Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου 2021

Ο covid-19, τα εμβόλια, και η μετάφραση από τον dr Δημήτριο Γάκη, ενός video από το "Tucker Carlson Tonight"

"Θα προστατεύσουμε τους εμβολιασμένους εργαζόμενους από τους μη εμβολιασμένους εργαζόμενους".
Αυτό είπε ο Πρόεδρος Μπάιντεν...
Σκεφθείτε το για μια στιγμή.
Βγαίνει νόημα?
Εάν το εμβόλιο λειτουργεί, και μας διαβεβαιώνουν κατηγορηματικά ότι λειτουργεί, και θα μας τιμωρούσαν αν ρωτήσουμε πόσο καλά λειτουργεί, τότε πώς μπορεί ο μη εμβολιασμένος να αποτελέσει απειλή για τον εμβολιασμένο;
Πως?
Ποιος ακριβώς είναι ο κίνδυνος για τον εμβολιασμένο από τον μη εμβολιασμένο;
Ο Τζο Μπάιντεν δεν μας είπε την απάντηση.
Δεν μας το είπε γιατί δεν ξέρει.
Κανείς δεν ξέρει.
Δεν υπάρχει απάντηση!
Όλο το επιχείρημα είναι, προφανέστατα,  παράλογο, και μόλις το συνειδητοποιήσετε, συνειδητοποιείτε ότι τίποτα από αυτά τα ατελείωτα λόγια για τη δημόσια υγεία σε αυτό το σημείο δεν αφορούν, πραγματικά, τη δημόσια υγεία. Αν αφορούσαν την δημόσια υγεία, οι αρχές απλώς θα διέθεταν τα εμβόλια σε όποιον τα ήθελε, θα το αποκαλούσαν νίκη, που όντως θα ήταν και θα το άφηναν εκεί.
Όμως δεν πρόκειται για αυτό, αλλά για την εξουσία.
Αυτές οι απαιτήσεις είναι τόσο ,εμφανώς, παράλογες που το να σε αναγκάζει να τις δεχτείς χωρίς αντίδραση είναι  όλο το νόημα της άσκησης εξουσίας επάνω σου. Είναι μια μορφή σαδομαζοχισμού.
Είναι κυριαρχία και υποταγή.
Πρόκειται για την εξάσκηση ισχύος επάνω σου.
Εάν μπορούν να σας κάνουν να πάρετε φάρμακα που δεν θέλετε ή δεν χρειάζεστε, έχουν κερδίσει. Είστε δικοί τους, τους ανήκετε.
Αυτό θέλουν.
Το θέλουν τόσο πολύ, ώστε να είναι πρόθυμοι να καταστρέψουν το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης για να το πετύχουν.
Δείτε τι και καταλάβετε τι παίζεται διεθνώς και γιατι η χώρα μας χρησιμοποιείται ως "πειραματικό μοντέλο" και μετά εφαρμόζονται τα μέτρα επιβολής στις ΗΠΑ.
#Άκουγα κάποιους να διατυπώνουν αυτήν την άποψη και τη θεωρούσα υπερβολική...Λάθος μου...
#Τώρα κατάλαβα, ότι πρώτα εφαρμόζουν τα αυταρχικά μέτρα στην Ελλάδα, μελετούν τις αντιδράσεις, και εφ΄ όσον επιτύχουν την υποταγή των πολιτών και την απουσία αντιδράσεων, τότε τα εφαρμόζουν σε μεγαλύτερη κλίμακα, διεθνώς.
#Τώρα κατάλαβα τι χαρά έπιασε Τσιόδρα και Αρκουμανέα να έχουν τηλεδιάσκεψη με Faucci και συν. πριν σκληρύνουν τα μέτρα, αρχίσουν απολύσεις κλπ.
#Τώρα κατάλαβα, τι δουλειά είχε ο "επικοινωνιολόγος" των Αμερικανών Προέδρων (παλιά τους λέγαμε προπαγανδιστές) στο Πρωθυπουργικό Αεροπλάνο για την Έκθεση της Θεσσαλονίκης.
#Τώρα δένει το γλυκό! Πως; Δείτε...
#Πριν 3 ημέρες μου κοινοποίησαν ένα βίντεο από το Fox News
#Μετέφρασα το αρχικό τμήμα του που αφορά την μεθόδευση της Covid...
#Αν έχετε υπομονή, διαβάστε την μετάφραση και οι αγγλόφωνοι δείτε το στον επισυναπτόμενο σύνδεσμο.
#Και πείτε μου, αν αυτά τα μέτρα που επιβάλλονται τώρα στις ΗΠΑ τα είδατε ακόμη σκληρότερα σε εμάς...
Αυτή είναι μια βιαστική μεταγραφή από το "Tucker Carlson Tonight", 13 Σεπτεμβρίου 2021, FoxNews , USA. (Ζητώ συγνώμην, εκ των προτέρων για τυχόν εκφραστικά, συντακτικά και ορθρογραφικά λάθη. Δημήτριος Γάκης,
TUCKER CARLSON, FOX NEWS CHANNEL HOST: Καλησπέρα και καλώς ήλθατε απόψε στο TUCKER CARLSON.
Τα εμβόλια COVID δεν είναι σαν άλλα εμβόλια που γνωρίζετε. Εδώ θα δείτε μερικά πράγματα που γνωρίζουμε γι 'αυτά.
Σε αντίθεση με το εμβόλιο της ανεμευλογιάς, το οποίο μας αποτρέπει από την ανεμευλογιά, τα εμβόλια COVID δεν αποτρέπουν το να προσβληθείτε από τον ιό. Ούτε σας αποτρέπει να μεταδώσετε τον COVID σε άλλα άτομα. Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των εμβολίων COVID είναι μέχρι τώρα άγνωστες.
Γνωρίζουμε ότι τα εμβόλια είναι πολλές φορές λιγότερο αποτελεσματικά από τη φυσική ανοσία στην προστασία των ανθρώπων και σχεδόν 100 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη φυσική ανοσία.
Γνωρίζουμε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα εμβόλια COVID προκαλούν δυνητικά θανατηφόρα καρδιακά προβλήματα στους ανθρώπους που τα λαμβάνουν.
Μια νέα μελέτη δείχνει ότι τα έφηβα αγόρια έχουν έξι φορές περισσότερες πιθανότητες να υποστούν καρδιακή βλάβη από τον εμβολιασμό από ότι όταν θα νοσηλευτούν νοσώντας από τον ίδιο τον κορωνοιό.
Αυτή είναι η γενική εικόνα που έχουμε για τα εμβόλια COVID. Και όμως αυτά τα ίδια εμβόλια που είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματικά από ό, τι μας είχαν πει αρχικά, είναι δυνητικά επικίνδυνα για μερικούς και εντελώς περιττά για δεκάδες εκατομμύρια άλλους. Και όμως, τώρα, γίνονται, υποχρεωτικά για όλους, σχεδόν, στην Αμερική.
Γιατί λοιπόν γίνεται αυτό; Γιατί ακριβώς είναι αυτή η πολιτική;
Στην, πρόσφατη ομιλία του στη χώρα, την περασμένη εβδομάδα, ο Τζο Μπάιντεν δεν μπήκε καν, στον κόπο να εξηγήσει το γιατί. Δεν χρειάζονται επεξηγήσεις σε αυτό το σημείο. Η συγκατάθεσή σας δεν απαιτείται πλέον…(Σημείωση μου: εννοεί ότι απλά επιβάλλεται χωρίς εξήγηση. ..Δεν έχει γιατί…)
Αντ 'αυτού, ο Τζο Μπάιντεν είπε, επί λέξει, αυτό:
(ΑΡΧΗ ΒΙΝΤΕΟ ΚΛΙΠ)
JOE BIDEN (D), ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ: Ανακοινώνω ότι το Υπουργείο Εργασίας αναπτύσσει μια διάταξη έκτακτης ανάγκης που απαιτεί από όλους τους εργοδότες με 100 ή περισσότερους υπαλλήλους που απασχολούν. Συνολικά, πάνω από 80 εκατομμύρια εργαζόμενους, να διασφαλίσουν ότι το εργατικό δυναμικό τους είναι πλήρως εμβολιασμένο ή παρουσιάζει ένα αρνητικό τεστ τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Θα προστατεύσουμε τους εμβολιασμένους εργαζόμενους από τους μη εμβολιασμένους συναδέλφους τους.(!!!) Κάναμε υπομονή, αλλά η υπομονή μας εξαντλήθηκε και η άρνησή σας κόστισε σε όλους μας…(ΤΕΛΟΣ ΒΙΝΤΕΟ ΚΛΙΠ)
Συνεχίζει ο Tucker Carlson: Αυτή η ομιλία ήταν την προηγούμενη Πέμπτη και ήταν πραγματικά ένα σημείο αναστροφής. Εάν χάσατε την ομιλία, επιστρέψτε και παρακολουθήστε την στο διαδίκτυο. Αυτή η ομιλία - η ομιλία του Μπάιντεν - ήταν η πιο διχαστική ομιλία που έδωσε ποτέ ένας σύγχρονος Αμερικανός Πρόεδρος. Σχεδόν κάθε πρόταση της ομιλίας ενίσχυε ένα και μοναδικό σημείο ξανά και ξανά, ότι , δηλαδή, οι ανεμβολίαστοι συνάδελφοί σας είναι επικίνδυνοι για σας - θα μπορούσαν να σας σκοτώσουν συμπεριλαμβάνοντας και την οικογένειά σας, τους φίλους σας, και τους συνεργάτες σας. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι (δηλ οι ανεμβολίαστοι) είναι απειλές για εσάς και μόνο η κυβέρνηση Μπάιντεν μπορεί να σας σώσει.(!!!)
"Θα προστατεύσουμε τους εμβολιασμένους εργαζόμενους από τους μη εμβολιασμένους εργαζόμενους". Αυτό είπε ο Πρόεδρος Μπάιντεν...
Σκεφθείτε το για μια στιγμή. Βγαίνει νόημα? Εάν το εμβόλιο λειτουργεί, και μας διαβεβαιώνουν κατηγορηματικά ότι λειτουργεί, και θα μας τιμωρούσαν αν ρωτήσουμε πόσο καλά λειτουργεί, τότε πώς μπορεί ο μη εμβολιασμένος να αποτελέσει απειλή για τον εμβολιασμένο; Πως? Ποιος ακριβώς είναι ο κίνδυνος για τον εμβολιασμένο από τον μη εμβολιασμένο;
Ο Τζο Μπάιντεν δεν μας είπε την απάντηση. Δεν μας το είπε γιατί δεν ξέρει. Κανείς δεν ξέρει. Δεν υπάρχει απάντηση!
Όλο το επιχείρημα είναι, προφανέστατα, παράλογο, και μόλις το συνειδητοποιήσετε, συνειδητοποιείτε ότι τίποτα από αυτά τα ατελείωτα λόγια για τη δημόσια υγεία σε αυτό το σημείο δεν αφορούν, πραγματικά, τη δημόσια υγεία. Αν αφορούσαν την δημόσια υγεία, οι αρχές απλώς θα διέθεταν τα εμβόλια σε όποιον τα ήθελε, θα το αποκαλούσαν νίκη, που όντως θα ήταν και θα το άφηναν εκεί.
Όμως δεν πρόκειται για αυτό, αλλά για την εξουσία. Αυτές οι απαιτήσεις είναι τόσο ,εμφανώς, παράλογες που το να σε αναγκάζει να τις δεχτείς χωρίς αντίδραση είναι όλο το νόημα της άσκησης εξουσίας επάνω σου. Είναι μια μορφή σαδομαζοχισμού. Είναι κυριαρχία και υποταγή.
Πρόκειται για την εξάσκηση ισχύος επάνω σου. Εάν μπορούν να σας κάνουν να πάρετε φάρμακα που δεν θέλετε ή δεν χρειάζεστε, έχουν κερδίσει. Είστε δικοί τους, τους ανήκετε. Αυτό θέλουν. Το θέλουν τόσο πολύ, ώστε να είναι πρόθυμοι να καταστρέψουν το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης για να το πετύχουν.
Μια από τις πολλές ειρωνείες στην ομιλία του, ήταν η στιγμή που ο Τζο Μπάιντεν κατηγόρησε τους μη εμβολιασμένους ότι κατέστρεψαν το νοσοκομειακό μας σύστημα - πρόκειται να κατακλύσουν το σύστημα , είπε τη ίδια στιγμή, πού πράγματι νοσοκομεία σε όλη τη χώρα άρχισαν να αρνούνται κρίσιμες υπηρεσίες στους ασθενείς επειδή πάρα πολλοί νοσηλευτές έχουν παραιτηθεί.
Γιατί παραιτήθηκαν οι νοσοκόμες; Λόγω της εντολής να εμβολιαστούν. Προτίμησαν να αφήσουν την δουλειά τους αντί να κάνουν το εμβόλιο του COVID.
Χθες για να αναφέρω ένα παράδειγμα, ένα νοσοκομείο στη Νέα Υόρκη σταμάτησε να διενεργεί τοκετούς μωρών. Δεν μπορούν να ξεγεννήσουν μωρά επειδή πάρα πολλές νοσοκόμες έχουν φύγει από την υπηρεσία. Στην Καλιφόρνια, η ήδη υφιστάμενη τριτοκοσμική κατάσταση της Ιατρικής (Σημ. λόγω υποχρηματοδότησης) έχει επιδεινωθεί δραματικά και έχει εξελιχθεί σε μια πλήρης υγειονομική κρίση. Η Καλιφόρνια δεν μπορεί να προσλάβει νοσηλευτές εκτός πολιτείας, επειδή πολύ λίγοι θα έρθουν γιατί δεν θέλουν να κάνουν το εμβόλιο.
Ένα εξέχον στέλεχος της υγειονομικής περίθαλψης δήλωσε στο Bloomberg News ότι μόνο περίπου οι μισές νοσηλευτές πρώτης γραμμής, που θεραπεύουν ασθενείς με COVID, έχουν εμβολιαστεί, οι υπόλοιποι νοσηλευτές αρνούνται ! Οι μισοί!
Αυτοί είναι άνθρωποι που θεραπεύουν τον COVID για να ζήσουν. Δεν μπορείτε να τους απαξιώνετε ως ανενημέρωτους! Γνωρίζουν περισσότερο, από οποιονδήποτε στον κόσμο, σχετικά με το θέμα, αλλά αρνήθηκαν το εμβόλιο. Γιατί; Κανείς δεν έχει απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση και μέχρι πρόσφατα, κανείς δεν πίστευε ότι θα έπρεπε να απαντήσουμε σε αυτήν την ερώτηση, διότι μέχρι πρόσφατα τα υποχρεωτικά εμβόλια ήταν αδιανόητα ακόμη και μεταξύ των Δημοκρατικών!
Δείτε αυτές τις δηλώσεις του Joe Biden μόλις πριν από μερικούς μήνες.
ΜΠΑΝΤΕΝ: Δεν νομίζω ότι πρέπει να είναι υποχρεωτικό. Δεν θα απαιτούσα να είναι υποχρεωτικό, και θα έκανα ό, τι θα περνούσε από το χέρι μου για αυτό, όπως δεν νομίζω ότι οι μάσκες πρέπει να γίνουν υποχρεωτικές σε εθνικό επίπεδο.
