Η ανάμειξη αιθερίων ελαίων μόνο και μόνο για την ευχαρίστηση της δημιουργίας ενός νέου αρώματος, είναι συνδυασμός δημιουργικότητας και επιστήμης συνάμα.
Όταν χρησιμοποιούμε το νέο μείγμα αρώματος για την μυρωδιά του, μπορεί να προκύψουν και θεραπευτικές ιδιότητες, αλλά εκείνο που έχει σημασία κυρίως, είναι η τελική μυρωδιά που βγαίνει.
Μέτρα ασφαλείας πρέπει να τηρούνται κατά την ανάμειξη των ελαίων.
Μπορεί να είστε για παράδειγμα πολύ προσεκτικοί με το αιθέριο έλαιο περγαμόντου, λόγω των φωτοτοξικών του ιδιοτήτων.
Ή να θέλετε να αποφύγετε τα πιο επικίνδυνα αιθέρια έλαια ή αυτά που αντενδείκνυνται για ένα πρόβλημα υγείας το οποίο έχετε.
Παραδοσιακοί αρωματοποιοί που εργάζονται για τους μεγάλους οίκους, μελετούν χρόνια για να κατακτήσουν την γνώση της ανάμειξης των αρωμάτων.
Συνήθως χρησιμοποιούν αιθέρια έλαια ή συνθετικές ουσίες που μιμούνται τα αρωματικά, φυτικά συστατικά είναι πιο φθηνά και είναι πιο σταθερά.
Στην αρωματοθεραπεία, εκείνα που χρησιμοποιούνται είναι τα γνήσια αιθέρια έλαια για τις ιδιότητές τους.
Βασικά για την ανάμειξη των ελαίων
Τα αιθέρια έλαια κατηγοριοποιούνται με έναν τρόπο ανάλογα το άρωμά τους ως εξής:
Με άρωμα άνθους
λεβάντα,
γιασεμί,
νερολί
άρωμα του δάσους
πεύκο, κέδρος
άρωμα γήινο
βετιβέρια, πατσουλί
με άρωμα βοτάνων
μαντζουράνα,
δενδρολίβανο,
βασιλικός
άρωμα μέντας
μέντα,
δυόσμος
άρωμα θεραπευτικό, καμφοράς
ευκάλυπτος,
κατζεπούτ,
τσαγιόδενδρο
άρωμα μπαχαρικών
κανέλλα,
μοσχοκάρυδο,
γαρύφαλλο
άρωμα Ανατολής
τζίντζερ,
πατσουλί
άρωμα λεμονιού, εσπεριδοειδών
πορτοκάλι,
λεμόνι,
λάιμ
Τα έλαια που ανήκουν στην ίδια κατηγορία ταιριάζουν εύκολα, υπάρχουν μερικές αναμείξεις που ισχύουν, όμως ποτέ δεν πρέπει κανείς να παραμερίσει τον πειραματισμό που ίσως οδηγήσει σε ένα όμορφο πρωτότυπο ευωδιαστό αποτέλεσμα.
Οι κατηγορίες που ταιριάζουν:
Τα λουλουδένια έλαια ταιριάζουν με τα εσπεριδοειδή, τα μπαχαρικά και τα γήινα έλαια.
Τα γήινα αναμιγνύονται με όλες τις κατηγορίες.
Τα έλαια μέντας με τα εσπεριδοειδή, του δάσους, τα βοτανικά και τα γήινα έλαια.
Εναρμονίζοντας ένα μείγμα ελαίων.
Θα έχετε σίγουρα προσέξει ότι ένα άρωμα μυρίζει διαφορετικά μερικές ώρες μετά την πρώτη εφαρμογή του.
Αυτό συμβαίνει επειδή μερικά έλαια εξατμίζονται γρηγορότερα από τα άλλα.
Έτσι το μίγμα αποκτά το άρωμα από τα εναπομείναντα.
Χρησιμοποιώντας την μουσική κλίμακα, τα έλαια που εξατμίζονται μέσα σε 1-2 ώρες, αποκαλούνται «ψηλές» νότες.
Εκείνα που εξατμίζονται σε 4-6 ώρες αποτελούν τις «μεσαίες» νότες και εκείνα που διαρκούν περισσότερο είναι οι «νότες βάσης».
