγματα που τους ενώνουν. Όπως η αγάπη τους για τις τέχνες και η σχολή στην οποία θέλουν να κάνουν μαζί αίτηση.
Ο Τζέικ ζωγραφίζει, ο Τόνι θέλει να γίνει ηθοποιός.
Στο ρόλο του Τόνι, ο γεννημένος το 2002 Μάικλ Μπαρμπιέρι, δεκατριών χρονών όταν γυριζόταν η ταινία, είναι μια αληθινή αποκάλυψη.
Θυμίζει έναν μικρό Αλ Πατσίνο, βγάζει αυτή την απίστευτη άνεση και αύρα στο φακό, έχει κάτι που δεν μπορεί να χωρέσει σε λέξεις, μόνο να το δεις μπορείς για να καταλάβεις αμέσως ότι έχουμε να κάνουμε με κάτι διαφορετικό.
Και μάλλον ο σκηνοθέτης Άιρα Σακς ενθουσιάζεται τόσο με αυτό που βλέπει να διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια του, που του αφιερώνει ολόκληρες σκηνές που δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να δείχνουν πόσο ατόφιο ταλέντο είναι, όπως μια σκηνή δράσης και αντίδρασης με το δάσκαλο υποκριτικής.

Ο Γκρέγκ Κινίαρ πάλι, υποδύεται έναν ηθοποιό που πρωταγωνιστεί σε εκτός Μπρόντγουέι παράσταση στο «Γλάρο». Και καθώς δεν υποδύεται τον ήρωα στο «Γλάρο», αλλά το χαρακτήρα του που υποδύεται τον ήρωα στο Γλάρο, προσπαθείς να σκεφτείς αν αυτό που παρακολουθείς είναι ο τρόπος που και ο ίδιος θα τον έπαιζε αν έπαιζε στην παράσταση ή αν βάζει μέσα στοιχεία από τον ήρωά του. Κι αν ναι, τον παίζει άραγε «χειρότερα» από ό,τι θα τον έπαιζε ο ίδιος; Το να υποδυθείς έναν ηθοποιό που παίζει χειρότερα από σένα είναι κάτι που γίνεται. Το να υποδυθείς έναν ηθοποιό που παίζει καλύτερα από σένα, είναι μάλλον κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει ιδέα για μια μικρή παράδοξη ιστορία.

«Οι Μικροί Κύριοι» είναι μια ταινία που όχι μόνο διαρκεί πολύ λίγο, αλλά ακόμη και σε αυτό το λίγο παίρνει το χρόνο της και δεν άγχεται καθόλου να προλάβει να πει την ιστορία της. Κι όμως προλαβαίνει και λέει και μία και δύο ιστορίες, κι όμως προλαβαίνει και φτιάχνει σχέσεις και συγκρούσεις με νόημα και υπόσταση, κι όμως έχει καταφέρει να πει με τα ελάχιστα, πάρα πολλά και πάρα πολύ ουσιώδη.
elculture.gr

Τρίτη 27 Ιουνίου 2017

Η Λίστα του George Orwell

“Η πολιτική γλώσσα…είναι σχεδιασμένη για να κάνει τα ψέματα να μοιάζουν με αλήθειες και τη δολοφονία σεβαστή,
και να δίνει μια εντύπωση στερεότητας στον ατόφιο αέρα.»