JEN PSAKI, ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΥΠΟΥ ΛΕΥΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ: Μπορούμε να δώσουμε εντολή για υποχρεωτικό εμβόλιασμό σε όλη τη χώρα; Όχι, αυτός δεν είναι ένας ρόλος που νομίζω ότι έχει ακόμη και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
NANCY PELOSI (D-CA): Δεν μπορούμε να απαιτήσουμε από κάποιον να εμβολιαστεί, αυτό δεν είναι αυτό που μπορούμε να κάνουμε. Είναι θέμα ιδιωτικότητας να γνωρίζουμε ποιος είναι ή ποιος δεν είναι.
DR ANTHONY FAUCI, ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ, ΕΘΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΛΛΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΙΜΩΔΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ: Όχι, σίγουρα όχι. Δεν θέλουμε να δωθεί εντολή και να προσπαθήσουμε να αναγκάσουμε κανέναν να κάνει εμβόλιο. Δεν το έχουμε κάνει ποτέ. Δεν θέλουμε να δωθεί εντολή από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στον γενικό πληθυσμό. Θα ήταν ανεφάρμοστο και ακατάλληλο.(ΤΕΛΟΣ ΒΙΝΤΕΟ ΚΛΙΠ)
Συνεχίζει ο ΤΑΚΕΡ ΚΑΡΛΣΟΝ: Έτσι τα πράγματα αλλάζουν τόσο γρήγορα που ο πληθυσμός γίνεται μούδιασμα στην κατάσταση που ήταν την άλλη μέρα.
Για μια γρήγορη αναδρομή:
-Πριν από ένα χρόνο, σας έλεγαν ότι ίσως δεν πρέπει να κάνετε το εμβόλιο επειδή το δημιούργησε ο Τραμπ.
-Πριν από μερικούς μήνες, σας διαβεβαίωναν.
-Τον Απρίλιο η Νάνσυ Πελόζι σας διαβεβαίωσε, ότι δεν πρόκειται ποτέ να απαιτήσουνε υποχρεωτικό εμβολιασμό επειδή δεν μπορούνε να το κάνουνε αυτό. Δεν έχουνε τη δύναμη. Η ιατρική σας κατάσταση είναι ένα ιερό ζήτημα ιδιωτικότητας.
Και την Πέμπτη…απαιτούν υποχρεωτικό εμβολιασμό.
Να που βρισκόμαστε σήμερα.
(ΑΡΧΗ ΒΙΝΤΕΟ ΚΛΙΠ)
FAUCI: Θα ήθελα να υποστηρίξω ότι αν θέλετε να επιβιβασθείτε στο αεροπλάνο και να ταξιδέψετε με άλλους ανθρώπους, θα πρέπει να εμβολιαστείτε.
DR JONATHAN REINER, CNN MEDICAL ANALYST: Ξέρετε, το ταξιδεύεις με το αεροπλάνο παραμένει επικίνδυνο. Κανείς δεν γνωρίζει την κατάσταση εμβολιασμού κανενός από τους συνεπιβάτες. Είστε κλειδωμένοι σε αυτόν τον σωλήνα και είναι προνόμιο να ταξιδεύετε.
DR ΖΕΚΕ ΕΜΑΝΟΥΕΛ, ΑΝΑΠΛ. ΚΟΣΜΗΤΟΡΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΝΝΣΥΛΒΑΝΙΑΣ: Υπάρχουν περισσότερες εντολές που θα ήθελα να είχε δώσει. Νομίζω ότι η επιβολή εμβολίων για αεροπορικά ταξίδια, ταξίδια με τρένο ή λεωφορεία θα ήταν επίσης σημαντική.
DR LEANA WEN, CNN MEDICAL ANALYST: Υπάρχουν προνόμια που σχετίζονται με το να είσαι Αμερικανός και ότι αν θέλεις να έχεις αυτά τα προνόμια, πρέπει να εμβολιαστείς. Ταξιδεύοντας και έχοντας το δικαίωμα να ταξιδεύεις διεθνώς, δεν αποτελεί συνταγματικό δικαίωμα όσο ξέρω καθώς και το να επιβιβάζεσαι σε ένα αεροπλάνο…
(ΤΕΛΟΣ ΒΙΝΤΕΟ ΚΛΙΠ)
TUCKER CARLSON: Έτσι - και παραθέτουμε - "Εάν επιθυμείτε να έχετε αυτά τα προνόμια, πρέπει να εμβολιαστείτε." Το άτομο που το είπε, το τελευταίο άτομο στο μοντάζ που μόλις παίξαμε είναι η πρώην επικεφαλής της Planned Parenthood, το όνομά της είναι Leana Wen, και αυτή είναι η δήλωση της.Εδώ λοιπόν έχουμε μια γυναίκα που μετακόμισε σε αυτήν τη χώρα από την Κίνα, που εμφανίζεται στο παράθυρο του CNN και κάνει υποδείξεις στους Αμερικανούς ότι το βασικότερο δικαίωμα γέννησής τους και το δικαίωμα να ταξιδεύουν στη χώρα τους, τη χώρα στην οποία γεννήθηκαν, είναι πλέον στην πραγματικότητα προνόμιο που μπορεί να αποφασίσει να σας το δώσει το Δημοκρατικό Κόμμα εάν ακολουθήσετε τις απαιτήσεις του.
-Δρ Wen, μπορώ να έχω άδεια σας να οδηγήσω τα παιδιά μου στο σχολείο;Είναι πολύ σοκαριστικό αν το σκεφτεί κανείς. Πώς τολμά κάποιος να πει κάτι τέτοιο φωναχτά στην τηλεόραση; Τι χώρα είναι αυτή;
Αλλά πιο σημαντικό είναι, γιατί κανείς στην εξουσία δεν φαινόταν αγανακτισμένος από αυτό; Ίσως γιατί πολλοί από αυτούς ελπίζουν ότι αυτό είναι το μέλλον μας.
Το μέλος του Κογκρέσου, Don Beyer της Βόρειας Βιρτζίνια, ένας δημοκρατικός ριζοσπαστικός έμπορος αυτοκινήτων από το Άρλινγκτον, έχει ήδη εισαγάγει νομοθεσία στη Βουλή που θα απαιτεί διαβατήρια εμβολίων για όλα τα εσωτερικά αεροπορικά ταξίδια σε αυτήν τη χώρα. Ακούγεται τρελό; Είναι μόνο το πρώτο βήμα. Φάση πρώτη ενός πολύ μεγαλύτερου προγράμματος.
Μόλις τα αυταρχικά μέτρα, όπως αυτό που εισηγείται ο Don Beyer, θα κάνουν πολλούς Αμερικανούς κατά τα άλλα νομοταγείς, στην απελπισία τους , να χρησιμοποιούν πλαστές κάρτες εμβολίων, τότε θα περάσουμε στην επόμενη, πιθανότατα σύντομα. Θα αρχίσετε να ακούτε για την επικίνδυνη επιδημία πλαστών εγγράφων εκεί έξω, μια επιδημία που απειλεί τη δημόσια υγεία αυτής της χώρας…Λάβετε υπόψιν σας, ότι ο όρος "πλαστό" θα αναφέρεται μόνο σε έγγραφα που έχουν σχεδιαστεί για να παραβιάζουν επιστημονικά αδικαιολόγητους και καταφανώς κομματικά μέτρα για τον COVID, του είδους όπως αυτά που βλέπουμε παντού.
Τα πλαστά έγγραφα , όμως, αυτά που εκατομμύρια ξένοι υπήκοοι χρησιμοποιούν καθημερινά για να εργάζονται παράνομα στις αντιπροσωπείες αυτοκινήτων του Don Beyer στο Άρλινγκτον, δεν θα αναφέρονται καθόλου. Δεν θα αναφερθούν ποτέ μα ποτέ στο CNN, επειδή αυτά είναι το καλό είδος πλαστών εγγράφων, μόνο οι ρατσιστές διαμαρτύρονται για αυτά τα πλαστά έγγραφα
Έτσι, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα εγγυημένο, θα έχουμε έναν ακόμη μαζικό πανικό - αυτόν για τις πλαστές κάρτες εμβολιασμού. Και σε αυτήν την υστερία θα μπει ο Fauci, ο Biden και η Leana Wen και οι υπόλοιποι νομείς της εξουσίας με πρόσβαση στα πολιτικά μέσα ενημέρωσης, και ξαφνικά θα έχουν την τέλεια λύση σε αυτήν την τρομακτική νέα κρίση πλαστών καρτών εμβολίων, και η απάντηση περιττό να πει κανείς θα είναι, ψηφιακά διαβατήρια COVID. Θα είναι τόσο προφανές.
Όλα τα βασικά προσωπικά σας στοιχεία υγείας προστατεύονται από σας μοναδική βιομετρική υπογραφή αποθηκευμένη με ασφάλεια για πάντα στο Cloud, είναι τέλεια. Είναι εξαιρετικά αποδοτικό. Μόνο ένας Ρώσος χειριστής της QAnon θα μπορούσε να αντιταχθεί σε κάτι τόσο προφανώς καλό και απαραίτητο για τη δημόσια υγεία. Απλώς μην ξεχάσετε να έχετε μαζί σας τα δακτυλικά σας αποτυπώματα την επόμενη φορά που θέλετε να φύγετε από το σπίτι σας ή να αγοράσετε φαγητό ή να πετάξετε με αεροπλάνο ή να επισκεφθείτε τα παιδιά σας στο κολέγιο ή να πιάσετε δουλειά ή να αποκτήσετε πρόσβαση στον λογαριασμό σας επειδή η Leana Wen πρέπει να επαληθεύσει ότι ακολουθείτε όλους τους κανόνες.
Όλα αυτά είναι Προνόμια τώρα, δεν είναι Δικαιώματα. Και μπορεί να αφαιρεθούν.
Αν αυτό σας ακούγεται σαν εφιάλτης ατόμου με πυρετό ή παράνοια, να είστε σίγουροι, ότι δεν είναι. Χωρίς μαζική αντίσταση, αυτό ακριβώς έρχεται και έρχεται σύντομα, και μόλις έρθει, το ερώτημα είναι πού θα πάει στην συνέχεια;
Σε μια περίοδο κεντρικής τεχνολογικής επιτήρησης σε συνδυασμό με μαζική κοινωνική συμμόρφωση - και αυτή είναι ακριβώς η χώρα που ζούμε αυτή τη στιγμή - δεν υπάρχουν πολλά όρια για το πού θα μπορούσε να σταματήσει. Εάν μπορούν να σας αναγκάσουν να κάνετε ένα εμβόλιο που δεν χρειάζεστε, τι δεν μπορούν να κάνουν; Πιστεύετε ότι δεν θα σας υποχρεώσουν - δεν ξέρω – πχ. να σας κάνουν να πάρετε ψυχιατρικά φάρμακα αν είστε επίμονα ανυπάκουοι; Εκφράστε τη λάθος άποψη, και κάντε μια δόση Thorazine. Γιατί δεν θα μπορούσαν να το κάνουν; Ποια είναι η περιοριστική αρχή για αυτά;
Στην πραγματικότητα, μπορείτε να φανταστείτε μια ομάδα γιατρών, στο CNN, να εξηγεί ότι όλοι θα ήμασταν πολύ πιο ασφαλείς εάν οι ψυχικά ασθενείς προπαγανδιστές της ριζοσπαστικής δεξιάς έλαβαν τη θεραπεία που χρειάζονταν και σταματούσαν να διαδίδουν τις επικίνδυνες θεωρίες συνωμοσίας τους. Έτσι, η χορήγηση ψυχοτρόπων φαρμάκων είναι επείγον θέμα δημόσιας υγείας. Ακούγεται εξωφρενικό;
Τι θα λέγατε αν αυτοί οι σχολικοί θεραπευτές που έπεισαν το εξάχρονο παιδί σας να αλλάξει φύλο και να δεχτεί χημικό ευνουχισμό; Σε αυτό το σημείο, γιατί δεν πρέπει να είστε σε θέση να το αποτρέψετε; Γιατί δεν πρέπει να έχεις καθόλου λόγο; Δεν είστε γιατρός, είστε απλώς γονείς και δεν έχετε καμία δύναμη να το αποτρέψετε.
Εάν δεν ελέγχετε πλέον το σώμα σας - και χάρη στις εντολές εμβολίου έχουμε διαπιστώσει ότι δεν έχετε πλέον τον έλεγχο του δικού σας σώματος – με ποιο δικαίωμα θα ελέγχετε το σώμα του παιδιού σας; Αυτή είναι μια καλή ερώτηση.
Όπως είπε ο ίδιος ο Τζο Μπάιντεν στη χώρα την Πέμπτη, αυτό δεν αφορά την ελευθερία. Και είναι αλήθεια ότι δεν αφορά την ελευθερία. Λάβετε υπόψη ότι δεν ήταν πολύ καιρό πριν οι αρχές σε αυτή τη χώρα στείρωσαν και λοβοτομήσαν βίαια τους Αμερικανούς πολίτες παρά τη θέλησή τους. Γιατί; Στο όνομα της δημόσιας υγείας.
Και δεν ήταν μόνο λίγοι άνθρωποι. Παρεμπιπτόντως, ήταν πολλοί άνθρωποι.
Εξηγήστε λοιπόν, για να καταλάβουμε γιατί αυτό δεν μπορεί να συμβεί ξανά; Πείτε μας γιατί κάποια τέτοια εκδοχή δεν εκτυλίσσεται αυτή τη στιγμή;
Ξαφνικά τα πράγματα κινούνται πολύ γρήγορα και όλα κινούνται προς μια πολύ συγκεκριμένη κατεύθυνση. Μόλις τις προάλλες, ένα από τα πιο εξέχοντα μέλη της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών, μια πρώην καθηγήτρια Νομικής του Χάρβαρντ που ονομάζεται Ελίζαμπεθ Γουόρεν έγραψε μια δημόσια επιστολή στην Amazon ζητώντας από τον ιστότοπο να απαγορεύσει τα βιβλία με τα οποία διαφωνεί!
Εδώ λοιπόν έχετε έναν αυτοπροσδιοριζόμενο φιλελεύθερο, ο οποίος ήταν καθηγητής Νομικής στην κορυφαία νομική σχολή μας, καλώντας για καύση βιβλίων. Πιστεύατε ότι θα ζήσετε για να το δείτε; Το πιο εκπληκτικό είναι ότι κανείς δεν φάνηκε να το παρατηρεί, ούτε ότι μπορούμε να διαβεβαιώσουμε αν οι άνθρωποι το παρατήρησαν ή όχι γιατί σε αυτό το σημείο, δεν μπορείτε πραγματικά να ξέρετε τι πιστεύουν οι μέσοι Αμερικανοί για κάτι, επειδή δεν τους επιτρέπεται πλέον να σας το λένε.
Εκφράστε μια απαγορευμένη γνώμη και θα αποσυρθείτε από το διαδίκτυο, και μπορεί ακόμη και να απολυθείτε. Επομένως, δεν υπάρχει πολύ κίνητρο για να πείτε τη γνώμη σας στις Ηνωμένες Πολιτείες και, ενίοτε, παίρνετε μια γεύση από το τι πιστεύει το κοινό, ειδικά όταν μεγάλες ομάδες ανθρώπων έχουν πιει μερικές μπύρες.
