Αν και τα θέματα μπροστά στον φακό του είναι μερικά από τα πιο διάσημα πρόσωπα που έζησαν ποτέ, ο φωτογράφος του LIFE Henri Dauman κατάφερε να δημιουργήσει μερικές από τις πιο εμβληματικές φωτογραφίες του 20ου αιώνα χωρίς να γίνει ποτέ γνωστό όνομα.
Φωτογραφίζοντας τους πάντες από τη Μέριλιν Μονρό μέχρι τον Έλβις Πρίσλεϊ έως τη Ζακλίν Κένεντι την ημέρα της κηδείας του συζύγου της το 1963, ο Dauman γέμισε τις σελίδες του LIFE,
του Newsweek και των New York Times, μεταξύ άλλων εκδόσεων, με φωτογραφίες από μεγαλύτερες στιγμές της αμερικανικής ιστορίας και της λαϊκής κουλτούρας.
Το τέλος του Β' Παγκόσμιου Πολέμου, βρίσκει τον Henri Dauman ορφανό στη Γαλλία και μη έχοντας κάποιον εκεί πια, επιβιβάστηκε στο SS Liberté με την κάμερά του και ξεκίνησε μόνος του για να συναντήσει τον Αμερικανό θείο του τον Δεκέμβριο του 1950. Ήταν μόλις 17 ετών!
Henri Dauman, ο επιζών του Ολοκαυτώματος και Γάλλος εμιγκρέ, ο οποίος ως φωτογράφος περιοδικών αποτύπωσε την άνοδο της μεταπολεμικής πολιτικής κουλτούρας και των διασημοτήτων με τις φωτογραφίες του, από την κηδεία του προέδρου John F. Kennedy, την είσοδο και την έξοδο του Elvis Presley από τον αμερικανικό στρατό και την Elizabeth Taylor να αντιδρά με ενστικτώδη τρόπο σε έναν αγώνα για τον τίτλο του πρωταθλητή βαρέων βαρών.
Ο Henri φέρνει τους θεατές πρόσωπο με πρόσωπο με τους σημαντικότερους παγκόσμιους ηγέτες και διασημότητες των δεκαετιών του '50, του '60 και του '70.
Στη μοναδική του συλλογή, έχει στρέψει το φακό του σε πάνω από 100 ηγέτες, καλλιτέχνες,
συγγραφείς και φωτογραφίες από όλο το κοινωνικό φάσμα για να δημιουργήσει βαθιά πορτρέτα της ζωής εκείνης της εποχής.
Τους αιχμαλώτισε στην άνοδό τους,
στο απόγειό τους και ενέσκηψε με τον φακό τους στα πιο βαθιά του ένστικτα, με μοναδική πρόσβαση, ειλικρίνεια και δεξιοτεχνία. Αυτές οι φωτογραφίες προσφέρουν μια οικεία ματιά στις προσωπικότητες πίσω από τα μεγαλύτερα δημόσια πρόσωπα της εποχής.
Ως ανεξάρτητος φωτογράφος, ο Dauman ήταν μόνος του ένα ολόκληρο πρακτορείο που άφησε το στίγμα του στα τέλη της δεκαετίας του '50 και στις αρχές της δεκαετίας του '60 με εικόνες που είχαν κινηματογραφική ματιά, μια ποιότητα, την οποία ο ίδιος απέδιδε στην αγάπη του για τον κινηματογράφο, ειδικά για τον σκιώδη κόσμο του φιλμ νουάρ που εξερεύνησε ως έφηβος ορφανός στο μεταπολεμικό Παρίσι.
Το 1958, απεικόνισε τον σχεδιαστή Yves Saint Laurent μέσα στη δίνη της Times Square, που έμοιαζε τόσο μέρος της όσο και μακριά από αυτήν.
Την επόμενη χρονιά φωτογράφισε τη Μέριλιν Μονρόε και τον θεατρικό συγγραφέα Άρθουρ Μίλερ, τον τότε σύζυγό της, κατά τη διάρκεια της πρεμιέρας της ταινίας "Μερικοί το προτιμούν καυτό".
Εκείνη τον κοιτάζει με αγάπη, αλλά ο κ. Dauman είπε ότι δεν είδε τον Miller να ανταποδίδει την αγάπη της.
"Πάντα προσπαθούσα να δείξω την προσωπικότητα των υποκειμένων όπως είναι, όχι την προσωπικότητα που προβάλλουν στο κοινό", είχε πει.