Μία άλλη προσφορά στον τομέα της κατηγοριοποίησης των αρωμάτων είναι από τον διάσημο αρωματοποιό και ιστορικό της επιστήμης της αρωματοποιίας Septimus Piesse ο οποίος δημιούργησε το “odophone.”
Δηλαδή οι οσμές λαμβάνονται ως ήχοι, όπως τόνιζε, και η κλίμακα μπορούσε να δημιουργηθεί από την πιο βαριά οσμή μέχρι την τελευταία , την πιο έντονη, απότομη μυρωδιά.
Ανάμεσά τους υπήρχε μία αύξουσα κλίμακα.
Κάθε νότα οσμής ανταποκρινόταν σε ένα κλειδί από το δικό του «οσμόγραμμα» (odophone) και στη δημιουργία ενός ευχάριστου συνδυασμού πολλών διαφορετικών οσμών, που ονομάζουμε "ανθοδέσμη" και που πρέπει να είναι κάθε τελειωμένο άρωμα.
O δημιουργός επιδιώκει όχι μόνο να βρει τις σωστές νότες, αλλά και να τις ταιριάξει μεταξύ τους.
Το άρωμά του δεν θα πρέπει σε καμμία περίπτωση να είναι αδιάφορο. [Edward Sagarin, The Science and Art of Perfumery (New York, NY: McGraw-Hill, 1945), 145.]
Πίνακας αιθερίων ελαίων κάθε κατηγορίας
Ψηλές νότες
άνηθος
βασιλικός
δάφνη
περγαμόντο
σιτρονέλα
ευκάλυπτος
γκρέϊπφρουτ
λεβάντα
λεμόνι
λεμονόχορτο
λάιμ
πορτοκάλι
μέντα
πετίτ γκρέιν
δυόσμος
μανταρίνι
κ.ά.
Μεσαίες νότες
ροδόξυλο
κατζεπούτ
σπόροι καρότου
Γερμανικό χαμομήλι
κανέλλα
σκλαρέα
γαρύφαλλο
κυπαρίσσι
μάραθος
πευκοβελόνες
γεράνιο
ύσσωπος
γιασεμί
άρκευθος
τήλιο
μαντζουράνα
νερολί
μοσχοκάρυδο
παλμαρόζα
μαϊντανός
μαύρο πιπέρι
τριαντάφυλλο
δενδρολίβανο
τσαγιόδενδρο
θυμάρι
Ylang Ylang κ.ά.
Νότες βάση
αγγελική
Balsam, Peru
Κερί μέλισσας
βενζόη
λιβάνι
τζίντζερ
μύρρο
πατσουλί
σανταλόξυλο
βανίλια
βετιβέρια κ.ά.
Η ανάμειξη ελαίων δεν ακολουθεί αυστηρούς κανόνες.
Πολλές φορές η έλλειψη ορίων και η έμπνευση μας οδηγεί στην δημιουργία ενός θαυμάσιου αρώματος.
Συμβουλές ανάμειξης
Όταν δημιουργείτε ένα νέο μείγμα, ξεκινήστε με μικρή ποσότητα με συνολικό αριθμό σταγόνων 5, 10, 20 ή 25 σταγόνες. 25 σταγόνες πρέπει να είναι οι περισσότερες από τις οποίες ξεκινάτε.
Με αυτό τον τρόπο σπαταλάτε λιγότερα αιθέρια έλαια στα πειράματα.
Τα μίγματα τα αποθηκεύετε σε μικρά γυάλινα καφέ μπουκαλάκια που διατίθενται ειδικά γι αυτά τα προϊόντα.
Ξεκινήστε τη δημιουργία του μείγματος σας χρησιμοποιώντας μόνο αιθέρια έλαια, γνήσια ή CO2. Αφού σχεδιάσετε το μείγμα, τότε μπορείτε να το αραιώσετε προσθέτοντας λάδια φορέων, αλκοόλ κ.λπ. Αν δεν εγκρίνετε το μείγμα που δημιουργήσατε, τότε δεν έχετε σπαταλήσει λάδια βάσης ή αλκοόλ.
Σημειώστε το κάθε αιθέριο έλαιο που βάζετε και ακριβώς τις σταγόνες που προσθέσατε.