Εδώ είναι κάτι για παράδειγμα που συμβαίνει σε αθλητικές εκδηλώσεις, πρόσφατα.
«Παίζεται ένα βιντεάκι όπου φίλαθλοι βρίζουν ρυθμικά τον Joe Biden»
Τώρα μπορεί να συμφωνείτε με αυτό ή όχι, αλλά σκεφτείτε το για ένα δευτερόλεπτο, είναι κάπως περίεργο να φωνάζετε σε ένα παιχνίδι, ο Joe Biden δεν είναι στο γήπεδο, οπότε γιατί οι οπαδοί βρίζουν τον Joe Biden; Γιατί είναι τρελοί. Γιατί τρελαίνονται; Ίσως ξέρουν τι παίζεται. Ίσως γνωρίζουν πολύ καλά ότι, ανεξάρτητα από το τι λένε δημόσια ο Τζο Μπάιντεν και οι συνεργάτες του, ο COVID, όσο κακός και αν είναι, δεν είναι καν η μεγαλύτερη κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα αυτή τη στιγμή. Με άλλα λόγια, οι μουλάδες του Ιράν ή το ISIS-K ή όποια φουσκωμένη απειλή έχει κατασκευάσει η βιομηχανική μηχανή ψέματος, αυτήν την εβδομάδα, για να φοβάστε.
Οι περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι όλα είναι χάλια και ξέρουν ότι είναι χάλια γιατί ζουν εδώ και γνωρίζουν ότι η μεγαλύτερη κρίση που αντιμετωπίζει η Αμερική , αυτήν την στιγμή, είναι η διάλυση της ίδιας της Αμερικής και όχι μόνο ο κοινωνικός ιστός. Περισσότερο από αυτό, η φύση αυτής της χώρας διαλύεται. Τα κτίρια, το φυσικό τοπίο και κυρίως οι άνθρωποι - πολλά από αυτά καταρρέουν.
Ναι, οι Αμερικανοί πεθαίνουν σε μεγάλο αριθμό, αλλά δεν είναι από ιό της κινεζικής γρίπης. Οι πραγματικοί κίνδυνοι για τον Αμερικανικό πληθυσμό είναι πολύ πιο προφανείς από αυτό και είναι πανταχού παρόντες - είναι η μοναξιά, είναι η αυτοκτονία, είναι το γρήγορο φαγητό, οι διαλυμένες σχέσεις, είναι το Xanax και η φαιντανύλη και η φθηνή μπύρα. Οι Αμερικανοί πεθαίνουν έχοντας ένα μεγάλο αριθμό αυτοκτονιών που προκαλούνται από κατάθλιψη και παραμέληση. Αυτή είναι η αλήθεια.
Το βίντεο συνεχίζει με άλλα θέματα που αφορούν την κατάντια της Αμερικανικής κοινωνίας..

Eve Arnold - η μεγάλη κυρία του μεταπολεμικού φωτορεπορτάζ

Είτε φωτογράφιζε διασημότητες είτε καθημερινούς ανθρώπους, τα πορτρέτα της Eve Arnold είναι μαγικά, αξέχαστα, με μια μαγική διάρκεια στο χρόνο.
Anthony Quinn και Anna Karnia on the set of Guy Green's 'The Magus', Ισπανία, 1976
Τι με οδήγησε και με έκανε να προχωρήσω αυτές τις δεκαετίες; 
Ποιό ήταν το ερέθισμα; 
Εάν έπρεπε να χρησιμοποιήσω μία μόνο λέξη αυτή θα ήταν ή "περιέργεια" 
Η περιέργεια ήταν μιά διαρκής αναμέτρηση.
Η μεγάλη ικανότητα της φωτογραφίας να είναι απρόβλεπτη πάντα με γοήτευε: Eve Arnold
...γεννημένη σε μια φτωχή οικογένεια Ρώσων μεταναστών στη Φιλαδέλφεια το 1913, η  Eve Arnold, συχνά αναζητούσε τρόπους για να κάνει το έργο τέχνης της πιο προσιτό.
...η Eve Arnold, η οποία ερωτεύτηκε τη φωτογραφία από όταν ένας φίλος της της έδωσε μια φωτογραφική μηχανή, θεωρήθηκε ως μια μεγάλη κυρία του μεταπολεμικού φωτορεπορτάζ για τις τολμηρές, αποκαλυπτικές εικόνες της με θέματα τόσο διαφορετικά όσο η Marilyn Monroe από τους μετανάστες εργάτες συλλογής πατάτας.
...σε μια έκθεση της δεκαετίας του 1970, η Eve Arnold πούλησε κάποιες φωτογραφίες της σε τιμή κόστους - θα μπορούσαμε να πούμε- έτσι ώστε οι μαθητές να μπορούν να τα αγοράσουν.
Αργότερα έμαθε ότι οι περισσότερες από αυτές τις εκτυπώσεις αγοράστηκαν από εμπόρους έργων τέχνης και πωλήθηκαν σε υψηλότατες τιμές - αυτό την είχε πικράνει ιδιαίτερα...
...η ίδια έλεγε : "Θα προτιμούσα η φωτογραφία να είναι μια λαϊκή τέχνη - φθηνή και διαθέσιμη σε όλους, παρά να ανυψωθεί σε αναλογίες χειρογράφων των μανδαρίνω, που δημιουργήθηκαν μέσα από μια τεχνητή έλλειψη".
Eve Arnold - η μεγάλη φωτογράφος επί το έργον

Είναι το μικροβίωμα του οργανισμού μας το απόλυτο ίαμα;

Όταν ο SARS-CoV-2 άρχισε να εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο, θεωρήθηκε ότι επηρεάζει κυρίως το αναπνευστικό σύστημα. 
Σύντομα όμως έγινε σαφές ότι ο ιός είχε πιο εκτεταμένες επιδράσεις, οι οποίες έφταναν να επηρεάζουν και το γαστρεντερικό σύστημα και τα βακτήρια που συμβιώνουν εκεί.
Αυτό δεν αποτέλεσε έκπληξη για τη dr Siew Ng, καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής και Θεραπευτικής του Κινεζικού Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ. 
Η dr Siew Ng,πήρε το ιατρικό της πτυχίο από το St Bartholomew's και το Royal London School of Medicine και το διδακτορικό της από το Imperial College London. 
Τα κύρια ερευνητικά ενδιαφέροντά της περιλαμβάνουν τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, το μικροβίωμα του εντέρου και τον καρκίνο του παχέος εντέρου με στόχο την περαιτέρω κατανόηση της παθογένειας των φλεγμονωδών εντερικών διαταραχών μέσω κλινικών δοκιμών και μεταφραστικής έρευνας.
Η dr Siew Ng,  αναφέρει χαρακτηριστικά "Πριν από αυτές τις μελέτες είχαμε βρει αρκετά μειωμένο μικροβίωμα του εντέρου, οι μικροοργανισμοί που συμβιώνουν στο γαστρεντερικό μας σύστημα αποτελούν το μικροβίωμά μας,  σε διάφορους ασθενείς, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με μολυσματικές ασθένειες.
Οι ασθενείς με COVID-19 δεν διέφεραν, από τους οποίους ένα σημαντικό ποσοστό, έχουν επίσης εντερικά προβλήματα, όπως διάρροια, κοιλιακό άλγος..."
Αλλά τι είναι το μικροβίωμα;
Ας δούμε:
Σε αυτό μου το άρθρο θα σας πω λίγα λόγια για το μικροβίωμά μας.
Το μικροβίωμά μας πριν λίγα χρόνια ήταν κάτι άγνωστο και μόνο τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες έχουν αρχίσει την αποκρυπτογράφησή του και μάλιστα, μόλις πολύ πρόσφατα ολοκληρώθηκε η “Μελέτη για το Ανθρώπινο Μικροβίωμα”.
Η μελέτη αυτή είναι μια κολοσσιαία, παγκόσμιου κλίμακας έρευνα, η οποία αποκάλυψε όλη την εξωτική πολυπλοκότητα του πληθυσμού των μικροοργανισμών που μας συνοδεύουν στην καθημερινή μας ζωή.
Τι είναι το μικροβίωμα...

Πέμπτη 16 Σεπτεμβρίου 2021

Η υγεία του εντερικού μικροβιώματος συνδέεται με σοβαρότητα του covid-19 - αρθρο του the scientist

Μάριος Δημόπουλος :Στις 31 Αυγούστου 2021 δημοσιεύθηκε άρθρο στο έγκριτο περιοδικό The Scientist με τίτλο “Gut Microbiome May Help or Hinder Defenses Against SARS-CoV-2” (Το εντερικό μικροβίωμα μπορεί να βοηθήσει ή να εμποδίσει την άμυνα κατά του SARS-CoV-2). 
Παρουσιάζω το άρθρο αυτό μεταφρασμένο. 
Σε αυτό το άρθρο θα μάθετε ότι το αν κάποιος νοσήσει βαριά, αν έχει long-covid ή αν έχει "σιωπηλή υποξία" εξαρτάται από το εντερικό του μικροβίωμα, αν και απαιτούνται περισσότερες μελέτες για την εξακρίβωση αιτιότητας. 
Προτείνεται επίσης η θεραπεία fecal transplant (μεταμόσχευση κοπράνων) ή η χορήγηση συμπληρώματος προβιοτικών-πρεβιοτικών και συνιστάται η αποτροπή της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών.
~~~
Της Bianca Nogrady
Όταν ο SARS-CoV-2 ξεκίνησε να εξαπλώνεται για πρώτη φορά σε όλο τον κόσμο, θεωρήθηκε ότι επηρέαζε κυρίως το αναπνευστικό σύστημα. 
Σύντομα έγινε σαφές ότι ο ιός είχε πιο εκτεταμένες επιδράσεις, συμπεριλαμβανομένου του γαστρεντερικού συστήματος και των βακτηριακών συμβιωτών του.
Αυτό δεν αποτέλεσε έκπληξη για τον Siew Ng, έναν γαστρεντερολόγο στο Κέντρο Έρευνας Εντερικού Μικροβιώματος στο Κινεζικό Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ. 
«Προηγουμένως είχαμε βρει αρκετά μειωμένο εντερικό μικροβίωμα του εντέρου σε διαφορετικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με μολυσματικές ασθένειες», λέει ο Ng. 
Οι ασθενείς με COVID-19 δεν διέφεραν. 
«Σε αρκετά σημαντικό ποσοστό ανθρώπων, έχουν επίσης εντερικές εκδηλώσεις, όπως διάρροια, όπως κοιλιακό άλγος».
Μια πρώιμη μελέτη πρότεινε ότι σχεδόν το 20% των ασθενών με επιβεβαιωμένη λοίμωξη SARS-CoV-2 είχαν γαστρεντερικά συμπτώματα. 
Η ίδια μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον COVID-19 απέβαλαν ιικό RNA στα κόπρανά τους – μια άλλη ένδειξη ότι ο ιός εισχωρούσε στο έντερο (1).
Έκτοτε, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει μοτίβα στη σύνθεση βακτηρίων του εντέρου – μια κατάσταση που ονομάζεται «δυσβίωση» στην οποία υπάρχει απώλεια ποικιλότητας και ευεργετικών βακτηρίων αλλά αύξηση κακών βακτηρίων – που σχετίζονται με φτωχότερα αποτελέσματα και βραδύτερη ανάρρωση από τον COVID-19. 
Είναι νωρίς για αυτή τη γραμμή έρευνας, αλλά οι υποστηρικτές της λένε ότι οι αλλαγές στο εντερικό μικροβίωμα θα μπορούσαν ενδεχομένως να επισημάνουν ασθενείς που κινδυνεύουν από χειρότερα αποτελέσματα από τον COVID-19 ή ότι η σύνθεσή του θα μπορούσε ακόμη και να αλλάξει για να βοηθήσει τους ασθενείς να αποφύγουν σοβαρή ασθένεια.
Η σύνδεση μικροβιώματος-COVID-19
Ο SARS-CoV-2 εισέρχεται στα κύτταρα ξενιστές μέσω ενός τύπου υποδοχέα που ονομάζεται ένζυμο μετατροπής αγγειοτενσίνης 2, ή ACE2. Το ACE2 βρίσκεται σε πολλούς τύπους κυττάρων στο ανθρώπινο σώμα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται στο έντερο, και μελέτες (2) έχουν συνδέσει την παραγωγή του εκεί με το εντερικό μικροβίωμα (microbiome) (3). «Οι υποδοχείς ACE2 ρυθμίζουν κατά κάποιο τρόπο το μικροβίωμα (microbiota) και η μόλυνση προκαλεί τη δυσρύθμιση του εντερικού συστήματος και αυτό θα προκαλέσει τη δυσβίωση του μικροβιώματος (microbiota)», λέει ο Tao Lin, μικροβιολόγος στο Baylor College of Medicine στο Χιούστον.
Οι επιπτώσεις αυτής της δυσβίωσης εκτείνονται πολύ πέρα από το πεπτικό σύστημα – για παράδειγμα, το έντερο περιγράφεται συχνά ως το μεγαλύτερο ανοσοποιητικό όργανο στο ανθρώπινο σώμα. 
Το μικροβίωμα περιέχει τόσο υγιή ή «καλά» βακτήρια όσο και παθογόνα ή «κακά» βακτήρια, λέει η Fatima El-Assaad, ιατρική επιστήμονας στο Κέντρο Ερευνών Μικροβιώματος UNSW στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας. 
«Γνωρίζουμε ότι μερικές φορές μερικά από αυτά τα καλά βακτήρια, όταν απουσιάζουν, υπάρχει εκδήλωση ορισμένων ασθενειών ή όταν υπάρχει αφθονία ενός συγκεκριμένου κακού, υπάρχει εκδήλωση αυτής της ασθένειας», λέει η El-Assaad.
Η υγεία όμως του μικροβιώματος δεν είναι τόσο απλή όσο η αύξηση ή η μείωση σε ένα συγκεκριμένο είδος. 
«Αυτά τα μικρόβια δεν ζουν μεμονωμένα, δουλεύουν με τις κοινότητές τους, είναι σαν αυτή την ομοιόσταση που προσπαθούν να διατηρήσουν».
Παρόλο που δεν έχει ακόμη κατανοηθεί πλήρως πώς το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζει την υγεία του ξενιστή του, ένας μηχανισμός πιστεύεται ότι είναι μέσω ουσιών που ονομάζονται μεταβολίτες και που απελευθερώνουν τα βακτήρια, λέει ο Ken Cadwell, μικροβιολόγος στην Ιατρική Σχολή της Νέας Υόρκης.
«Αυτοί οι μεταβολίτες μπορούν να φτάσουν σε άλλα όργανα και ιστούς», λέει ο Cadwell. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι έχουν σημαντική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα. 
«Το μικροβίωμα παρέχει προϊόντα που διεγείρουν το ανοσοποιητικό: κάνει μεταβολικά υποπροϊόντα, καθώς και βακτηριακά συστατικά του κυτταρικού τοιχώματος, που προκαλούν ανοσολογικές αντιδράσεις».
Μια μελέτη του 2019 το έδειξε αυτό δίνοντας σε υγιείς εθελοντές με χαμηλά προϋπάρχοντα αντισώματα γρίπης αντιβιοτικά για να διαταράξουν τα μικροβιώματα του εντέρου τους, στη συνέχεια μια δόση εμβολίου γρίπης. 