Το 1998 η Daily Telegraph παρουσίασε ένα άρθρο με τον τίτλο «Σοσιαλιστικό Ίνδαλμα Έγινε Καταδότης».
Το άρθρο αφορούσε τον George Orwell, που βάφτισαν καταδότη λόγω μιας λίστας που έδωσε στις αγγλικές μυστικές υπηρεσίες, με ονόματα ατόμων που έκρυβαν την έλξη τους για τον Κομουνισμό/σταλινισμό από την κοινή γνώμη, παριστάνοντας τους (δημοκρατικούς) αριστερούς.
Οι Paul Lashmar και James Oliver στο βιβλίο τους «Britain’s SecretPropaganda War» την βάφτισαν μαύρη λίστα, λέγοντας ότι η εικόνα του αριστερού Orwell δέχτηκε ένα χτύπημα από το οποίο δεν θα συνέρχονταν ποτέ.
Μια σελίδα από τη λίστα του Orwell
Ας δούμε πώς διαδραματίστηκαν τα γεγονότα και αν η κατηγορία στέκει.
Το 1948 ιδρύθηκε το IRD (Information Research Department – Τμήμα Έρευνας Πληροφοριών), τμήμα του Υπουργείου Εξωτερικών που ιδρύθηκε με στόχο την στράτευση συγγραφέων για την παραγωγή υλικού που θα προπαγάνδιζε τον δημοκρατικό σοσιαλισμό, την εποχή που, λίγο μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, μέρος της κοινής γνώμης άρχισε να γοητεύεται από τον σταλινισμό.
Μέλος του IRD ήταν η Celia Kirwan, νύφη του Arthur Koestler, την οποία ο Orwell ήξερε προσωπικά και είχε ζητήσει σε γάμο χρόνια πριν, για να πάρει αρνητική απάντηση.
Όταν το 1949 ο Orwell ήταν σε σανατόριο λόγω της φυματίωσης που ήταν η αιτία θανάτου του λιγότερο από ένα χρόνο μετά, η Kirwan τον επισκέφτηκε για να τον στρατολογήσει.
Αυτός πρότεινε μερικά ονόματα αλλά αρνήθηκε να γράψει για το IRD λόγω προβλημάτων υγείας και γιατί έτσι κι αλλιώς προτιμούσε να μην γράφει κατά παραγγελία.
Της έδωσε όμως μια λίστα με 38 ονόματα (άλλες πηγές λένε 35) με άτομα που το IRD θα έπρεπε να αποφύγει, γιατί έκρυβαν τις προθέσεις τους, και στην πραγματικότητα ήταν αντίθετοι με τους στόχους του IRD.
Τα ονόματα περιλάμβαναν πρόσωπα της κοινής γνώμης, συγγραφείς, ηθοποιούς και πολιτικούς, από τους οποίους ο ίδιος μόνο μερικούς ήξερε προσωπικά.
Αυτά είναι τα γεγονότα, και οι κατηγορίες που παρουσιάζονται βάση αυτών θα μπορούσαν να συνοψιστούν ως εξής:
Ο Orwell συνεργάστηκε με μυστικές υπηρεσίες
Συνέταξε μια μαύρη λίστα
Κατονόμασε κομμουνιστές, προδίδοντας τα ιδανικά που υπερασπιζόταν περί κοινωνικών ελευθεριών και κατά παντώς είδους ολοκληρωτισμού.
Πρόδωσε την εμπιστοσύνη των προσώπων της λίστας.
Για να δούμε αν οι κατηγορίες έχουν κάποια αλήθεια.
Όταν ακούμε τη φράση «μυστικές υπηρεσίες», το μυαλό κάνει συνειρμούς με παρακολουθήσεις, απαγωγές, φυλακίσεις, βασανιστές, ρουφιάνους, εκτελέσεις.
Όπως ειπώθηκε, το IRD ήταν μια καθαρά γραφειοκρατική υπηρεσία, με στόχο την υπεράσπιση της δημοκρατίας και την καταπολέμηση του κομμουνισμού αλλά και του φασισμού.
Μόνο το γεγονός ότι ανήκε στο Υπουργείο Εξωτερικών την κάνει τυπικά «μυστική» υπηρεσία. Με το IRD συνεργάστηκε ο Arthur Koestler και ο Bertrand Russell, μεταξύ άλλων.
Μαύρη λίστα ήταν, και είναι, μια λίστα όπου αυτοί που αναγράφονται αποκλείονται από το εργασιακό περιβάλλον τους για πολιτικούς λόγους και όχι λόγω κακής αποδοτικότητας στη δουλειά τους.
Αυτός είναι ο λόγος που μια μαύρη λίστα είναι τόσο απεχθής και μόνο τέτοια μπορεί να είναι μια λίστα που χαρακτηρίζεται ως «μαύρη».
Η λίστα του Orwell δεν πληροί αυτήν την προϋπόθεση, τα πρόσωπα της λίστας δεν θα απορρίπτονταν από το επιθυμητό τους επάγγελμα, αλλά μόνο από την συγκεκριμένη ανάθεση από το IRD.
Ο Orwell ήταν ήδη προσκείμενος στους στόχους του IRD.
Ήταν σθεναρός πολέμιος του σταλινισμού, όταν σύγχρονοί του αριστεροί είχαν αποτύχει από το να επαγρυπνούν για την απειλή μιας ουτοπίας που θα μπορούσε να μετατραπεί σε ολοκληρωτικό καθεστώς, ή συνειδητά έκλειναν τα μάτια σε «αναγκαίες» φρικαλεότητες του σοβιετικού ηγέτη για το κοινό καλό.
Βιβλία και άρθρα που έγραψε είχαν αυτόν τον στόχο, οπότε δεν χρειάστηκε καν να πειστεί για τη συγγραφή της λίστας.
Μια λίστα που είχε μάλιστα αρχίσει να συντάσσει χρόνια πριν, σε διαφορετική μορφή αρχικά, όταν κατά τη διάρκεια του 2 παγκοσμίου προσπαθούσε με τον φίλο του Richard Rees να μαντέψει ποιοι συμπατριώτες τους θα στρέφονταν στο πλευρό του Ναζισμού, αν ο Χίτλερ κατάφερνε να κυριεύσει την Αγγλία. 
Ο Rees το χαρακτηρίζει σαν ένα «παιχνίδι σαλονιού» κατά το οποίο πραγματεύονταν «ποιος ήταν πράκτορας ποιανού και υπολογίζοντας μέχρι ποιο σημείο προδοσίας ήταν προετοιμασμένοι να φτάσουν» τα εν λόγω πρόσωπα.
Το παιχνίδι το συνέχισαν και μετά τον πόλεμο εναντίον του σταλινισμού.
Για την ακρίβεια, είχε δημόσια επιτεθεί σε πρόσωπα που κατέληξαν και στη λίστα.
Δεν έκανε κάτι στα κρυφά που δεν το είχε ήδη κάνει σε κοινή θέα.
Εξάλλου, πόσο μπορεί να βλάψει μια λίστα που περιλαμβάνει πρόσωπα που ο Orwell δεν ήξερε καν προσωπικά; 
Ο Orwell απλά συμπέρανε κρυφές σκέψεις συγγραφέων, από τα γραπτά και τις πράξεις τους, έγραψε δημόσια τα συμπεράσματα αυτά και τα κοινοποίησε και στο IRD.
Δεν μετέφερε σε τρίτους λόγια που ανταλλάχτηκαν εμπιστευτικά. 
Αν εγώ κατηγορήσω κάποιο γνωστό πολιτικό πρόσωπο σαν κρυφοφασίστα που παριστάνει τον πατριώτη, χωρίς να έχουμε καν συστηθεί, είμαι καταδότης;
Η αλήθεια είναι ότι η ύπαρξη της λίστας δεν έκανε κακό σε κανένα από τα πρόσωπα που την απάρτιζαν και δεν θα μπορούσε να κάνει κακό.
Ήταν μια λίστα με ονόματα που δεν θα έπρεπε να προσεγγίσει το IRD για την αντι-κομμουνιστική προπαγάνδα του, όχι μια λίστα που θα οδηγούσε σε ένα κυνήγι μαγισσών τύπου Μακάρθι.
Ο Orwell εξάλλου είχε τοποθετηθεί αρνητικά στην κήρυξη του Κομμουνιστικού Κόμματος ως παράνομου.
     Φυσικά όλα αυτά δεν απέτρεψαν τους εχθρούς του Orwell από το να τον κατηγορήσουν σαν χαφιέ και προδότη, και φυσικά ο Orwell είχε πολλούς εχθρούς, και στη δεξιά, με τις βολές του κατά του ιμπεριαλισμού και του φασισμού, αλλά και στην αριστερά, με τα αντι-σταλινιστικά κείμενά του.