Αν τελειώσετε την ανάμειξη και προσπαθήσετε να θυμηθείτε τι βάλατε, θα είναι αδύνατον.
Ακόμη και μία σταγόνα παραπάνω από ένα αιθέριο έλαιο κάνει διαφορά.
Γι αυτό οι σημειώσεις που κρατάτε θα είναι πολύ ακριβείς, ώστε , αν βρείτε το άρωμα που θέλετε, να μπορείτε να πολλαπλασιάσετε την ποσότητα.
Βάλτε ετικέτα με απαραίτητες πληροφορίες σε κάθε σας δημιούργημα.
Αρχίστε τα πειράματά σας με μία αναλογία 30% αιθέρια από την κατηγορία ψηλές νότες, 50% μεσαίες και 20% νότες βάσης.
Ορισμένα έλαια είναι πολύ ισχυρότερα από άλλα.
Μελετήστε τα έλαια που θέλετε να χρησιμοποιήσετε σε ένα δεδομένο μείγμα και παρατηρήστε τα λάδια που έχουν το ισχυρότερο άρωμα.
Αν δεν θέλετε τα έλαια αυτά να κυριαρχήσουν στο μείγμα, θα θελήσετε να χρησιμοποιήσετε δραματικά λιγότερα από τα ισχυρότερα έλαια στο μείγμα σας.
Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με τη δύναμη των ελαίων, είναι χρήσιμο να πειραματιστείτε. Ξεκινήστε προσθέτοντας μία σταγόνα από ένα επιλεγμένο αιθέριο έλαιο σε 4 σταγόνες ελαίου φορέα. Αυτό θα οδηγήσει σε αραίωση 20%.
Δοκιμάστε επιπλέον αραίωση.
Μυρίστε το και μελετήστε το άρωμα.
Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τα χαρακτηριστικά και τις δυνάμεις κάθε αιθέριου ελαίου σε διάφορους λόγους αραιώσεως.
Αφού δημιουργήσετε το νέο σας άρωμα, αφήστε το να μείνει λίγες μέρες πριν αποφασίσετε για την καταλληλότητά του.
Τα συστατικά των ελαίων θα χαλαρώσουν μεταξύ τους, και θα ενοποιηθούν αλλάζοντας κατά τι την τελική μυρωδιά του μείγματος.
Μερικές συνταγές
Συνταγή με έλαιο βάσης
7-15 dσταγόνες από το μίγμα ελαίων που φτιάξατε
1 κουταλιά έλαιο φυτικό Jojoba
Οδηγίες: αναμειγνύουμε τα έλαια και αποθηκεύουμε σε σκουρόχρωμα μπουκαλάκια που κλείνουν ερμητικά.
Βάλτε μία σταγόνα στο εσωτερικό του καρπού σας.
Σημειώστε ότι αυτό το μείγμα έχει μεγάλη συγκέντρωση αιθέριων ελαίων και προορίζεται να χρησιμοποιηθεί με φειδώ.
Πρέπει να ελέγξετε όλα τα δεδομένα ασφαλείας για τα έλαια του μείγματος σας και να εκτελέσετε μια δοκιμή επιδερμίδας πριν από τη χρήση.
Συνταγή με αλκοόλ και νερό
4 1/4 κουτ. τσαγιού βότκα
1 1/2 κουτ. τσαγιού απεσταγμένο νερό
30 σταγόνες από το μίγμα σας των ελαίων
Οδηγίες: αναμιγνύουμε όλα τα έλαια και αποθηκεύουμε σε σκουρόχρωμο μπουκάλι.
Αφήνουμε για δύο εβδομάδες, ενώ ανακινούμε το περιεχόμενο. 2 φορές κάθε ημέρα.
Μετά τις 2 εβδομάδες, φιλτράρουμε το άρωμα και το ξανααποθηκεύουμε.
Σημειώστε ότι αυτό το μείγμα έχει μεγάλη συγκέντρωση αιθέριων ελαίων και προορίζεται να χρησιμοποιηθεί με φειδώ.
Πρέπει να ελέγξετε όλα τα δεδομένα ασφαλείας για τα έλαια του μείγματος σας και να εκτελέσετε μια δοκιμή επιδερμίδας πριν από τη χρήση.