Σε σύγκριση με μια ομάδα ελέγχου, όσοι έλαβαν αντιβιοτικά έδειξαν σημαντικά μειωμένη ανοσοαπόκριση στο εμβόλιο της γρίπης (4). 
«Δεν είναι καν η πραγματική λοίμωξη των πνευμόνων με τον ιό, αλλά βλέπετε ένα αποτέλεσμα του αδειάσματος του μικροβιώματος, αυτό είναι ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα» λέει ο Cadwell. 
Αντίθετα, οι ερευνητές εξέτασαν τι συμβαίνει με την ομοιόσταση του μικροβιώματος του εντέρου όταν εισβάλλει ένας παθογόνος παράγοντας. 
Κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος μολύνσεων SARS-CoV-2 στο Χονγκ Κονγκ τον Μάρτιο του 2020, ο Siew Ng και οι συνεργάτες του ανέλυσαν το μικροβίωμα του εντέρου 15 ασθενών που βρέθηκαν θετικοί στον SARS-CoV-2, λαμβάνοντας δύο έως τρία δείγματα κοπράνων κάθε εβδομάδα έως ότου οι ασθενείς έφυγαν από το νοσοκομείο (η νοσηλεία ήταν υποχρεωτική για όποιον βρισκόταν θετικός στον SARS-CoV-2 στο Χονγκ Κονγκ εκείνη τη στιγμή, ανεξάρτητα από τα συμπτώματα).
Η ομάδα διαπίστωσε ότι όλοι οι ασθενείς με COVID-19 είχαν αυξημένα επίπεδα παθογόνων ειδών βακτηρίων, όπως Clostridium hathewayi, Actinomyces viscosus και Bacteroides nordii, και μειωμένα επίπεδα ευεργετικών βακτηρίων όπως το Faecalibacterium prausnitzii, το Lachnospiraceae bacterium, το Eubacterium rectale, και το Ruminococcus obeum στα έντερά τους σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου που ήταν υγιείς. 
Οι ασθενείς με COVID-19 που είχαν λάβει αντιβιοτικά κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο νοσοκομείο είχαν ακόμη πιο εξαντλημένες κοινότητες ευεργετικών βακτηρίων και μεγαλύτερο αριθμό παθογόνων βακτηρίων (5).
Η δυσβίωση στο εντερικό μικροβίωμα του εντέρου συνεχίστηκε ακόμη και αφού οι ασθενείς καθάρισαν από τη λοίμωξη από τον SARS-CoV-2 και-το σημαντικότερο – ο βαθμός διαφοράς του μικροβιώματος σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες σχετίστηκε με τη σοβαρότητα του COVID-19.
Η Ng και οι συνεργάτες της επιβεβαίωσαν από τότε αυτά τα ευρήματα σε μια μεγαλύτερη μελέτη 100 ασθενών με COVID-19 (6). 
Αυτή η μελέτη εξέτασε επίσης τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη δυσβίωση και διαπίστωσε ότι τα άτομα με χαμηλά επίπεδα καλών βακτηριακών ειδών είχαν υψηλότερα επίπεδα μορίων σηματοδότησης που ονομάζονται κυτοκίνες και σχετίζονται με φλεγμονή.
Η ερευνητική ομάδα παρακολούθησε μερικούς από τους ασθενείς για 6-12 μήνες και διαπίστωσε ότι η δυσβίωση που σχετίζεται με τον COVID-19 είναι μακροχρόνια. 
«Αυτό που προκαλεί το ενδιαφέρον είναι ότι όσοι συνεχίζουν να έχουν επίμονα, μη φυσιολογικό εντερικό μικροβίωμα είναι οι άνθρωποι που έχουν πιο επίμονα συμπτώματα, τον αποκαλούμενο long COVID», λέει η Ng. 
Αντίθετα, οι άνθρωποι που αναρρώνουν εντελώς από τον COVID-19 εμφανίζουν παρόμοιο προφίλ μικροβιώματος στο έντερο με άτομα που δεν είχαν ποτέ τη νόσο. 
«Νομίζω ότι αυτό μας δίνει ένα σήμα ότι ίσως η δυσβίωση μπορεί να συμβάλει σε κάποιο από τα αποτελέσματα ή τα συμπτώματα που έχουμε δει», λέει.
Μια πρόσφατη μελέτη του Cadwell και των συναδέλφων του, που δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους, διαπίστωσε ότι η μόλυνση SARS-CoV-2 προκάλεσε δυσβίωση σε ποντίκια (7). Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης δείγματα κοπράνων 101 ασθενών με COVID-19 και βρήκαν παρόμοια δυσβίωση στη βακτηριακή τους σύνθεση, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλής ποικιλίας βακτηριακών ειδών. 
Αυτό συνέβη ιδιαίτερα σε ασθενείς που ανέπτυξαν δευτερογενείς λοιμώξεις του αίματος.
Η Asima Bhattacharyya, φυσιολόγος στο Εθνικό Ινστιτούτο Επιστημονικής Εκπαίδευσης και Έρευνας στο Bhubaneswar, Ινδία, και οι συνεργάτες της προτείνουν ότι η δυσβίωση του εντέρου συμβάλλει στο φαινόμενο της «σιωπηλής υποξίας» του COVID-19, στο οποίο οι ασθενείς έχουν εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, αλλά δεν νιώθουν δύσπνοια. Σε ένα άρθρο άποψης που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα (8), οι ερευνητές υποθέτουν ότι επειδή ένα από τα λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας που απελευθερώνεται από τα «καλά» βακτήρια του εντέρου – το βουτυρικό – αλληλεπιδρά με νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο, η απουσία του κατά τη διάρκεια του COVID-19 θα μπορούσε να κάνει τους ασθενείς έχουν λιγότερη συναίσθηση των συμπτωμάτων της νόσου όπως η υποξία.
 «Ίσως υπάρχει μια πολύ ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των μικροβίων του εντέρου με τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη νευροχημεία του εγκεφάλου και τη σύνθεση αυτών των νευροδιαβιβαστών που κάνει τον εγκέφαλό μας να ανταποκρίνεται στις διάφορες αλλαγές που συμβαίνουν γύρω μας», λέει η Bhattacharyya.
Το ερώτημα της αιτιότητας
Σε όλες όμως τις μέχρι τώρα ανθρώπινες μελέτες που συνέδεαν τον SARS-CoV-2 με τη δυσβίωση, έγινε δειγματοληψία από εντερικό μικροβίωμα (microbiota) των ασθενών μόνο αφού είχαν μολυνθεί από τον ιό. 
Αυτό εγείρει το ερώτημα εάν η προϋπάρχουσα δυσβίωση του εντέρου συνέβαλε σε πιο σοβαρή COVID-19 ή αν ο COVID-19 ήταν η αιτία της δυσβίωσης του εντέρου. 
Είναι μια ερώτηση «κοτόπουλου και αυγού», λέει ο ανοσολόγος Eran Elinav του Ινστιτούτου Επιστήμης Weizmann στο Ισραήλ.
Είναι πλέον καλά τεκμηριωμένο ότι τα άτομα με διαβήτη, παχυσαρκία και υψηλή αρτηριακή πίεση διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου COVID-19. 
Αυτές οι παθήσεις σχετίζονται επίσης με λιγότερο υγιή μικροβιώματα του εντέρου, τα οποία θα μπορούσαν ενδεχομένως να βοηθήσουν στην εξήγηση αυτής της σύνδεσης.
Υπάρχει επίσης η πιθανότητα οι ασθενείς με σοβαρό COVID-19 να υποβληθούν σε θεραπεία με αντιβιοτικά, τα οποία θα μπορούσαν – όπως πρότεινε η μελέτη της Ng – να προκαλέσουν περαιτέρω διαταραχή στο εντερικό μικροβίωμα (microbiota). 
«Το αν ο ιός επηρεάζεται πραγματικά στην ικανότητά του να μεταδίδει και την ικανότητά του να προκαλεί ασθένεια από το μικροβίωμα – με άλλα λόγια, το ζήτημα της αιτιότητας – κατά τη γνώμη μου, εξακολουθεί να είναι άλυτο», λέει ο Elinav.
Η Ng και οι συνεργάτες της ελπίζουν επίσης να διερευνήσουν αυτό το ερώτημα με τις δικές τους μελέτες σε ζώα, στις οποίες αναλύουν το εντερικό μικροβίωμα (microbiota) πριν και μετά τον COVID-19 για να διαπιστώσουν εάν η προϋπάρχουσα δυσβίωση του εντέρου οδηγεί σε πιο σοβαρό COVID-19 ή αν ο SARS- Ο CoV-2 αλλάζει το μικροβίωμα του εντέρου σε διαφορετικούς βαθμούς που προβλέπουν τα αποτελέσματα του COVID-19.
Η θεραπεία του μικροβιώματος
Είτε η μόλυνση SARS-CoV-2 προκαλεί διαταραχή του εντερικού μικροβιώματος είτε το επιδεινώνει, υπάρχει η πιθανότητα ότι η βελτίωση του εντερικού μικροβιώματος σε ασθενείς με COVID-19 – για παράδειγμα, αυξάνοντας τον αριθμό και την ποικιλία των ευεργετικών βακτηρίων – μπορεί επίσης να βελτιώσει τα συμπτώματα του COVID-19.
Μια θεραπεία για σοβαρή δυσβίωση του εντέρου, όπως συμβαίνει σε άτομα με λοίμωξη Clostridium difficile, είναι η μεταμόσχευση μικροβίων κοπράνων (fecal transplant) από έναν υγιή δότη. 
Ενώ αυτό είναι απίθανο να γίνει μια βασική θεραπεία για τον COVID-19, υπάρχουν επίσης λιγότερο εντατικές προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να αυξήσουν τους πληθυσμούς των καλών βακτηρίων σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με COVID-19 και ίσως να βοηθήσουν στην αποφυγή πιο σοβαρών αποτελεσμάτων από τη νόσο.
Πρώτον, ο Cadwell υποστηρίζει μια πιο προσεκτική χρήση αντιβιοτικών, δεδομένης της απόδειξης ότι μπορούν να αδειάσουν το εντερικό μικροβίωμα. 
«Δεν θέλω να είμαι πολύ επικριτικός με τους γιατρούς στην πρώτη γραμμή, ειδικά κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, αλλά υπάρχει αυτός ο πειρασμός για υπερβολική συνταγογράφηση αντιβιοτικών, ειδικά αν αισθάνεστε ότι τίποτα άλλο δεν λειτουργεί», λέει.
Μια πιο επεμβατική προσέγγιση, λέει η El-Assaad, μπορεί να είναι η χρήση προβιοτικών με ευεργετικά βακτήρια του εντέρου. 
Η Ng και οι συνεργάτες της έχουν ήδη πραγματοποιήσει μια πιλοτική μελέτη χρησιμοποιώντας ένα προβιοτικό και πρεβιοτικό σκεύασμα που αναπτύχθηκε με βάση δεδομένα από χιλιάδες άτομα, σχεδιασμένο για να αυξήσει τα καλά επίπεδα βακτηρίων του εντέρου σε άτομα με COVID-19. 
Ενώ τα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη δημοσιευτεί, η Ng λέει ότι οι 25 ασθενείς που έλαβαν ειδικά σχεδιασμένα προβιοτικά – περίπου τα δύο τρίτα των οποίων είχαν ήπια ασθένεια και το ένα τρίτο με μέτρια έως σοβαρή ασθένεια – είχαν υψηλότερα επίπεδα καλών βακτηρίων. έντερο, ήταν πιο πιθανό να αναρρώσουν πλήρως από τον COVID-19 και είχαν χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονωδών μορίων στο αίμα τους από τα 30 άτομα ελέγχου που έλαβαν τυπική περίθαλψη. 
Τώρα βρίσκονται σε εξέλιξη μεγαλύτερες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές και η Ng, η οποία είναι μη εκτελεστικός επιστημονικός συνιδρυτής της βιοτεχνολογίας που έχει αδειοδοτήσει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της φόρμουλας, λέει ότι αν πάνε καλά, «τότε ίσως η ενίσχυση των ευεργετικών ειδών εντέρου που είναι γνωστό ότι αδειάζουν από τον COVID-19 θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως ένας ασφαλής και καινοτόμος τρόπος για τον μετριασμό της μόλυνσης».
Υπάρχει μια άλλη πτυχή στην αλληλεπίδραση μεταξύ του COVID-19 και του μικροβιώματος του εντέρου: οι αλλαγές στη συμπεριφορά και τη διατροφή κατά τη διάρκεια της πανδημίας μπορεί επίσης να αλλάξουν το εντερικό μικροβίωμα. 
«Οι συνήθειες υγιεινής μας έχουν αλλάξει δραστικά», λέει ο Elinav, επισημαίνοντας ότι οι άνθρωποι πλένουν τα χέρια τους περισσότερο, χρησιμοποιούν απολυμαντικά, αποστασιοποιούνται κοινωνικά και αλλάζουν τις διατροφικές τους συνήθειες. 
«Το γεγονός ότι όλοι προσπαθούμε να διατηρούμε καθαρότεροι είναι καλό για τον COVID, δεν είμαι σίγουρος ότι είναι καλό για το μικροβίωμα», λέει.
Μελέτες έχουν επίσης προτείνει ότι, κατά τα lockdowns, οι άνθρωποι τρώνε περισσότερα «τρόφιμα άνεσης» πλούσια σε υδατάνθρακες και λιγότερο φρέσκα φρούτα και ψάρια, διατροφικές αλλαγές που μπορεί να επηρεάσουν τις κοινότητες των μικροβίων του εντέρου. Μπορεί επίσης να τρώνε περισσότερο και να ασκούνται λιγότερο, ενώ βιώνουν περισσότερο άγχος. 
Αντίθετα, μερικοί άνθρωποι αναφέρουν ότι τρώνε πιο υγιεινά κατά τη διάρκεια των lockdowns – ίσως λόγω της αύξησης του μαγειρέματος στο σπίτι – και ότι ασκούνται περισσότερο. 
Είτε έτσι είτε αλλιώς, λέει ο Elinav, «εάν αυτές οι αλλαγές στη διατροφή και τη συμπεριφορά που σχετίζονται με τον COVID θα επηρεάσουν την υγεία μας, είναι μια ανοιχτή και συναρπαστική ερώτηση που πολλοί από εμάς προσπαθούμε να μελετήσουμε».