Το 1960, ο Dauman φωτογράφισε τον αγώνα τίτλου βαρέων βαρών Floyd Patterson-Ingemar Johansson στο Polo Grounds του Μανχάταν.
Στο "Looking Up", θυμάται ότι τράβηξε μερικά πλάνα από τον αγώνα, τον οποίο κέρδισε ο Patterson, αλλά παρατήρησε μία σταρ του Χόλιγουντ δίπλα στο ρινγκ που ήταν πιο ενδιαφέρων: Η Λιζ Τέιλορ, με ένα αμάνικο, χαμηλοκομμένο φόρεμα, που φώναζε, φώναζε, φρίκαρε και ζητωκραύγαζε.
"όλα αυτά δημιούργησαν ιστορία", είπε.
Ο Dauman ακολούθησε τον John F. Kennedy από την εκστρατεία του για την προεδρία το 1960 μέχρι την ορκωμοσία του και τελικά την κηδεία του στις 25 Νοεμβρίου 1963.
Εκεί απαθανάτισε τη Ζακλίν Κένεντι, με το πρόσωπό της πίσω από ένα μαύρο πέπλο, καθώς περπατούσε στη νεκρική πομπή πλαισιωμένη από τους αδελφούς του συζύγου της Ρόμπερτ και Έντουαρντ.
Οι φωτογραφίες του καλύπτουν πέντε σελίδες του περιοδικού Life.
Ο Dauman έβρισκε πάντα κοινό έδαφος με τα άτομα που φωτογράφιζε, είτε ήταν η κοινή γλώσσα ή κάποιο κοινό γεγονός!
Το 1960, φωτογράφισε τον Presley να μοιάζει απελπισμένος ενώ χαιρετούσε από ένα τρένο στο New Jersey καθώς κατευθυνόταν στο σπίτι του στο Memphis μετά την απόλυσή του από τον στρατό.
"Οι φωτογραφίες του ήταν τόσο ζωντανές, παρόλο που ήταν μια στιγμή της ιστορίας αποτυπωμένη στο χαρτί - κάθε μία είχε τη δική της ζωή", είχε δηλώσει ο φωτορεπόρτερ Lawrence Schiller, φίλος του κ. Dauman.
"Άνοιξαν την πόρτα σε έναν διαφορετικό τρόπο σκέψεις, πέρα από αυτόν που έβλεπες".
Εκτός από το Life, η δουλειά του Dauman εμφανίστηκε από τη δεκαετία του 1950 έως τη δεκαετία του '70 στο περιοδικό The New York Times Magazine και στα περιοδικά Newsweek,
Smithsonian,
New York, Epoca, Der Stern και Paris Match.
Η δουλειά του αποτύπωσε διαδηλώσεις για τα πολιτικά δικαιώματα, σκηνές δρόμου στη Νέα Υόρκη και μια συμμορία του Μπρονξ που ονομαζόταν Savage Nomads.
Το 1966, πέταξε στη Σαϊγκόν για να βρει τον ηγέτη μιας ομάδας βουδιστών μοναχών που αυτοπυρπολήθηκαν για να διαμαρτυρηθούν για τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Είπε στο ντοκιμαντέρ ότι είχε "διεισδύσει" στην ομάδα και βρήκε τον ηγέτη, τον Thich Tri Quang.
Η φωτογραφία του εμφανίστηκε στο εξώφυλλο του γαλλικού περιοδικού L'Express με τίτλο που μεταφράζεται ως "Ο άνθρωπος που κάνει την Αμερική να τρέμει".
Ο Henri David Dauman γεννήθηκε στις 5 Απριλίου 1933 στο Παρίσι.
Οι γονείς του ήταν Εβραίοι μετανάστες από την Πολωνία.
Ο πατέρας του, Isaja, γνωστός ως Charles, ήταν μόδιστρος.
Η μητέρα του, η Chana/Blumenfeld Dauman, η οποία ονομαζόταν Annette, ήταν μοδίστρα.
Τον Μάιο του 1941, σχεδόν ένα χρόνο μετά την πτώση της Γαλλίας στη Γερμανία, ο πατέρας του κλήθηκε και συνελήφθη από το καθεστώς του Βισύ και αργότερα πέθανε στο στρατόπεδο θανάτου του Άουσβιτς.
Τον Ιούλιο του 1942, όταν η γαλλική αστυνομία προσπάθησε να εισβάλει στο διαμέρισμά τους, ο Henri και η μητέρα του διέφυγαν κρυφά στο διαμέρισμα της θείας του Άννας.