Δευτέρα 26 Ιουνίου 2017

Η εκδίκηση των βετεράνων

Τι απαντούν σε πέντε ερωτήσεις μας οι τρεις 80χρονοι ηθοποιοί, ο Μάικλ Κέιν, ο Μόργκαν Φρίμαν και ο Αλαν Αρκιν, οι οποίοι ξαναβρήκαν τα νιάτα τους υποδυόμενοι ληστές τραπεζών«Είστε 4.000 χρόνων αλλά κάτω από τις μάσκες θα πρέπει να νιώθετε 20» θα πει στα τρία γερόντια που έχει μπροστά του ο κακοποιός που έχει κληθεί να τους εκπαιδεύσει για το πιο παράτολμο, το πιο τρελό σχέδιο της ζωής τους. 


Εντάξει, το 4.000 είναι νούμερο σχετικά υπερβολικό, όμως και πάλι, αν προσθέσουμε τις πραγματικές ηλικίες των Μάικλ Κέιν, Μόργκαν Φρίμαν και Αλαν Αρκιν, των βετεράνων ηθοποιών που υποδύονται το πρωταγωνιστικό τρίο της ταινίας «Εκδίκηση με στυλ» του Ζακ Μπραφ, θα καταλήξουμε στο κάθε άλλο παρά μικρό νούμερο 247! Ο Βρετανός Κέιν στα 84, ο Αμερικανός Αρκιν στα 83 και ο επίσης Αμερικανός Φρίμαν στα 80. Πώς τώρα αυτοί οι άνθρωποι θα μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα με μια ληστεία τραπέζης στην καρδιά της Νέας Υόρκης, άλλο να το λέμε και άλλο να το βλέπεις σε μια από τις πιο όμορφες, αστείες και εν τέλει τρυφερές προτάσεις για κινηματογραφική ψυχαγωγία αυτή την εποχή.