mariosdimopoulos.com
ΠΗΓΕΣ

  1. Chen Y, Chen L, Deng Q, et al. The presence of SARS-CoV-2 RNA in the feces of COVID-19 patients. J Med Virol. 2020 Jul;92(7):833-840. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jmv.25825
  1. Koester CT, Li N, Lachance DM, et al. Variability in digestive and respiratory tract Ace2 expression is associated with the microbiome. PLOSONE. March 16, 2021. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0248730
  1. Viana SD, Nunes S, Reis F. ACE2 imbalance as a key player for the poor outcomes in COVID-19 patients with age-related comorbidities – Role of gut microbiota dysbiosis. Ageing Res Rev. 2020;62:101123. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7365123/
  1. Hagan T, Cortese M, Rouphael N, et al. Antibiotics-driven gut microbiome perturbation alters immunity to vaccines in humans. Cell. 2019, 178, 6, P1313-1328. E13. https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(19)30898-0
  1. Zuo T, Zhang F, Lui GCY, et al. Alterations in gut microbiota of patients with COVID-19 during time of hospitalization. Gastroenterology. 2020, 159, 944-955. https://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(20)34701-6/pdf
  1. Yeoh YK, Zuo T, Lui GC, et al. Gut microbiota composition reflects disease severity and dysfunctional immune responses in patients with COVID-19. Gut. 2021 Apr;70(4):698-706. https://gut.bmj.com/content/70/4/698
  1. Venzon M, Bernard L, Klein J, et al. Gut microbiome dysbiosis during COVID-19 is associated with increased risk for bacteremia and microbial translocation. bioRxiv. July 15, 2021. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2021.07.15.452246v1
  1. Gopal AB, Chakraborty S, Padhan PK, et al. Silent hypoxia in COVID-19: a gut microbiota connection. Curr Opin Physiol. 2021;23:100456. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8259044/
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: Το άρθρο αυτό είναι μετάφραση του δημοσιεύματος του περιοδικού The Scientist με τίτλο “ Gut Microbiome May Help or Hinder Defenses Against SARS-CoV-2” που δημοσιεύθηκε στις 31 Αυγούστου 2021. https://www.the-scientist.com/news-opinion/gut-microbiome-can-help-or-hinder-defenses-against-sars-cov-2-69143
Διαβάστε επίσης το άρθρο που είχα δημοσιεύσει στις 25 Οκτωβρίου του 2020 με τίτλο «Η μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου σχετίζεται με το αν κάποιος νοσήσει σοβαρά από COVID-19». https://mariosdimopoulos.com/epidimies/i-mikroviaki-xlorida-tou-enterou-sxetizetai-me-to-an-kapoios-nosisei-sovara-apo-covid-19/


Κορωνοϊός : H βιταμίνη D θα μπορούσε να μειώσει τους θανάτους μέχρι και 80%

Σοβαρή ασθένεια από κορωνοϊό, νοσηλεία σε εντατική, ακόμη και θάνατος, θα μπορούσαν να αποφευχθούν αν οι ασθενείς είχαν επάρκεια βιταμίνης D, διαπιστώνει μελέτη Ελλήνων ερευνητών.
Υψηλά επίπεδα βιταμίνης D, που φτάνουν τις ανώτερες ανεκτές ημερήσιες δόσεις και η συντήρησή τους με δόσεις που δεν χρειάζονται ιατρική επίβλεψη, μπορούν να προστατεύσουν από σοβαρή ή κρίσιμη νόσο ή ακόμη και από θάνατο από τη νόσο COVID -19, μέχρι και σε ποσοστό σχεδόν 80%.
Η θετική επίδραση της βιταμίνης D στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να ανταπεξέρχεται τη νόσο από κοροναϊό επιβεβαιώνεται τώρα Έλληνες ερευνητές σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης.
Ο παιδοενδοκρινολόγος Δημήτρης Παπαδημητρίου, συνεργάτης του τμήματος Ενδοκρινολογίας στο Αρεταίειο Νοσοκομείο και στο Ιατρικό Αθηνών, ο νευρολόγος Αλέξανδρος Βασσάρας από το τμήμα νευρολογίας του νοσοκομείου Παπαγεωργίου και το τμήμα Νευροανοσολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και ο καθηγητή Ενδοκρινολογίας από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου της Βοστώνης Michael Holick, διαπίστωσαν από τη μελέτη τους, ότι υψηλά επίπεδα βιταμίνης D, θα μπορούσαν να αποτρέψουν τους θανάτους από COVID -19, σε ποσοστά από 62,9 – 78,8%.
Τα ανώτατα επίπεδα βιταμίνης D, κυμαίνονται μεταξύ 40-60 ng/mL. 
Τα ποσά αυτά μπορούν να συντηρούνται με χαμηλότερες δόσεις χωρίς ιατρική επίβλεψη, βελτιώνοντας την υγεία του πληθυσμού, εξαιτίας της ρυθμιστικής δράσης της συγκεκριμένης βιταμίνης στον οργανισμό μας. 
Έτσι, στους ασθενείς με COVID-19 διαπιστώθηκε πως η χορήγηση 0,532 mg καλσιφεδιόλης, συνεχίζοντας με τη μισή δόση (0,266 mg) τις ημέρες 3 και 7  της ασθένειας και στη συνέχεια σε εβδομαδιαία βάση μέχρι το εξιτήριο ή την είσοδο σε μονάδα εντατικής θεραπείας, μπορεί να μειώσει σημαντικά την ανάγκη θεραπείας μονάδας εντατικής θεραπείας.
Ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, παιδοενδοκρινολόγος Δημήτρης Παπαδημητρίου, μιλώντας στο in.gr, επεσήμανε ότι η χώρα βρίσκεται σε ένα παρατεταμένο lockdown σχεδόν ένα χρόνο, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να παραμένουν κλεισμένοι και μακριά από τον ήλιο οπότε παρατηρούνται ήδη χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σε όλες τις ηλικίες. 
Το ίδιο πρόβλημα όμως εντοπίζεται και διεθνώς, με τους ειδικούς να προβλέπουν ότι τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D θα αποτελέσουν προοπτικά θέμα δημόσιας υγείας.
Η μελέτη για τη σχέση της βιταμίνης D με τη νόσο από κοροναϊό, αξιολογήθηκε ήδη και πρόκειται να δημοσιευθεί το επόμενο τεύχος του World Journal of Virology. 
Οι τρεις ειδικοί, πήραν στοιχεία από το Worldometer και συσχέτισαν την συγκέντρωση της βιταμίνης D στον πληθυσμό και τον αριθμό των κρουσμάτων, των περιστατικών σοβαρής νόσησης και θανάτων από COVID-19 σε 26 ευρωπαϊκές χώρες άνω των 4 εκατ. κατοίκων.
Τα διαφορετικά επίπεδα βαρύτητας της νόσου COVID – 19 συγκρίθηκαν με τα επίπεδα βιταμίνης D στους πληθυσμούς, όπου ποσότητες της βιταμίνης στον οργανισμό, κάτω από 20 ng/ml χαρακτηριζόταν ελλειμματική, μεταξύ 20-25 ng/ml ήταν ήπια ανεπαρκής, ανεπαρκής μεταξύ 25-30 ng/ml και επαρκής πάνω από 30 ng/ml, ενώ στη μελέτη συνυπολογίστηκε και το προσδόκιμο ζωής.
Στατιστική σταθμισμένη ανάλυση (με ANOVA) εξέτασε τη συσχέτιση μεταξύ των σοβαρά νοσούντων ανά εκατομμύριο πληθυσμού, σε σχέση με τα επίπεδα της βιταμίνης D, όπου 22% των βαριά νοσούντων και το 6,29% των θανάτων μπορούσαν να εξηγηθούν από τα επίπεδα της βιταμίνης D.
Η ανάλυση έδειξε μείωση της σοβαρής ασθένειας κατά 9,2% στο γκρουπ με έλλειψη βιταμίνης D,  κατά 47,6% στο γκρουπ με ήπια ανεπάρκεια και κατά 100% στα άτομα με επαρκή επίπεδα βιταμίνης D.
Για τους θανάτους η αντίστοιχη τάση μείωσης ήταν 62,9% στην ομάδα της έλλειψης της βιταμίνης, 65,15% στην ομάδα της ανεπάρκειας της βιταμίνης και 78,8% στην ομάδα που είχε επαρκή επίπεδα βιταμίνης D.
Μπορεί να μην βρέθηκε άμεση συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων βιταμίνης D και των συνολικών περιστατικών που ανένηψαν ανά εκατομμύριο πληθυσμού, όμως διαπιστώθηκε μείωση κατά 47%, 64%  και 80% της σοβαρής ή κρίσιμης νόσου ανά εκατομμύριο πληθυσμού και μείωση κατά 61%, 82% και 102,4% στα περιστατικά θανάτου ανά εκατομμύριο πληθυσμού, ενώ όταν ελέγχθηκε και το προσδόκιμο επιβίωσης, διαπιστώθηκε πως η μείωση του κινδύνου αυξανόταν αναλογικά και όσο πιο μεγάλο ήταν το προσδόκιμο ζωής, τόσο πιο μεγάλη ήταν η μείωση των θανάτων.
Συγκεκριμένα, το προσδόκιμο ζωής βελτιώθηκε περαιτέρω κατά 133%, 177% και 221% όταν οι συγκεντρώσεις βιταμίνης D έφταναν τα 40-50-60 ng/ml αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν τόσο με τα δεδομένα του Ιουνίου όσο και με αυτά στις 15 Αυγούστου 2020, υποδηλώνοντας την πραγματική σχέση της βιταμίνης με την έκβαση της νόσου.

ot.gr

Μια σύντομη ιστορία των επιδημιών και ορισμένα μαθήματα που δεν έχουμε πάρει

του Νίκου Χρυσόγελου

Ας δούμε μια σύντομη ιστορία των επιδημιών όσο και διαστάσεις που ίσως δεν έχουμε συνειδητοποιήσει.

Τι είναι οι κοροναϊοί και ιδιαίτερα ο κοροναϊός SARS-Cov-2;

Ο κοροναϊός SARS-CoV-2 μπήκε απότομα στη ζωή μας από τον Δεκέμβριο 2019, αλλά οι κοροναϊοί αποτελούν μια μεγάλη οικογένεια ιών που κυκλοφορούν στα ζώα, τα 2/3 σε άγρια είδη. 

Όμως, μόνο μερικοί περνούν στο ανθρώπινο σώμα και προκαλούν ασθένειες που ποικίλουν, από άποψη σοβαρότητας. 

Στην πραγματικότητα μέχρι το 2003 θεωρούνταν σχετικά ακίνδυνοι. Ανησυχία προκλήθηκε για πρώτη φορά με την εμφάνιση του SARS-CoV, αυτή ενισχύθηκε το 2012 με τον MERS-CoV και τώρα κορυφώνεται με τον SARS-CoV-2. 

Οι τρεις εξαιρετικά παθογόνοι ιοί, ο SARS-CoV, ο MERS-CoV και ο SARS-CoV-2 προκαλούν σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα στον άνθρωπο, ενώ οι τέσσερις άλλοι κοροναϊοί στον άνθρωπο (HCoV-NL63, HCoV-229E, HCoV-OC43 και HKU1) προκαλούν μόνο ήπιες αναπνευστικές ασθένειες του άνω αναπνευστικού συστήματος, αν και μερικοί από αυτούς μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις σε βρέφη, μικρά παιδιά και ηλικιωμένα άτομα.

– Το Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (Severe Acute Respiratory Syndrome – SARS-CoV). 

Πολλές έρευνες συνδέουν το πέρασμα του ιού αυτού στον άνθρωπο από άγρια ζώα, μάλλον από κάποιο είδος νυχτερίδας (horseshoe bats), στην οποία υπάρχει ένας ιός με ποσοστό ομοιότητας 88-92%, μάλλον μέσω της αγοράς άγριων ζώων και την κατανάλωσής τους ως εξωτικό φαγητό. 

Η επιδημία του SARS-CoV – η πρώτη τον 21ο αιώνα από άγνωστο μέχρι τότε κοροναϊό – εμφανίστηκε στην Καντώνα της Ν. Κίνας τον Νοέμβριο 2002 και το τελευταίο περιστατικό καταγράφηκε τον Ιούνιο 2003. 

Κάποια σποραδικό περιστατικά εμφανίστηκαν το 2003-2004 αλλά αποδόθηκαν σε άλλο στέλεχος του ιού αυτού. 

Σε αυτό το διάστημα καταγράφηκαν 8.098 περιπτώσεις σε 29 χώρες, από τις οποίες 774 είχαν θανατηφόρα κατάληξη. 

Το μέσο ποσοστό θνησιμότητας φτάνει το 9,6%, ενώ κυμαίνεται από 50%, μεταξύ των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών, έως μικρότερο του 1% για άτομα μέχρι 25 χρόνων.

– Το Αναπνευστικό Σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (Middle East Respiratory Syndrome – MERS-CoV), γνωστή και ως “γρίπη των καμηλών”, γιατί ανιχνεύεται στις δρομάδες καμήλες αλλά αυτές εμφανίζουν αντισώματα. 

Εντοπίστηκε πρώτη φορά στους ανθρώπους το 2012 (ασθενής στην Σ. Αραβία) – και προκάλεσε ανησυχία γιατί μόλις μερικά χρόνια πρίν, το 2003, είχε εμφανιστεί ο SARS-CoV. Υπάρχει, επίσης, σε νυχτερίδες στην Μ. Ανατολή και στη Αφρική. 

Δεν είναι γνωστό πώς πέρασε από τις καμήλες στον άνθρωπο. 

Ο ιός αυτό προκαλεί μόλυνση του αναπνευστικού συστήματος, με συμπτώματα από ήπια μέχρι πολύ σοβαρά, πυρετό, βήχα, προβλήματα στην αναπνοή. 

Μεταξύ αυτών που έχουν άλλα σοβαρά προβλήματα μπορεί να προκαλέσει και θάνατο. Από τον Σεπτέμβριο 2012 μέχρι τον Δεκέμβριο 2018 είχαν καταγραφεί 2266 περιπτώσεις μόλυνσης από τον MERS-CoV και 804 θάνατοι, σε 27 χώρες (θνησιμότητα 35,5% των καταγεγραμμένων περιπτώσεων), με τις περισσότερες περιπτώσεις μόλυνσης και θανάτων στη Σαουδική Αραβία (1888 και 730 αντιστοίχως).

– O κοροναϊός SARS-CoV-2 είναι ένα καινούριος στον άνθρωπο ιός που προκαλεί την ασθένεια του κοροναϊού 2019-2020 (COVID-19). 

Είναι η τρίτη μέσα στον 21ο αιώνα επιδημία από κοροναϊούς που προκαλούν βαριά μορφή πνευμονίας (προηγήθηκαν οι SARS-CoV, MERS-CoV). Οι τρεις αυτοί κοροναϊοί από ένα σύνολο 7 είναι οι πιο επικίνδυνοι για τον άνθρωπο. 

Ο νέος αυτός ιός έχει μεγάλη μεταδοτικότητα και οδήγησε στην κήρυξη πανδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στις 11 Μαρτίου 2020.

Ο SARS-CoV-2 διαφέρει από άλλους ιούς κυρίως ως προς την δυνατότητα του να μεταδίδεται γρήγορα κυρίως μέσω ανθρώπινης επαφής και γι αυτό απαιτεί τη λήψη μέτρων προφύλαξης και μη διάδοσης, ιδιαίτερα σε ευάλωτους ανθρώπους. 

Έχει χρόνο ζωής από μερικές ώρες (στον αέρα) μέχρι 1-3 μέρες σε αντικείμενα και υλικά. 

Στην πραγματικότητα αποτελείται από ένα αριθμό πρωτεϊνών που προστατεύονται από ένα περίβλημα λίπους. 

Ο ιός πλήττει κυρίως το αναπνευστικό σύστημα αλλά και την καρδιά και ίσως τον εγκέφαλο. 