Αργότερα κατέφυγαν στα δυτικά προάστια του Παρισιού.
Στο Limay, ο Henri φιλοξενήθηκε στο σπίτι ενός οικογενειακού γνωστού, ενώ η μητέρα του βρήκε καταφύγιο κοντά στο Mantes-la-Jolie.
Το Limay και το Mantes-la-Jolie έγιναν συχνά στόχοι γερμανικών αεροπορικών επιθέσεων- κάποια στιγμή μια γάτα που κρατούσε στην αγκαλιά του ο Henri χτυπήθηκε, ο ίδιος όμως σαν θαύμα, έμεινε σώος.
Ο ίδιος και η μητέρα του σύντομα κατέφυγαν σε ένα αγροτόσπιτο στη Νορμανδία.
Μετά την απελευθέρωση του Παρισιού το 1944, επέστρεψαν στο διαμέρισμά τους, αλλά ο χρόνος που πέρασαν μαζί ήταν σύντομος.
Η μητέρα του πέθανε το 1946 μετά από κατάποση διττανθρακικού που είχε μολυνθεί με δηλητήριο, ένα από τα οκτώ θύματα ενός αδίστακτου φαρμακοποιού.
Όταν οι συγγενείς του αρνήθηκαν να τον φιλοξενήσουν, ο Henri πήγε να ζήσει στο πρώτο από τα δύο ορφανοτροφεία που έγιναν σπίτι του.
Ως έφηβος ορφανός είχε την ελευθερία να εργαστεί ως μαθητευόμενος φωτογράφος στο στούντιο, στη συνέχεια βοηθός φωτογράφου μόδας και φωτογράφου ψυχαγωγίας για το Radio Luxembourg και ένα πρακτορείο.
Στα τέλη του 1950, μετά από πρόσκληση ενός θείου του, μετανάστευσε στη Νέα Υόρκη, αν και διατήρησε τη γαλλική υπηκοότητα σε όλη του τη ζωή.
Στη Νέα Υόρκη παρακολούθησε μαθήματα αγγλικών, πακετάρισε γυναικεία εσώρουχα σε μια γραμμή παραγωγής και εργάστηκε ως υπάλληλος γραφείου στο Βελγοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο.
Το 1954 άρχισε να φωτογραφίζει Γάλλους πολιτικούς, καλλιτέχνες και αστέρες του κινηματογράφου για τη France-Amérique, μια εφημερίδα με έδρα τη Νέα Υόρκη.
Ο Dauman γνώρισε τη μελλοντική πρώτη του σύζυγο, Denise Le Goff, σε μια εκδήλωση της France-Amérique.
Η πρώτη αποστολή του Dauman για το Life ήταν ο γάμος της ηθοποιού Jean Seberg με τον François Moreuil το 1958 στη γενέτειρά της, το Marshalltown της Iowa.
Το 1964, πάλι για το Life, φωτογράφισε μια έκθεση γκαλερί Pop Art στο Μανχάταν, "The American Supermarket", στην οποία απαθανάτισε τον Andy Warhol να στέκεται ανάμεσα σε χαρτοκιβώτια μεταφοράς που είχε ζωγραφίσει ο Warhol και μια στοίβα από κουτιά σούπας Campbell's, όπως τα 32 που είχε ζωγραφίσει ως γνωστόν δύο χρόνια νωρίτερα.
Το 1996, ο Dauman και η Time Inc. μήνυσαν τον Warhol στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων σχετικά με τη χρήση από τον Warhol της φωτογραφίας Dauman της Kennedy στην κηδεία του συζύγου της για έργα μεταξοτυπίας, συμπεριλαμβανομένου του "Sixteen Jackies"
Η υπόθεση του Dauman διευθετήθηκε εξωδικαστικά.
Όταν το Vanity Fair γιόρτασε το έργο του το 2014, ζητήθηκε από τον Dauman να σχολιάσει ορισμένες από τις φωτογραφίες του, συμπεριλαμβανομένου του πορτρέτου του σκηνοθέτη Federico Fellini το 1970, ο οποίος εμφανίζεται σαστισμένος, με τα δάχτυλά του απλωμένα στο μέτωπό του.
"Ήθελα να κινηθεί προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, οπότε με τον δείκτη μου, τον έβαλα στη μύτη του και τον μετακίνησα λίγο. Και αυτή ήταν η αντίδρασή του!"
κείμενο και επιμέλεια κειμένου ntina
και κάποιες από τις εμβληματικές του φωτογραφίες...