Ο Τζο (Κέιν), ο Γουίλι (Φρίμαν) και ο Αλμπερτ (Αρκιν) έχουν προ καιρού πάψει να κάνουν όνειρα. Μάλλον επειδή ηλικιακά μιλώντας δεν υπάρχει η προοπτική να τα υλοποιήσουν. Συνταξιούχοι που βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο της ζωής τους, έχουν τα απλά πράγματα για να τους συγκινούν. Ο Τζο και Γουίλι το μόνο που θέλουν είναι λίγη συντροφιά με τα εγγόνια τους, ενώ ο Αλμπερτ, που είναι άτεκνος, έχει το σαξόφωνό του. Οταν όμως η τράπεζα αρχίζει να τους προκαλεί με επικίνδυνο τρόπο, να τους παρουσιάζει εμπόδια που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν - όπως το να χάσουν τα σπίτια τους - και όταν και πάλι εξαιτίας των τραπεζών το εργοστάσιο χαλυβουργίας στο οποίο πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους «παγώνει» τις συντάξεις τους, τότε οι γέροντες αποφασίζουν να δράσουν. Γιατί βλέπουν ότι το μόνο πράγμα που είχαν διατηρήσει ανόθευτο, η αξιοπρέπειά τους, κινδυνεύει κι αυτό να χαθεί. Και γιατί πολύ απλά, όπως οι ίδιοι εξάλλου λένε, δεν έχουν τίποτε άλλο να χάσουν. Εφόσον οι τράπεζες τους ληστεύουν, έτσι κι εκείνοι θα πρέπει να τις ληστέψουν!

Τι τους δένει;
Από εκεί και πέρα βέβαια μένει το χτίσιμο της ιστορίας. Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Τι τους «δένει»; Ποιο είναι το παρελθόν του καθενός; Οταν όμως ένας σκηνοθέτης έχει στη διάθεσή του τρεις θησαυρούς της υποκριτικής, όπως οι Κέιν, Φρίμαν και Αρκιν, τι άλλο θα μπορούσε να ζητήσει; Και πραγματικά, μόνο που τους βλέπεις και τους τρεις μαζί, νιώθεις ότι οι ήρωές τους, ο Τζο, ο Γουίλι και ο Αλμπερτ, γνωρίζονται όλη τους τη ζωή και αυτό από μόνο του σημαίνει μεγάλη υποκριτική.

Η ιστορία της ταινίας «Εκδίκηση με στυλ» δεν είναι καινούργια. Γυρίστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τον Μάρτιν Μπρεστ (ελληνικός τίτλος «Ληστές για κλάματα») με τρία εξίσου μυθικά γερόντια στους ρόλους των ληστών, τον Λι Στράσμπεργκ, τον Τζορτζ Μπερνς και τον Αρτ Κάρνι. Ο παραγωγός της εφετινής ταινίας Ντον Ντε Λάιν δεν αντιμετώπισε την καινούργια εκδοχή ως ανακατασκευή. «Είναι περισσότερο μια μοντέρνα ματιά σε ένα θέμα που αντέχει στο τεστ του χρόνου» είπε. «Συχνά το σύστημα χωλαίνει, είτε φταίνε οι συντάξεις, είτε οι ασφάλειες, είτε οι τράπεζες». Ο ίδιος ο Ντε Λάιν είχε το παράδειγμα του πατέρα του που είδε τη σύνταξή του να κόβεται στα δύο όταν η επιχείρηση στην οποία εργαζόταν πέρασε σε άλλα χέρια.

Το στοιχείο της κωμωδίας βέβαια είναι εκείνο που κυριαρχεί στην ταινία του Ζ. Μπραφ. Δεν είναι μόνον οι καταστάσεις στις οποίες οι τρεις επίδοξοι ληστές θα μπουν ενώ προσπαθούν να μάθουν τα κόλπα της νέας τους «δουλειάς» (μια απόπειρα κλοπής στο σουπερμάρκετ καταλήγει με τον Μόργκαν Φρίμαν στο καλάθι ενός ηλεκτρικού τρίκυκλου που ο Μάικλ Κέιν έχει κλέψει από μια γιαγιά), είναι και οι προσωπικές τους στιγμές, όπως το φλερτ που αναπτύσσεται ανάμεσα στον Αλμπερτ και μια υπάλληλο του σουπερμάρκετ, την οποία υποδύεται μια άλλη φιγούρα από το παρελθόν, η Αν Μάργκρετ. Και το ευχάριστο είναι ότι ενώ περιμένεις να δεις μια ταινία σε slow motion, αυτό που τελικά βλέπεις είναι μια απολύτως ζωντανή, δραστήρια και αισιόδοξη κωμική περιπέτεια στην οποία όλοι δείχνουν να έχουν περάσει θαυμάσια!