Μπορεί να μην έχει εμφανή συμπτώματα (ασυμπτωματικοί) ή να προκαλεί ήπια συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά του κρυολογήματος, κοινής γρίπης, μπορεί, όμως, να προκαλεί και ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα υγείας ή και θάνατο, κυρίως σε ηλικιωμένους και άτομα με άλλα προϋπάρχοντα σοβαρά προβλήματα υγείας (υποκείμενα νοσήματα), καθώς και καπνιστές. Προκαταρκτικά επιστημονικά δεδομένα από έρευνες στην Κίνα που βασίσθηκαν στη μόλυνση από τον κορονοιό στη επαρχία Wuhan έδειξαν ότι οι ασθενείς που είχαν σοβαρή μόλυνση ή που απεβίωσαν από τον κορονοιό ήταν κατά βάση μεγάλης ηλικίας (άνω των 80), ή και είχαν άλλες συν-νοσηρότητες όπως υπέρταση σε ποσοστό (30-50%), σακχαρώδη διαβήτη (20-25%), στεφανιαία νόσο (10- 20%) και διαταραχές πηκτικότητας του αίματος κυρίως (αυξημένα D-dimer). 

Επίσης ιδιαίτερα ευπαθείς είναι όσο έχουν καρκίνο, ιδιαίτερα του πνεύμονα.

Σύμφωνα με επεξεργασία των στοιχείων των 72.345 ατόμων που νόσησαν στην Κίνα: – το 81% των περιπτώσεων περιγράφηκε ως ήπια ασθένεια (δηλαδή όχι πνευμονία ή ήπια πνευμονία), – το 14% των περιπτώσεων ήταν σοβαρά (π.χ. δύσπνοια, αναπνευστική συχνότητα ≥30 / λεπτό, κορεσμός οξυγόνου στο αίμα ≤93%, μερική πίεση του αρτηριακού οξυγόνου προς κλάσμα της αναλογίας εισπνεόμενου οξυγόνου <300 και / ή διήθηση πνευμόνων> 50% εντός 24 έως 48 ώρες) και – το 5% ήταν σε κρίσιμη κατάσταση (π.χ. αναπνευστική ανεπάρκεια, σηπτικό σοκ και / ή δυσλειτουργία ή αποτυχία πολλαπλών οργάνων). Άλλες μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με πολλαπλές συννοσηρότητες είναι επιρρεπείς σε σοβαρή λοίμωξη και μπορεί επίσης να παρουσιάσουν οξεία νεφρική βλάβη και χαρακτηριστικά του ARDS.

Μεταξύ 16 και 30 Ιανουαρίου 2020, ο αριθμός των ατόμων που μολύνθηκαν από έναν μεμονωμένο φορέα του ιού στην Κίνα ερευνητές ανέφεραν ότι μειώθηκε σε περίπου 1,05, ενώ τα δεδομένα από άλλες πόλεις που έχουν εφαρμόσει μέτρα lockdown υπολόγισαν περίπου 37% λιγότερες περιπτώσεις σε σύγκριση με πόλεις χωρίς έγκαιρα μέτρα. 

H εφαρμογή μέτρων ελέγχου μια εβδομάδα νωρίτερα θα μπορούσε να είχε αποτρέψει περίπου το 67% όλων των κινεζικών περιπτώσεων σύμφωνα με ένα μοντέλο προσομοίωσης από το Πανεπιστήμιο του Southampton του Ηνωμένου Βασιλείου.

Αν και οι δύο ιοί, SARS-CoV και SARS-CoV-2, μοιράζονται μια παρόμοια αλληλουχία αμινοξέων σε ποσοστό 76,5% και χρησιμοποιούν παρόμοιους υποδοχείς ως τρόπο εισόδου σε υγιή κύτταρα, λόγω διαφορών παραγόντων φαίνεται ότι ο SARS-CoV-2 έχει μεγαλύτερη πιθανότητα και ικανότητα να “γαντζωθεί” στα κύτταρα του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 

– HIV/AIDS

Ο λεντιϊός (lentivirus) των μακάκων έχει γίνει ο ιός του HIV/AIDS. 

Ο HIV είναι μέλος μιας ομάδας ιών που είναι γνωστοί ως ρετροϊοί. 

Η μόλυνση από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας και το σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (HIV / AIDS) προκάλεσε το θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων, μέσω ανάπτυξης κοινών λοιμώξεων και όγκων που είναι σπάνιοι σε άτομα με κανονική ανοσολογική λειτουργία. 

Από την στιγμή που εντοπίστηκε το AIDS (αρχές της δεκαετίας ’80) μέχρι το 2018, η ασθένεια προκάλεσε περίπου 32 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως. 

Όμως, το 2018 με τον ιό HIV ζούσαν περίπου 37,9 εκατομμύρια άνθρωποι – από τους οποίους τα 20.000.000 στην ανατολική και νότια Αφρική. 

Το HIV / AIDS αντιμετωπίζεται, επίσης, ως πανδημία. 

Κάπου 75.000.000 άνθρωποι προσβλήθηκαν από τον HIV από τον εντοπισμό του ιού (τέλη 1980) μέχρι σήμερα. 

Πρόσβαση σε φαρμακευτική αγωγή είχαν 21.000.000 έως 25.500.000 άνθρωποι. 

Η πρόληψη αλλά και η πρόσβαση σε θεραπευτική αγωγή σώζει πλέον εκατομμύρια ζωές:

– Σήμερα 62% των ενήλικων και 54% των παιδιών με τον HIV που λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) σε όλη τη ζωής τους ζουν σε χώρες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα. 

To 82% των εγκύων και των γυναικών που θηλάζουν λαμβάνουν θεραπεία ενώ έχουν μολυνθεί από τον HIV, κάτι που προστατεύει την υγεία τους και διασφαλίζει την αποτροπή του ιού στα μωρά. 

Παρόλα αυτά πολλά άτομα δεν έχουν ακόμα πρόσβαση τόσο σε έλεγχο HIV όσο και σε θεραπεία και φροντίδα. 

Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. οι στόχοι που είχαν τεθεί για το 2020 δεν έχει επιτευχθεί. Το 2018 καταγράφηκαν 1.700.000 νέες μολύνσεις και έχασαν τη ζωή τους 770.000 άνθρωποι.

– Ιογενείς αιμορραγικοί πυρετοί (Viral hemorrhagic fevers)

Οι ιογενείς αιμορραγικοί πυρετοί όπως ο Ebola, ο πυρετός Lassa, ο πυρετός της Κοιλάδας Rift, η ασθένεια του ιού Marburg και ο Βολιβιανός αιμορραγικός πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικές και θανατηφόρες ασθένειες, με δυνατότητα, θεωρητικά, να μετατραπούν σε πανδημίες, αν και σήμερα φαίνεται ότι ότι είναι μικρή η πιθανότητα, λόγω του τρόπου μετάδοσης και του χρόνου ζωής τους. 

Ο σύντομος χρόνος μεταξύ ενός φορέα που γίνεται μολυσματικός και εμφάνισης των συμπτωμάτων επιτρέπει στους γιατρούς να απομονώσουν γρήγορα τους φορείς και να τους εμποδίσουν να μεταφέρουν το παθογόνο σε άλλα άτομα. 

Η εξέλιξη των ιών παρακολουθείται, όμως, γιατί θα μπορούσαν να εμφανιστούν γενετικές μεταλλάξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να αυξήσουν τις δυνατότητές τους για πρόκληση γενικευμένης βλάβης.

Η νόσος του ιού Έμπολα (EVD), παλαιότερα γνωστή ως αιμορραγικός πυρετός του Έμπολα, είναι μια σοβαρή, συχνά θανατηφόρα ασθένεια που προσβάλλει τον άνθρωπο και άλλα είδη. 

Πρωτοεμφανίστηκε στον άνθρωπο το 1976 στην Κεντρική Αφρική, στο Ν. Σουδάν, σε χωριό κοντά σε τροπικό δάσος. 

Ο ιός μεταδίδεται σε άτομα από άγρια ζώα (όπως ένα είδος νυχτερίδας, porcupines, χιμπατζήδες, γορίλες, πιθήκους, αντιλόπες του δάσους κ.ά.) άρρωστα ή νεκρά στο τροπικό δάσος. 

Στη συνέχεια εξαπλώνεται μέσω ανθρώπινων επαφών στον ανθρώπινο πληθυσμό, μέσω άμεσης επαφής με αίμα, εκκρίσεις, όργανα ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ατόμων, και από επιφάνειες και υλικά (π.χ. κλινοσκεπάσματα, ρούχα) μολυσμένα με αυτά τα υγρά. 

Το μέσο ποσοστό θνησιμότητας περιστατικών Έμπολα είναι περίπου 50%. Τα ποσοστά θνησιμότητας περιστατικών κυμαίνονταν από 25% έως 90% σε προηγούμενα κρούσματα.

Η επιδημία του 2014–2016 στη Δυτική Αφρική ήταν η μεγαλύτερη και πιο περίπλοκη εστία του Έμπολα από τότε που ο ιός ανακαλύφθηκε. 

Υπήρχαν περισσότερες περιπτώσεις και θάνατοι σε αυτό το ξέσπασμα από ό, σε όλες τις άλλες εκδηλώσεις της πανδημίας μαζί. 

Εξαπλώθηκε, επίσης, μεταξύ χωρών, ξεκινώντας από τη Γουινέα και μετά διασχίζοντας τα σύνορα στη Σιέρα Λεόνε και τη Λιβερία. 

Την περίοδο αυτή καταγράφηκαν 14.124 περιπτώσεις στην Σιέρα Λεόνε, με θανατηφόρα κατάληξη για 3.956 (ποσοστό θνησιμότητας 28%), 10.675 στη Λιβερία, με θανατηφόρα κατάληξη για 4809 (θνησιμότητα 45%), και στη Γουινέα 3.811 και 2543 (θνησιμότητα 67%). 

O Έμπολα έχει αφήσει πίσω του μερικές χιλιάδες νεκρούς και πολλές χιλιάδες ορφανά παιδιά.

– Γαστρεντερίτιδα

Το 2015, η γαστρεντερίτιδα από τον ροταϊό ήταν η αιτία θανάτου 118.000 έως 183.000 παιδιών κάτω των 5 χρόνων. 

Αν και το 95% των παιδιών περνάει ένα τουλάχιστον επεισόδιο μέχρι την ηλικία αυτή, τα παιδιά που πεθαίνουν δεν έχουν συνήθως πρόσβαση σε καθαρό νερό, αποχέτευση, και υπηρεσίες υγείας και αυτός είναι ο βασικός λόγος που πεθαίνουν. 

Οι συνθήκες ζωής είναι, επίσης, η κύρια αιτία θανάτου ετησίως 228.000 έως 532.000 παιδιών κάτω των 5 χρόνων από πνευμονιοκοκκική πνευμονία, που προκαλείται από πνευμονόκοκκος.

– Ιοί Flaviviridae

Προκαλούν ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, ο κίτρινος πυρετός, η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα, οι ιοί του Δυτικού Νείλου, ο Zika (ZIKV).

Ο κίτρινος πυρετός είναι σήμερα ενδημική νόσος και έχει θεωρηθεί σοβαρή απειλή για την δημόσια υγεία σε 34 χώρες στην Αφρική και στην Κεντρική και Νότια Αμερική. Η Αφρική συγκεντρώνει τις περισσότερες περιπτώσεις, ετησίως 170.000 σοβαρά νοσούντες από κίτρινο πυρετό και 60.000 θανάτους.

Ο ιός Zika εμφανίστηκε το 2015-2016 με 1.500.000 καταγεγραμμένες περιπτώσεις μόλυνσης σε πολλές από τις χώρες της αμερικάνικης ηπείρου. Ο ιός, που διαδίδεται από κουνούπια, απομονώθηκε για πρώτη φορά στο δάσος Ziika της Ουγκάντα (1947). 

Την δεκαετία του 1950, περιορίζονταν σε μια στενή ζώνη του Ισημερινού από την Αφρική προς την Ασία. 

Από το 2007 έως το 2016, ο ιός εξαπλώθηκε προς την Αμερική, οδηγώντας στην επιδημία του 2015-2016. Ο ΠΟΥ προειδοποίησε ότι αν δεν ελεγχθεί η εξάπλωση του Ζika μπορεί να μετατραπεί σε πανδημία.

Σύντομη παρουσίαση μερικών από τις πιο σοβαρές επιδημίες που εμφανίστηκαν στην ανθρώπινη ιστορία

Ακόμα και μεγαλύτερης έκτασης και πιο σοβαρές επιδημίες και πανδημίες σε σύγκριση με την πανδημία του κοροναϊού COVID-19 έχουν συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν.

Οι διαφορετικές μορφές των ιών των γρίπης

Το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη, που προκαλείται από μόλυνση από ιό του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, επηρεάζει τη μύτη, το λαιμό, το λάρυγγα και μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, δύσπνοια, ενώ σε άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας μπορεί να προκαλέσει πνευμονία ή και να οδηγήσει σε μοιραία κατάληξη. 

Η ασθένεια μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα, 2-3 μέρες από την έκθεση στον ιό. 

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ “σε έναν κόσμο που συνδέεται, η επόμενη πανδημία γρίπης δεν είναι αν, αλλά πότε θα συμβεί”. 

Στην Global Influenza Strategy 2019-2030 προειδοποιούσε ότι σύμφωνα με πολλούς ειδικούς “μια τέτοια πανδημία γρίπης θα είναι το πιο καταστροφικό υγειονομικό πρόβλημα με συνέπειες που πάνε πολύ πέρα από την υγεία”. Όμως ο ιός της κοινής γρίπης Influenza είναι πολύ διαφορετικός από τον SARS-CoV2, που προκαλεί την πανδημία COVID-19. Ο νέος κοροναϊός SARS-CoV2 δεν ξέρουμε πώς συμπεριφέρεται γιατί πέρασε στον ανθρώπινο οργανισμό πρόσφατα. 

O ιός της γρίπης, όμως, είναι γύρω μας εδώ και πάνω από 2-2.500 χρόνια, ενώ αναφορές υπάρχουν και από τον Ιπποκράτη.

 Από το 1404 μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα έχουν καταγραφεί 31 επιδημίες γρίπης , περιλαμβανομένων 8 μεγάλης κλίμακας πανδημίες.

Τον 20ο αιώνα εμφανίστηκαν 3 μεγάλες επιδημίες, με πιο θανατηφόρα αυτή του 1918-1920 (“ισπανική γρίπη”). 

Υπάρχουν σήμερα 4 γνωστοί τύποι influenza: A, B, C και D και πολλοί υποτύποι. 

Έχουν αναπτυχθεί εμβόλια, ενώ έχει αναπτυχθεί σε κάποιο βαθμό ανοσία τουλάχιστον για τις πιο ακίνδυνες μορφές. 

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η γρίπη “είναι μια σοβαρή παγκόσμια υγειονομική απειλή και έχει επιπτώσεις σε όλες τις χώρες”: κάθε χρόνο πάνω από 1 δις άτομα προσβάλλονται από γρίπη, από αυτές κάπου 3-5.000.000 είναι σοβαρές περιπτώσεις, ενώ οι σχετιζόμενοι με αναπνευστικά ζητήματα θάνατοι από γρίπη υπολογίζονται σε 290.000-650.000 σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Εκτιμάται ότι η θνησιμότητα από την κοινή γρίπη είναι κοντά στο 0.1%. Στην Ευρώπη πεθαίνουν κάθε χρόνο περίπου 60.000 άτομα από τον ιό της γρίπης. 

Στις ΗΠΑ ασθενεί το 5–20% του πληθυσμού, περίπου 200.000 χρειάζονται νοσοκομειακή περίθαλψη, ενώ πεθαίνουν 36.000 άτομα κάθε χρόνο.

Ένα επικίνδυνο, επίσης, στέλεχος παθογόνου κοροναϊού είναι αυτό του Η5Ν1 (που προκαλεί την γρίπη των πτηνών), υποκατηγορία του ιού γρίπης τύπου Α. 

Υπάρχουν πολλοί τύπου παρόμοιων ιών που περιγράφονται με συνδυασμό γραμμάτων Η και Ν με αριθμούς δίπλα τους (από H1 μέχρι H18) και (από N1 μέχρι N11) που υποδηλώνουν διαφορετικά υποστελέχη αυτής της κατηγορίας ιών γρίπης τύπου Α, όπως ο Η7Ν9 που για πρώτη φορά εντοπίστηκε σε ανθρώπους ή άλλα άτομα το 2013 στην Κίνα. 

Από τότε έχουν παρατηρηθεί μολύνσεις και σε πτηνά και σε ανθρώπους. 

Η ασθένεια προκαλεί σοβαρή ανησυχία αφού στις περισσότερες περιπτώσεις οι άνθρωποι που έχουν επιμολυνθεί ασθενούν βαρέως. 

Οι περισσότεροι ασθενείς είχαν έρθει σε επαφή με πουλερικά ή με πιθανόν μολυσμένα περιβάλλοντα, ειδικά σε αγορές που πουλάνε ζωντανά ζώα. 

Ο ιός δεν φαίνεται να μεταφέρεται – τουλάχιστον προς το παρόν – από άνθρωπο σε άνθρωπο μια και μέχρι τώρα μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν έχει αναφερθεί.

Κάποιοι από αυτούς τους ιούς υπάρχουν μόνο σε πληθυσμούς πουλιών (enzootic), ειδικά στην Ν.Α. Ασία, ενώ μια εξέλιξή του είναι ιός που επηρεάζει πολλά είδη ζώων (epizootic ή panzootic) και έχει προκαλέσει το θάνατο δεκάδων εκατομμυρίων πουλιών ή προβλήματα στο πέταγμα εκατοντάδων εκατομμυρίων πουλιών. 

Στις 13 Νοεμβρίου 2009 ο ΠΟΥ διακήρυξε ότι “στις 8/11/2009 σε παγκόσμιο επίπεδο 206 χώρες, περιοχές και κοινότητας είχαν αναφέρει 503.636 επιβεβαιωμένες περιπτώσεις της πανδεμικής γρίπης τύπου Η1Ν1 που είχαν οδηγήσει σε 6.250 θανάτους”.

– Ισπανική γρίπη 1918 -1920

Σε ένα άλλο περιβάλλον και μια άλλη εποχή η λεγόμενη “ισπανική γρίπη” (ονομάστηκε έτσι επειδή οι πρώτες αναφορές για την πανδημία προήλθαν από τον τύπο της Ισπανίας, η οποία δεν συμμετείχε στον πόλεμο, όταν ο τύπος των εμπόλεμων χωρών λογοκρίνονταν) εξόντωσε 21.640.000 ανθρώπους ή – κατά άλλες εκτιμήσεις – μέχρι και 50-100.000.000 ανθρώπους. 

Η ασθένεια εκδηλώθηκε το 1918 μέσα στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα πρώτα κρούσματα εκδηλώθηκαν στη Γαλλία, τον Απρίλιο του 1918, ανάμεσα στα βρετανικά στρατεύματα που στάθμευαν στη Ρουέν και στο Βιμερέ και η ασθένεια μεταδόθηκε μέσω των στρατευμάτων που μετακινούνταν από την μία περιοχή στην άλλη. 

Τον Μάιο επεκτάθηκε σε όλη τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Μεγάλη Βρετανία (220.000 θάνατοι) και τις Ηνωμένες Πολιτείες (550.000 θάνατοι). Στη Γερμανία, εισήλθε με τους αιχμαλώτους που είχε συλλάβει και προκάλεσε 160.000 θύματα. 

Τον Ιούνιο η πανδημία έφτασε στις Ινδίες (5.000.000 θάνατοι), τον Ιούλιο στη Νέα Ζηλανδία και τον Αύγουστο στη Νότιο Αφρική. 

Στην Ιαπωνία είχε 250.000 θύματα. Φαίνεται ότι και αυτός ο ιός προήλθε από την Άπω Ανατολή, μεταπήδησε από τα πτηνά στον άνθρωπο και στη συνέχεια άρχισε να μεταδίδεται μεταξύ των των ανθρώπων. 

Σύμφωνα με τις περιγραφές της εποχής “ο θάνατος επερχόταν από οξύ φλεγμονώδες πνευμονικό οίδημα, αιμορραγική πνευμονίτιδα ή πνευμονία με οξύ αιμορραγικό οίδημα”. 

Δεν έχει, πάντως, μελετηθεί σοβαρά κατά πόσο και σε τι έκταση συνέβαλε ο πόλεμος και η χρήση χημικών όπλων στα πεδία μαχών στη σοβαρότητα των επιπτώσεων του συγκεκριμένου στελέχους της γρίπης.

– Πανώλη, Μαύρη Πανώλη του Μεσαίωνα (“Μαύρος Θάνατος” / Black Death, Great Bubonic Plague, The Plague) και Βουβωνική πανώλη

Οι τρομακτικές συνέπειες της “μαύρης πανώλης του Μεσαίωνα” (αιμορραγική) αποτυπώθηκαν σε πολλά έργα, μεταξύ άλλων και σε λογοτεχνικά (για παράδειγμα το “Δεκαήμερο, του Βοκάκιου”) και εικαστικά. Σήμερα θεωρείται ότι η συγκεκριμένη, η κορύφωση της οποίας ήταν μεταξύ 1347-1351, ήταν το δεύτερο κύμα πανώλης. 

Προκλήθηκε από ένα βακτήριο, το Yersinia pestis, που υπάρχει κυρίως στα ποντίκια. Υποστηρίζεται ότι ξεκίνησε από την Κίνα και διαδόθηκε σε άλλες περιοχές μέσω των δρόμων του μεταξιού ή πλοίων. 

Η εξάπλωση της επιδημίας είχε ως αποτέλεσμα 75-125.000.000 νεκρούς. Χάθηκε ο μισός πληθυσμό της Ασίας και το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης, όταν ο συνολικός πληθυσμός του πλανήτη ανέρχονταν τότε σε μόλις 450.000.000. 

Είναι η πιο γνωστή από 3 τουλάχιστον κύματα πανώλης.

Το πρώτο κύμα πανώλης (μάλλον βουβωνική) εμφανίστηκε τον από το 542 έως το 747-748, (η “πανώλη του Ιουστιανού / the Plague of Justinian”) που σύμφωνα με ιστορικούς της εποχής εξόντωσε το 40% του πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης, ενώ επεκτάθηκε σε όλη την Ευρώπη και έπληξε πολλά λιμάνια της Μεσογείου λόγω των πλοίων που την μετέφεραν. Συνολικά, εκτιμάται ότι εξόντωσε 20-100.000.000 ανθρώπους, στην Ευρώπη, το 50% του πληθυσμού της τότε, μέχρι το 750 μ.Χ οπότε εξαφανίστηκε. 

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι επηρέασε και την εξέλιξη της ιστορίας. Σύμφωνα με ιστορικούς της εποχής, όπως ο Προκόπιος, αλλά και μετέπειτα έρευνες, περιγράφουν ότι το 537-538 συνέβησαν ακραία καιρικά φαινόμενα (βραχυπρόθεσμη ψύξη κ.ά.) που φαίνεται ότι οδήγησαν σε μεγάλες καταστροφές και λιμούς. 

Μια από τις υποθέσεις που γίνονται είναι ότι η απότομη πτώση της θερμοκρασίας ώθησε ποντίκια φορείς της πανώλης να μεταναστεύουν από περιοχές της Ανατολικής Αφρικής στις εκβολές του Νείλου γύρω στο 540 μ.Χ. και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη. Άλλοι ερευνητές προτείνουν όμως εναλλακτικά σενάρια

Το 3ο κύμα πανώλης εμφανίστηκε σε “δόσεις” από το 1360 έως τις αρχές του 19ου αιώνα. Στην Αγγλία (1360-1363) εξόντωσε το 20% του πληθυσμού του Λονδίνου, ενώ το 1369 ένα επιπλέον 10-15%. 

Το 16ο αιώνα εμφανίστηκε σε περιοχές της Ισπανίας και των Καναρίων με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους πάνω από 150.000 άνθρωποι. 

Τον 17ο αιώνα κύματα “μεγάλης πανώλης” έπληξαν τη Σεβίλλη (1647-1652) και την Ισπανία με αποτέλεσμα να χαθούν 500.000 άνθρωποι, το 8% του τότε πληθυσμού της Ισπανίας. 

Στο Λονδίνο η νέα επιδημία πανώλης (1665-1666) σκότωνε πάνω από 6.000 άτομα την εβδομάδα. Στην διάρκεια του 17ου αιώνα, η Γαλλία είδε να πεθαίνουν 2.000.000 άτομα, οι 750.000 από αυτούς μέσα σε 4 χρόνια (1628-1632).

Επίσης, πολύνεκρη ήταν η εμφάνιση της πανώλης στη Νάπολη (1656), στην Μάλτα (1675-1676), στη Βιέννη (1679), στην Μασσαλία (1720-1722), στην Α. Ευρώπη (1738), στην Περσία (1772). Στη Ρωσία (1770-1772) το μεγάλο κύμα πανώλης που ξεκίνησε από τα πεδία μαζών του Ρωσο-Τουρκικού πολέμου εξόντωσε 50-100.000 ανθρώπους στην Μόσχα (το 1/3 έως 1/6 του πληθυσμού της). 

Από τον 19ο αιώνα έχει εμφανιστεί σποραδικά μόνο εκτός Ευρώπης, στην Αίγυπτο ή στην Μ. Ανατολή, ενώ σοβαρή επιδημία πανώλης εμφανίστηκε στην Γιουνάν της Κίνας στα μέσα του 19ου αιώνα, που εξαπλώθηκε στην Ινδία, την Αυστραλία, την Αμερική και την Ν. Αφρική, οπότε μεταφέρθηκε και στα τρωκτικά αυτών των περιοχών. 

Σήμερα καταγράφονται μερικές χιλιάδες κρούσματα (2188 το 2003) στην Αφρική.

– Λέπρα

Προσβάλλει μόνο τον άνθρωπο αν και προέρχεται από ένα βακτήριο (mycobacterium leprae) που υπάρχει στα νεροβούβαλα. 

Αν και ήταν διαδεδομένη σε κάποιες περιοχές, στην Ευρώπη μεταδόθηκε κατά τον 11ο αιώνα. 

Οδήγησε σε μαζική απομόνωση πληθυσμών και στιγματισμό, ο οποίος έχει περάσει ακόμα και στην σύγχρονη στην γλώσσα “τον αποφεύγουν σαν λεπρό”, αν και σήμερα γνωρίζουμε ότι το 95% του πληθυσμού έχει φυσική ανοσία και η ασθένεια δεν μεταδίδεται τόσο εύκολα ακόμα και μέσα στην ίδια οικογένεια. 

Μάλιστα σε ορισμένες χώρες τον 12ο αιώνα υιοθετήθηκαν κανόνες που προέβλεπαν τη θανάτωση των λεπρών (σύμφωνα με απόφαση της Γ’ Συνόδου του Λατερανού” της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, το 1179, στον Καθεδρικό Ναό της Ρώμης υπό τον Πάπα Αλέξανδρο Γ’, με 302 συμμετέχοντες επισκόπους). 

Ο λεπρός οδηγούνταν σε έναν ανοικτό λάκκο, ένας παπάς διάβαζε τη νεκρώσιμη ακολουθία και στην συνέχεια θάβονταν ζωντανός. 

Η Ιερά Εξέταση τους βασάνιζε, απαγορεύονταν να κυκλοφορούν στο δρόμο, ενώ αποκλείονταν από κάθε κοινωνική εκδήλωση, ακόμα και ταφή σε νεκροταφείο. 

Σε άλλες περιοχές απομονώνονταν ή έπρεπε να φοράνε κουδούνια για να προειδοποιούν τον κόσμο να απομακρύνεται έγκαιρα από κοντά τους. 

Στην Ελλάδα, μεταφέρονταν στην Σπιναλόγκα, “το νησί των λεπρών” (1903-1957). 

Παρόλο ότι σήμερα τα κρούσματα έχουν εξαλειφθεί σε πολλές περιοχές του κόσμου και υπάρχει κατάλληλη θεραπεία, η λέπρα (η “νόσος του Χάνσεν” που ανακάλυψε τη θεραπεία της”) εξακολουθεί να ταλαιπωρεί χιλιάδες ανθρώπους στη Νοτιο-ανατολική Ασία και κυρίως την Ινδία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική: 763.000 άνθρωποι νόσησαν το 2001, ενώ το 2005 ο αριθμός τους μειώθηκε, αλλά ακόμα ο αριθμός τους είναι σημαντικός (κάπου 300.000).

– Τύφος

Είναι ένα σύνολο μολυσματικών ασθενειών που κυρίως εμφανίστηκε μεταξύ των στρατευμάτων σε πολέμους, σε πλοία και φυλακές, γι’ αυτό ονομάστηκε και “πυρετός των στρατοπέδων” /”camp fever” ή “πυρετός των πλοίων” /”ship fever”. 

Στον Αγγλικό Εμφύλιο Πόλεμο (1642–1651), στον Τριακονταετή πόλεμο (1618 – 1648), στους Ναπολεόντειους πολέμους (1803–1815), στον Αμερικάνικο Εμφύλιο καθώς και στον Α’ Παγκόσμιο και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Οι πρώτες μεγάλες απώλειες ήταν μεταξύ των ισπανικών στρατευμάτων στην Γρανάδα το 1489 που μάχονταν εναντίον των Αράβων (20.000 θάνατοι από τύφο). 

Έπαιξε ρόλο και σε ποσοστό θανάτων στην διάρκεια του Μεγάλου Λιμού της Ιρλανδίας / An Drochsaol (1846-1849), είχε όμως εμφανιστεί και το 1816-1819 και τη δεκαετία του 1830. Στη Β. Αμερική σκότωσε 20.000 άτομα το 1847, κυρίως Ιρλανδούς μετανάστες που ζούσαν σε κακές συνθήκες μέσα στα πλοία που τους μετέφεραν από την Ιρλανδία στη Β. Αμερική, στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τον Μεγάλο Λιμό στη χώρα τους. 