Το τρίο απαντά
Πέντε ερωτήσεις στον Τζο, τον Γουίλι και τον Αλμπερτ για τον Μάικλ Κέιν, τον Μόργκαν Φρίμαν και τον Αλαν Αρκιν:

 - Πόσο φίλοι είστε εκτός πλατό;
Φρίμαν: «Ακούγεται απίστευτο, αλλά δεν είμαστε πραγματικά φίλοι εκτός γυρισμάτων».
Κέιν: «Παίζουμε πολύ καλά».
Φρίμαν: «Οταν τελειώνουμε το γύρισμα, δεν πηγαίνουμε ο ένας στο σπίτι του άλλου».
Κέιν: «Είμαι μάγειρας και κηπουρός, επομένως είναι μάλλον βαρετό. Υπάρχουν πράγματα που θες να κάνεις μόνος σου. Στο σετ δουλεύεις με 150 άτομα. Πας σπίτι και μαγειρεύεις ή κάνεις κηπουρική χωρίς να χρειάζεται να μιλήσεις σε κανέναν»
 - Υπήρξαν αυτοσχεδιασμοί από τους ηθοποιούς στην ταινία;
Κέιν: «Οχι, όχι, όχι, δεν υπήρξε καθόλου αυτοσχεδιασμός».
Φρίμαν: «Είμαστε πολύ τεμπέληδες για να αυτοσχεδιάσουμε! Παραμείναμε στο σενάριο».
 - Τι συμβουλή θα δίνατε στην εικοσάχρονη πλευρά του εαυτού σας;
Κέιν: «Θα έλεγα στην εικοσάχρονη πλευρά του εαυτού μου ό,τι στ' αλήθεια είχα πει όταν ήμουν 20 και η ζωή τότε ήταν αρκετά σκληρή. Είναι κάτι που είχε πει ο Γουίνστον Τσόρτσιλ. "Αν περνάς από μια κόλαση, συνέχισε να προχωράς"».
Φρίμαν: Αν μπορούσα να δω τον εικοσάχρονο εαυτό μου - στα 20 ήμουν στον στρατό - θα του έλεγα "τα όνειρά σου θα γίνουν πραγματικότητα". Ποτέ δεν ονειρεύτηκα κάτι που δεν υλοποιήθηκε».
Αρκιν: «Εχω μια εκδοχή αυτού που είπε ο Μόργκαν. Θα έλεγα στον εαυτό μου "ηρέμησε. Ολα θα πάνε καλά. Χαλάρωσε, ηρέμησε"».
- Ηταν δύσκολο να παίξετε ήρωες που δεν έχουν και τόση ρέντα και χρειάζονται ένα σχέδιο για να επιβιώσουν;
Αρκιν: «Ολοι έχουμε καλές αναμνήσεις».
Φρίμαν: «Ναι, και αυτό είναι κάτι που δεν ξεχνάς στη ζωή. Βρέθηκα εκεί, έκανα αυτό, ξέρω για το άλλο».
Κέιν: «Κι αν είναι αρκετά σκληρό, δεν το ξεχνάς ποτέ».
Αρκιν: «Νομίζω ότι κανένας από τους τρεις μας δεν έκανε μια δουλειά επί πληρωμή ως τα 30 μας».
Κέιν: «Οταν ξεκίνησα στον κινηματογράφο έβγαζα 12 λίρες την ημέρα. Μόνο που δούλευα δύο ημέρες. Εκανα αμέτρητες τέτοιες ταινίες. Αν κοιτάξεις τη φιλμογραφία μου θα δεις κάτι σαν 2.000.000 ταινίες. Ομως στην αρχή ήταν μία ημέρα δουλειάς για την κάθε μία».
 - Επομένως τις δύσκολες πρώτες ημέρες, τι σας ωθούσε να προχωράτε;
Αρκιν: «Παράνοια, τρέλα».
Φρίμαν: «Ημουν έτοιμος να τα εγκαταλείψω και να πάρω άδεια σοφέρ για να γίνω οδηγός σε λιμουζίνες ταξί όταν δέχθηκα πρόταση για δουλειά από τον Πολ Νιούμαν. Πρέπει να προχωράς».
Κέιν: «Αν περνάς από μια κόλαση, συνέχισε να προχωράς».