Τα πλοία αυτά ήταν κατάμεστα από μετανάστες που είχαν στην διάθεσή τους ελάχιστο φαγητό και νερό και πολλοί πέθαιναν στην διάρκεια του ταξιδιού διασχίζοντας τον Ατλαντικό ή/και μετέφεραν την ασθένεια πρώτα στον Καναδά και από εκεί στις ΗΠΑ. Πολλές επιδημίες ξέσπασαν σε διάφορες περιοχές στις ΗΠΑ το 1837, το 1865 και το 1873.

Ο τύφος επηρέασε τις πολεμικές εξελίξεις σε πολλές περιπτώσεις: το 1528 τα γαλλικά στρατεύματα αποδεκατίστηκαν στην Ιταλία (18.000 θάνατοι) από τον τύφο, ενώ το 1542 πάνω από 30.000 στρατιώτες πέθαναν από τύφο στην διάρκεια των πολέμων στα Βαλκάνια ενάντια στους Οθωμανούς. 

Στον τριακονταετή πόλεμο (1618-1648) πάνω από 8.00

0.000 Γερμανοί στρατιώτες πέθαναν από τύφο και βουβωνική πανώλη. Φαίνεται ότι ο τύφος εξόντωσε σε μεγάλο ποσοστό τον μεγάλο στρατό του Ναπολέοντα κατά την εκστρατεία του στη Ρωσία το 1812. 

Από τον στρατό των 500.000 που συγκρότησε το 1813, οι 219.000 φαίνεται ότι πέθαναν από τύφο. Από το 1500 έως το 1914 πέθαναν περισσότεροι στρατιώτες από τύφο παρά από πολεμικές μάχες. Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο πέθαναν από τύφο 150.000 στρατιώτες στα Βαλκάνια. 

Από το 1918 μέχρι το 1922 πέθαναν περίπου 3.000.000 Ρώσοι από τύφο. Πολλοί Ρώσοι στρατιώτες κρατούμενοι σε στρατόπεδα των Ναζί πέθαναν, επίσης, από τύφο.

– Φυματίωση

Προκαλείται από το βακτηρίδιο Mycobacterium tuberculosis. 

Οι άσχημες συνθήκες ζωής, η κακή διατροφή, η υπερβολική κούραση παίζουν σημαντικό ρόλο στην ασθένεια. 

Η φυματίωση υπήρχε πάνω από 9.000 χρόνια αλλά μόνο στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα έγινε μια ασθένεια που σκότωνε μαζικά. Στις βιομηχανικές χώρες εξαιτίας του μεγάλου πλήθους ανθρώπων και της κακής υγιεινής στα αστικά και βιομηχανικά κέντρα προκλήθηκε μαζική διάδοση της ασθένειας μεταξύ των εργαζόμενων τάξεων. 

Η φυματίωση σκότωνε έναν στους πέντε Ευρωπαίους τον 19ο αιώνα. Εκτιμάται ότι 4.000.000 άνθρωποι πέθαναν στην Αγγλία και την Ουαλία μεταξύ 1851 και 1910, από τους οποίους 3/4 από φυματίωση των πνευμόνων. 

Η αρρώστια αυτή ήταν κάποτε η κύρια αιτία θανάτου στις ΗΠΑ. 

Σήμερα αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με αντιβιοτικά. Η φυματίωση προσβάλει κυρίως τους πνεύμονες αλλά και τα νεφρά, τη σπονδυλική στήλη και τον εγκέφαλο. 

Μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού έχει προσβληθεί ή μπορεί να προσβληθεί από βακτηρίδια φυματίωσης. Παγκοσμίως, 8.000.000 άνθρωποι αναπτύσσουν ενεργό φυματίωση και σχεδόν 2 εκατομμύρια πεθαίνουν κάθε χρόνο.

Μάλιστα η φυματίωση επηρέασε σε σημαντικό βαθμό την τέχνη όχι μόνο την υγεία και τη ζωή των καλλιτεχνών, αλλά και τα (ζωγραφικά) θέματά τους τον 19ο και 20ο αιώνα, τα μοντέλα είναι συχνά μορφές της φυματίωσης, ενώ και το κίνημα του ρομαντισμού στην ποίηση συνδέθηκε με τις μεγάλες επιπτώσεις της φυματίωσης. 

Τα χλωμά, αδύνατα σώματα και πρόσωπα φαίνεται να αποτέλεσαν και πρότυπα την εποχή εκείνη που επηρέασε και την τέχνη, ιδιαίτερα τη ζωγραφική, την ποίηση (Λόρδος Βύρων, Edgar Alan Poe, John Keats κ.ά.) και τη λογοτεχνία (π.χ Αλέξανδρος Δουμάς, “Η κυρία με τις Καμέλιες”, Thomas Mann “The Magic Mountain”), τη μουσική αλλά και τα ερωτικά πρότυπα.

– Μαλάρια

Μεταδίδεται από μολυσμένα κουνούπια που ενδημούν σε βρώμικα νερά. 

Το 2018 εκτιμάται ότι υπήρχαν 228.000.000 περιπτώσεις ανθρώπων με μαλάρια παγκοσμίως και 405.000 θάνατοι από την αρρώστια. 

Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 χρόνων είναι πιο ευάλωτα απέναντι στην ασθένεια, ενώ αποτελούν το 67% (272.000) των ατόμων που χάνουν τη μάχη με την ασθένεια. 

Εκτεθειμένοι στην μαλάρια είναι επίσης – αν βρεθούν σε άσχημες συνθήκες διαβίωσης – είναι, επίσης, οι έγκυες, ασθενείς HIV/AIDS, πρόσφυγες και μετακινούμενοι πληθυσμοί καθώς και ταξιδιώτες. 

Η Αφρική είναι η ήπειρος που υποφέρει δυσανάλογα από τη μαλάρια, αφού το 93% των ασθενών βρίσκονταν σε κάποια αφρικανική χώρα, ενώ το 94% των θανάτων αφορούσε Αφρικανούς. 

Οι μισές περιπτώσεις είναι σε 6 χώρες της Αφρικής: Νιγηρία (25%), Δημοκρατία του Κογκό (12%), Ουγκάντα (5%), Ακτή Ελεφαντοστού, Μοζαμβίκη και Νίγηρας από 4% κάθε μία. 

Η μαλάρια ήταν κάποτε κοινή ασθένεια στην Ευρώπη και στη Β. Αμερική αλλά σήμερα έχει εξαφανιστεί. 

Υπολογίζεται ότι θα αρκούσε η βελτίωση των συνθηκών ζωής και της κατάστασης του περιβάλλοντος καθώς και η πρόσβαση σε θεραπευτική αγωγή για να ελαχιστοποιηθούν οι θάνατοι από μαλάρια. 

Το 2018 διατέθηκαν για τον έλεγχο και περιορισμό της ασθένειας 2.7 δις το 2018. Στις ΗΠΑ τα 1000-1300 περιστατικά που καταγράφονται είναι κυρίως μεταξύ τουριστών και μεταναστών από περιοχές με υψηλά ποσοστά κινδύνου μόλυνσης. 

Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι η μαλάρια και άλλες επιδημίες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξασθένηση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

– Χολέρα

Η χολέρα φάνηκε να διαδέχεται τις μεγάλες επιδημίες πανώλης. 

Αν και χαρακτηρίστηκε ως πανδημία το 2010, σπάνια εμφανίζεται στον αναπτυγμένο κόσμο, κυρίως εμφανίζεται από καιρό σε καιρό στην Ν. Α. Ασία και στην Αφρική. 

Προκαλείται από ένα βακτήριο που μεταφέρεται μέσα από μολυσμένο νερό και τρόφιμα, αποτέλεσμα συνήθως φτώχειας ή πολέμου κι έλλειψης συστημάτων καθαρού νερού και ασφαλούς τροφής. Επηρεάζει κάθε χρόνο 1.3– 4.000.000 ανθρώπους παγκοσμίως και οδηγεί στο θάνατο 21.800 έως 140.000 ανθρώπους. 

Έχει πρωτο-αναφερθεί επιδημία χολέρας στην Ινδία τον 5ο αιώνα π.Χ. 

Η Ασιατική χολέρα (1817–1824) ήταν η πρώτη από μια σειρά επιδημιών χολέρας που εξαπλώθηκαν στην Ασία και την Ευρώπη τον 19ο και τον 20ο αιώνα. 

Ξεκίνησε από το Δέλτα του ποταμού Γάγγη και απλώθηκε από την Καλκούτα στην Ιαπωνία, την Κίνα, την Νοτιο-Ανατολική Ασία, την Αφρική και τη Μεσόγειο. 

Στην Ινδία υπολογίζεται ότι προκάλεσε το θάνατο 1- 8.000.000 ατόμων. Προκάλεσε το ενδιαφέρον ευρωπαϊκών χωρών όταν άρχισαν να πεθαίνουν Βρετανοί στρατιώτες. 

Έχουν καταγραφεί 6 ή 7 μεγάλα κύματα χολέρας τα τελευταία 200 χρόνια που προκάλεσαν εκατομμύρια θανάτους. 

Από το 1817 μέχρι το 1917 υπολογίζεται ότι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της χολέρας από 2 έως 38.000.000 άτομα, ενώ μόνο στην Ρωσία κάπου 2.000.000. 

Το 1991 στο Περού σκότωσε 10.000 άτομα. 

Το 2010 πέθαναν από χολέρα 250 άτομα σ

την Ταϊτή 10 μήνες μετά τον σεισμό που σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους. 

Η τελευταία πρόσφατη εμφάνισή της χολέρας ήταν στην Υεμένη το 2016-2018. 

Από όλα τα είδη μόνο ο άνθρωπος φαίνεται να προσβάλλεται από χολέρα. Τα παιδιά είναι συνήθως πιο ευάλωτα. 

Η θνησιμότητα μεταξύ όσων προσβάλλονται είναι μικρότερη του 5% αλλά μπορεί να φτάσει και στο 50% αν δεν υπάρχει πρόσβαση των ασθενών σε κατάλληλη θεραπεία.

– Ευλογιά (Smallpox)

H ευλογιά σκότωνε τρεις στους δέκα ανθρώπους που μολύνονταν, μέχρι την ανακάλυψη του εμβολίου. 

Επιδημίες ευλογιάς αναφέρονται σε όλους τους πολιτισμούς από την αρχαιότητα, ενώ μαρτυρίες της παρουσίας της υπάρχουν ακόμα και σε αιγυπτιακές μούμιες. 

Στην Ευρώπη του 18ου αιώνα εκτιμάται ότι σκότωσε 400.000 ανθρώπους, ενώ το ένα τρίτο των περιπτώσεων που μολύνθηκαν τυφλώθηκαν. 

Τον 17ο και 18ο αιώνα η ασθένεια σκότωσε πολλούς μονάρχες στην Ευρώπη (Joseph I, Queen Mary II της Αγγλίας, Πέτρος II της Ρωσίας, Βασιλιάς Louis XV της Γαλλίας), τον Βασιλιά της Αιθιοπίας, ένα Κινέζο αυτοκράτορα και δύο Γιαπωνέζους. Από την επιδημία επέζησαν αν και αρρώστησαν η Βασίλισσα Ελισάβετ Ι και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Αβραάμ Λίνκολν. 

Την εποχή που ανακαλύφθηκε το εμβόλιο, η ευλογιά σκότωνε 80.000 Βρετανούς κάθε χρόνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ιστορικών, η ευλογιά και άλλες ασθένειες που μεταφέρθηκαν από τους Ευρωπαίους κατακτητές στη Βόρεια και Νότια Αμερική προκάλεσε την εξόντωση του 90% των ιθαγενών κατοίκων. 

Το 1967 οπότε ξεκίνησε μαζικός εμβολιασμός – αν και το εμβόλιο ήταν διαθέσιμο πολύ νωρίτερα – υπήρχαν 10-15.000.000 περιπτώσεις ασθενών με ευλογιά, και 2.000.000 θάνατοι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η ευλογιά σύμφωνα με τον ΠΟΥ σκότωσε τον 20ο αιώνα σε ολόκληρο τον πλανήτη μέχρι και 300 εκατομμύρια ανθρώπους. Η εμφάνιση του τελευταίου κρούσματος ήταν το 1977.

Μερικά συμπεράσματα
– Οι ασθένειες, η φύση τους αλλά και οι επιπτώσεις τους στους ανθρώπους αλλά και στην οικονομία και κοινωνία δεν είναι ίδιες, αλλάζουν σε κάθε εποχή ως αποτέλεσμα κοινωνικών και περιβαλλοντικών συνθηκών, σχέσεων και αξιών. 
Συνθήκες ζωής, περιβαλλοντικοί παράγοντες, διατροφικές στάσεις, κοινωνικές σχέσεις επηρεάζουν όχι μόνο την έναρξη μιας λοιμώδους ασθένειας και επιδημίας αλλά και την δυνατότητα διάδοσής της, ενώ διαμορφώνουν διαφορετικές συνθήκες για τις επιπτώσεις ακόμα και την ίδια ιστορική εποχή, όχι μόνο ως αποτέλεσμα των υγειονομικών και τεχνολογικών συστημάτων και υποδομών.
– Σημεία τα οποία προκαλούν προβληματισμό σε σχέση με την πανδημία είναι ότι ενώ αργά ή γρήγορα θα ξέσπαγε μια παγκόσμια απειλή για την υγεία είτε από υπάρχουσες επιδημίες είτε από κάποιο νέο ιό, στην πραγματικότητα δεν υπήρξε η αναγκαία εγρήγορση, ούτε η συνεργασία και από κοινού αντιμετώπιση, που τόνιζαν εδώ και χρόνια τόσο ειδικοί όσο και διεθνείς οργανισμοί όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.
– Η προστασία της δημόσιας υγείας στην εποχή μας απαιτεί, κατά συνέπεια, μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για όλους τους παράγοντες που μπορεί να την επηρεάζουν. 
Η πολιτική για την δημόσια υγεία σε μια εποχή αυξημένης επικινδυνότητας, οικολογικής και κλιματικής κρίσης αλλά και παγκοσμιοποίησης πρέπει να διαπερνά όλες τις άλλες πολιτικές οριζόντια: οικονομικές, κοινωνικές, εκπαίδευσης, τουρισμού, μεταφορών, διατροφής, γεωργίας, βιομηχανικής παραγωγής, στέγασης, κοινωνικής ένταξης, τεχνολογίας, προστασίας προσωπικών δεδομένων κ.ά. 
Η επόμενη μέρα μετά την πανδημία θα είναι διαφορετική. Το ερώτημα είναι πώς μπορούμε να την κάνουμε πιο ασφαλή, καλύτερη, οικολογικά και κοινωνικά βιώσιμη.
·      Το άρθρο πρωτο-δημοσιεύθηκε στις 23/4/2020 αλλά παραμένει επίκαιρο
* Ο Νίκος Χρυσόγελος είναι πρώην ευρωβουλευτής των Πράσινων, πρόεδρος της ΔΕ της κοινωνικής συνεταιριστικής επιχείρησης “Άνεμος Ανανέωσης” και μέλος του άτυπου Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας